Kölede payını azat edenin malı yoksa köle, kalan pay için kendisine ağır gelmeyecek şekilde çalıştırılır.

Kaynak
Câmiu't-Tirmizî 1348, Kitap 15, Hadis 28
Sahih
Türkçe meal

Ebû Hüreyre (radıyallahu anh) şöyle rivayet etti:

Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: “Kim bir köledeki payını -ya da ”hissesini“ dedi- azat ederse kölenin kurtuluşu, malı varsa onun malındandır. Eğer malı yoksa köleye adil bir değer biçilir, sonra azat edilmeyen pay için kendisine ağır gelmeyecek şekilde çalıştırılır.”

Ebû Îsâ (Tirmizî) dedi ki: Bu babda Abdullah b. Amr'dan da rivayet vardır. (Başka bir senetle) Saîd b. Ebû Arûbe'den de benzeri rivayet edildi; bu rivayette “şakîs (hisse)” dedi. Ebû Îsâ dedi ki: Bu hadis hasen sahihtir. Ebân b. Yezîd de Katâde'den, Saîd b. Ebû Arûbe'nin rivayeti gibi rivayet etmiştir. Şu'be ise bu hadisi Katâde'den rivayet etmiş, ancak içinde köleyi çalıştırma (si'âye) meselesini zikretmemiştir. İlim ehli si'âye konusunda ihtilaf etmiştir. Bazı ilim ehli bu durumda si'âyeyi uygun görmüştür; Süfyân es-Sevrî'nin ve Kûfe ehlinin görüşü budur, İshâk da bunu söyler. Bazı ilim ehli de şöyle demiştir: Köle iki adam arasında ortak olur da bunlardan biri kendi payını azat ederse, malı varsa ortağının payını öder ve köle onun malından azat olur. Malı yoksa köleden azat olan kısım azat olur ve köle çalıştırılmaz. Bunlar, İbn Ömer'in Peygamber'den (sallallahu aleyhi ve sellem) rivayet ettiği hadisle amel etmişlerdir. Medine ehlinin görüşü budur; Mâlik b. Enes, Şâfiî ve Ahmed de bunu söyler.

Câmiu't-Tirmizî 1348, Kitap 15, Hadis 28

Arapça metin
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ، أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَعْتَقَ نَصِيبًا - أَوْ قَالَ شِقْصًا فِي مَمْلُوكٍ فَخَلاَصُهُ فِي مَالِهِ إِنْ كَانَ لَهُ مَالٌ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ قُوِّمَ قِيمَةَ عَدْلٍ ثُمَّ يُسْتَسْعَى فِي نَصِيبِ الَّذِي لَمْ يُعْتِقْ غَيْرَ مَشْقُوقٍ عَلَيْهِ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو . حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، نَحْوَهُ وَقَالَ " شَقِيصًا " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَهَكَذَا رَوَى أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ، عَنْ قَتَادَةَ، مِثْلَ رِوَايَةِ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ . وَرَوَى شُعْبَةُ، هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ قَتَادَةَ، وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ أَمْرَ السِّعَايَةِ . وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي السِّعَايَةِ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ السِّعَايَةَ فِي هَذَا . وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ وَبِهِ يَقُولُ إِسْحَاقُ . وَقَدْ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا كَانَ الْعَبْدُ بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ فَأَعْتَقَ أَحَدُهُمَا نَصِيبَهُ فَإِنْ كَانَ لَهُ مَالٌ غَرِمَ نَصِيبَ صَاحِبِهِ وَعَتَقَ الْعَبْدَ مِنْ مَالِهِ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ عَتَقَ مِنَ الْعَبْدِ مَا عَتَقَ وَلاَ يُسْتَسْعَى . وَقَالُوا بِمَا رُوِيَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . وَهَذَا قَوْلُ أَهْلِ الْمَدِينَةِ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ .

Hata bildir

Câmiu't-Tirmizî 1348 metninde gördüğünüz hatayı bildirin. Bildiriminiz incelendikten sonra düzeltilir.

Hata türü