Bölüm 31
Köle Azadı (Itk)
كتاب العتق
Hadisler
3926
Mükâteb, kitâbet bedelinden üzerinde bir dirhem kaldığı sürece köledir.
Amr b. Şuayb, babasından, o da dedesinden
Bab 1483Kitâbet bedelinin bir kısmını ödeyip sonra (kalanından) âciz kalan veya ölen mükâteb hakkında
3927
Yüz ukıyye üzerine kitâbet yapıp on ukıyye dışında ödeyen köle, yine köledir.
Amr b. Şuayb, babasından, o da dedesinden
Bab 1483Kitâbet bedelinin bir kısmını ödeyip sonra (kalanından) âciz kalan veya ölen mükâteb hakkında
3928
Sizden birinin mükâtebi olur da ödeyeceği bedel yanında bulunursa, ondan örtünsün.
Ümmü Seleme
Bab 1483Kitâbet bedelinin bir kısmını ödeyip sonra (kalanından) âciz kalan veya ölen mükâteb hakkında
3929
Satın al ve azat et; velâ ancak azat edenindir. Allah'ın şartı daha haklı ve daha sağlamdır.
Âişe
Bab 1484Kitâbet feshedildiğinde mükâtebin satılması hakkında
3930
Hişâm tariki: Biri ‘Sen azat et, velâ benim olsun’ diyen adamlara ne oluyor? Velâ ancak azat edenindir.
Âişe
Bab 1484Kitâbet feshedildiğinde mükâtebin satılması hakkında
3931
Cüveyriye'ye: Kitâbet bedelini senin yerine ödeyeyim ve seninle evleneyim.
Âişe
Bab 1484Kitâbet feshedildiğinde mükâtebin satılması hakkında
3932
Sefîne: Ümmü Seleme beni, yaşadığım sürece Resûlullah'a hizmet etmem şartıyla azat etti.
Sefîne
Bab 1485Şarta bağlı azat hakkında
3933
Köledeki payını azat eden adam hakkında Peygamber: Allah'ın ortağı yoktur, buyurdu.
Ebü'l-Melîh
Bab 1486Bir köledeki payını azat eden kimse hakkında
3934
Ebû Hüreyre: Köledeki payını azat edenin azadını Peygamber geçerli kıldı, kalan bedeli ona ödetti.
Ebû Hüreyre
Bab 1486Bir köledeki payını azat eden kimse hakkında
3935
Şu'be tariki: Başkasıyla ortak olan köleyi azat edene, onun tamamen kurtarılması gerekir.
Bab 1486Bir köledeki payını azat eden kimse hakkında
3936
Hişâm tariki: Köledeki payını azat edenin malı varsa, köle onun malından azat olur.
Bab 1486Bir köledeki payını azat eden kimse hakkında
3937
Köledeki payını azat edenin malı yoksa köle, kendisine ağır gelmeyecek şekilde çalıştırılır.
Ebû Hüreyre
Bab 1487Bu hadiste si'âyeyi (kölenin çalıştırılmasını) zikreden kimse
3938
Malı yoksa köleye âdil değer biçilir ve ortağı için ağır gelmeyecek şekilde çalıştırılır.
Ebû Hüreyre
Bab 1487Bu hadiste si'âyeyi (kölenin çalıştırılmasını) zikreden kimse
3939
Yahyâ ile İbn Ebû Adî'nin Saîd'den rivayeti: Malı yoksa köle ağır gelmeyecek şekilde çalıştırılır.
Bab 1487Bu hadiste si'âyeyi (kölenin çalıştırılmasını) zikreden kimse
3940
Ortaklarına paylarını verirse köle onun hesabına azat edilir; aksi halde azat ettiği kadarı azat olur.
Abdullah b. Ömer
Bab 1488(Kölenin) çalıştırılmayacağını rivayet eden kimse hakkında
3941
İsmâil tariki: Nâfi' bazen ‘Azat ettiği kadarı azat olmuş olur’ der, bazen demezdi.
Bab 1488(Kölenin) çalıştırılmayacağını rivayet eden kimse hakkında
3942
Hammâd tariki: Eyyûb ‘Aksi halde azat ettiği kadarı azat olur’ sözü hadisten mi, Nâfi'den mi bilmiyordu.
Bab 1488(Kölenin) çalıştırılmayacağını rivayet eden kimse hakkında
3943
Bedeline yetecek malı varsa kölenin tamamını azat etmesi gerekir; yoksa yalnız payı azat olur.
Abdullah b. Ömer
Bab 1488(Kölenin) çalıştırılmayacağını rivayet eden kimse hakkında
3944
Yahyâ b. Saîd tarikiyle İbn Ömer: Malı yeterse kölenin tamamını azat etmesi gerekir.
Bab 1488(Kölenin) çalıştırılmayacağını rivayet eden kimse hakkında
3945
Cüveyriye tariki: Hadis ‘Köle onun hesabına azat edilir’ sözüyle biter; ‘azat ettiği kadarı’ ilavesi yoktur.
Bab 1488(Kölenin) çalıştırılmayacağını rivayet eden kimse hakkında
3946
Sâlim'in İbn Ömer'den rivayeti: Kölenin bedeline yetecek malı varsa geri kalanı da onun malından azat olur.
Abdullah b. Ömer
Bab 1488(Kölenin) çalıştırılmayacağını rivayet eden kimse hakkında
3947
Ortak köleyi azat eden zenginse ona eksiksiz ve fazlasız bir değer biçilir, sonra köle azat edilir.
Abdullah b. Ömer
Bab 1488(Kölenin) çalıştırılmayacağını rivayet eden kimse hakkında
3948
İbnü't-Tilibb'in babası: Köledeki payını azat eden adamı Peygamber kalan pay için sorumlu tutmadı.
İbnü't-Tilibb, babasından
Bab 1488(Kölenin) çalıştırılmayacağını rivayet eden kimse hakkında
3949
Kim mahrem bir akrabasına sahip olursa, o hürdür.
Semüre
Bab 1489Mahrem bir akrabasına sahip olan kimse hakkında
3950
Ömer: Kim mahrem bir akrabasına sahip olursa, o hürdür.
Katâde'nin bildirdiğine göre Ömer b. el-Hattâb
Bab 1489Mahrem bir akrabasına sahip olan kimse hakkında
3951
Hasan el-Basrî: Kim mahrem bir akrabasına sahip olursa, o hürdür.
Hasan
Bab 1489Mahrem bir akrabasına sahip olan kimse hakkında
3952
Katâde tarikiyle Câbir b. Zeyd ve Hasan: Mahrem akrabasına sahip olan onu azat etmiş olur.
Bab 1489Mahrem bir akrabasına sahip olan kimse hakkında
3953
Onu azat edin; bana köleler geldiğini duyunca gelin, size onun yerine bedel vereyim.
Hârice Kays Aylân'dan bir kadın olan Selâme bint Ma'kıl
Bab 1490Ümmü veledlerin azadı hakkında
3954
Peygamber ve Ebû Bekir zamanında ümmü veledleri satardık; Ömer bizi men edince vazgeçtik.
Câbir b. Abdullah
Bab 1490Ümmü veledlerin azadı hakkında
3955
Başka malı olmayan adamın müdebber kölesi, Peygamber'in emriyle yedi yüz veya dokuz yüze satıldı.
Câbir b. Abdullah
Bab 1491Müdebberin satılması hakkında
3956
Evzâî tariki: Sen müdebberin bedeline daha çok hak sahibisin; Allah ise ondan müstağnidir.
Bab 1491Müdebberin satılması hakkında
3957
Biriniz fakir olduğunda kendisinden başlasın; artarsa ailesine, sonra yakınına harcasın.
Câbir b. Abdullah
Bab 1491Müdebberin satılması hakkında
3958
Ölürken altı kölesini azat edene Peygamber sert söz söyledi; kur'a çekip ikisini azat etti.
İmrân b. Husayn
Bab 1492(Malının) üçte biri kendilerine yetmeyen kölelerini azat eden kimse hakkında
3959
Hâlid tariki: Altı kölenin ikisi kur'a ile azat edildi; ‘sert bir söz söyledi’ ifadesi yoktur.
Bab 1492(Malının) üçte biri kendilerine yetmeyen kölelerini azat eden kimse hakkında
3960
Ebû Zeyd tariki: Defnedilmeden önce yanında bulunsaydım, Müslümanların kabristanına defnedilmezdi.
Bab 1492(Malının) üçte biri kendilerine yetmeyen kölelerini azat eden kimse hakkında
3961
İmrân (İbn Sîrîn tariki): Peygamber altı köle arasında kur'a çekti, ikisini azat edip dördünü köle bıraktı.
İmrân b. Husayn
Bab 1492(Malının) üçte biri kendilerine yetmeyen kölelerini azat eden kimse hakkında
3962
Malı olan bir köleyi azat edene: Kölenin malı kölenindir; ancak efendi onu şart koşarsa başka.
Abdullah b. Ömer
Bab 1493Malı olan bir köleyi azat eden kimse hakkında
3963
Zina çocuğu üçün en şerlisidir.
Ebû Hüreyre
Bab 1494Zina çocuğunu azat etmek hakkında
3964
Onun yerine köle azat edin; Allah her uzvuna karşılık onun bir uzvunu ateşten azat eder.
el-Ğarîf b. ed-Deylemî şöyle anlattı:
Bab 1495Azat etmenin sevabı hakkında
3965
Müslüman bir erkeği azat edenin her kemiğine karşılık, azatlısının bir kemiği onu ateşten korur.
Ebû Necîh es-Sülemî
Bab 1496Hangi köle (azadı) daha faziletlidir?
3966
Kim mümin bir köleyi azat ederse, o köle onun ateşten fidyesi olur.
Amr b. Abese
Bab 1496Hangi köle (azadı) daha faziletlidir?
3967
Şu'be tariki: İki Müslüman kadını azat eden adam için o ikisi onun ateşten kurtuluşu olur.
Bab 1496Hangi köle (azadı) daha faziletlidir?
3968
Ölüm anında köle azat eden, doyduğunda hediye veren kimse gibidir.
Ebü'd-Derdâ
Bab 1497Sağlıkta azat etmenin fazileti hakkında