Bölüm 12
Ticaret (Ticârât)
كتاب التجارات
Hadisler
2137
Kişinin yediğinin en temizi kendi kazancından olandır; çocuğu da onun kazancındandır.
Âişe
Bab 1Kazanmaya teşvik
2138
Kişi, elinin emeğinden daha temiz bir kazanç kazanmamıştır.
Mikdâm b. Ma'dîkerib ez-Zübeydî
Bab 1Kazanmaya teşvik
2139
Güvenilir, doğru sözlü Müslüman tüccar kıyamet günü şehitlerle beraberdir.
İbn Ömer
Bab 1Kazanmaya teşvik
2140
Dul kadın ve yoksul için çalışıp koşturan, Allah yolunda cihad eden gibidir.
Ebû Hüreyre
Bab 1Kazanmaya teşvik
2141
Takvâ sahibi için zenginlikte sakınca yoktur; ona sağlık zenginlikten hayırlıdır, gönül hoşluğu da nimettir.
Abdullah b. Hubeyb'in amcası
Bab 1Kazanmaya teşvik
2142
Dünyayı talep etmekte ölçülü olun; herkes ne için yaratıldıysa o kendisine kolaylaştırılmıştır.
Ebû Humeyd es-Sâidî
Bab 2Geçim talebinde orta yolu tutmak
2143
İnsanların en çok kaygılı olanı, hem dünya hem âhiret işini dert edinen mümindir.
Enes b. Mâlik
Bab 2Geçim talebinde orta yolu tutmak
2144
Hiçbir nefis, gecikse bile rızkını tamamen almadıkça ölmez; helal olanı alın, haram olanı bırakın.
Câbir b. Abdullah
Bab 2Geçim talebinde orta yolu tutmak
2145
Ey tüccarlar topluluğu, alım satıma yemin ve boş söz karışır; onu sadaka ile karıştırın.
Kays b. Ebû Garaze
Bab 3Ticarette sakınmak
2146
Tüccarlar kıyamet günü fâcirler olarak diriltilir; ancak Allah'tan korkan, iyilik eden ve doğru söyleyen müstesna.
Rifâa
Bab 3Ticarette sakınmak
2147
Kim bir şeyden kazanç elde ederse ona devam etsin.
Enes b. Mâlik
Bab 4Kişiye bir yoldan rızık verilirse ona sarılsın
2148
Allah birinize bir yoldan rızık sebebi kılarsa, değişmedikçe veya bozulmadıkça onu bırakmasın.
Nâfi' şöyle anlattı:
Bab 4Kişiye bir yoldan rızık verilirse ona sarılsın
2149
Allah, koyun çobanlığı yapmamış hiçbir peygamber göndermemiştir.
Ebû Hüreyre
Bab 5Meslekler
2150
Zekeriyyâ peygamber marangozdu.
Ebû Hüreyre
Bab 5Meslekler
2151
Suret yapanlar kıyamet günü azap görecek; onlara yarattıklarınıza can verin denilecek.
Âişe
Bab 5Meslekler
2152
İnsanların en yalancısı boyacılar ve kuyumculardır.
Ebû Hüreyre
Bab 5Meslekler
2153
Malı pazara getiren rızıklandırılır, karaborsacı ise lanetlenmiştir.
Ömer b. el-Hattâb
Bab 6İhtikâr ve dışarıdan mal getirmek
2154
İhtikârı ancak günahkâr yapar.
Ma'mer b. Abdullah b. Nadle
Bab 6İhtikâr ve dışarıdan mal getirmek
2155
Müslümanların yiyeceğini ihtikâr edeni Allah cüzzam ve iflasla cezalandırır.
Ömer b. el-Hattâb
Bab 6İhtikâr ve dışarıdan mal getirmek
2156
Rukye karşılığı alınan koyunlar için: Onları paylaşın, sizinle birlikte bana da bir pay ayırın.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 7Rukye yapanın ücreti
2157
Kur'ân öğretene hediye edilen yay: Boynuna ateşten bir halka geçirilmesi seni sevindirecekse onu kabul et.
Ubâde b. Sâmit
Bab 8Kur'ân öğretimi karşılığında ücret
2158
Onu alırsan ateşten bir yay almış olursun.
Übey b. Ka'b
Bab 8Kur'ân öğretimi karşılığında ücret
2159
Peygamber köpeğin parasını, zina eden kadının kazancını ve kâhinin ücretini yasakladı.
Ebû Mes'ûd
Bab 9Köpeğin parasının, fahişenin ücretinin, kâhinin bahşişinin ve aygırın aşım ücretinin yasaklanması
2160
Resûlullah köpeğin parasını ve aygırın aşım ücretini yasakladı.
Ebû Hüreyre
Bab 9Köpeğin parasının, fahişenin ücretinin, kâhinin bahşişinin ve aygırın aşım ücretinin yasaklanması
2161
Resûlullah kedinin parasını yasakladı.
Câbir
Bab 9Köpeğin parasının, fahişenin ücretinin, kâhinin bahşişinin ve aygırın aşım ücretinin yasaklanması
2162
Peygamber hacamat oldu ve hacamatçıya ücretini verdi.
İbn Abbâs
Bab 10Hacamatçının kazancı
2163
Resûlullah hacamat oldu, emri üzerine Ali hacamatçıya ücretini verdi.
Ali
Bab 10Hacamatçının kazancı
2164
Enes: Peygamber hacamat olup hacamatçıya ücretini verdi.
Enes b. Mâlik
Bab 10Hacamatçının kazancı
2165
Resûlullah hacamatçının kazancını yasakladı.
Ebû Mes'ûd Ukbe b. Amr
Bab 10Hacamatçının kazancı
2166
Hacamatçının kazancı hakkında: Onu sulama develerine yem olarak ver.
Muhayyisa
Bab 10Hacamatçının kazancı
2167
Allah ve Resûlü şarabın, leşin, domuzun ve putların satışını haram kıldı.
Câbir b. Abdullah
Bab 11Satılması helâl olmayan şeyler
2168
Resûlullah şarkıcı cariyelerin alım satımını, kazançlarını ve paralarının yenmesini yasakladı.
Ebû Ümâme
Bab 11Satılması helâl olmayan şeyler
2169
Resûlullah iki türlü satışı, mülâmese ve münâbezeyi yasakladı.
Ebû Hüreyre
Bab 12Münâbeze ve mülâmesenin yasaklanması
2170
Mülâmese, malı görmeden eliyle dokunmak; münâbeze, elindekini bana at, ben de elimdekini sana atayım demektir.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 12Münâbeze ve mülâmesenin yasaklanması
2171
Biriniz diğerinin satışı üzerine satış yapmasın.
İbn Ömer
Bab 13Kişi kardeşinin satışı üzerine satış, pazarlığı üzerine pazarlık yapmaz
2172
Kişi kardeşinin satışı üzerine satış, pazarlığı üzerine de pazarlık yapmasın.
Ebû Hüreyre
Bab 13Kişi kardeşinin satışı üzerine satış, pazarlığı üzerine pazarlık yapmaz
2173
Peygamber necşi, yani almak niyeti olmadan fiyatı kızıştırmayı yasakladı.
İbn Ömer
Bab 14Necşin yasaklanması
2174
Birbirinize karşı necş yapmayın.
Ebû Hüreyre
Bab 14Necşin yasaklanması
2175
Şehirli, köylü adına satış yapmasın.
Ebû Hüreyre
Bab 15Şehirlinin köylü adına satış yapmasının yasaklanması
2176
İnsanları kendi hallerine bırakın; Allah onların bir kısmını diğerleri vasıtasıyla rızıklandırır.
Câbir b. Abdullah
Bab 15Şehirlinin köylü adına satış yapmasının yasaklanması
2177
Şehirlinin köylü adına satış yapmaması, ona simsarlık yapmamasıdır.
İbn Abbâs
Bab 15Şehirlinin köylü adına satış yapmasının yasaklanması
2178
Pazara getirilen malları yolda karşılamayın; malın sahibi pazara gelince muhayyerdir.
Ebû Hüreyre
Bab 16Pazara getirilen malı yolda karşılamanın yasaklanması
2179
Resûlullah pazara getirilen malın yolda karşılanmasını yasakladı.
İbn Ömer
Bab 16Pazara getirilen malı yolda karşılamanın yasaklanması
2180
Resûlullah satılık malların pazara varmadan karşılanmasını yasakladı.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 16Pazara getirilen malı yolda karşılamanın yasaklanması
2181
İki kişi alışveriş yaptığında, ayrılmadıkları sürece her biri muhayyerdir.
Abdullah b. Ömer
Bab 17Alıcı ile satıcı ayrılmadıkça muhayyerdir
2182
Alım satım yapan iki taraf, ayrılmadıkları sürece muhayyerdir.
Ebû Berze el-Eslemî
Bab 17Alıcı ile satıcı ayrılmadıkça muhayyerdir
2183
Semure rivayeti: Alım satım yapan iki taraf, birbirinden ayrılmadıkça muhayyerdir.
Semure
Bab 17Alıcı ile satıcı ayrılmadıkça muhayyerdir
2184
Satış kesinleşince Resûlullah bedevîye: Seç, buyurarak ona muhayyerlik tanıdı.
Câbir b. Abdullah
Bab 18Muhayyerlik şartıyla satış
2185
Alım satım ancak karşılıklı rızayla olur.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 18Muhayyerlik şartıyla satış
2186
Alım satım yapanlar anlaşmazlığa düşer ve delil yoksa söz satıcının dediğidir ya da satışı bozarlar.
Abdurrahman b. Abdullah b. Mes'ûd şöyle anlattı:
Bab 19Alıcı ile satıcının anlaşmazlığa düşmesi
2187
Yanında olmayan şeyi satma.
Hakîm b. Hizâm
Bab 20Yanında olmayanı satmanın ve tazmini üstlenilmeyen şeyden kâr etmenin yasaklanması
2188
Yanında olmayan şeyi satmak da, tazmin sorumluluğu üstlenilmemiş şeyin kârı da helal değildir.
Amr b. Şuayb'ın dedesi
Bab 20Yanında olmayanı satmanın ve tazmini üstlenilmeyen şeyden kâr etmenin yasaklanması
2189
Resûlullah, Attâb'ı Mekke'ye gönderirken tazmin sorumluluğu üstlenilmemiş şeyden kâr etmeyi yasakladı.
Attâb b. Esîd
Bab 20Yanında olmayanı satmanın ve tazmini üstlenilmeyen şeyden kâr etmenin yasaklanması
2190
Bir malı iki kişiye satan kimsenin sattığı mal, ikisinden ilkine aittir.
Ukbe b. Âmir ya da Semure b. Cündeb
Bab 21İki yetkili ayrı ayrı satarsa satış ilkinindir
2191
Satış yetkisi verilmiş iki kişi aynı malı satarsa mal ilk satışa aittir.
Semure
Bab 21İki yetkili ayrı ayrı satarsa satış ilkinindir
2192
Peygamber, kaparo verilerek yapılan urbân satışını yasakladı.
Amr b. Şuayb'ın dedesi
Bab 22Urbân satışı
2193
Urbân satışı, alıcının verdiği kaparonun satıştan vazgeçerse satıcıda kalmasıdır.
Amr b. Şuayb'ın dedesi
Bab 22Urbân satışı
2194
Resûlullah, garar satışını ve çakıl taşı satışını yasakladı.
Ebû Hüreyre
Bab 23Hasât satışının ve garar satışının yasaklanması
2195
Resûlullah garar satışını yasakladı.
İbn Abbâs
Bab 23Hasât satışının ve garar satışının yasaklanması
2196
Resûlullah, hayvanların karnındakini doğurmadan ve kaçak köleyi kaçakken satın almayı yasakladı.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 24Hayvanların karınlarındakini, memelerindekini ve dalgıcın çıkaracağını satın almanın yasaklanması
2197
Peygamber, habelü'l-habele satışını yasakladı.
İbn Ömer
Bab 24Hayvanların karınlarındakini, memelerindekini ve dalgıcın çıkaracağını satın almanın yasaklanması
2198
Bu, kıyamet günü dilenmek yüzünde bir leke olarak gelmenden senin için daha hayırlıdır.
Enes b. Mâlik
Bab 25Müzâyede satışı
2199
Kim bir Müslüman'ın alışverişini bozmayı kabul ederse, Allah da kıyamet günü onun sürçmesini bağışlar.
Ebû Hüreyre
Bab 26İkâle
2200
Fiyatları belirleyen, daraltan, genişleten ve rızık veren ancak Allah'tır.
Enes b. Mâlik
Bab 27Narh koymayı hoş görmeyen kimse
2201
Sizden ayrıldığımda hiçbirinizin, yaptığım bir haksızlık sebebiyle benden hak talep etmemesini umarım.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 27Narh koymayı hoş görmeyen kimse
2202
Allah, satarken de alırken de kolaylık gösteren bir adamı cennete koydu.
Osman b. Affân
Bab 28Alışverişte müsamahakâr olmak
2203
Satarken, alırken ve alacağını isterken müsamahakâr olan kula Allah rahmet etsin.
Câbir b. Abdullah
Bab 28Alışverişte müsamahakâr olmak
2204
Bir şeyi satın almak istediğinde istediğin fiyatı söyle; ister sana verilsin ister verilmesin.
Kayle Ümmü Benî Enmâr
Bab 29Pazarlık
2205
Peygamber, Câbir'in devesine dinar dinar artırarak yirmi dinar ödedi ve deveyi de ona geri verdi.
Câbir b. Abdullah
Bab 29Pazarlık
2206
Resûlullah, güneş doğmadan önce pazarlık yapmayı ve sağmal hayvanları kesmeyi yasakladı.
Ali
Bab 29Pazarlık
2207
İkindiden sonra malını yalan yeminle satan, Allah'ın kıyamet günü konuşmayacağı üç kişidendir.
Ebû Hüreyre
Bab 30Alışverişte yemin etmenin mekruh oluşu
2208
Elbisesini sarkıtan, verdiğini başa kakan ve malını yalan yeminle süren kimseyle Allah kıyamet günü konuşmaz.
Ebû Zer
Bab 30Alışverişte yemin etmenin mekruh oluşu
2209
Alım satımda yemin etmekten sakının; çünkü malı sürümlü kılar, sonra bereketini yok eder.
Ebû Katâde
Bab 30Alışverişte yemin etmenin mekruh oluşu
2210
Kim aşılanmış hurma ağacı satın alırsa, alıcı şart koşmadıkça meyvesi satıcıya aittir.
İbn Ömer
Bab 31Aşılanmış hurma ağacını veya malı olan köleyi satan kimse
2211
Kim malı olan bir köle satın alırsa, alıcı şart koşmadıkça kölenin malı onu satana aittir.
İbn Ömer
Bab 31Aşılanmış hurma ağacını veya malı olan köleyi satan kimse
2212
Nâfi' rivayeti: Hurma ağacı ve köle satan kimse hakkındaki hüküm birlikte zikredildi.
İbn Ömer
Bab 31Aşılanmış hurma ağacını veya malı olan köleyi satan kimse
2213
Resûlullah, hurma meyvesinin onu aşılayana, kölenin malının da onu satana ait olduğuna hükmetti.
Ubâde b. Sâmit
Bab 31Aşılanmış hurma ağacını veya malı olan köleyi satan kimse
2214
Meyveyi olgunluğu belli olmadan satmayın; satıcı da alıcı da bundan men edildi.
İbn Ömer
Bab 32Meyveleri olgunlaşmaları belli olmadan satmanın yasaklanması
2215
Meyveyi, olgunluğu belli olmadan satmayın.
Ebû Hüreyre
Bab 32Meyveleri olgunlaşmaları belli olmadan satmanın yasaklanması
2216
Peygamber, meyveyi olgunluğu belli olmadan satmayı yasakladı.
Câbir
Bab 32Meyveleri olgunlaşmaları belli olmadan satmanın yasaklanması
2217
Resûlullah, meyveyi renklenmeden, üzümü kararmadan, taneyi de sertleşmeden satmayı yasakladı.
Enes b. Mâlik
Bab 32Meyveleri olgunlaşmaları belli olmadan satmanın yasaklanması
2218
Resûlullah, ağacın meyvesini gelecek yıllar için önceden satmayı yasakladı.
Câbir b. Abdullah
Bab 33Meyveyi yıllarca satmak ve âfet
2219
Kim meyve satar da ona bir âfet isabet ederse, kardeşinin malından hiçbir şey almasın.
Câbir b. Abdullah
Bab 33Meyveyi yıllarca satmak ve âfet
2220
Ey tartıcı! Tart ve ağır bastır.
Süveyd b. Kays
Bab 34Tartıda fazla vermek
2221
Resûlullah, kendisine şalvar satan Ebû Safvân'a bedelini fazlasıyla tarttı.
Ebû Safvân Mâlik b. Umeyre
Bab 34Tartıda fazla vermek
2222
Tarttığınız zaman fazlasıyla tartın.
Câbir b. Abdullah
Bab 34Tartıda fazla vermek
2223
Ölçüde eksiltenlerin vay haline âyeti inince Medineliler ölçüyü güzel yaptılar.
İbn Abbâs
Bab 35Ölçü ve tartıda sakınmak
2224
Hile yapan bizden değildir.
Ebû Hüreyre
Bab 36Hilenin yasaklanması
2225
Bize hile yapan bizden değildir.
Ebü'l-Hamrâ
Bab 36Hilenin yasaklanması
2226
Kim bir yiyecek satın alırsa, onu tam olarak teslim almadan satmasın.
İbn Ömer
Bab 37Yiyeceği teslim almadan satmanın yasaklanması
2227
Satın alınan yiyecek teslim alınmadan satılmaz; İbn Abbâs her şeyi yiyecek gibi sayardı.
İbn Abbâs
Bab 37Yiyeceği teslim almadan satmanın yasaklanması
2228
Satıcının sâ'ı ve alıcının sâ'ı ile ölçülmedikçe yiyeceğin satılması yasaktır.
Câbir b. Abdullah
Bab 37Yiyeceği teslim almadan satmanın yasaklanması
2229
Götürü olarak alınan yiyecek, yerinden nakledilmedikçe satılmaz.
İbn Ömer
Bab 38Götürü satış
2230
Ölçüyü söylediğin zaman onu ölç.
Osman b. Affân
Bab 38Götürü satış
2231
Yiyeceğinizi ölçün ki onda size bereket verilsin.
Abdullah b. Büsr el-Mâzinî
Bab 39Yiyeceği ölçmekte umulan bereket
2232
Ebû Eyyûb rivayeti: Yiyeceğinizi ölçün ki onda size bereket verilsin.
Ebû Eyyûb
Bab 39Yiyeceği ölçmekte umulan bereket
2233
Bu sizin pazarınızdır; asla eksiltilmesin ve ondan asla vergi alınmasın.
Ebû Üseyd
Bab 40Çarşılar ve çarşıya girmek
2234
Sabah namazına erkenden giden iman sancağıyla, erkenden çarşıya giden İblîs'in sancağıyla gider.
Selmân
Bab 40Çarşılar ve çarşıya girmek
2235
Çarşıya girerken tevhid zikrini söyleyene Allah bin kere bin iyilik yazar ve cennette bir ev bina eder.
Ömer b. el-Hattâb
Bab 40Çarşılar ve çarşıya girmek
2236
Allah'ım, ümmetime sabah erkenciliğinde bereket ver.
Sahr el-Gâmidî
Bab 41Sabah erkenden işe başlamakta umulan bereket
2237
Allah'ım, ümmetime perşembe günü sabah erkenciliğinde bereket ver.
Ebû Hüreyre
Bab 41Sabah erkenden işe başlamakta umulan bereket
2238
İbn Ömer rivayeti: Allah'ım, ümmetime sabah erkenciliğinde bereket ver.
İbn Ömer
Bab 41Sabah erkenden işe başlamakta umulan bereket
2239
Sütü memesinde bekletilmiş hayvanı satın alan üç gün muhayyerdir; geri verirse bir sâ' hurma da verir.
Ebû Hüreyre
Bab 42Musarrât satışı
2240
Sütü memesinde biriktirilmiş hayvanda alıcı üç gün muhayyerdir; geri verirse sütünün misli buğday verir.
Abdullah b. Ömer
Bab 42Musarrât satışı
2241
Sütü memesinde biriktirilmiş hayvanları satmak aldatmadır; aldatma Müslümana helal olmaz.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 42Musarrât satışı
2242
Kölenin kazancı, onun tazmin sorumluluğunu taşıyana aittir.
Âişe
Bab 43Kazanç, tazmin sorumluluğu karşılığındadır
2243
Kazanç, tazmin sorumluluğu karşılığındadır.
Âişe
Bab 43Kazanç, tazmin sorumluluğu karşılığındadır
2244
Köle satışında satıcının ayıptan sorumluluk süresi üç gündür.
Semure b. Cündeb
Bab 44Köle satışında uhde
2245
Dört günden sonra sorumluluk yoktur.
Ukbe b. Âmir
Bab 44Köle satışında uhde
2246
Müslüman Müslümanın kardeşidir; kardeşine ayıplı mal satan onu açıklamadıkça bu helal olmaz.
Ukbe b. Âmir
Bab 45Kusurlu mal satan kimse kusurunu açıklasın
2247
Ayıplı malı ayıbını açıklamadan satan, Allah'ın gazabı içinde kalır ve melekler ona lanet eder.
Vâsile b. el-Eska'
Bab 45Kusurlu mal satan kimse kusurunu açıklasın
2248
Peygamber esirleri, aralarını ayırmamak için bir ev halkını hep birlikte verirdi.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 46Esirlerin arasını ayırmanın yasaklanması
2249
Kardeş iki köleden birini satan Ali'ye: Onu geri al, buyurdu.
Ali
Bab 46Esirlerin arasını ayırmanın yasaklanması
2250
Anne ile çocuğunun ve kardeş ile kardeşinin arasını ayırana lanet edildi.
Ebû Mûsâ
Bab 46Esirlerin arasını ayırmanın yasaklanması
2251
Bu, Addâ' b. Hâlid'in Resûlullah'tan satın aldığı köledir; Müslümanın Müslümana satışıdır.
Abdülmecîd b. Vehb şöyle anlattı:
Bab 47Köle satın almak
2252
Câriye ya da deve satın alan, onun hayrını isteyip şerrinden Allah'a sığınsın ve bereket için dua etsin.
Abdullah b. Amr
Bab 47Köle satın almak
2253
Altını altınla, buğdayı buğdayla değiştirmek ribâdır; ancak peşin, elden ele olursa müstesna.
Ömer b. el-Hattâb
Bab 48Sarf ve elden ele fazlalıkla değişilmesi caiz olmayanlar
2254
Buğdayı arpayla, arpayı buğdayla elden ele dilediğimiz gibi satmamızı emretti.
Müslim b. Yesâr ile Abdullah b. Ubeyd şöyle anlattılar:
Bab 48Sarf ve elden ele fazlalıkla değişilmesi caiz olmayanlar
2255
Gümüş gümüşle, altın altınla, arpa arpayla ve buğday buğdayla misli misline satılır.
Ebû Hüreyre
Bab 48Sarf ve elden ele fazlalıkla değişilmesi caiz olmayanlar
2256
Bir sâ' hurmayı iki sâ'a, bir dirhemi iki dirheme değiştirmek olmaz.
Ebû Saîd
Bab 48Sarf ve elden ele fazlalıkla değişilmesi caiz olmayanlar
2257
İbn Abbâs, Üsâme b. Zeyd'den: Ribâ ancak veresiyede olur.
Ebû Hüreyre
Bab 49Ribânın ancak veresiyede olduğunu söyleyen kimse
2258
İbn Abbâs fazlalıklı sarf görüşünden döndü: O ancak benim kendi görüşümdü.
Ebü'l-Cevzâ şöyle anlattı:
Bab 49Ribânın ancak veresiyede olduğunu söyleyen kimse
2259
Altını gümüşle değiştirmek ribâdır; ancak peşin, elden ele olursa müstesna.
Ömer
Bab 50Altını gümüşle değiştirmek
2260
Gümüşü altınla değiştirmek ribâdır; ancak peşin, elden ele olursa müstesna: Ömer ile Talha kıssası.
Mâlik b. Evs b. el-Hadesân şöyle anlattı:
Bab 50Altını gümüşle değiştirmek
2261
Dinar dinarla, dirhem dirhemle değiştirilir, aralarında fazlalık olmaz; sarf peşin ve elden ele olur.
Ali b. Ebû Tâlib
Bab 50Altını gümüşle değiştirmek
2262
Birini alıp diğerini verdiğinde, aranızda bir belirsizlik varken arkadaşından ayrılma.
İbn Ömer
Bab 51Gümüş yerine altın, altın yerine gümüş tahsil etmek
2263
Müslümanlar arasında geçerli olan sikkenin bir sakınca bulunmadıkça kırılması yasaklandı.
Abdullah b. Amr el-Müzenî
Bab 52Dirhem ve dinarları kırmanın yasaklanması
2264
Taze hurma kuruyunca eksilir mi? Evet, dediler; bunun üzerine taze hurmayı kuru hurmayla satmayı yasakladı.
Benî Zühre'nin azatlısı Zeyd Ebû Ayyâş şöyle anlattı:
Bab 53Yaş hurmayı kuru hurmayla satmak
2265
Resûlullah müzâbeneyi yasakladı: bahçe meyvesini ölçekle kuru hurma, kuru üzüm ya da zahire karşılığında satmak.
Abdullah b. Ömer
Bab 54Müzâbene ve muhâkale
2266
Câbir rivayeti: Resûlullah muhâkaleyi ve müzâbeneyi yasakladı.
Câbir b. Abdullah
Bab 54Müzâbene ve muhâkale
2267
Râfi' b. Hadîc rivayeti: Resûlullah muhâkaleyi ve müzâbeneyi yasakladı.
Râfi' b. Hadîc
Bab 54Müzâbene ve muhâkale
2268
Resûlullah arâyâ satışı konusunda ruhsat verdi.
Abdullah b. Ömer
Bab 55Arâyâyı tahminî miktarı karşılığında kuru hurmayla satmak
2269
Ariyyenin tahmini miktarınca kuru hurma karşılığında satılmasına ruhsat verildi.
Abdullah b. Ömer
Bab 55Arâyâyı tahminî miktarı karşılığında kuru hurmayla satmak
2270
Resûlullah hayvanın hayvanla veresiye olarak satılmasını yasakladı.
Semüre b. Cündeb
Bab 56Hayvanı hayvanla veresiye değiştirmek
2271
Hayvanın hayvanla bire iki olarak peşin satılmasında sakınca yoktur; veresiyesi hoş görülmedi.
Câbir
Bab 56Hayvanı hayvanla veresiye değiştirmek
2272
Peygamber Safiyye'yi Dihye el-Kelbî'den yedi baş köle karşılığında satın aldı.
Enes
Bab 57Hayvanı hayvanla elden ele fazlasıyla değiştirmek
2273
İsrâ gecesi karınları evler gibi, içinde yılanlar görünen bir topluluk gördüm: Bunlar ribâ yiyenlerdir.
Ebû Hüreyre
Bab 58Ribâ hakkında ağır tehdit
2274
Ribâ yetmiş çeşit günahtır; en hafifi kişinin annesiyle evlenmesi gibidir.
Ebû Hüreyre
Bab 58Ribâ hakkında ağır tehdit
2275
Ribâ yetmiş üç kapıdır.
Abdullah
Bab 58Ribâ hakkında ağır tehdit
2276
En son inen ribâ âyetidir; ribâyı da şüphe uyandıranı da bırakın.
Ömer b. el-Hattâb
Bab 58Ribâ hakkında ağır tehdit
2277
Resûlullah ribâ yiyene, yedirene, iki şahidine ve kâtibine lanet etti.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 58Ribâ hakkında ağır tehdit
2278
İnsanlara öyle bir zaman gelecek ki ribâ yemeyen kalmayacak; yemeyene de tozu bulaşacak.
Ebû Hüreyre
Bab 58Ribâ hakkında ağır tehdit
2279
Ribâyı çoğaltan hiç kimse yoktur ki işinin sonu azlığa varmasın.
İbn Mes'ûd
Bab 58Ribâ hakkında ağır tehdit
2280
Kim hurmada selef yaparsa belli bir ölçek ve tartıyla, belli bir vadeye kadar yapsın.
İbn Abbâs
Bab 59Belli ölçek ve belli tartıda, belli vadeye kadar selem
2281
Selemde şu fiyatla şu vadeye kadar olur, ama falanoğullarının bahçesinden değil.
Abdullah b. Selâm
Bab 59Belli ölçek ve belli tartıda, belli vadeye kadar selem
2282
Resûlullah zamanında buğday, arpa, kuru üzüm ve hurmada, yanlarında o mal bulunmayan kimselerle selem yapardık.
Abdullah b. Ebü'l-Mücâlid şöyle anlattı:
Bab 59Belli ölçek ve belli tartıda, belli vadeye kadar selem
2283
Bir şeyde selem yaptığında onu başka bir şeye çevirme.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 60Bir şeyde selem yapan onu başka bir şeye çevirmesin
2284
Hurma ağacında salâhı belirinceye kadar selem yapmayın.
Necrânî şöyle anlattı:
Bab 61Belirli bir hurma ağacında selem yapılır da ağaç meyve vermezse
2285
İnsanların en hayırlısı, borcunu en güzel şekilde ödeyenleridir.
Ebû Râfi'
Bab 62Hayvanda selem
2286
Bedeviye genç devesi yerine daha yaşlısını verdi: İnsanların en hayırlısı borcunu en hayırlı şekilde ödeyenleridir.
İrbâd b. Sâriye
Bab 62Hayvanda selem
2287
Câhiliyede benim ortağımdın ve ortakların en hayırlısıydın; ne bana karşı koyardın ne de benimle çekişirdin.
Sâib
Bab 63Şirket ve mudârebe
2288
Bedir günü ben, Sa'd ve Ammâr elde edeceğimiz ganimette ortak olduk.
Abdullah
Bab 63Şirket ve mudârebe
2289
Üç şeyde bereket vardır: Vadeli satış, mukâraza ve buğdayı arpayla satış için değil ev için karıştırmak.
Suheyb
Bab 63Şirket ve mudârebe
2290
Yediğiniz şeylerin en temizi kendi kazancınızdan olandır; çocuklarınız da kazancınızdandır.
Âişe
Bab 64Kişinin, çocuğunun malındaki hakkı
2291
Sen de malın da babanınsınız.
Câbir b. Abdullah
Bab 64Kişinin, çocuğunun malındaki hakkı
2292
Çocuklarınız kazancınızın en temizlerindendir; öyleyse onların mallarından yiyin.
Amr b. Şuayb'ın dedesi
Bab 64Kişinin, çocuğunun malındaki hakkı
2293
Hind'e: Sana ve çocuğuna yetecek kadarını örfe uygun şekilde al.
Âişe
Bab 65Kadının, kocasının malındaki hakkı
2294
Kadın kocasının evinden israf etmeksizin harcadığında kadına da kocaya da hazinedara da ecir vardır.
Âişe
Bab 65Kadının, kocasının malındaki hakkı
2295
Kadın kocasının izni olmadan evinden hiçbir şey harcamasın.
Ebû Ümâme el-Bâhilî
Bab 65Kadının, kocasının malındaki hakkı
2296
Resûlullah kölenin davetine icabet ederdi.
Enes b. Mâlik
Bab 66Kölenin verebileceği ve sadaka olarak dağıtabileceği şeyler
2297
Efendisinin malından yediren köle için: Ecir ikiniz arasındadır.
Âbi'l-Lahm'ın azatlısı Umeyr
Bab 66Kölenin verebileceği ve sadaka olarak dağıtabileceği şeyler
2298
Aç iken onu doyurmadın, bilmezken de ona öğretmedin.
Benî Gubar'dan Abbâd b. Şurahbîl
Bab 67Bir topluluğun hayvanlarına veya bahçesine uğrayan kimse ondan yararlanabilir mi
2299
Hurma ağaçlarını taşlama; altlarına düşenlerden ye.
Râfi' b. Amr el-Gıfârî
Bab 67Bir topluluğun hayvanlarına veya bahçesine uğrayan kimse ondan yararlanabilir mi
2300
Çobana ya da bostan sahibine üç kere seslen; cevap vermezse zarar vermeksizin iç ve ye.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 67Bir topluluğun hayvanlarına veya bahçesine uğrayan kimse ondan yararlanabilir mi
2301
Biriniz bir bahçeye uğradığında yesin; fakat eteğine doldurup götürmesin.
İbn Ömer
Bab 67Bir topluluğun hayvanlarına veya bahçesine uğrayan kimse ondan yararlanabilir mi
2302
Hiçbiriniz bir adamın hayvanlarını onun izni olmadan sağmasın.
Abdullah b. Ömer
Bab 68Sahibinin izni olmadan ondan bir şey almanın yasaklanması
2303
Başkasının hayvanlarından ihtiyaç hâlinde ye ama taşıma, iç ama taşıma.
Ebû Hüreyre
Bab 68Sahibinin izni olmadan ondan bir şey almanın yasaklanması
2304
Koyun edin; çünkü onda bereket vardır.
Ümmü Hânî
Bab 69Hayvan edinmek
2305
Develer sahipleri için izzettir, koyun berekettir; hayır kıyamete kadar atların alınlarına bağlanmıştır.
Urve el-Bârikî merfû olarak
Bab 69Hayvan edinmek
2306
Koyun cennet hayvanlarındandır.
İbn Ömer
Bab 69Hayvan edinmek
2307
Zenginlere koyun, fakirlere tavuk edinmelerini emretti.
Ebû Hüreyre
Bab 69Hayvan edinmek