Soranın kim olduğunu biliyor musun? O Cebrâil'di; size dininizin esaslarını öğretmek için gelmişti.

Yahyâ b. Ya'mer şöyle rivayet etti:

Kader hakkında ilk konuşan Ma'bed el-Cühenî'dir. (Yahyâ) dedi ki: Ben ve Humeyd b. Abdurrahman el-Himyerî yola çıktık, Medine'ye vardık ve “Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) ashâbından bir adama rastlasak da ona bu kimselerin ortaya çıkardığı şeyi sorsak” dedik. Ona —yani Abdullah b. Ömer'e— mescitten çıkarken rastladık. Arkadaşımla birlikte onu iki yanından kuşattık. Arkadaşımın konuşmayı bana bırakacağını düşündüm ve şöyle dedim: “Ey Ebû Abdurrahman! Bir topluluk var ki Kur'an okuyorlar, ilmin peşine düşüp araştırıyorlar; kader diye bir şeyin olmadığını ve işin (önceden takdir edilmeksizin) yeni başladığını iddia ediyorlar.” Dedi ki: “Onlara rastladığında, benim onlardan uzak olduğumu, onların da benden uzak olduklarını kendilerine haber ver. Abdullah'ın kendisi adına yemin ettiği (Allah'a) yemin olsun ki, onlardan biri Uhud kadar altın infak etse, hayrıyla şerriyle kadere iman edinceye kadar bu ondan kabul edilmez.” Sonra anlatmaya başladı ve şöyle dedi: Ömer b. Hattâb şöyle dedi: “Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) yanındaydık. Elbisesi bembeyaz, saçı simsiyah bir adam geldi; üzerinde yolculuk izi görünmüyordu, içimizden de kimse onu tanımıyordu. Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem) geldi, dizini onun dizine yapıştırdı, sonra: ‘Ey Muhammed! İman nedir?’ dedi. (Peygamber) buyurdu ki: ‘Allah'a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, âhiret gününe ve hayrıyla şerriyle kadere iman etmendir.’ ‘Peki İslâm nedir?’ dedi. Buyurdu ki: ‘Allah'tan başka ilah olmadığına ve Muhammed'in O'nun kulu ve Resûlü olduğuna şahitlik etmek, namazı kılmak, zekâtı vermek, Beyt'i haccetmek ve ramazan orucunu tutmaktır.’ ‘Peki ihsan nedir?’ dedi. Buyurdu ki: ‘Allah'a, O'nu görüyormuşsun gibi kulluk etmendir; çünkü sen O'nu görmüyorsan da O seni görür.’ Bunların hepsinde ona ‘Doğru söyledin’ diyordu. Ona şaştık; hem soruyor hem de onu tasdik ediyordu. ‘Peki kıyamet ne zaman?’ dedi. Buyurdu ki: ‘Kendisine sorulan, bunu sorandan daha iyi bilici değildir.’ ‘Peki onun alâmeti nedir?’ dedi. Buyurdu ki: ‘Câriyenin efendisini doğurması, yalınayak, çıplak, yoksul koyun çobanlarını binalarda birbirleriyle yükseklik yarışına girerken görmendir.’” Ömer dedi ki: “Bundan üç gün sonra Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) bana rastladı ve şöyle buyurdu: ‘Ey Ömer! Soranın kim olduğunu biliyor musun? O Cebrâil'di; size dininizin esaslarını öğretmek için gelmişti.’”

(Başka bir senetle) İbnü'l-Mübârek, Kehmes b. el-Hasen'den bu isnadla benzerini rivayet etti.

(Başka bir senetle) Muâz b. Muâz, Kehmes'ten bu isnadla aynı anlamda benzerini rivayet etti.

Ebû Îsâ (Tirmizî) dedi ki: Bu babda Talha b. Ubeydullah'tan, Enes b. Mâlik'ten ve Ebû Hüreyre'den de rivayet vardır. Bu hadis hasen sahihtir. Bunun benzeri Ömer'den birçok yoldan rivayet edilmiştir. Bu hadis İbn Ömer'den, o da Peygamber'den (sallallahu aleyhi ve sellem) diye de rivayet edilmiştir; sahih olan ise İbn Ömer'den, o Ömer'den, o da Peygamber'den (sallallahu aleyhi ve sellem) şeklindeki rivayettir.