Zülyedeyn: Ey Allah'ın Resûlü! Namaz mı kısaltıldı, yoksa unuttun mu?

Ebû Hüreyre (radıyallahu anh) şöyle rivayet etti:

Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) iki rekâttan sonra (namazı bitirip) ayrıldı. Zülyedeyn ona: “Ey Allah'ın Resûlü! Namaz mı kısaltıldı, yoksa unuttun mu?” dedi. Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem): “Zülyedeyn doğru mu söyledi?” buyurdu. İnsanlar: “Evet” dediler. Bunun üzerine Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) kalkıp diğer iki rekâtı kıldı, sonra selâm verdi. Sonra tekbir alıp secdeleri gibi ya da daha uzun bir secde yaptı. Sonra tekbir alıp (başını) kaldırdı, sonra yine secdeleri gibi ya da daha uzun bir secde yaptı.

Ebû Îsâ (Tirmizî) dedi ki: Bu babda İmrân b. Husayn'dan, İbn Ömer'den ve Zülyedeyn'den de rivayet vardır.

Ebû Îsâ dedi ki: Ebû Hüreyre hadisi hasen sahihtir. İlim ehli bu hadis hakkında ihtilaf etmiştir. Bazı Kûfeliler şöyle demiştir: Kişi namazda unutarak ya da bilmeyerek veya her ne şekilde olursa olsun konuşursa namazı yeniden kılar. Bu hadisin, namazda konuşmanın yasaklanmasından önce olduğunu gerekçe göstermişlerdir. Şâfiî ise bu hadisi sahih görmüş ve onunla amel etmiştir. O, “Bu hadis, Peygamber'den (sallallahu aleyhi ve sellem) oruçlu hakkında rivayet edilen, ‘Unutarak yerse kaza etmez; o ancak Allah'ın ona verdiği bir rızıktır’ hadisinden daha sahihtir” demiştir. Şâfiî dedi ki: “Bunlar, oruçlunun yemesinde kasıt ile unutmayı Ebû Hüreyre hadisiyle birbirinden ayırdılar.” Ahmed, Ebû Hüreyre hadisi hakkında şöyle dedi: İmam namazının bir kısmında, namazı tamamladığını sanarak konuşur, sonra tamamlamadığını öğrenirse namazını tamamlar. İmamın arkasında, namazdan geriye kalan bir kısım olduğunu bildiği hâlde konuşan ise namazı baştan kılmalıdır. Ahmed şunu delil getirdi: Farzlar Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) zamanında artırılıp eksiltilebiliyordu; Zülyedeyn, namazının tamamlandığından emin olarak konuşmuştu. Bugün durum böyle değildir; hiç kimsenin Zülyedeyn'in konuştuğu mânada konuşması caiz değildir; çünkü bugün farzlara ne ekleme ne de eksiltme yapılır. Ahmed bu sözün benzerini söyledi. İshâk da bu babda Ahmed'in görüşüne benzer bir görüş söyledi.