Câhiliye döneminde yapılan ilk kasâme ve yemin eden kırk sekiz kişinin bir yıl dolmadan ölmesi

Abdullah b. Abbâs (radıyallahu anhümâ) şöyle rivayet etti:

Câhiliye döneminde yapılan ilk kasâme şöyleydi: Benî Hâşim'den bir adamı, Kureyş'in kollarından birine mensup bir adam ücretle tutmuştu. (Râvi) dedi ki: Hâşimî, onun develerinin başında onunla birlikte yola çıktı. Derken yanına Benî Hâşim'den, çuvalının kulpu kopmuş bir adam uğradı ve: “Bana bir köstek ipiyle yardım et de çuvalımın kulpunu onunla bağlayayım, develer ürkmesin” dedi. O da ona çuvalının kulpunu bağlaması için bir köstek ipi verdi. Konakladıklarında bir deve hariç bütün develer bağlandı. Onu ücretle tutan adam: “Develerin arasında bu devenin bağlanmamasının sebebi ne?” dedi. “Onun köstek ipi yok” dedi. “Peki ipi nerede?” deyince şöyle dedi: “Benî Hâşim'den, çuvalının kulpu kopmuş bir adam yanıma uğradı, benden yardım istedi ve: ‘Bana bir köstek ipiyle yardım et de çuvalımın kulpunu onunla bağlayayım, develer ürkmesin’ dedi. Ben de ona bir köstek ipi verdim.” Bunun üzerine adam ona bir sopa fırlattı; eceli o sopada oldu. (Ölmek üzereyken) yanına Yemenlilerden bir adam uğradı. Ona: “Hac mevsiminde bulunacak mısın?” dedi. “Bulunmam; ama bazen bulunurum” dedi. “Zamanın birinde benden bir haberi ulaştırır mısın?” dedi. “Evet” dedi. “Hac mevsiminde bulunduğunda 'Ey Kureyş ailesi!' diye seslen. Sana cevap verirlerse 'Ey Hâşim ailesi!' diye seslen. Sana cevap verirlerse Ebû Tâlib'i sor ve ona, falanın beni bir köstek ipi yüzünden öldürdüğünü haber ver” dedi. Ücretle tutulan adam öldü. Onu tutan adam (Mekke'ye) gelince Ebû Tâlib yanına gelip: “Adamımıza ne oldu?” dedi. “Hastalandı, ona iyi baktım; sonra öldü, ben de konaklayıp onu defnettim” dedi. Ebû Tâlib: “O, senden buna lâyıktı” dedi. Bir süre geçti. Sonra kendisine haberi ulaştırması vasiyet edilen Yemenli adam hac mevsiminde geldi ve: “Ey Kureyş ailesi!” diye seslendi. “İşte Kureyş” dediler. “Ey Benî Hâşim ailesi!” dedi. “İşte Benî Hâşim” dediler. “Ebû Tâlib nerede?” dedi. “İşte Ebû Tâlib” denildi. Bunun üzerine: “Falan, falanın kendisini bir köstek ipi yüzünden öldürdüğüne dair sana bir haber ulaştırmamı bana emretti” dedi. Ebû Tâlib o adama gidip şöyle dedi: “Bizden üç şeyden birini seç: İstersen yüz deve ödersin, çünkü adamımızı hata ile öldürdün; istersen kavminden elli kişi onu öldürmediğine dair yemin eder; bundan kaçınırsan onun yerine seni öldürürüz.” Adam kavmine gidip bunu onlara anlattı; onlar da: “Yemin ederiz” dediler. Derken Benî Hâşim'den olup onlardan birinin nikâhı altında bulunan ve ona çocuk doğurmuş bir kadın Ebû Tâlib'e gelerek: “Ey Ebû Tâlib! Şu oğlumu bu elli kişiden birinin yerine bağışlamanı ve onu yemine zorlamamanı istiyorum” dedi. O da öyle yaptı. Sonra onlardan bir adam ona gelip: “Ey Ebû Tâlib! Yüz deve yerine elli kişinin yemin etmesini istedin; her adama iki deve düşüyor. İşte şu iki deve; bunları benden kabul et ve yeminlerin ettirildiği yerde beni yemine zorlama” dedi. Ebû Tâlib o iki deveyi kabul etti. Kırk sekiz adam gelip yemin ettiler. İbn Abbâs dedi ki: Nefsim elinde olana yemin ederim ki, üzerinden bir yıl geçmeden o kırk sekiz kişiden gözünü kırpan tek bir kişi kalmadı.