Bölüm 7

Cuma

93 hadis No 844 - 883
كتاب الجمعة

Hadisler

844 a Sizden biri cumaya gelmek istediğinde gusletsin. Abdullah 844 b Sizden kim cumaya gelirse gusletsin. Abdullah b. Ömer 844 c İbn Cüreyc'in İbn Şihâb'dan rivayeti: Sizden kim cumaya gelirse gusletsin. 844 d Yûnus'un İbn Şihâb'dan rivayeti: Resûlullah, cumaya gelenin gusletmesini buyurdu. 845 a Resûlullah'ın cuma için gusletmeyi emrettiğini biliyorsun. Abdullah b. Ömer 845 b Sizden biri cumaya geldiğinde gusletsin. Ebû Hüreyre 846 a Cuma günü gusletmek, ergenlik çağına girmiş her kişiye vaciptir. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 1Cuma günü guslün, ergenlik çağına girmiş her erkeğe vacip oluşu ve onlara emredilenin açıklanması 847 a Keşke cuma gününüz için temizlenseydiniz! Âişe Bab 1Cuma günü guslün, ergenlik çağına girmiş her erkeğe vacip oluşu ve onlara emredilenin açıklanması 847 b Cuma günü yıkansanız ya. Âişe Bab 1Cuma günü guslün, ergenlik çağına girmiş her erkeğe vacip oluşu ve onlara emredilenin açıklanması 846 b Cuma günü gusül, misvak ve güzel koku sürünmek, ergenlik çağına girmiş her kişiye gereklidir. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 2Cuma günü güzel koku sürünmek ve misvak kullanmak 848 a İbn Abbâs, Peygamber'in cuma günü gusül hakkındaki sözünü zikretti. Tâvûs Bab 2Cuma günü güzel koku sürünmek ve misvak kullanmak 848 b İbn Cüreyc tarikiyle: İbn Abbâs, Peygamber'in cuma guslü hakkındaki sözünü aktardı. Bab 2Cuma günü güzel koku sürünmek ve misvak kullanmak 849 Her Müslümanın üzerinde Allah'ın hakkıdır: Her yedi günde bir yıkanıp başını ve bedenini yıkaması. Ebû Hüreyre Bab 2Cuma günü güzel koku sürünmek ve misvak kullanmak 850 a Cumaya ilk saatte giden sanki bir deve kurban etmiş gibidir. Ebû Hüreyre Bab 2Cuma günü güzel koku sürünmek ve misvak kullanmak 851 a Cuma günü imam hutbe okurken arkadaşına "Sus!" dersen boş söz söylemiş olursun. Ebû Hüreyre Bab 3Cuma günü hutbede susmak 851 b Ukayl'in İbn Şihâb'dan rivayeti: İmam hutbedeyken arkadaşına "Sus!" diyen boş söz söylemiş olur. Bab 3Cuma günü hutbede susmak 851 c İbn Cüreyc'in rivayeti: Hutbe sırasında arkadaşına "Sus!" demek boş sözdür. Bab 3Cuma günü hutbede susmak 851 d İmam hutbe okurken arkadaşına "Sus!" dersen boş söz söylemiş olursun. Ebû Hüreyre Bab 3Cuma günü hutbede susmak 852 a Cuma gününde bir saat vardır ki Müslüman kul ona denk gelip Allah'tan bir şey isterse, Allah onu mutlaka verir. Ebû Hüreyre Bab 4Cuma günündeki (duaların kabul edildiği) saat 852 b Cuma gününde duaların kabul edildiği kısa bir saat vardır. Ebû Hüreyre Bab 4Cuma günündeki (duaların kabul edildiği) saat 852 c İbn Avn'ın İbn Sîrîn'den rivayeti: Cuma gününde duaların kabul edildiği kısa bir saat vardır. Bab 4Cuma günündeki (duaların kabul edildiği) saat 852 d Seleme b. Alkame'nin rivayeti: Cuma gününde duaların kabul edildiği bir saat vardır. Bab 4Cuma günündeki (duaların kabul edildiği) saat 852 e Cuma gününde duaların kabul edildiği bir saat vardır; o kısa bir saattir. Ebû Hüreyre Bab 4Cuma günündeki (duaların kabul edildiği) saat 852 f Hemmâm b. Münebbih'in rivayeti: Cuma gününde duaların kabul edildiği bir saat bulunur. Bab 4Cuma günündeki (duaların kabul edildiği) saat 853 Cuma günündeki saat, imamın minbere oturmasından namazın bitirilmesine kadar olan zamandır. Ebû Bürde b. Ebû Mûsâ el-Eş'arî Bab 4Cuma günündeki (duaların kabul edildiği) saat 854 a Üzerine güneşin doğduğu en hayırlı gün cuma günüdür. Ebû Hüreyre Bab 5Cuma gününün fazileti 854 b En hayırlı gün cuma günüdür; kıyamet de ancak cuma günü kopacaktır. Ebû Hüreyre Bab 5Cuma gününün fazileti 855 a Biz dünyada sonuncularız, kıyamet günü önde olanlarız; Allah bizi cuma gününe iletti. Ebû Hüreyre Bab 6Bu ümmetin cuma gününe iletilmesi 855 b Süfyân'ın rivayeti: Biz sonuncularız ve kıyamet günü önde olanlarız. Bab 6Bu ümmetin cuma gününe iletilmesi 855 c Cennete ilk girecek olanlar biziz; bugün bizim, yarın Yahudilerin, öbür gün Hristiyanların. Ebû Hüreyre Bab 6Bu ümmetin cuma gününe iletilmesi 855 d Cuma onlara farz kılınan gündü, onda ihtilafa düştüler; Allah bizi ona iletti. Ebû Hüreyre Bab 6Bu ümmetin cuma gününe iletilmesi 856 a Biz dünya ehlinin sonuncuları, kıyamet günü ise hakkında ilk hüküm verilecek olanlarız. Ebû Hüreyre ve Huzeyfe Bab 6Bu ümmetin cuma gününe iletilmesi 856 b Biz cumaya iletildik; Allah bizden öncekileri ondan şaşırttı. Huzeyfe Bab 6Bu ümmetin cuma gününe iletilmesi 850 b Cuma günü mescidin her kapısında melekler gelenleri sırasıyla yazarlar. Ebû Hüreyre Bab 7Cuma günü erken gitmenin fazileti 850 c Süfyân'ın Zührî'den rivayeti: Cuma günü mescidin kapılarında melekler gelenleri sırasıyla yazar. Bab 7Cuma günü erken gitmenin fazileti 850 d İmam minbere oturunca sayfalar dürülür ve melekler zikirde hazır bulunurlar. Ebû Hüreyre Bab 7Cuma günü erken gitmenin fazileti 857 a Gusledip cumaya gelen ve hutbeyi susarak dinleyenin iki cuma arası ve üç gün fazlasının günahları bağışlanır. Ebû Hüreyre Bab 8Hutbede dinleyip susanın fazileti 857 b Hutbe sırasında çakıl taşlarıyla oynayan boş iş yapmış olur. Ebû Hüreyre Bab 8Hutbede dinleyip susanın fazileti 858 a Resûlullah ile cumayı kılar, sonra dönüp develerimizi dinlendirirdik. Câbir b. Abdullah Bab 9Cuma namazı güneş zevale erdiğinde kılınır 858 b Resûlullah cumayı güneşin zevale erdiği vakitte kılardı. Ca'fer'in babası Bab 9Cuma namazı güneş zevale erdiğinde kılınır 859 Cumadan sonra olmadıkça ne öğle uykusuna yatar ne de kuşluk yemeği yerdik. Sehl Bab 9Cuma namazı güneş zevale erdiğinde kılınır 860 a Güneş zevale erince Resûlullah ile birlikte cuma kılardık. Seleme b. el-Ekva' Bab 9Cuma namazı güneş zevale erdiğinde kılınır 860 b Resûlullah ile cumayı kılıp döndüğümüzde duvarların gölgelenecek bir gölgesini bulamazdık. Seleme b. el-Ekva' Bab 9Cuma namazı güneş zevale erdiğinde kılınır 861 Resûlullah cuma günü ayakta hutbe okur, sonra oturur, sonra kalkardı. İbn Ömer Bab 10Namazdan önceki iki hutbe ve aralarındaki oturuş 862 a Peygamber iki hutbe okur, aralarında otururdu; Kur'an okur ve insanlara öğüt verirdi. Câbir b. Semure Bab 10Namazdan önceki iki hutbe ve aralarındaki oturuş 862 b Resûlullah'ın oturarak hutbe okuduğunu kim haber verirse yalan söylemiştir. Câbir b. Semure Bab 10Namazdan önceki iki hutbe ve aralarındaki oturuş 863 a Hutbe sırasında kervana koşulup on iki kişi kalınca Cuma sûresinin 11. âyeti indi. Câbir b. Abdullah Bab 11Yüce Allah'ın "Bir ticaret ya da bir eğlence gördüklerinde ona koşuşup dağıldılar ve seni ayakta bıraktılar" (Cuma 62/11) sözü hakkında 863 b Abdullah b. İdrîs'in Husayn'dan rivayeti: Resûlullah hutbe okurken kervana koşuldu. Bab 11Yüce Allah'ın "Bir ticaret ya da bir eğlence gördüklerinde ona koşuşup dağıldılar ve seni ayakta bıraktılar" (Cuma 62/11) sözü hakkında 863 c Cuma günü insanlar kervana çıkınca ben de dahil on iki kişi kaldı. Câbir b. Abdullah Bab 11Yüce Allah'ın "Bir ticaret ya da bir eğlence gördüklerinde ona koşuşup dağıldılar ve seni ayakta bıraktılar" (Cuma 62/11) sözü hakkında 863 d Kervan gelince Peygamber'in yanında Ebû Bekir ve Ömer'in de bulunduğu on iki kişi kaldı. Câbir b. Abdullah Bab 11Yüce Allah'ın "Bir ticaret ya da bir eğlence gördüklerinde ona koşuşup dağıldılar ve seni ayakta bıraktılar" (Cuma 62/11) sözü hakkında 864 Kâ'b b. Ucre oturarak hutbe okuyan emiri, âyete dayanarak kınadı. Kâ'b b. Ucre Bab 11Yüce Allah'ın "Bir ticaret ya da bir eğlence gördüklerinde ona koşuşup dağıldılar ve seni ayakta bıraktılar" (Cuma 62/11) sözü hakkında 865 Cumaları terk edenler ya vazgeçerler ya da Allah kalplerini mühürler ve gafillerden olurlar. Abdullah b. Ömer ve Ebû Hüreyre Bab 12Cumayı terk etme konusunda şiddetli uyarı 866 a Resûlullah'ın namazı da hutbesi de orta ölçüdeydi. Câbir b. Semure Bab 13Namazı ve hutbeyi kısa tutmak 866 b Peygamber'in namazı da hutbesi de orta ölçüdeydi. Câbir b. Semure Bab 13Namazı ve hutbeyi kısa tutmak 867 a Sözün en hayırlısı Allah'ın Kitabı'dır; yolun en hayırlısı Muhammed'in yoludur; her bid'at sapıklıktır. Câbir b. Abdullah Bab 13Namazı ve hutbeyi kısa tutmak 867 b Peygamber cuma hutbesine Allah'a hamd ve senâ ile başlardı. Câbir b. Abdullah Bab 13Namazı ve hutbeyi kısa tutmak 867 c Allah kimi hidayete erdirirse onu saptıracak yoktur; kimi de saptırırsa onu hidayete erdirecek yoktur. Câbir Bab 13Namazı ve hutbeyi kısa tutmak 868 Kâhinlerin, sihirbazların ve şairlerin sözünü işittim; ama senin bu sözlerin gibisini işitmedim. İbn Abbâs Bab 13Namazı ve hutbeyi kısa tutmak 869 Kişinin namazının uzun, hutbesinin kısa olması onun anlayışının alametidir. Ebû Vâil Bab 13Namazı ve hutbeyi kısa tutmak 870 Sen ne kötü hatipsin! "Kim Allah'a ve Resûlüne isyan ederse" de. Adî b. Hâtim Bab 13Namazı ve hutbeyi kısa tutmak 871 Peygamber minberde "Ve nâdev yâ Mâlik" âyetini okurdu. Ya'lâ b. Ümeyye Bab 13Namazı ve hutbeyi kısa tutmak 872 a Resûlullah Kâf sûresini her cuma minberde okurdu. Amra bint Abdurrahman'ın kız kardeşi Bab 13Namazı ve hutbeyi kısa tutmak 872 b Yahyâ b. Eyyûb tarikiyle: Amra'nın ablası, Resûlullah'ın cuma minberinde Kâf sûresini okuduğunu anlatır. Bab 13Namazı ve hutbeyi kısa tutmak 873 a Kâf sûresini ancak her cuma onunla hutbe okuyan Resûlullah'ın ağzından ezberledim. Hârise b. Nu'mân'ın kızı Bab 13Namazı ve hutbeyi kısa tutmak 873 b Resûlullah insanlara hutbe okuduğunda her cuma minberde Kâf sûresini okurdu. Ümmü Hişâm bint Hârise b. Nu'mân Bab 13Namazı ve hutbeyi kısa tutmak 873 c Resûlullah hutbede şahadet parmağıyla işaret etmekten fazlasını yapmazdı. Husayn Bab 13Namazı ve hutbeyi kısa tutmak 874 Ebû Avâne'nin rivayeti: Umâre b. Ruveybe, hutbede ellerini kaldıran Bişr b. Mervân'ı kınadı. Bab 13Namazı ve hutbeyi kısa tutmak 875 a Hutbe sırasında gelene: "Namaz kıldın mı? Kalk, namaz kıl." Câbir b. Abdullah Bab 14İmam hutbe okurken tahiyyetü'l-mescid kılmak 875 b İbn Uleyye'nin rivayeti: Hutbe sırasında gelene "Namaz kıldın mı? Kalk, namaz kıl" buyurdu. Bab 14İmam hutbe okurken tahiyyetü'l-mescid kılmak 875 c İmam hutbe okurken mescide giren kalkıp iki rekât kılsın. Câbir b. Abdullah Bab 14İmam hutbe okurken tahiyyetü'l-mescid kılmak 875 d Hutbe sırasında gelene: "İki rekât kıldın mı? Kıl." Câbir b. Abdullah Bab 14İmam hutbe okurken tahiyyetü'l-mescid kılmak 875 e Sizden biri cuma günü imam hutbeye çıkmışken gelirse iki rekât kılsın. Câbir b. Abdullah Bab 14İmam hutbe okurken tahiyyetü'l-mescid kılmak 875 f Süleyk'e: "İki rekât kıldın mı? Kalk, onları kıl." Câbir Bab 14İmam hutbe okurken tahiyyetü'l-mescid kılmak 875 g Cuma günü imam hutbe okurken gelen iki rekât kılsın ve onları hafif tutsun. Câbir b. Abdullah Bab 14İmam hutbe okurken tahiyyetü'l-mescid kılmak 876 Resûlullah hutbesini bırakıp dinini sormaya gelen yabancıya Allah'ın öğrettiklerinden öğretti. Ebû Rifâa Bab 15Hutbe sırasında öğretim yapılmasına dair hadis 877 a Resûlullah cuma namazında Cuma ve Münâfikûn sûrelerini okurdu. İbn Ebû Râfi' Bab 16Cuma namazında ne okunur? 877 b Hâtim b. İsmâil'in rivayeti: Ebû Hüreyre cumada önce Cuma, sonra Münâfikûn sûresini okudu. Bab 16Cuma namazında ne okunur? 878 a Resûlullah bayramlarda ve cumada A'lâ ve Gâşiye sûrelerini okurdu. Nu'mân b. Beşîr Bab 16Cuma namazında ne okunur? 878 b Ebû Avâne'nin rivayeti: Resûlullah bayramlarda ve cumada A'lâ ve Gâşiye sûrelerini okurdu. Bab 16Cuma namazında ne okunur? 878 c Resûlullah cuma günü Cuma sûresinden başka Gâşiye sûresini okurdu. Ubeydullah b. Abdullah Bab 16Cuma namazında ne okunur? 879 a Peygamber cuma sabahı Secde ve İnsân, cuma namazında Cuma ve Münâfikûn sûrelerini okurdu. İbn Abbâs Bab 17Cuma günü (sabah namazında) ne okunur? 879 b Vekî' ve İbn Numeyr'in Süfyân'dan rivayeti: Peygamber cuma sabahı Secde ve İnsân sûrelerini okurdu. Bab 17Cuma günü (sabah namazında) ne okunur? 879 c Şu'be'nin Muhavvel'den rivayeti: Peygamber cuma sabahı ve cuma namazında belli sûreleri okurdu. Bab 17Cuma günü (sabah namazında) ne okunur? 880 a Peygamber cuma günü sabah namazında Secde ve İnsân sûrelerini okurdu. Ebû Hüreyre Bab 17Cuma günü (sabah namazında) ne okunur? 880 b Peygamber cuma sabahı birinci rekâtta Secde, ikincide İnsân sûresini okurdu. Ebû Hüreyre Bab 17Cuma günü (sabah namazında) ne okunur? 881 a Sizden biri cumayı kıldığında ondan sonra dört rekât kılsın. Ebû Hüreyre Bab 18Cumadan sonra namaz 881 b Cumadan sonra namaz kıldığınızda dört rekât kılın. Ebû Hüreyre Bab 18Cumadan sonra namaz 881 c Sizden kim cumadan sonra namaz kılacaksa dört rekât kılsın. Ebû Hüreyre Bab 18Cumadan sonra namaz 882 a Resûlullah cumadan sonra evine dönüp iki rekât kılardı. Nâfi' Bab 18Cumadan sonra namaz 882 b Resûlullah cumadan sonra evine dönünceye kadar namaz kılmaz, evinde iki rekât kılardı. Abdullah b. Ömer Bab 18Cumadan sonra namaz 882 c Peygamber cumadan sonra iki rekât kılardı. Abdullah b. Ömer Bab 18Cumadan sonra namaz 883 a Konuşmadıkça ya da yerinden çıkmadıkça cumayı başka bir namaza bitiştirme. Ömer b. Atâ b. Ebü'l-Huvâr Bab 18Cumadan sonra namaz 883 b Haccâc'ın İbn Cüreyc'den rivayeti: Sâib, cumada selâm verince yerinde kalkıp namaz kıldı. Bab 18Cumadan sonra namaz