Bölüm 14
Cuma
كتاب الجمعة
Hadisler
1367
Biz sonuncular ve öne geçenleriz; Allah bizi cuma gününe hidayet etti, insanlar bu konuda bize tâbidir.
Ebû Hüreyre
Bab 1Cumanın farz oluşu
1368
Allah bizden öncekileri cumadan saptırdı ve bizi cuma gününe hidayet etti.
Ebû Hüreyre ve Huzeyfe
Bab 1Cumanın farz oluşu
1368
Resûlullah ile kılınan cumadan sonra kılınan ilk cuma, Bahreyn'deki Cuvâsâ köyünde kılınan cumadır.
Ebû Hüreyre
Bab 1Cumanın farz oluşu
1369
Kim önemsemeyerek üç cumayı terk ederse Allah onun kalbini mühürler.
Sahâbî olan Ebü'l-Ca'd ed-Damrî
Bab 2Cumadan geri kalma konusunda sert uyarı
1369
Kim zaruret olmaksızın cumayı üç kez terk ederse Allah onun kalbini mühürler.
Câbir b. Abdullah
Bab 2Cumadan geri kalma konusunda sert uyarı
1370
Ya birtakım kimseler cumaları terk etmekten vazgeçerler ya da Allah onların kalplerini mühürler.
Hakem b. Mînâ
Bab 2Cumadan geri kalma konusunda sert uyarı
1371
Cumaya gitmek, ergenlik çağına girmiş her erkeğe vaciptir.
Peygamber'in hanımı Hafsa
Bab 2Cumadan geri kalma konusunda sert uyarı
1372
Kim özürsüz olarak cumayı terk ederse bir dinar sadaka versin; bulamazsa yarım dinar.
Semure b. Cündeb
Bab 3Cumayı özürsüz terk edenin kefareti
1372
Kim kasten cumayı terk ederse ona bir dinar gerekir; bulamazsa yarım dinar.
Semure
Bab 3Cumayı özürsüz terk edenin kefareti
1373
Üzerine güneşin doğduğu en hayırlı gün cuma günüdür; Âdem o gün yaratıldı.
Ebû Hüreyre
Bab 4Cuma gününün faziletinin anılması
1374
Cuma günü bana çokça salavat getirin; çünkü salavatınız bana arz edilir.
Evs b. Evs
Bab 5Cuma günü Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem) çokça salavat getirmek
1375
Cuma günü gusül ve misvak, ergenlik çağına girmiş herkese vaciptir; gücü yettiğince güzel koku da sürünsün.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 6Cuma günü misvak emri
1376
Biriniz cumaya geldiğinde gusletsin.
Abdullah b. Ömer
Bab 7Cuma günü gusül emri
1377
Cuma günü gusül, ergenlik çağına girmiş her erkeğe vaciptir.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 8Cuma günü guslün vacip oluşu
1378
Her müslüman erkeğe yedi günde bir gün gusül gerekir; o da cuma günüdür.
Câbir
Bab 8Cuma günü guslün vacip oluşu
1379
Âliye'den kirli gelenlerin kokusundan rahatsız olununca Resûlullah "Yıkanmazlar mı?" buyurdu.
Kâsım b. Muhammed b. Ebû Bekir
Bab 9Cuma günü guslü terk etme ruhsatı
1380
Kim cuma günü abdest alırsa ne güzel; kim de gusül alırsa gusül daha faziletlidir.
Semure
Bab 9Cuma günü guslü terk etme ruhsatı
1381
Kim gusledip erkenden gider ve imama yaklaşırsa her adımına bir yıllık oruç ve gece namazı sevabı vardır.
Evs b. Evs
Bab 10Cuma günü guslün fazileti
1382
Ömer'in cuma için alınmasını önerdiği ipek elbise hakkında: Bunu ancak âhirette nasibi olmayan giyer.
Abdullah b. Ömer
Bab 11Cuma için kılık kıyafet
1383
Cuma günü gusül, misvak ve gücü yettiğince güzel koku sürünmek ergen olan herkese gereklidir.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 11Cuma için kılık kıyafet
1384
Kim cumaya binmeyip yürüyerek gider, imama yaklaşıp susarak dinlerse her adımına bir yıllık amel sevabı vardır.
Resûlullah'ın sahâbîsi Evs b. Evs
Bab 12Cumaya yürüyerek gitmenin fazileti
1385
Cuma günü melekler mescidin kapılarında oturur ve cumaya geleni sırayla yazarlar.
Ebû Hüreyre
Bab 13Cumaya erken gitmek
1386
İmam hutbeye çıkınca sayfalar dürülür ve melekler hutbeyi dinler.
Ebû Hüreyre, Peygamber'e dayandırarak
Bab 13Cumaya erken gitmek
1387
Cumaya gelenler deve, sığır, koyun, tavuk, serçe ve yumurta kurban eden kimseler gibidir.
Ebû Hüreyre
Bab 13Cumaya erken gitmek
1388
Kim cuma günü gusledip ilk saatte giderse sanki bir deve kurban etmiş gibidir.
Ebû Hüreyre
Bab 14Cumanın vakti
1389
Cuma günündeki icabet saatini ikindiden sonraki son saatte arayın.
Câbir b. Abdullah
Bab 14Cumanın vakti
1390
Resûlullah ile cumayı kılar, sonra dönüp develerimizi dinlendirirdik; bu güneşin zevalinde idi.
Câbir b. Abdullah
Bab 14Cumanın vakti
1391
Resûlullah ile cumayı kılıp dönerdik; duvarların gölgelenecek gölgesi olmazdı.
Seleme b. el-Ekva'
Bab 14Cumanın vakti
1392
İnsanlar çoğalınca Osman cuma günü üçüncü ezanı emretti; bu ezan Zevrâ'da okundu.
Sâib b. Yezîd
Bab 15Cuma için ezan
1393
Resûlullah'ın tek bir müezzini vardı; cuma ezanı imam minbere oturunca okunurdu.
Sâib b. Yezîd
Bab 15Cuma için ezan
1394
Resûlullah minbere oturunca Bilâl ezan okur, inince kamet getirirdi.
Sâib b. Yezîd
Bab 15Cuma için ezan
1395
Biriniz imam çıkmışken gelirse iki rekât namaz kılsın.
Câbir b. Abdullah
Bab 16İmam çıkmışken gelen kimsenin cuma günü namaz kılması
1396
Minber yapılınca Resûlullah'ın dayandığı hurma kütüğü inledi; ona inip sarılınca sustu.
Câbir b. Abdullah
Bab 17Hutbede imamın durduğu yer
1397
Ka'b b. Ucre, oturarak hutbe okuyan Abdurrahmân b. Ümmü'l-Hakem'i âyetle kınadı.
Ka'b b. Ucre
Bab 18İmamın hutbede ayakta durması
1398
Kim imama yaklaşıp susarak dinler ve boş söz söylemezse her adımına bir yıllık oruç ve namaz ecri vardır.
Evs b. Evs es-Sekafî
Bab 19İmama yakın olmanın fazileti
1399
İnsanların boyunları üzerinden atlayarak gelen adama Resûlullah "Otur, eziyet ettin!" buyurdu.
Ebü'z-Zâhiriyye
Bab 20Cuma günü imam minberdeyken insanların boyunları üzerinden atlamanın yasaklanması
1400
Cuma günü Peygamber minberdeyken gelen adama "İki rekât kıldın mı?" diye sordu.
Câbir b. Abdullah
Bab 21İmam hutbe okurken gelen kimsenin cuma günü namaz kılması
1401
Kim cuma günü imam hutbe okurken arkadaşına "Sus!" derse boş söz söylemiş olur.
Ebû Hüreyre
Bab 22Cuma günü hutbeyi susarak dinlemek
1402
Cuma günü imam hutbe okurken arkadaşına "Sus!" dersen boş söz söylemiş olursun.
Ebû Hüreyre
Bab 22Cuma günü hutbeyi susarak dinlemek
1403
Cuma günü temizlenip cumaya gelen ve susarak dinleyen için bu, önceki cumadan beri olanlara kefarettir.
Selmân
Bab 23Cuma günü susarak dinlemenin ve boş sözü terk etmenin fazileti
1404
Peygamber bize hâcet hutbesini öğretti: Hamd Allah'adır, O'ndan yardım ister, O'ndan bağışlanma dileriz.
Abdullah
Bab 24Hutbenin nasıl okunacağı
1405
Resûlullah hutbesinde "Biriniz cumaya gideceği zaman gusletsin" buyurdu.
Abdullah b. Ömer
Bab 25İmamın cuma günü hutbesinde gusle teşvik etmesi
1406
İbn Şihâb cuma guslü için "Sünnettir; Resûlullah bunu minberde söylemiştir" dedi.
İbrâhîm b. Neşît
Bab 25İmamın cuma günü hutbesinde gusle teşvik etmesi
1407
Resûlullah minberde ayakta iken "Sizden kim cumaya gelirse gusletsin" buyurdu.
Abdullah b. Ömer
Bab 25İmamın cuma günü hutbesinde gusle teşvik etmesi
1408
Peygamber cuma hutbesinde insanları sadakaya teşvik etti ve perişan kılıklı adama iki elbise verdirdi.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 26İmamın cuma günü hutbesinde sadakaya teşvik etmesi
1409
Peygamber hutbe okurken gelen adama "Kalk, namaz kıl" buyurdu.
Câbir b. Abdullah
Bab 27İmamın minberdeyken cemaatine hitap etmesi
1410
Şu oğlum bir efendidir; umulur ki Allah onunla müslümanlardan iki büyük topluluğun arasını düzeltir.
Ebû Bekre
Bab 27İmamın minberdeyken cemaatine hitap etmesi
1411
Kâf sûresini cuma günü minberdeyken Resûlullah'ın ağzından ezberledim.
Hârise b. Nu'mân'ın kızı
Bab 28Hutbede Kur'an okumak
1412
Resûlullah hutbede şehadet parmağıyla işaret etmekten fazlasını yapmazdı.
Husayn
Bab 29Hutbede işaret etmek
1413
Peygamber hutbeyi kesip minberden indi ve tökezleyerek gelen Hasan ile Hüseyin'i kucakladı.
Büreyde
Bab 30İmamın cuma günü hutbeyi bitirmeden minberden inmesi, sözünü kesmesi ve minbere dönmesi
1414
Resûlullah zikri çok yapar, boş sözü az eder, namazı uzun, hutbeyi kısa tutardı.
Abdullah b. Ebû Evfâ
Bab 31Hutbenin kısa tutulmasının müstehap oluşu
1415
Peygamber'i ancak ayakta hutbe okurken gördüm; oturur, sonra kalkıp ikinci hutbeyi okurdu.
Câbir b. Semure
Bab 32Kaç hutbe okunur
1416
Resûlullah iki hutbeyi ayakta okur, aralarını oturarak ayırırdı.
Abdullah
Bab 33İki hutbe arasını oturarak ayırmak
1417
Resûlullah iki hutbe arasında konuşmadan bir süre otururdu; oturarak hutbe okuduğunu söyleyen yalan söylemiştir.
Câbir b. Semure
Bab 34İki hutbe arasındaki oturuşta susmak
1418
Peygamber ikinci hutbede âyetler okur ve Allah'ı anardı; hutbesi de namazı da ölçülüydü.
Câbir b. Semure
Bab 35İkinci hutbede Kur'an okumak ve zikir
1419
Resûlullah minberden inince kendisiyle konuşan adamın ihtiyacını görünceye kadar onunla ayakta dururdu.
Enes
Bab 36Minberden indikten sonra konuşmak ve ayakta durmak
1420
Cuma namazı iki rekâttır; Muhammed'in diliyle bu kısaltılmış değil, tamdır.
Ömer
Bab 37Cuma namazının rekât sayısı
1421
Resûlullah cuma namazında Cuma ve Münâfikûn sûrelerini okurdu.
Abdullah b. Abbâs
Bab 38Cuma namazında Cuma ve Münâfikûn sûrelerini okumak
1422
Resûlullah cuma namazında A'lâ ve Gâşiye sûrelerini okurdu.
Semure
Bab 39Cuma namazında «Sebbihisme rabbike'l-a'lâ» ve «Hel etâke hadîsü'l-gâşiye» sûrelerini okumak
1423
Resûlullah cuma günü Cuma sûresinin ardından Gâşiye sûresini okurdu.
Ubeydullah b. Abdullah
Bab 40Cuma namazındaki kıraat konusunda Nu'mân b. Beşîr'den gelen farklı rivayetlerin anılması
1424
Bayram ile cuma aynı güne denk gelince Resûlullah ikisinde de A'lâ ve Gâşiye sûrelerini okurdu.
Nu'mân b. Beşîr
Bab 40Cuma namazındaki kıraat konusunda Nu'mân b. Beşîr'den gelen farklı rivayetlerin anılması
1425
Kim cuma namazından bir rekâta yetişirse namaza yetişmiş olur.
Ebû Hüreyre
Bab 41Cuma namazından bir rekâta yetişen kimse
1426
Biriniz cumayı kıldığında ondan sonra dört rekât kılsın.
Ebû Hüreyre
Bab 42Cumadan sonra mescitte kılınacak namazın sayısı
1427
Resûlullah cumadan sonra evine dönünceye kadar namaz kılmaz, dönünce iki rekât kılardı.
Abdullah b. Ömer
Bab 43İmamın cumadan sonraki namazı
1428
Resûlullah cumadan sonra evinde iki rekât kılardı.
Abdullah b. Ömer
Bab 43İmamın cumadan sonraki namazı
1429
İbn Ömer cumadan sonraki iki rekâtı uzatır ve "Resûlullah böyle yapardı" derdi.
Nâfi'
Bab 44Cumadan sonraki iki rekâtı uzatmak
1430
Abdullah b. Selâm: Cumadaki icabet saati, güneş batmadan önceki son saattir.
Ebû Hüreyre
Bab 45Cuma günü duanın kabul edildiği saatin anılması
1431
Cuma gününde bir saat vardır ki müslüman bir kul o saatte Allah'tan bir şey isterse Allah onu verir.
Ebû Hüreyre
Bab 45Cuma günü duanın kabul edildiği saatin anılması
1432
Cumadaki icabet saatine ayakta namaz kılarken denk gelen müslümana Allah istediğini verir.
Ebû Hüreyre
Bab 45Cuma günü duanın kabul edildiği saatin anılması