Resûlullah'a vahyin ilk başlangıcı uykuda sâdık rüya ile oldu; gördüğü her rüya sabah aydınlığı gibi çıkardı.

Âişe (radıyallahu anhâ) şöyle rivayet etti:

Resûlullah'a (sallallahu aleyhi ve sellem) vahyin ilk başlangıcı, uykuda sâdık rüya ile oldu. Gördüğü her rüya mutlaka sabah aydınlığı gibi (aynen) çıkardı. Hirâ'ya gelir, orada sayılı gecelerde tehannüs ederdi -bu, ibadet etmektir-. Bunun için azık alır, sonra Hatice'ye döner, o da benzer (bir süre) için ona azık hazırlardı. Nihayet o Hirâ mağarasındayken hak ansızın ona geldi. Melek orada ona gelip: “Oku!” dedi. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) (şöyle anlattı): “Ben: Ben okuma bilen biri değilim, dedim. Bunun üzerine beni tuttu ve takatim kesilinceye kadar sıktı, sonra bıraktı ve: Oku! dedi. Ben: Ben okuma bilen biri değilim, dedim. Beni tuttu ve ikinci defa takatim kesilinceye kadar sıktı, sonra bıraktı ve: Oku! dedi. Ben: Ben okuma bilen biri değilim, dedim. Üçüncü defa takatim kesilinceye kadar sıktı, sonra bıraktı ve: ‘Yaratan Rabbinin adıyla oku!’ dedi.” (Melek) “...bilmediğini” (Alak 96/1-5) (âyetine) kadar okudu. (Resûlullah) bunlarla, boynu ile omuzları arasındaki etleri titreyerek döndü ve Hatice'nin yanına girdi. “Beni örtün, beni örtün!” dedi. Korkusu gidinceye kadar onu örttüler. “Ey Hatice! Bana ne oluyor?” dedi ve olanı ona haber verip: “Kendimden korktum” dedi. Hatice ona: “Asla! Müjdeler olsun! Allah'a yemin ederim ki Allah seni hiçbir zaman utandırmaz. Sen akrabalık bağını gözetirsin, doğru söylersin, (başkasının) yükünü taşırsın, misafiri ağırlarsın ve hak yolunda başa gelen musibetlerde yardım edersin” dedi. Sonra Hatice onu alıp Varaka b. Nevfel b. Esed b. Abdüluzzâ b. Kusay'a götürdü -o, Hatice'nin amcasının oğlu, babasının kardeşi(nin oğlu) idi. Câhiliye döneminde Hristiyan olmuş bir adamdı. Arapça yazı yazar, İncil'den Allah'ın dilediği kadarını Arapça olarak yazardı. Gözleri görmez olmuş çok yaşlı bir ihtiyardı-. Hatice ona: “Amcamın oğlu! Kardeşinin oğlunu dinle” dedi. Varaka: “Kardeşimin oğlu! Ne görüyorsun?” dedi. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) gördüklerini ona haber verdi. Varaka: “Bu, Mûsâ'ya indirilmiş olan Nâmûs'tur (Cebrâil'dir). Keşke o günlerde genç bir delikanlı olsaydım! Keşke kavmin seni (yurdundan) çıkaracağı zaman hayatta olsaydım!” dedi. Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem): “Onlar beni çıkaracaklar mı?” dedi. Varaka: “Evet. Senin getirdiğin gibi bir şey getiren hiçbir adam yoktur ki düşmanlığa uğramamış olsun. Eğer senin (o) günün bana yetişirse sana güçlü bir şekilde yardım ederim” dedi. Sonra çok geçmeden Varaka vefat etti. Vahiy de bir süre kesildi. Öyle ki -bize ulaştığına göre- Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) buna öyle üzüldü ki, yüksek dağların tepelerinden kendini atmak için defalarca sabahleyin (oralara) gitti. Kendini oradan atmak için bir dağın zirvesine her çıktığında Cebrâil ona görünür ve: “Ey Muhammed! Sen gerçekten Allah'ın Resûlüsün” derdi. Bununla kalbinin çarpıntısı diner, içi huzura kavuşur ve geri dönerdi. Vahyin kesilmesi ona uzun gelince yine öyle yapmak üzere giderdi. Bir dağın zirvesine çıkınca Cebrâil ona görünür ve aynı şeyi söylerdi.

İbn Abbâs, “Sabahı yarıp çıkaran” (En'âm 6/96) (âyeti hakkında) şöyle dedi: “(el-İsbâh), gündüz güneşin ışığı, gece de ayın ışığıdır.”