Bölüm 14

Cuma

69 hadis No 1367 - 1432
كتاب الجمعة

Hadisler

1367 Biz sonuncular ve öne geçenleriz; Allah bizi cuma gününe hidayet etti, insanlar bu konuda bize tâbidir. Ebû Hüreyre Bab 1Cumanın farz oluşu 1368 Allah bizden öncekileri cumadan saptırdı ve bizi cuma gününe hidayet etti. Ebû Hüreyre ve Huzeyfe Bab 1Cumanın farz oluşu 1368 Resûlullah ile kılınan cumadan sonra kılınan ilk cuma, Bahreyn'deki Cuvâsâ köyünde kılınan cumadır. Ebû Hüreyre Bab 1Cumanın farz oluşu 1369 Kim önemsemeyerek üç cumayı terk ederse Allah onun kalbini mühürler. Sahâbî olan Ebü'l-Ca'd ed-Damrî Bab 2Cumadan geri kalma konusunda sert uyarı 1369 Kim zaruret olmaksızın cumayı üç kez terk ederse Allah onun kalbini mühürler. Câbir b. Abdullah Bab 2Cumadan geri kalma konusunda sert uyarı 1370 Ya birtakım kimseler cumaları terk etmekten vazgeçerler ya da Allah onların kalplerini mühürler. Hakem b. Mînâ Bab 2Cumadan geri kalma konusunda sert uyarı 1371 Cumaya gitmek, ergenlik çağına girmiş her erkeğe vaciptir. Peygamber'in hanımı Hafsa Bab 2Cumadan geri kalma konusunda sert uyarı 1372 Kim özürsüz olarak cumayı terk ederse bir dinar sadaka versin; bulamazsa yarım dinar. Semure b. Cündeb Bab 3Cumayı özürsüz terk edenin kefareti 1372 Kim kasten cumayı terk ederse ona bir dinar gerekir; bulamazsa yarım dinar. Semure Bab 3Cumayı özürsüz terk edenin kefareti 1373 Üzerine güneşin doğduğu en hayırlı gün cuma günüdür; Âdem o gün yaratıldı. Ebû Hüreyre Bab 4Cuma gününün faziletinin anılması 1374 Cuma günü bana çokça salavat getirin; çünkü salavatınız bana arz edilir. Evs b. Evs Bab 5Cuma günü Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem) çokça salavat getirmek 1375 Cuma günü gusül ve misvak, ergenlik çağına girmiş herkese vaciptir; gücü yettiğince güzel koku da sürünsün. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 6Cuma günü misvak emri 1376 Biriniz cumaya geldiğinde gusletsin. Abdullah b. Ömer Bab 7Cuma günü gusül emri 1377 Cuma günü gusül, ergenlik çağına girmiş her erkeğe vaciptir. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 8Cuma günü guslün vacip oluşu 1378 Her müslüman erkeğe yedi günde bir gün gusül gerekir; o da cuma günüdür. Câbir Bab 8Cuma günü guslün vacip oluşu 1379 Âliye'den kirli gelenlerin kokusundan rahatsız olununca Resûlullah "Yıkanmazlar mı?" buyurdu. Kâsım b. Muhammed b. Ebû Bekir Bab 9Cuma günü guslü terk etme ruhsatı 1380 Kim cuma günü abdest alırsa ne güzel; kim de gusül alırsa gusül daha faziletlidir. Semure Bab 9Cuma günü guslü terk etme ruhsatı 1381 Kim gusledip erkenden gider ve imama yaklaşırsa her adımına bir yıllık oruç ve gece namazı sevabı vardır. Evs b. Evs Bab 10Cuma günü guslün fazileti 1382 Ömer'in cuma için alınmasını önerdiği ipek elbise hakkında: Bunu ancak âhirette nasibi olmayan giyer. Abdullah b. Ömer Bab 11Cuma için kılık kıyafet 1383 Cuma günü gusül, misvak ve gücü yettiğince güzel koku sürünmek ergen olan herkese gereklidir. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 11Cuma için kılık kıyafet 1384 Kim cumaya binmeyip yürüyerek gider, imama yaklaşıp susarak dinlerse her adımına bir yıllık amel sevabı vardır. Resûlullah'ın sahâbîsi Evs b. Evs Bab 12Cumaya yürüyerek gitmenin fazileti 1385 Cuma günü melekler mescidin kapılarında oturur ve cumaya geleni sırayla yazarlar. Ebû Hüreyre Bab 13Cumaya erken gitmek 1386 İmam hutbeye çıkınca sayfalar dürülür ve melekler hutbeyi dinler. Ebû Hüreyre, Peygamber'e dayandırarak Bab 13Cumaya erken gitmek 1387 Cumaya gelenler deve, sığır, koyun, tavuk, serçe ve yumurta kurban eden kimseler gibidir. Ebû Hüreyre Bab 13Cumaya erken gitmek 1388 Kim cuma günü gusledip ilk saatte giderse sanki bir deve kurban etmiş gibidir. Ebû Hüreyre Bab 14Cumanın vakti 1389 Cuma günündeki icabet saatini ikindiden sonraki son saatte arayın. Câbir b. Abdullah Bab 14Cumanın vakti 1390 Resûlullah ile cumayı kılar, sonra dönüp develerimizi dinlendirirdik; bu güneşin zevalinde idi. Câbir b. Abdullah Bab 14Cumanın vakti 1391 Resûlullah ile cumayı kılıp dönerdik; duvarların gölgelenecek gölgesi olmazdı. Seleme b. el-Ekva' Bab 14Cumanın vakti 1392 İnsanlar çoğalınca Osman cuma günü üçüncü ezanı emretti; bu ezan Zevrâ'da okundu. Sâib b. Yezîd Bab 15Cuma için ezan 1393 Resûlullah'ın tek bir müezzini vardı; cuma ezanı imam minbere oturunca okunurdu. Sâib b. Yezîd Bab 15Cuma için ezan 1394 Resûlullah minbere oturunca Bilâl ezan okur, inince kamet getirirdi. Sâib b. Yezîd Bab 15Cuma için ezan 1395 Biriniz imam çıkmışken gelirse iki rekât namaz kılsın. Câbir b. Abdullah Bab 16İmam çıkmışken gelen kimsenin cuma günü namaz kılması 1396 Minber yapılınca Resûlullah'ın dayandığı hurma kütüğü inledi; ona inip sarılınca sustu. Câbir b. Abdullah Bab 17Hutbede imamın durduğu yer 1397 Ka'b b. Ucre, oturarak hutbe okuyan Abdurrahmân b. Ümmü'l-Hakem'i âyetle kınadı. Ka'b b. Ucre Bab 18İmamın hutbede ayakta durması 1398 Kim imama yaklaşıp susarak dinler ve boş söz söylemezse her adımına bir yıllık oruç ve namaz ecri vardır. Evs b. Evs es-Sekafî Bab 19İmama yakın olmanın fazileti 1399 İnsanların boyunları üzerinden atlayarak gelen adama Resûlullah "Otur, eziyet ettin!" buyurdu. Ebü'z-Zâhiriyye Bab 20Cuma günü imam minberdeyken insanların boyunları üzerinden atlamanın yasaklanması 1400 Cuma günü Peygamber minberdeyken gelen adama "İki rekât kıldın mı?" diye sordu. Câbir b. Abdullah Bab 21İmam hutbe okurken gelen kimsenin cuma günü namaz kılması 1401 Kim cuma günü imam hutbe okurken arkadaşına "Sus!" derse boş söz söylemiş olur. Ebû Hüreyre Bab 22Cuma günü hutbeyi susarak dinlemek 1402 Cuma günü imam hutbe okurken arkadaşına "Sus!" dersen boş söz söylemiş olursun. Ebû Hüreyre Bab 22Cuma günü hutbeyi susarak dinlemek 1403 Cuma günü temizlenip cumaya gelen ve susarak dinleyen için bu, önceki cumadan beri olanlara kefarettir. Selmân Bab 23Cuma günü susarak dinlemenin ve boş sözü terk etmenin fazileti 1404 Peygamber bize hâcet hutbesini öğretti: Hamd Allah'adır, O'ndan yardım ister, O'ndan bağışlanma dileriz. Abdullah Bab 24Hutbenin nasıl okunacağı 1405 Resûlullah hutbesinde "Biriniz cumaya gideceği zaman gusletsin" buyurdu. Abdullah b. Ömer Bab 25İmamın cuma günü hutbesinde gusle teşvik etmesi 1406 İbn Şihâb cuma guslü için "Sünnettir; Resûlullah bunu minberde söylemiştir" dedi. İbrâhîm b. Neşît Bab 25İmamın cuma günü hutbesinde gusle teşvik etmesi 1407 Resûlullah minberde ayakta iken "Sizden kim cumaya gelirse gusletsin" buyurdu. Abdullah b. Ömer Bab 25İmamın cuma günü hutbesinde gusle teşvik etmesi 1408 Peygamber cuma hutbesinde insanları sadakaya teşvik etti ve perişan kılıklı adama iki elbise verdirdi. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 26İmamın cuma günü hutbesinde sadakaya teşvik etmesi 1409 Peygamber hutbe okurken gelen adama "Kalk, namaz kıl" buyurdu. Câbir b. Abdullah Bab 27İmamın minberdeyken cemaatine hitap etmesi 1410 Şu oğlum bir efendidir; umulur ki Allah onunla müslümanlardan iki büyük topluluğun arasını düzeltir. Ebû Bekre Bab 27İmamın minberdeyken cemaatine hitap etmesi 1411 Kâf sûresini cuma günü minberdeyken Resûlullah'ın ağzından ezberledim. Hârise b. Nu'mân'ın kızı Bab 28Hutbede Kur'an okumak 1412 Resûlullah hutbede şehadet parmağıyla işaret etmekten fazlasını yapmazdı. Husayn Bab 29Hutbede işaret etmek 1413 Peygamber hutbeyi kesip minberden indi ve tökezleyerek gelen Hasan ile Hüseyin'i kucakladı. Büreyde Bab 30İmamın cuma günü hutbeyi bitirmeden minberden inmesi, sözünü kesmesi ve minbere dönmesi 1414 Resûlullah zikri çok yapar, boş sözü az eder, namazı uzun, hutbeyi kısa tutardı. Abdullah b. Ebû Evfâ Bab 31Hutbenin kısa tutulmasının müstehap oluşu 1415 Peygamber'i ancak ayakta hutbe okurken gördüm; oturur, sonra kalkıp ikinci hutbeyi okurdu. Câbir b. Semure Bab 32Kaç hutbe okunur 1416 Resûlullah iki hutbeyi ayakta okur, aralarını oturarak ayırırdı. Abdullah Bab 33İki hutbe arasını oturarak ayırmak 1417 Resûlullah iki hutbe arasında konuşmadan bir süre otururdu; oturarak hutbe okuduğunu söyleyen yalan söylemiştir. Câbir b. Semure Bab 34İki hutbe arasındaki oturuşta susmak 1418 Peygamber ikinci hutbede âyetler okur ve Allah'ı anardı; hutbesi de namazı da ölçülüydü. Câbir b. Semure Bab 35İkinci hutbede Kur'an okumak ve zikir 1419 Resûlullah minberden inince kendisiyle konuşan adamın ihtiyacını görünceye kadar onunla ayakta dururdu. Enes Bab 36Minberden indikten sonra konuşmak ve ayakta durmak 1420 Cuma namazı iki rekâttır; Muhammed'in diliyle bu kısaltılmış değil, tamdır. Ömer Bab 37Cuma namazının rekât sayısı 1421 Resûlullah cuma namazında Cuma ve Münâfikûn sûrelerini okurdu. Abdullah b. Abbâs Bab 38Cuma namazında Cuma ve Münâfikûn sûrelerini okumak 1422 Resûlullah cuma namazında A'lâ ve Gâşiye sûrelerini okurdu. Semure Bab 39Cuma namazında «Sebbihisme rabbike'l-a'lâ» ve «Hel etâke hadîsü'l-gâşiye» sûrelerini okumak 1423 Resûlullah cuma günü Cuma sûresinin ardından Gâşiye sûresini okurdu. Ubeydullah b. Abdullah Bab 40Cuma namazındaki kıraat konusunda Nu'mân b. Beşîr'den gelen farklı rivayetlerin anılması 1424 Bayram ile cuma aynı güne denk gelince Resûlullah ikisinde de A'lâ ve Gâşiye sûrelerini okurdu. Nu'mân b. Beşîr Bab 40Cuma namazındaki kıraat konusunda Nu'mân b. Beşîr'den gelen farklı rivayetlerin anılması 1425 Kim cuma namazından bir rekâta yetişirse namaza yetişmiş olur. Ebû Hüreyre Bab 41Cuma namazından bir rekâta yetişen kimse 1426 Biriniz cumayı kıldığında ondan sonra dört rekât kılsın. Ebû Hüreyre Bab 42Cumadan sonra mescitte kılınacak namazın sayısı 1427 Resûlullah cumadan sonra evine dönünceye kadar namaz kılmaz, dönünce iki rekât kılardı. Abdullah b. Ömer Bab 43İmamın cumadan sonraki namazı 1428 Resûlullah cumadan sonra evinde iki rekât kılardı. Abdullah b. Ömer Bab 43İmamın cumadan sonraki namazı 1429 İbn Ömer cumadan sonraki iki rekâtı uzatır ve "Resûlullah böyle yapardı" derdi. Nâfi' Bab 44Cumadan sonraki iki rekâtı uzatmak 1430 Abdullah b. Selâm: Cumadaki icabet saati, güneş batmadan önceki son saattir. Ebû Hüreyre Bab 45Cuma günü duanın kabul edildiği saatin anılması 1431 Cuma gününde bir saat vardır ki müslüman bir kul o saatte Allah'tan bir şey isterse Allah onu verir. Ebû Hüreyre Bab 45Cuma günü duanın kabul edildiği saatin anılması 1432 Cumadaki icabet saatine ayakta namaz kılarken denk gelen müslümana Allah istediğini verir. Ebû Hüreyre Bab 45Cuma günü duanın kabul edildiği saatin anılması