Bölüm 7
Cuma
كتاب الجمعة
Hadisler
844 a
Sizden biri cumaya gelmek istediğinde gusletsin.
Abdullah
844 b
Sizden kim cumaya gelirse gusletsin.
Abdullah b. Ömer
844 c
İbn Cüreyc'in İbn Şihâb'dan rivayeti: Sizden kim cumaya gelirse gusletsin.
844 d
Yûnus'un İbn Şihâb'dan rivayeti: Resûlullah, cumaya gelenin gusletmesini buyurdu.
845 a
Resûlullah'ın cuma için gusletmeyi emrettiğini biliyorsun.
Abdullah b. Ömer
845 b
Sizden biri cumaya geldiğinde gusletsin.
Ebû Hüreyre
846 a
Cuma günü gusletmek, ergenlik çağına girmiş her kişiye vaciptir.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 1Cuma günü guslün, ergenlik çağına girmiş her erkeğe vacip oluşu ve onlara emredilenin açıklanması
847 a
Keşke cuma gününüz için temizlenseydiniz!
Âişe
Bab 1Cuma günü guslün, ergenlik çağına girmiş her erkeğe vacip oluşu ve onlara emredilenin açıklanması
847 b
Cuma günü yıkansanız ya.
Âişe
Bab 1Cuma günü guslün, ergenlik çağına girmiş her erkeğe vacip oluşu ve onlara emredilenin açıklanması
846 b
Cuma günü gusül, misvak ve güzel koku sürünmek, ergenlik çağına girmiş her kişiye gereklidir.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 2Cuma günü güzel koku sürünmek ve misvak kullanmak
848 a
İbn Abbâs, Peygamber'in cuma günü gusül hakkındaki sözünü zikretti.
Tâvûs
Bab 2Cuma günü güzel koku sürünmek ve misvak kullanmak
848 b
İbn Cüreyc tarikiyle: İbn Abbâs, Peygamber'in cuma guslü hakkındaki sözünü aktardı.
Bab 2Cuma günü güzel koku sürünmek ve misvak kullanmak
849
Her Müslümanın üzerinde Allah'ın hakkıdır: Her yedi günde bir yıkanıp başını ve bedenini yıkaması.
Ebû Hüreyre
Bab 2Cuma günü güzel koku sürünmek ve misvak kullanmak
850 a
Cumaya ilk saatte giden sanki bir deve kurban etmiş gibidir.
Ebû Hüreyre
Bab 2Cuma günü güzel koku sürünmek ve misvak kullanmak
851 a
Cuma günü imam hutbe okurken arkadaşına "Sus!" dersen boş söz söylemiş olursun.
Ebû Hüreyre
Bab 3Cuma günü hutbede susmak
851 b
Ukayl'in İbn Şihâb'dan rivayeti: İmam hutbedeyken arkadaşına "Sus!" diyen boş söz söylemiş olur.
Bab 3Cuma günü hutbede susmak
851 c
İbn Cüreyc'in rivayeti: Hutbe sırasında arkadaşına "Sus!" demek boş sözdür.
Bab 3Cuma günü hutbede susmak
851 d
İmam hutbe okurken arkadaşına "Sus!" dersen boş söz söylemiş olursun.
Ebû Hüreyre
Bab 3Cuma günü hutbede susmak
852 a
Cuma gününde bir saat vardır ki Müslüman kul ona denk gelip Allah'tan bir şey isterse, Allah onu mutlaka verir.
Ebû Hüreyre
Bab 4Cuma günündeki (duaların kabul edildiği) saat
852 b
Cuma gününde duaların kabul edildiği kısa bir saat vardır.
Ebû Hüreyre
Bab 4Cuma günündeki (duaların kabul edildiği) saat
852 c
İbn Avn'ın İbn Sîrîn'den rivayeti: Cuma gününde duaların kabul edildiği kısa bir saat vardır.
Bab 4Cuma günündeki (duaların kabul edildiği) saat
852 d
Seleme b. Alkame'nin rivayeti: Cuma gününde duaların kabul edildiği bir saat vardır.
Bab 4Cuma günündeki (duaların kabul edildiği) saat
852 e
Cuma gününde duaların kabul edildiği bir saat vardır; o kısa bir saattir.
Ebû Hüreyre
Bab 4Cuma günündeki (duaların kabul edildiği) saat
852 f
Hemmâm b. Münebbih'in rivayeti: Cuma gününde duaların kabul edildiği bir saat bulunur.
Bab 4Cuma günündeki (duaların kabul edildiği) saat
853
Cuma günündeki saat, imamın minbere oturmasından namazın bitirilmesine kadar olan zamandır.
Ebû Bürde b. Ebû Mûsâ el-Eş'arî
Bab 4Cuma günündeki (duaların kabul edildiği) saat
854 a
Üzerine güneşin doğduğu en hayırlı gün cuma günüdür.
Ebû Hüreyre
Bab 5Cuma gününün fazileti
854 b
En hayırlı gün cuma günüdür; kıyamet de ancak cuma günü kopacaktır.
Ebû Hüreyre
Bab 5Cuma gününün fazileti
855 a
Biz dünyada sonuncularız, kıyamet günü önde olanlarız; Allah bizi cuma gününe iletti.
Ebû Hüreyre
Bab 6Bu ümmetin cuma gününe iletilmesi
855 b
Süfyân'ın rivayeti: Biz sonuncularız ve kıyamet günü önde olanlarız.
Bab 6Bu ümmetin cuma gününe iletilmesi
855 c
Cennete ilk girecek olanlar biziz; bugün bizim, yarın Yahudilerin, öbür gün Hristiyanların.
Ebû Hüreyre
Bab 6Bu ümmetin cuma gününe iletilmesi
855 d
Cuma onlara farz kılınan gündü, onda ihtilafa düştüler; Allah bizi ona iletti.
Ebû Hüreyre
Bab 6Bu ümmetin cuma gününe iletilmesi
856 a
Biz dünya ehlinin sonuncuları, kıyamet günü ise hakkında ilk hüküm verilecek olanlarız.
Ebû Hüreyre ve Huzeyfe
Bab 6Bu ümmetin cuma gününe iletilmesi
856 b
Biz cumaya iletildik; Allah bizden öncekileri ondan şaşırttı.
Huzeyfe
Bab 6Bu ümmetin cuma gününe iletilmesi
850 b
Cuma günü mescidin her kapısında melekler gelenleri sırasıyla yazarlar.
Ebû Hüreyre
Bab 7Cuma günü erken gitmenin fazileti
850 c
Süfyân'ın Zührî'den rivayeti: Cuma günü mescidin kapılarında melekler gelenleri sırasıyla yazar.
Bab 7Cuma günü erken gitmenin fazileti
850 d
İmam minbere oturunca sayfalar dürülür ve melekler zikirde hazır bulunurlar.
Ebû Hüreyre
Bab 7Cuma günü erken gitmenin fazileti
857 a
Gusledip cumaya gelen ve hutbeyi susarak dinleyenin iki cuma arası ve üç gün fazlasının günahları bağışlanır.
Ebû Hüreyre
Bab 8Hutbede dinleyip susanın fazileti
857 b
Hutbe sırasında çakıl taşlarıyla oynayan boş iş yapmış olur.
Ebû Hüreyre
Bab 8Hutbede dinleyip susanın fazileti
858 a
Resûlullah ile cumayı kılar, sonra dönüp develerimizi dinlendirirdik.
Câbir b. Abdullah
Bab 9Cuma namazı güneş zevale erdiğinde kılınır
858 b
Resûlullah cumayı güneşin zevale erdiği vakitte kılardı.
Ca'fer'in babası
Bab 9Cuma namazı güneş zevale erdiğinde kılınır
859
Cumadan sonra olmadıkça ne öğle uykusuna yatar ne de kuşluk yemeği yerdik.
Sehl
Bab 9Cuma namazı güneş zevale erdiğinde kılınır
860 a
Güneş zevale erince Resûlullah ile birlikte cuma kılardık.
Seleme b. el-Ekva'
Bab 9Cuma namazı güneş zevale erdiğinde kılınır
860 b
Resûlullah ile cumayı kılıp döndüğümüzde duvarların gölgelenecek bir gölgesini bulamazdık.
Seleme b. el-Ekva'
Bab 9Cuma namazı güneş zevale erdiğinde kılınır
861
Resûlullah cuma günü ayakta hutbe okur, sonra oturur, sonra kalkardı.
İbn Ömer
Bab 10Namazdan önceki iki hutbe ve aralarındaki oturuş
862 a
Peygamber iki hutbe okur, aralarında otururdu; Kur'an okur ve insanlara öğüt verirdi.
Câbir b. Semure
Bab 10Namazdan önceki iki hutbe ve aralarındaki oturuş
862 b
Resûlullah'ın oturarak hutbe okuduğunu kim haber verirse yalan söylemiştir.
Câbir b. Semure
Bab 10Namazdan önceki iki hutbe ve aralarındaki oturuş
863 a
Hutbe sırasında kervana koşulup on iki kişi kalınca Cuma sûresinin 11. âyeti indi.
Câbir b. Abdullah
Bab 11Yüce Allah'ın "Bir ticaret ya da bir eğlence gördüklerinde ona koşuşup dağıldılar ve seni ayakta bıraktılar" (Cuma 62/11) sözü hakkında
863 b
Abdullah b. İdrîs'in Husayn'dan rivayeti: Resûlullah hutbe okurken kervana koşuldu.
Bab 11Yüce Allah'ın "Bir ticaret ya da bir eğlence gördüklerinde ona koşuşup dağıldılar ve seni ayakta bıraktılar" (Cuma 62/11) sözü hakkında
863 c
Cuma günü insanlar kervana çıkınca ben de dahil on iki kişi kaldı.
Câbir b. Abdullah
Bab 11Yüce Allah'ın "Bir ticaret ya da bir eğlence gördüklerinde ona koşuşup dağıldılar ve seni ayakta bıraktılar" (Cuma 62/11) sözü hakkında
863 d
Kervan gelince Peygamber'in yanında Ebû Bekir ve Ömer'in de bulunduğu on iki kişi kaldı.
Câbir b. Abdullah
Bab 11Yüce Allah'ın "Bir ticaret ya da bir eğlence gördüklerinde ona koşuşup dağıldılar ve seni ayakta bıraktılar" (Cuma 62/11) sözü hakkında
864
Kâ'b b. Ucre oturarak hutbe okuyan emiri, âyete dayanarak kınadı.
Kâ'b b. Ucre
Bab 11Yüce Allah'ın "Bir ticaret ya da bir eğlence gördüklerinde ona koşuşup dağıldılar ve seni ayakta bıraktılar" (Cuma 62/11) sözü hakkında
865
Cumaları terk edenler ya vazgeçerler ya da Allah kalplerini mühürler ve gafillerden olurlar.
Abdullah b. Ömer ve Ebû Hüreyre
Bab 12Cumayı terk etme konusunda şiddetli uyarı
866 a
Resûlullah'ın namazı da hutbesi de orta ölçüdeydi.
Câbir b. Semure
Bab 13Namazı ve hutbeyi kısa tutmak
866 b
Peygamber'in namazı da hutbesi de orta ölçüdeydi.
Câbir b. Semure
Bab 13Namazı ve hutbeyi kısa tutmak
867 a
Sözün en hayırlısı Allah'ın Kitabı'dır; yolun en hayırlısı Muhammed'in yoludur; her bid'at sapıklıktır.
Câbir b. Abdullah
Bab 13Namazı ve hutbeyi kısa tutmak
867 b
Peygamber cuma hutbesine Allah'a hamd ve senâ ile başlardı.
Câbir b. Abdullah
Bab 13Namazı ve hutbeyi kısa tutmak
867 c
Allah kimi hidayete erdirirse onu saptıracak yoktur; kimi de saptırırsa onu hidayete erdirecek yoktur.
Câbir
Bab 13Namazı ve hutbeyi kısa tutmak
868
Kâhinlerin, sihirbazların ve şairlerin sözünü işittim; ama senin bu sözlerin gibisini işitmedim.
İbn Abbâs
Bab 13Namazı ve hutbeyi kısa tutmak
869
Kişinin namazının uzun, hutbesinin kısa olması onun anlayışının alametidir.
Ebû Vâil
Bab 13Namazı ve hutbeyi kısa tutmak
870
Sen ne kötü hatipsin! "Kim Allah'a ve Resûlüne isyan ederse" de.
Adî b. Hâtim
Bab 13Namazı ve hutbeyi kısa tutmak
871
Peygamber minberde "Ve nâdev yâ Mâlik" âyetini okurdu.
Ya'lâ b. Ümeyye
Bab 13Namazı ve hutbeyi kısa tutmak
872 a
Resûlullah Kâf sûresini her cuma minberde okurdu.
Amra bint Abdurrahman'ın kız kardeşi
Bab 13Namazı ve hutbeyi kısa tutmak
872 b
Yahyâ b. Eyyûb tarikiyle: Amra'nın ablası, Resûlullah'ın cuma minberinde Kâf sûresini okuduğunu anlatır.
Bab 13Namazı ve hutbeyi kısa tutmak
873 a
Kâf sûresini ancak her cuma onunla hutbe okuyan Resûlullah'ın ağzından ezberledim.
Hârise b. Nu'mân'ın kızı
Bab 13Namazı ve hutbeyi kısa tutmak
873 b
Resûlullah insanlara hutbe okuduğunda her cuma minberde Kâf sûresini okurdu.
Ümmü Hişâm bint Hârise b. Nu'mân
Bab 13Namazı ve hutbeyi kısa tutmak
873 c
Resûlullah hutbede şahadet parmağıyla işaret etmekten fazlasını yapmazdı.
Husayn
Bab 13Namazı ve hutbeyi kısa tutmak
874
Ebû Avâne'nin rivayeti: Umâre b. Ruveybe, hutbede ellerini kaldıran Bişr b. Mervân'ı kınadı.
Bab 13Namazı ve hutbeyi kısa tutmak
875 a
Hutbe sırasında gelene: "Namaz kıldın mı? Kalk, namaz kıl."
Câbir b. Abdullah
Bab 14İmam hutbe okurken tahiyyetü'l-mescid kılmak
875 b
İbn Uleyye'nin rivayeti: Hutbe sırasında gelene "Namaz kıldın mı? Kalk, namaz kıl" buyurdu.
Bab 14İmam hutbe okurken tahiyyetü'l-mescid kılmak
875 c
İmam hutbe okurken mescide giren kalkıp iki rekât kılsın.
Câbir b. Abdullah
Bab 14İmam hutbe okurken tahiyyetü'l-mescid kılmak
875 d
Hutbe sırasında gelene: "İki rekât kıldın mı? Kıl."
Câbir b. Abdullah
Bab 14İmam hutbe okurken tahiyyetü'l-mescid kılmak
875 e
Sizden biri cuma günü imam hutbeye çıkmışken gelirse iki rekât kılsın.
Câbir b. Abdullah
Bab 14İmam hutbe okurken tahiyyetü'l-mescid kılmak
875 f
Süleyk'e: "İki rekât kıldın mı? Kalk, onları kıl."
Câbir
Bab 14İmam hutbe okurken tahiyyetü'l-mescid kılmak
875 g
Cuma günü imam hutbe okurken gelen iki rekât kılsın ve onları hafif tutsun.
Câbir b. Abdullah
Bab 14İmam hutbe okurken tahiyyetü'l-mescid kılmak
876
Resûlullah hutbesini bırakıp dinini sormaya gelen yabancıya Allah'ın öğrettiklerinden öğretti.
Ebû Rifâa
Bab 15Hutbe sırasında öğretim yapılmasına dair hadis
877 a
Resûlullah cuma namazında Cuma ve Münâfikûn sûrelerini okurdu.
İbn Ebû Râfi'
Bab 16Cuma namazında ne okunur?
877 b
Hâtim b. İsmâil'in rivayeti: Ebû Hüreyre cumada önce Cuma, sonra Münâfikûn sûresini okudu.
Bab 16Cuma namazında ne okunur?
878 a
Resûlullah bayramlarda ve cumada A'lâ ve Gâşiye sûrelerini okurdu.
Nu'mân b. Beşîr
Bab 16Cuma namazında ne okunur?
878 b
Ebû Avâne'nin rivayeti: Resûlullah bayramlarda ve cumada A'lâ ve Gâşiye sûrelerini okurdu.
Bab 16Cuma namazında ne okunur?
878 c
Resûlullah cuma günü Cuma sûresinden başka Gâşiye sûresini okurdu.
Ubeydullah b. Abdullah
Bab 16Cuma namazında ne okunur?
879 a
Peygamber cuma sabahı Secde ve İnsân, cuma namazında Cuma ve Münâfikûn sûrelerini okurdu.
İbn Abbâs
Bab 17Cuma günü (sabah namazında) ne okunur?
879 b
Vekî' ve İbn Numeyr'in Süfyân'dan rivayeti: Peygamber cuma sabahı Secde ve İnsân sûrelerini okurdu.
Bab 17Cuma günü (sabah namazında) ne okunur?
879 c
Şu'be'nin Muhavvel'den rivayeti: Peygamber cuma sabahı ve cuma namazında belli sûreleri okurdu.
Bab 17Cuma günü (sabah namazında) ne okunur?
880 a
Peygamber cuma günü sabah namazında Secde ve İnsân sûrelerini okurdu.
Ebû Hüreyre
Bab 17Cuma günü (sabah namazında) ne okunur?
880 b
Peygamber cuma sabahı birinci rekâtta Secde, ikincide İnsân sûresini okurdu.
Ebû Hüreyre
Bab 17Cuma günü (sabah namazında) ne okunur?
881 a
Sizden biri cumayı kıldığında ondan sonra dört rekât kılsın.
Ebû Hüreyre
Bab 18Cumadan sonra namaz
881 b
Cumadan sonra namaz kıldığınızda dört rekât kılın.
Ebû Hüreyre
Bab 18Cumadan sonra namaz
881 c
Sizden kim cumadan sonra namaz kılacaksa dört rekât kılsın.
Ebû Hüreyre
Bab 18Cumadan sonra namaz
882 a
Resûlullah cumadan sonra evine dönüp iki rekât kılardı.
Nâfi'
Bab 18Cumadan sonra namaz
882 b
Resûlullah cumadan sonra evine dönünceye kadar namaz kılmaz, evinde iki rekât kılardı.
Abdullah b. Ömer
Bab 18Cumadan sonra namaz
882 c
Peygamber cumadan sonra iki rekât kılardı.
Abdullah b. Ömer
Bab 18Cumadan sonra namaz
883 a
Konuşmadıkça ya da yerinden çıkmadıkça cumayı başka bir namaza bitiştirme.
Ömer b. Atâ b. Ebü'l-Huvâr
Bab 18Cumadan sonra namaz
883 b
Haccâc'ın İbn Cüreyc'den rivayeti: Sâib, cumada selâm verince yerinde kalkıp namaz kıldı.
Bab 18Cumadan sonra namaz