Bölüm 25
Akdiye (Yargı Hükümleri)
كتاب الأقضية
Hadisler
3571
Kim kadılığa getirilirse bıçaksız boğazlanmış olur.
Ebû Hüreyre
Bab 1Kadılık istemek hakkında
3572
Kim insanlar arasında kadı yapılırsa bıçaksız boğazlanmış olur.
Ebû Hüreyre
Bab 1Kadılık istemek hakkında
3573
Kadılar üç kısımdır: Biri cennette, ikisi cehennemdedir.
Büreyde
Bab 2Hata eden kadı hakkında
3574
Hâkim ictihad eder de isabet ederse ona iki ecir, hata ederse bir ecir vardır.
Amr b. el-Âs
Bab 2Hata eden kadı hakkında
3575
Kadılığı isteyip ona ulaşanın adaleti zulmüne galip gelirse ona cennet vardır.
Ebû Hüreyre
Bab 2Hata eden kadı hakkında
3576
İbn Abbâs: "Allah'ın indirdiğiyle hükmetmeyenler" âyetleri Kurayza ve Nadîr Yahudileri hakkında indi.
Abdullah b. Abbâs
Bab 2Hata eden kadı hakkında
3577
Ebû Mes'ûd: Dur! Hüküm vermeye acele etmek hoş görülmezdi.
Abdurrahman b. Bişr el-Ensârî el-Ezrak şöyle anlattı:
Bab 3Kadılık istemek ve ona koşmak hakkında
3578
Kim kadılığı ister ve onun için yardım dilerse kendi başına bırakılır.
Enes b. Mâlik
Bab 3Kadılık istemek ve ona koşmak hakkında
3579
Bu işimize, onu isteyen kimseyi asla görevli yapmayız.
Ebû Mûsâ
Bab 3Kadılık istemek ve ona koşmak hakkında
3580
Resûlullah rüşvet vereni de rüşvet alanı da lanetledi.
Abdullah b. Amr
Bab 4Rüşvetin mekruh oluşu hakkında
3581
Kimi bir işe görevli yaparsak topladığının azını da çoğunu da getirsin.
Adî b. Amîre el-Kindî
Bab 5Görevlilere verilen hediyeler hakkında
3582
İki hasım önünde oturduğunda, ötekinden de dinlemedikçe sakın hüküm verme.
Ali
Bab 6Hüküm nasıl verilir?
3583
Ben ancak bir insanım; kimin lehine kardeşinin hakkından bir şeye hükmedersem ona ateşten bir parça kesip veriyorum.
Ümmü Seleme
Bab 7Kadı hata ettiğinde (verdiği) hüküm hakkında
3584
Madem yapacağınızı yaptınız, malı paylaşın, hakkı gözetin, kur'a çekin ve helalleşin.
Ümmü Seleme
Bab 7Kadı hata ettiğinde (verdiği) hüküm hakkında
3585
Ben aranızda, hakkında bana vahiy indirilmemiş konularda ancak kendi görüşümle hüküm veririm.
Ümmü Seleme
Bab 7Kadı hata ettiğinde (verdiği) hüküm hakkında
3586
Ömer: Görüş ancak Resûlullah'tan gelince isabetliydi; bizden gelen ise zan ve zorlamadır.
Ömer b. el-Hattâb
Bab 7Kadı hata ettiğinde (verdiği) hüküm hakkında
3587
Muâz b. Muâz: Şamlılardan Harîz b. Osman'dan daha faziletlisini gördüğümü sanmıyorum.
Muâz b. Muâz
Bab 7Kadı hata ettiğinde (verdiği) hüküm hakkında
3588
Resûlullah, iki hasmın hâkimin önünde oturmalarına hükmetti.
Abdullah b. ez-Zübeyr
Bab 8İki hasım kadı huzurunda nasıl oturur?
3589
Hâkim öfkeli iken iki kişi arasında hüküm vermesin.
Ebû Bekre
Bab 9Öfkeli iken hüküm veren kadı
3590
İbn Abbâs: "Aralarında hüküm ver ya da onlardan yüz çevir" âyeti neshedildi.
Abdullah b. Abbâs
Bab 10Zimmîler arasında hüküm vermek
3591
Benî Nadîr ile Benî Kurayza arasında diyeti Resûlullah eşitledi.
Abdullah b. Abbâs
Bab 10Zimmîler arasında hüküm vermek
3592
Muâz: Allah'ın kitabında ve sünnette bulamazsam kendi görüşümle ictihad ederim.
Muâz b. Cebel'in ashabından Humuslu bazı kimseler şöyle anlattı:
Bab 11Hüküm vermede görüşle ictihad etmek
3593
Şu'be tarikiyle Muâz: Kitapta ve sünnette bulamazsam kendi görüşümle ictihad ederim.
Bab 11Hüküm vermede görüşle ictihad etmek
3594
Müslümanlar arasında sulh caizdir; ancak haramı helal, helali haram kılan sulh müstesna.
Ebû Hüreyre
Bab 12Sulh hakkında
3595
Ey Ka'b! Alacağının yarısını bırak. (İbn Ebû Hadred'e) Kalk da onu öde.
Ka'b b. Mâlik
Bab 12Sulh hakkında
3596
Şahitlerin en hayırlısı, kendisinden istenmeden önce şahitliğini getirendir.
Zeyd b. Hâlid el-Cühenî
Bab 13Şahitlikler hakkında
3597
Kim bâtıl olduğunu bile bile davalaşırsa vazgeçinceye kadar Allah'ın gazabı içinde olur.
Yahyâ b. Râşid şöyle anlattı:
Bab 14Mahiyetini bilmeden bir davada yardım eden kimse hakkında
3598
İbn Ömer (Nâfi' tariki): Kim haksız bir davada yardım ederse Allah'ın gazabına uğrar.
Bab 14Mahiyetini bilmeden bir davada yardım eden kimse hakkında
3599
Yalancı şahitlik, Allah'a ortak koşmaya denk tutuldu.
Hureym b. Fâtik
Bab 15Yalancı şahitlik hakkında
3600
Resûlullah hainin ve kardeşine kin besleyenin şahitliğini reddetti.
Amr b. Şuayb, babasından, o da dedesinden
Bab 16Şahitliği reddedilen kimse
3601
Saîd b. Abdülazîz tariki: Hainin, zina edenin ve kardeşine kin besleyenin şahitliği caiz değildir.
Bab 16Şahitliği reddedilen kimse
3602
Bedevînin köy halkından birine karşı şahitliği caiz değildir.
Ebû Hüreyre
Bab 17Bedevînin şehir halkına karşı şahitliği
3603
Ukbe b. el-Hâris: Siyah bir kadın ikimizi emzirdiğini söyleyince Resûlullah: Onu bırak, buyurdu.
Ukbe b. el-Hâris
Bab 18Süt emme konusunda şahitlik
3604
Ubeyd b. Ebû Meryem tarikiyle Ukbe: Siyah kadın emzirdiğini söyleyince "Onu bırak" buyurdu.
Bab 18Süt emme konusunda şahitlik
3605
Ebû Mûsâ, yolculukta vasiyete şahit olan iki ehl-i kitaba ikindiden sonra yemin ettirip şahitliklerini geçerli kıldı.
Şa'bî şöyle anlattı:
Bab 19Zimmîlerin şahitliği ve yolculukta vasiyet hakkında
3606
Temîm ed-Dârî ile Adî b. Beddâ'nın gümüş kadeh olayı üzerine "Aranızdaki şahitlik" âyeti indi.
Abdullah b. Abbâs
Bab 19Zimmîlerin şahitliği ve yolculukta vasiyet hakkında
3607
Resûlullah, Huzeyme'nin şahitliğini iki adamın şahitliği yerine saydı.
Umâre b. Huzeyme'nin, Peygamber'in ashabından olan amcası
Bab 20Hâkim tek şahidin doğruluğunu bilirse onunla hüküm vermesi caizdir
3608
Resûlullah bir yemin ve bir şahitle hüküm verdi.
Abdullah b. Abbâs
Bab 21Yemin ve (bir) şahitle hüküm vermek
3609
Amr b. Dînâr: Bir yemin ve bir şahitle hüküm, haklarda geçerlidir.
Bab 21Yemin ve (bir) şahitle hüküm vermek
3610
Ebû Hüreyre: Peygamber şahitle birlikte yeminle hüküm verdi.
Ebû Hüreyre
Bab 21Yemin ve (bir) şahitle hüküm vermek
3611
Süheyl: Rebîa onu sana benden haber verdiyse, onu Rebîa'dan, o da benden diye rivayet et.
Bab 21Yemin ve (bir) şahitle hüküm vermek
3612
Zübeyb: Semüre şahitlik etmeyince Peygamber, diğer şahidimle birlikte bana yemin ettirdi.
Zübeyb el-Anberî
Bab 21Yemin ve (bir) şahitle hüküm vermek
3613
Delili olmayan iki davacının devesini Peygamber ikisi arasında ortak kıldı.
Ebû Mûsâ el-Eş'arî
Bab 22Bir şey iddia eden ve beyyineleri olmayan iki adam
3614
Abdurrahîm b. Süleyman tarikiyle: Delili olmayan iki davacının devesini ikisi arasında ortak kıldı.
Bab 22Bir şey iddia eden ve beyyineleri olmayan iki adam
3615
Hemmâm tariki: Her biri iki şahit getirince Peygamber deveyi ikisi arasında yarı yarıya paylaştırdı.
Bab 22Bir şey iddia eden ve beyyineleri olmayan iki adam
3616
Delili olmayan iki davacıya: Yemin üzerine kur'a çekin.
Ebû Hüreyre
Bab 22Bir şey iddia eden ve beyyineleri olmayan iki adam
3617
İki kişi yemini istemezse ya da isterse onun üzerine kur'a çeksinler.
Ebû Hüreyre
Bab 22Bir şey iddia eden ve beyyineleri olmayan iki adam
3618
Hâlid b. el-Hâris tariki: Delili olmayan iki davacıya hayvan için yemin üzerine kur'a çekmelerini emretti.
Bab 22Bir şey iddia eden ve beyyineleri olmayan iki adam
3619
Resûlullah yeminin davalıya ait olduğuna hükmetti.
İbn Ebû Müleyke
Bab 23Davalıya düşen yemin
3620
Kendisinden başka ilah olmayan Allah adına yemin et ki onun senin yanında hiçbir şeyi yoktur.
Abdullah b. Abbâs
Bab 24Yemin nasıl olur?
3621
Eş'as: O zaman Yahudi yemin eder ve malımı götürür, dedim; bunun üzerine âyet indi.
Eş'as
Bab 25Davalı zimmî olursa yemin eder mi?
3622
Hadramî: Babasının gasbettiği arazinin benim olduğunu bilmediğine dair ona yemin ettiririm.
Eş'as b. Kays
Bab 26Kendisinden uzak olan bir şey hakkında bilgisine dayanarak yemin eden adam
3623
Beyyinen yoksa sana düşen onun yeminidir; senin için ondan bundan başkası yoktur.
Vâil b. Hucr
Bab 26Kendisinden uzak olan bir şey hakkında bilgisine dayanarak yemin eden adam
3624
Tevrat'ı Mûsâ'ya indiren Allah adına söyleyin: Zina eden hakkında Tevrat'ta ne buluyorsunuz?
Ebû Hüreyre
Bab 27Zimmî nasıl yemin eder?
3625
Muhammed b. İshâk tarikiyle: Zina eden hakkında Tevrat'ta ne buluyorsunuz?
Bab 27Zimmî nasıl yemin eder?
3626
Sizi Firavun ailesinden kurtaran Allah'ı hatırlatarak soruyorum: Kitabınızda recmi buluyor musunuz?
İkrime
Bab 27Zimmî nasıl yemin eder?
3627
Allah acizlikten dolayı kınar; bir iş sana galip gelirse: Allah bana yeter, O ne güzel vekildir, de.
Avf b. Mâlik
Bab 28Hakkı üzerine yemin eden adam
3628
Gücü yetenin borcunu geciktirmesi, onun ırzını ve cezalandırılmasını helal kılar.
Şerîd
Bab 29Borç ve başka sebeplerle hapsetmek hakkında
3629
Ey Benî Temîm kardeşi! Esirine ne yapmak istiyorsun?
Hirmâs b. Habîb'in dedesi
Bab 29Borç ve başka sebeplerle hapsetmek hakkında
3630
Peygamber bir adamı bir töhmet sebebiyle hapsetti.
Behz b. Hakîm, babasından, o da dedesinden
Bab 29Borç ve başka sebeplerle hapsetmek hakkında
3631
Komşularım ne sebeple yakalandı? Peygamber: Komşularını ona bırakın, buyurdu.
Behz b. Hakîm, babasından, o da dedesinden
Bab 29Borç ve başka sebeplerle hapsetmek hakkında
3632
Vekilime vardığında ondan on beş vesk al; senden alamet isterse elini köprücük kemiğine koy.
Câbir b. Abdullah
Bab 30Vekâlet hakkında
3633
Bir yol hakkında anlaşmazlığa düştüğünüzde onu yedi zirâ' yapın.
Ebû Hüreyre
Bab 31Hükümler hakkında
3634
Biriniz kardeşinden duvarına kiriş çakmak için izin isterse onu engellemesin.
Ebû Hüreyre
Bab 31Hükümler hakkında
3635
Kim başkasına zarar verirse Allah da ona zarar verir.
Ebû Sırme
Bab 31Hükümler hakkında
3636
Sen zarar veren birisin. Git, onun hurmalarını sök.
Ebû Ca'fer Muhammed b. Ali, Semüre b. Cündeb'den
Bab 31Hükümler hakkında
3637
Ey Zübeyr! Önce sen sula, sonra suyu komşuna sal.
Abdullah b. ez-Zübeyr
Bab 31Hükümler hakkında
3638
Mehzûr seli hakkında: Su topuklara kadar tutulur; üstteki alttakine karşı suyu tutmaz.
Sa'lebe b. Ebû Mâlik şöyle anlattı:
Bab 31Hükümler hakkında
3639
Mehzûr selinin suyu topuklara ulaşıncaya kadar tutulur, sonra üstteki alttakine salar.
Amr b. Şuayb, babasından, o da dedesinden
Bab 31Hükümler hakkında
3640
Hurma ağacının harîmi ölçüldü, yedi zirâ' bulundu ve Resûlullah buna göre hükmetti.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 31Hükümler hakkında