Bölüm 13
Ahkâm (Yargı)
كتاب الأحكام
Hadisler
2308
İnsanlar arasında kadı yapılan kimse bıçaksız boğazlanmış olur.
Ebû Hüreyre
Bab 1Kadılar
2309
Kadılığı isteyen kendi nefsine bırakılır; ona zorlanana bir melek iner ve onu doğruya yöneltir.
Enes b. Mâlik
Bab 1Kadılar
2310
Allah'ım, onun kalbine hidayet ver ve dilini sabit kıl.
Ali b. Ebû Tâlib
Bab 1Kadılar
2311
İnsanlar arasında hüküm veren her hâkim, kıyamet günü bir melek ensesinden tutmuş olarak gelir.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 2Haksız hüküm ve rüşvet hakkında ağır tehdit
2312
Kadı zulmetmedikçe Allah onunla beraberdir; zulmettiğinde onu kendi nefsine bırakır.
Abdullah b. Ebû Evfâ
Bab 2Haksız hüküm ve rüşvet hakkında ağır tehdit
2313
Allah'ın lâneti rüşvet verenin ve rüşvet alanın üzerinedir.
Abdullah b. Amr
Bab 2Haksız hüküm ve rüşvet hakkında ağır tehdit
2314
Hâkim içtihat eder ve isabet ederse ona iki ecir, hata ederse bir ecir vardır.
Amr b. el-Âs
Bab 3İçtihat edip doğruyu bulan hâkim
2315
Kadılar üç kısımdır: İkisi cehennemde, biri cennettedir.
Ebû Hâşim
Bab 3İçtihat edip doğruyu bulan hâkim
2316
Kadı öfkeliyken iki kişi arasında hüküm vermesin.
Ebû Bekre
Bab 4Hâkim öfkeliyken hüküm vermez
2317
Kime kardeşinin hakkından bir şey hükmedersem onu almasın; ona ancak ateşten bir parça kesip veriyorum.
Ümmü Seleme
Bab 5Hâkimin hükmü haramı helâl, helâli haram kılmaz
2318
Kime kardeşinin hakkından bir parça ayırırsam, ona ancak ateşten bir parça ayırmış olurum.
Ebû Hüreyre
Bab 5Hâkimin hükmü haramı helâl, helâli haram kılmaz
2319
Kendisine ait olmayan bir şeyi iddia eden bizden değildir; cehennemdeki yerine hazırlansın.
Ebû Zer
Bab 6Kendisine ait olmayan bir şeyi iddia edip onun için davalaşan kimse
2320
Haksız bir davada yardım eden, vazgeçinceye kadar Allah'ın gazabı içinde kalır.
İbn Ömer
Bab 6Kendisine ait olmayan bir şeyi iddia edip onun için davalaşan kimse
2321
İnsanlara iddialarına göre verilseydi, bazıları başkalarının kanlarını ve mallarını iddia ederdi; yemin davalıya düşer.
İbn Abbâs
Bab 7Beyyine davacıya, yemin davalıya düşer
2322
Eş'as b. Kays'ın arazi davasında beyyine olmayınca davalı Yahudiye yemin teklif edildi.
Eş'as b. Kays
Bab 7Beyyine davacıya, yemin davalıya düşer
2323
Yalan yeminle Müslümanın malını koparıp alan, Allah kendisine gazaplı olduğu halde O'na kavuşur.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 8Bir malı haksız yere almak için yalan yere yemin eden kimse
2324
Yeminiyle Müslümanın hakkını alana, erak ağacından bir misvak bile olsa Allah cenneti haram kılar.
Ebû Ümâme el-Hârisî
Bab 8Bir malı haksız yere almak için yalan yere yemin eden kimse
2325
Minberimin yanında yalan yere yemin eden, yeşil bir misvak için olsa bile cehennemdeki yerine hazırlansın.
Câbir b. Abdullah
Bab 9Hakların karara bağlandığı yerde yemin
2326
Bu minberin yanında taze bir misvak için bile yalan yere yemin edene cehennem vacip olur.
Ebû Hüreyre
Bab 9Hakların karara bağlandığı yerde yemin
2327
Tevrat'ı Mûsâ'ya indiren Allah adına senden doğruyu söylemeni istiyorum.
Berâ b. Âzib
Bab 10Ehl-i kitaba neyle yemin ettirilir
2328
Resûlullah iki Yahudiyi, Tevrat'ı Mûsâ'ya indiren Allah adına yeminle sorguladı.
Câbir b. Abdullah
Bab 10Ehl-i kitaba neyle yemin ettirilir
2329
Delili olmayan iki davacıya, yemin için kura çekmeleri emredildi.
Ebû Hüreyre
Bab 11Aralarında beyyine bulunmaksızın bir malı iddia eden iki kişi
2330
Delili olmayan iki davacı arasındaki hayvan yarı yarıya paylaştırıldı.
Ebû Mûsâ el-Eş'arî
Bab 11Aralarında beyyine bulunmaksızın bir malı iddia eden iki kişi
2331
Kaybolan ya da çalınan malını satan birinin elinde bulan, ona en çok hak sahibidir.
Semure b. Cündeb
Bab 12Çalınan malını, onu satın almış birinin elinde bulan kimse
2332
Malları gündüz korumak sahiplerine, hayvanların gece verdiği zarar hayvan sahiplerine aittir.
İbn Muhayyisa el-Ensârî şöyle anlattı:
Bab 13Hayvanların gece verdiği zararın hükmü
2333
Hafsa'nın kırılan kabı yerine Âişe'nin kabı verildi: Kabınızın yerine kap alın.
Benî Sûâe'den bir adam şöyle anlattı:
Bab 14Bir şeyi kıran kimsenin hükmü
2334
Annenizi kıskançlık tuttu, yiyin: Kırılan kabın yerine sağlam kap verildi.
Enes b. Mâlik
Bab 14Bir şeyi kıran kimsenin hükmü
2335
Komşusu duvarına hatıl çakmak için izin isterse ona engel olmasın.
Ebû Hüreyre
Bab 15Komşusunun duvarına kiriş koyan kimse
2336
Ensâr şahitlik etti: Hiçbiriniz komşusunu duvarına hatıl çakmaktan menetmesin.
İkrime b. Seleme şöyle anlattı:
Bab 15Komşusunun duvarına kiriş koyan kimse
2337
Hiçbiriniz komşusunu duvarının üzerine hatıl koymaktan menetmesin.
İbn Abbâs
Bab 15Komşusunun duvarına kiriş koyan kimse
2338
Yolu yedi zirâ genişliğinde yapın.
Ebû Hüreyre
Bab 16Yolun genişliği konusunda anlaşmazlığa düşülürse
2339
Yol hakkında anlaşmazlığa düşerseniz onu yedi zirâ yapın.
İbn Abbâs
Bab 16Yolun genişliği konusunda anlaşmazlığa düşülürse
2340
Resûlullah, zarar vermenin ve zarara zararla karşılık vermenin olmadığına hükmetti.
Ubâde b. Sâmit
Bab 17Kendi mülkünde komşusuna zarar veren bir şey inşa eden kimse
2341
Zarar vermek de zarara zararla karşılık vermek de yoktur.
İbn Abbâs
Bab 17Kendi mülkünde komşusuna zarar veren bir şey inşa eden kimse
2342
Kim zarar verirse Allah da ona zarar verir; kim zorluk çıkarırsa Allah da ona zorluk çıkarır.
Ebû Sırme
Bab 17Kendi mülkünde komşusuna zarar veren bir şey inşa eden kimse
2343
Huzeyfe, kulübenin bağlama ipleri kendi taraflarında olanlar lehine hüküm verdi; Peygamber: İsabet ettin ve güzel yaptın, buyurdu.
Nimrân b. Câriye'nin babası
Bab 18Bir kulübe hakkında davalaşan iki kişi
2344
Bir mal iki kişiye satılırsa, satış ilk olanındır.
Semüre b. Cündeb
Bab 19Halâs şartı koşan kimse
2345
Ölümünde altı kölesini azat edenin kölelerini Resûlullah kısımlara ayırdı; ikisini azat etti, dördünü köle bıraktı.
İmrân b. Husayn
Bab 20Kurayla hüküm vermek
2346
Delili olmayan iki davacıya Resûlullah, yemin için kur'a çekmelerini emretti.
Ebû Hüreyre
Bab 20Kurayla hüküm vermek
2347
Peygamber sefere çıkacağı zaman hanımları arasında kur'a çekerdi.
Âişe
Bab 20Kurayla hüküm vermek
2348
Ali, çocuğu kur'a ile üç kişiden birine bağladı; Peygamber bunu duyunca azı dişleri görününceye kadar güldü.
Zeyd b. Erkam
Bab 20Kurayla hüküm vermek
2349
Mücezziz el-Müdlicî, Üsâme ile Zeyd'in ayaklarını görünce bu ayaklar birbirindendir dedi.
Âişe
Bab 21Kâifler
2350
Kâhin kadın, Kureyş içinde Makam sahibine iz bakımından en çok benzeyenin Resûlullah olduğunu söyledi.
İbn Abbâs
Bab 21Kâifler
2351
Peygamber bir çocuğu babası ile annesi arasında muhayyer bıraktı.
Ebû Hüreyre
Bab 22Çocuğu anne ve babası arasında muhayyer bırakmak
2352
Biri kâfir biri Müslüman anne babası arasında muhayyer bırakılan çocuk için Peygamber: Allah'ım, onu hidayete erdir, buyurdu.
Abdülhamîd b. Seleme'nin dedesi
Bab 22Çocuğu anne ve babası arasında muhayyer bırakmak
2353
Sulh Müslümanlar arasında caizdir; ancak helali haram veya haramı helal kılan sulh müstesna.
Kesîr b. Abdullah'ın dedesi
Bab 23Sulh
2354
Alışveriş yaptığında işte al, aldatma yok de.
Enes b. Mâlik
Bab 24Malını ziyan edene hacr
2355
Satın aldığın her malda üç gece muhayyersin; razı olursan tut, hoşnut olmazsan sahibine geri ver.
Muhammed b. Yahyâ b. Habbân şöyle anlattı:
Bab 24Malını ziyan edene hacr
2356
Borcunu ödeyemeyen adamın alacaklılarına: Bulduğunuzu alın, bundan başka hakkınız yoktur.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 25Yoksul borçlunun iflasına hükmetmek ve malını alacaklıları için satmak
2357
Resûlullah Muâz b. Cebel'i alacaklılarından kurtardı, sonra onu Yemen'e vali tayin etti.
Câbir b. Abdullah
Bab 25Yoksul borçlunun iflasına hükmetmek ve malını alacaklıları için satmak
2358
Kim malını aynen iflas etmiş birinin yanında bulursa, ona başkasından daha çok hak sahibidir.
Ebû Hüreyre
Bab 26Malını, iflas etmiş birinin yanında aynen bulan kimse
2359
Sattığı malı iflas edenin yanında aynen bulan, bedelinden bir şey almamışsa o mal onundur.
Ebû Hüreyre
Bab 26Malını, iflas etmiş birinin yanında aynen bulan kimse
2360
Hangi adam ölür veya iflas ederse, mal sahibi malını aynen bulduğunda ona en çok hak sahibidir.
Medine'de kadılık yapan İbn Halde ez-Zürakî şöyle anlattı:
Bab 26Malını, iflas etmiş birinin yanında aynen bulan kimse
2361
Ölen kişinin yanında malını aynen bulan kimse, diğer alacaklılarla eşittir.
Ebû Hüreyre
Bab 26Malını, iflas etmiş birinin yanında aynen bulan kimse
2362
İnsanların en hayırlısı benim neslim, sonra onları takip edenler, sonra onları takip edenlerdir.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 27Şahitliği istenmeyen kimsenin şahitlik etmesinin mekruh olması
2363
Ashâbım hakkında beni gözetin; sonra yalan yayılır, kişi istenmeden şahitlik eder ve yemin eder.
Câbir b. Semüre
Bab 27Şahitliği istenmeyen kimsenin şahitlik etmesinin mekruh olması
2364
Şahitlerin en hayırlısı, şahitliği kendisinden istenmeden önce onu eda edendir.
Zeyd b. Hâlid el-Cühenî
Bab 28Hak sahibinin haberi olmadığı bir şahitliği bilen kimse
2365
Ebû Saîd: Eğer birbirinize güvenirseniz kısmı, borç âyetinde kendisinden öncekini neshetmiştir.
Ebû Saîd el-Hudrî hakkında şöyle rivayet edildi:
Bab 29Borçlara şahit tutmak
2366
Hain erkeğin, hain kadının, had cezası uygulanmış kimsenin ve kardeşine kin besleyenin şahitliği caiz değildir.
Amr b. Şuayb'ın dedesi
Bab 30Şahitliği caiz olmayan kimse
2367
Bedevînin, yerleşik halktan birinin aleyhine şahitliği caiz değildir.
Ebû Hüreyre
Bab 30Şahitliği caiz olmayan kimse
2368
Resûlullah şahitle birlikte davacının yemini ile hüküm verdi.
Ebû Hüreyre
Bab 31Bir şahit ve yeminle hüküm vermek
2369
Câbir: Peygamber şahitle birlikte yemin ile hüküm verdi.
Câbir
Bab 31Bir şahit ve yeminle hüküm vermek
2370
İbn Abbâs: Resûlullah şahit ve yemin ile hüküm verdi.
İbn Abbâs
Bab 31Bir şahit ve yeminle hüküm vermek
2371
Peygamber bir adamın şahitliğini ve davacının yeminini geçerli saydı.
Surrak
Bab 31Bir şahit ve yeminle hüküm vermek
2372
Yalan şahitlik, Allah'a şirk koşmaya denk tutuldu.
Hureym b. Fâtik el-Esedî
Bab 32Yalancı şahitlik
2373
Yalancı şahidin ayağı, Allah ona cehennemi vâcip kılmadıkça yerinden kalkmaz.
İbn Ömer
Bab 32Yalancı şahitlik
2374
Resûlullah Ehl-i kitabın birbirleri aleyhine şahitliğini caiz gördü.
Câbir b. Abdullah
Bab 33Ehl-i kitabın birbiri aleyhine şahitliği