Ahkâm (Yargı Hükümleri)

1322 Kim kadı olur da adaletle hüküm verirse, kadılıktan başa baş çıkması bile ona yeter. Abdullah b. Mevheb Bab 1Resûlullah'tan (sallallahu aleyhi ve sellem) kadı hakkında gelen rivayetler › 1322 Kadılar üç kısımdır: İki kadı cehennemde, bir kadı da cennettedir. Büreyde Bab 1Resûlullah'tan (sallallahu aleyhi ve sellem) kadı hakkında gelen rivayetler › 1323 Kim kadılığı isterse kendi nefsine bırakılır; kim ona zorlanırsa Allah ona doğruya yönelten bir melek indirir. Enes b. Mâlik Bab 1Resûlullah'tan (sallallahu aleyhi ve sellem) kadı hakkında gelen rivayetler › 1324 Kim kadılığı arzular ve bunun için aracılar ararsa kendi nefsine bırakılır. Enes Bab 1Resûlullah'tan (sallallahu aleyhi ve sellem) kadı hakkında gelen rivayetler › 1325 Kim kadılık görevini üstlenir ya da insanlar arasında kadı kılınırsa, bıçaksız boğazlanmış olur. Ebû Hüreyre Bab 1Resûlullah'tan (sallallahu aleyhi ve sellem) kadı hakkında gelen rivayetler › 1326 Hâkim içtihat eder de isabet ederse iki ecir, hata ederse bir ecir alır. Ebû Hüreyre Bab 2İsabet eden ve hata eden kadı › 1327 Kitapta ve sünnette yoksa görüşümle içtihat ederim; Resûlullah'ın elçisini muvaffak kılan Allah'a hamdolsun. Muâz'ın arkadaşlarından bazı kimseler, Muâz'dan Bab 3Kadı nasıl hüküm verir? › 1328 Humuslular tarikiyle Muâz: Kitapta ve sünnette bulamazsam görüşümle içtihat ederim. Muâz Bab 3Kadı nasıl hüküm verir? › 1329 Kıyamet günü insanların Allah'a en sevimlisi ve O'na en yakın olanı adaletli imamdır. Ebû Saîd Bab 4Âdil imam › 1330 Kadı zulmetmedikçe Allah onunla beraberdir; zulmedince onu bırakır ve şeytan ona yapışır. Abdullah b. Ebû Evfâ Bab 4Âdil imam › 1331 İki adam sana başvurduğunda, öbürünün sözünü dinlemedikçe birincisinin lehine hüküm verme. Ali Bab 5Kadı, iki hasmın sözünü dinlemeden aralarında hüküm vermez › 1332 Kapısını ihtiyaç sahiplerine kapayan yöneticiye Allah da gök kapılarını kapar. Ebü'l-Hasen Bab 6Halkın başındaki imam › 1333 Ebû Meryem el-Cühenî tarikiyle: İhtiyaç sahiplerine kapı kapayana Allah gök kapılarını kapar. Ebû Meryem Bab 6Halkın başındaki imam › 1334 Hâkim öfkeliyken iki kişi arasında hüküm vermesin. Abdurrahman b. Ebû Bekre Bab 7Kadı öfkeliyken hüküm vermez › 1335 İznim olmadan hiçbir şey alma; çünkü o hıyanettir ve hıyanet eden, kıyamet günü onunla gelir. Muâz b. Cebel Bab 8Yöneticilere verilen hediyeler › 1336 Resûlullah hükümde rüşvet verene de rüşvet alana da lanet etti. Ebû Hüreyre Bab 9Hükümde rüşvet veren ve rüşvet alan › 1337 Resûlullah rüşvet verene de rüşvet alana da lanet etti. Abdullah b. Amr Bab 9Hükümde rüşvet veren ve rüşvet alan › 1338 Bana bir paça hediye edilse kabul ederim; ona davet edilsem icabet ederim. Enes b. Mâlik Bab 10Hediyeyi kabul etmek ve davete icabet etmek › 1339 Birinize kardeşinin hakkından bir şeyi hükmedersem, ona ancak ateşten bir parça kesip vermiş olurum. Ümmü Seleme Bab 11Kendisine ait olmayan bir şey lehine hükmedilen kimse hakkında ağır tehdit › 1340 Delilin yoksa senin hakkın onun yeminidir; senin ondan bundan başka bir hakkın yoktur. Vâil b. Hucr Bab 12Beyyine davacıya, yemin davalıya düşer › 1341 Delil davacıya, yemin de davalıya düşer. Amr b. Şuayb, babası aracılığıyla dedesinden Bab 12Beyyine davacıya, yemin davalıya düşer › 1342 Resûlullah yeminin davalıya düştüğüne hükmetti. İbn Abbâs Bab 12Beyyine davacıya, yemin davalıya düşer › 1343 Resûlullah tek şâhitle birlikte yemine dayanarak hüküm verdi. Ebû Hüreyre Bab 13Şâhitle birlikte yemin › 1344 Peygamber şâhitle birlikte yemine göre hüküm verdi. Câbir Bab 13Şâhitle birlikte yemin › 1345 Peygamber tek şâhitle birlikte yeminle hüküm verdi; Ali de aranızda bununla hükmetti. Muhammed b. Ali Bab 13Şâhitle birlikte yemin › 1346 Kölede payını azat edenin malı kalan bedele yeterse köle tamamen hür olur; yetmezse azat ettiği kadarı hür olur. Abdullah b. Ömer Bab 14İki kişi arasında ortak olup birinin kendi payını âzat ettiği köle › 1347 Kölede payını azat edenin malı kalan bedele yeterse köle onun malından ödenerek hür olur. Abdullah b. Ömer Bab 14İki kişi arasında ortak olup birinin kendi payını âzat ettiği köle › 1348 Kölede payını azat edenin malı yoksa köle, kalan pay için kendisine ağır gelmeyecek şekilde çalıştırılır. Ebû Hüreyre Bab 14İki kişi arasında ortak olup birinin kendi payını âzat ettiği köle › 1349 Ömür boyu bağış (umrâ) sahibi için geçerlidir ya da sahibine mirastır. Semüre Bab 15Umrâ › 1350 Kendisine ve soyuna umrâ verilen kimsenin bağışı, onu verene geri dönmez. Câbir Bab 15Umrâ › 1351 Umrâ da rukbâ da sahibi için geçerlidir. Câbir Bab 16Rukbâ › 1352 Helali haram ya da haramı helal kılan sulh dışında Müslümanlar arasında sulh caizdir. Amr b. Avf el-Müzenî Bab 17Resûlullah'tan (sallallahu aleyhi ve sellem) insanlar arasında sulh hakkında anılanlar › 1353 Komşunuz duvarınıza kiriş çakmak için izin isterse onu engellemeyin. Ebû Hüreyre Bab 18Komşusunun duvarına kiriş koyan kimse › 1354 Yemin, hasmının seni doğrulayacağı anlam üzerinedir. Ebû Hüreyre Bab 19Yemin, karşı tarafın doğru kabul edeceği anlama göredir › 1355 Yolu yedi zirâ genişliğinde yapın. Ebû Hüreyre Bab 20Hakkında anlaşmazlık çıkan yol ne genişlikte bırakılır? › 1356 Yol hakkında anlaşmazlığa düştüğünüzde onu yedi zirâ yapın. Ebû Hüreyre Bab 20Hakkında anlaşmazlık çıkan yol ne genişlikte bırakılır? › 1357 Peygamber bir çocuğu babası ile annesi arasında seçim yapmakta serbest bıraktı. Ebû Hüreyre Bab 21Ana babası ayrılan çocuğun ikisi arasında seçim yapması › 1358 Yediğiniz şeylerin en temizi kendi kazancınızdandır; çocuklarınız da kazancınızdandır. Âişe Bab 22Babanın çocuğunun malından alması › 1359 Yemeğe karşılık yemek, kaba karşılık kap. Enes Bab 23Malı kırılan kimseye, kıranın malından ne hükmedilir? › 1360 Peygamber ödünç aldığı çanak kaybolunca onu sahiplerine tazmin etti. Enes Bab 23Malı kırılan kimseye, kıranın malından ne hükmedilir? › 1361 İbn Ömer on dört yaşında orduya kabul edilmedi, on beş yaşında kabul edildi. Abdullah b. Ömer Bab 24Erkek ve kadının ergenlik sınırı › 1362 Resûlullah babasının hanımıyla evlenen adamın başını getirmesi için Ebû Bürde'yi gönderdi. Berâ b. Âzib Bab 25Babasının hanımıyla evlenen kimse › 1363 Ey Zübeyr! Sula, sonra suyu duvar diplerine ulaşıncaya kadar tut. Abdullah b. Zübeyr Bab 26Biri sudan diğerinden aşağıda yararlanan iki kişi › 1364 Ölümünde altı kölesini azat edenin köleleri arasında kura çekildi; ikisi azat edildi, dördü köle bırakıldı. İmrân b. Husayn Bab 27Ölümü sırasında, başka malı yokken kölelerini âzat eden kimse › 1365 Kim mahrem bir akrabasına sahip olursa o hürdür. Semure Bab 28Mahrem bir akrabaya sahip olan kimse › 1365 Mahrem akrabasına mâlik olan kimsenin o akrabası hür olur. Semure Bab 28Mahrem bir akrabaya sahip olan kimse › 1366 Kim bir topluluğun arazisine izinsiz ekin ekerse ekinden ona bir şey yoktur; yaptığı masraf onundur. Râfi' b. Hadîc Bab 29Bir topluluğun arazisine izinleri olmadan ekin eken kimse › 1367 Çocuklarının hepsine bunun benzerini bağışladın mı? Öyleyse onu geri al. Nu'mân b. Beşîr Bab 30Çocuklara bağış ve aralarında eşitlik › 1368 Evin komşusu, o eve daha çok hak sahibidir. Semure Bab 31Şüf'a › 1369 Komşu şüf'a hakkına daha layıktır; yolları bir ise orada olmasa bile onun için beklenir. Câbir Bab 32Orada olmayanın şüf'a hakkı › 1370 Sınırlar belirlenip yollar ayrıldığında şüf'a yoktur. Câbir b. Abdullah Bab 33Sınırlar belirlenip paylar ayrılınca şüf'a yoktur › 1371 Ortak şüf'a sahibidir; şüf'a her şeydedir. İbn Abbâs Bab 34Ortak şüf'a hakkına sahiptir › 1372 Buluntuyu bir yıl ilan et; sonra bağını, kabını ve kesesini tanı, sonra onu harca. Zeyd b. Hâlid el-Cühenî Bab 35Buluntu (lukata), kayıp deve ve koyun › 1373 Buluntuyu bir yıl ilan et; sahibi çıkmazsa kabını, bağını ve sayısını bil, sonra onu ye. Zeyd b. Hâlid el-Cühenî Bab 35Buluntu (lukata), kayıp deve ve koyun › 1374 Arayan gelip sayısını, kabını ve bağını haber verirse onu ona ver; yoksa ondan faydalan. Süveyd b. Gafele Bab 35Buluntu (lukata), kayıp deve ve koyun › 1375 İstersen aslını alıkoyar, onu sadaka olarak verirsin: Ömer'in Hayber arazisini vakfetmesi. Abdullah b. Ömer Bab 36Vakıf › 1376 İnsan ölünce ameli üç şey dışında kesilir: sadaka-i câriye, faydalı ilim ve kendisine dua eden salih evlat. Ebû Hüreyre Bab 36Vakıf › 1377 Hayvanın yarası hederdir, kuyu hederdir, maden hederdir; rikâzda beşte bir vardır. Ebû Hüreyre Bab 37Hayvanın verdiği yara hederdir › 1378 Kim ölü bir araziyi ihya ederse o onundur; zalim bir kökün hiçbir hakkı yoktur. Saîd b. Zeyd Bab 38Ölü toprağı ihya etmek › 1379 Kim ölü bir araziyi ihya ederse o arazi onundur. Câbir b. Abdullah Bab 38Ölü toprağı ihya etmek › 1380 Ebyaz'a tahsis edilen tuz madeni, tükenmez su olduğu söylenince ondan geri alındı. Ebyaz b. Hammâl Bab 39İkta' olarak verilen araziler › 1381 Peygamber, Vâil b. Hucr'a Hadramevt'te bir arazi tahsis etti. Vâil b. Hucr Bab 39İkta' olarak verilen araziler › 1382 Müslümanın diktiği ağaçtan ya da ektiği ekinden insan, kuş veya hayvan yerse bu onun için sadakadır. Enes Bab 40Ağaç dikmenin fazileti › 1383 Peygamber, Hayber ehliyle oradan çıkan meyve ya da ekinin yarısı karşılığında anlaştı. Abdullah b. Ömer Bab 41Müzâraa › 1384 Birinizin bir arazisi olursa onu kardeşine versin ya da kendisi eksin. Râfi' b. Hadîc Bab 42Müzâraaya dair bir bab › 1385 Resûlullah müzâraayı haram kılmadı, fakat birbirlerine yumuşak davranmalarını emretti. İbn Abbâs Bab 42Müzâraaya dair bir bab ›