Üç talâkla boşanan Fâtıma bt. Kays'a: Sana ne mesken ne de nafaka vardır.

Fâtıma bt. Kays (radıyallahu anhâ) şöyle rivayet etti:

Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) zamanında kocam beni üç talâkla boşadı. Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem), “Sana ne mesken ne de nafaka vardır” buyurdu.

Mugîre dedi ki: Bunu İbrâhîm'e anlattım; o da şöyle dedi: Ömer, “Ezberledi mi yoksa unuttu mu bilmediğimiz bir kadının sözü için Allah'ın Kitabını ve Peygamberimizin (sallallahu aleyhi ve sellem) sünnetini bırakmayız” dedi. Ömer, (üç talâkla boşanan) kadına mesken ve nafaka hakkı tanırdı.

Şa'bî dedi ki: Fâtıma bt. Kays'ın yanına girdim ve ona Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) kendisi hakkında verdiği hükmü sordum. Şöyle anlattı: Kocası onu bette (kesin talâkla) boşamıştı; o da mesken ve nafaka konusunda onunla davalaştı. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) ona ne mesken ne de nafaka hakkı tanıdı. Dâvûd'un rivayetinde (Fâtıma) şöyle dedi: “Bana, iddetimi İbn Ümmü Mektûm'un evinde beklememi emretti.”

Ebû Îsâ (Tirmizî) dedi ki: Bu hadis hasen sahihtir. Bazı ilim ehlinin görüşü budur; Hasan-ı Basrî, Atâ b. Ebû Rebâh ve Şa'bî bunlardandır. Ahmed ve İshâk da bunu söyler. Bunlar, “Kocası ric'at hakkına sahip değilse boşanan kadına mesken de nafaka da yoktur” demişlerdir. Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) ashabından bazı ilim ehli —Ömer ve Abdullah bunlardandır—, “Üç talâkla boşanan kadının mesken ve nafaka hakkı vardır” demiştir. Süfyân es-Sevrî ve Kûfe ehlinin görüşü budur. Bazı ilim ehli ise, “Onun mesken hakkı vardır, nafaka hakkı yoktur” demiştir. Mâlik b. Enes, Leys b. Sa'd ve Şâfiî'nin görüşü budur. Şâfiî şöyle demiştir: “Ona mesken hakkını Allah'ın Kitabı gereğince tanıdık. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: ‘Apaçık bir hayâsızlık yapmaları hâli dışında onları evlerinden çıkarmayın, kendileri de çıkmasınlar.’ (Talâk 65/1)” (Âlimler) bunun, kadının kocasının ailesine karşı dilini uzatması (bezâ) olduğunu söylemişlerdir. (Şâfiî) şunu gerekçe göstermiştir: Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) Fâtıma bt. Kays'a, kocasının ailesine karşı dilini uzattığı için mesken hakkı tanımamıştır. Şâfiî dedi ki: “Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) Fâtıma bt. Kays kıssasındaki hadisi sebebiyle ona nafaka da yoktur.”