"Ümmetimin ihtilafı rahmettir" hadis midir?

"Ümmetimin ihtilafı rahmettir" sözü çok bilinmesine rağmen sahih bir senedi bulunmayan bir rivayettir. Tâceddîn es-Sübkî gibi hadis âlimleri bu söz için sahih, zayıf veya uydurma herhangi bir senet bulamadıklarını belirtmiştir. Sehâvî ve Suyûtî bazı kaynaklarda senetsiz olarak geçtiğini kaydetmiştir. Bu yüzden "Peygamberimiz buyurdu" diye aktarılması doğru değildir.

Sözün anlamına gelince: Âlimler, inanç esaslarında değil, fıkhî ayrıntılardaki görüş farklılıklarının ümmet için genişlik ve kolaylık sağladığını kabul etmiştir. Ömer b. Abdülazîz'in "Sahâbenin ihtilaf etmemesini istemezdim; çünkü ihtilaf etmeselerdi ruhsat olmazdı" dediği nakledilir.

Ancak Kur'an ayrılığa düşmeyi kınar: "Allah'ın ipine hep birlikte sımsıkı sarılın; parçalanmayın." (Âl-i İmrân 3/103). Dolayısıyla övülen, ilmî görüş farklılığıdır; ümmeti bölen ayrılık ve çekişme ise yerilmiştir.