Bölüm 49

Köle Azadı (Itk)

41 hadis No 2517 - 2559
كتاب العتق

Hadisler

2517 Hangi adam Müslüman bir kişiyi azat ederse, Allah onun her bir uzvuna karşılık bir uzvunu ateşten kurtarır. Ebû Hüreyre Bab 1Köle azat etmek ve fazileti 2518 Hangi köleyi azat etmek daha faziletlidir? Fiyatı en yüksek olanı ve sahiplerinin yanında en kıymetli olanı. Ebû Zer Bab 2Hangi köle(yi azat etmek) daha faziletlidir? 2519 Esmâ: Peygamber güneş tutulmasında köle azat etmeyi emretti. Esmâ bint Ebû Bekir Bab 3Güneş tutulmasında ve (diğer) alametlerde köle azat etmenin müstehap oluşu 2520 Tutulma sırasında köle azat etmekle emrolunurduk. Esmâ bint Ebû Bekir Bab 3Güneş tutulmasında ve (diğer) alametlerde köle azat etmenin müstehap oluşu 2521 Kim iki kişi arasında ortak olan bir köleyi azat ederse, zengin ise onun hesabına kıymet biçilir, sonra azat edilir. Abdullah b. Ömer Bab 4İki kişi arasında ortak olan bir köleyi ya da ortaklar arasındaki bir cariyeyi azat ederse 2522 Bedeline yetecek malı olan ortak payını azat ederse köleye adil kıymet biçilir, ortaklarına hisseleri verilir. Abdullah b. Ömer Bab 4İki kişi arasında ortak olan bir köleyi ya da ortaklar arasındaki bir cariyeyi azat ederse 2523 Kim bir memlûkteki payını azat ederse, bedeline yetecek malı varsa kölenin tamamını azat etmesi üzerine borçtur. Abdullah b. Ömer Bab 4İki kişi arasında ortak olan bir köleyi ya da ortaklar arasındaki bir cariyeyi azat ederse 2524 Adil kıymetle bedeline yetecek malı bulunan kimse köledeki hissesini azat ederse o köle azat olmuştur. Abdullah b. Ömer Bab 4İki kişi arasında ortak olan bir köleyi ya da ortaklar arasındaki bir cariyeyi azat ederse 2525 İbn Ömer, ortak köleyi azat eden zengin ise kölenin tamamını azat etmesinin üzerine vacip olduğuna fetva verirdi. Nâfi', Abdullah b. Ömer'den Bab 4İki kişi arasında ortak olan bir köleyi ya da ortaklar arasındaki bir cariyeyi azat ederse 2526 Kim bir köleden bir parça azat ederse... Ebû Hüreyre Bab 5Bir köledeki hissesini azat eder de malı olmazsa, köle kitâbet gibi kendisine meşakkat verilmeksizin (bedelini ödemek için) çalıştırılır 2527 Malı yoksa köleye kıymet biçilir, sonra köle kendisine meşakkat verilmeksizin çalıştırılır. Ebû Hüreyre Bab 5Bir köledeki hissesini azat eder de malı olmazsa, köle kitâbet gibi kendisine meşakkat verilmeksizin (bedelini ödemek için) çalıştırılır 2528 Allah, ümmetimin gönüllerinden geçen vesveseleri, amel etmedikçe ya da konuşmadıkça benim hatırım için bağışladı. Ebû Hüreyre Bab 6Köle azadında, boşamada ve benzerlerinde hata ve unutkanlık; azat ancak Allah rızası için olur 2529 Ameller niyete göredir; kişiye ancak niyet ettiği vardır. Ömer b. Hattâb Bab 6Köle azadında, boşamada ve benzerlerinde hata ve unutkanlık; azat ancak Allah rızası için olur 2530 Ebû Hüreyre, yolda kaybettiği kölesi gelince: "Seni şahit tutuyorum, o hürdür" dedi. Kays, Ebû Hüreyre'den Bab 7Bir adam kölesi için "O Allah içindir" der ve azadı niyet ederse; azatta şahit tutmak 2531 Ebû Hüreyre kaçan kölesi Peygamber'in yanında çıkagelince: "O, Allah rızası için hürdür" dedi. Ebû Hüreyre Bab 7Bir adam kölesi için "O Allah içindir" der ve azadı niyet ederse; azatta şahit tutmak 2532 Ebû Hüreyre kölesi hakkında: "Seni şahit tutuyorum, o Allah içindir" dedi. Kays Bab 7Bir adam kölesi için "O Allah içindir" der ve azadı niyet ederse; azatta şahit tutmak 2533 Ey Abd b. Zem'a! O senindir; ey Sevde bint Zem'a! Ondan örtün. Âişe Bab 8Ümmü veled 2534 Bir adam kölesini ölümünden sonra azat olmak üzere azat etti; Peygamber köleyi çağırtıp sattı. Câbir b. Abdullah Bab 9Müdebber kölenin satılması 2535 Resûlullah velânın satılmasını ve hibe edilmesini yasakladı. Abdullah b. Ömer Bab 10Velânın satılması ve hibe edilmesi 2536 Onu azat et; çünkü velâ, gümüşü (bedeli) verene aittir. Âişe Bab 10Velânın satılması ve hibe edilmesi 2537 Ensâr, Abbâs'ın fidyesini bırakmak için izin isteyince: "Ondan bir dirhem bile bırakmayacaksınız" buyurdu. Enes Bab 11Bir adamın kardeşi ya da amcası esir alınırsa, müşrik olduğu halde onun fidyesi verilir mi? 2538 Hakîm b. Hizâm cahiliyede yüz köle azat etmişti: "Geçmişte yaptığın hayır üzere Müslüman oldun." Urve Bab 12Müşrikin köle azat etmesi 2539, 2540 Kardeşleriniz tövbe ederek bize geldiler; esirlerini kendilerine geri vermeyi uygun gördüm. Mervân ve Misver b. Mahreme Bab 13Araplardan köleye sahip olup (onu) hibe eden, satan, (cariyeyle) cinsel ilişkide bulunan, fidye alan ve çocukları esir alan kimse 2541 Peygamber Benî Mustalik'e onlar gafil haldeyken baskın yaptı ve o gün Cüveyriye'yi aldı. İbn Avn Bab 13Araplardan köleye sahip olup (onu) hibe eden, satan, (cariyeyle) cinsel ilişkide bulunan, fidye alan ve çocukları esir alan kimse 2542 Benî Mustalik esirleriyle azil sorulunca: "Kıyamete kadar var olacak hiçbir can yoktur ki mutlaka var olmasın." İbn Muhayrîz Bab 13Araplardan köleye sahip olup (onu) hibe eden, satan, (cariyeyle) cinsel ilişkide bulunan, fidye alan ve çocukları esir alan kimse 2543 Resûlullah'tan onlar hakkında işittiğim üç şeyden beri Benî Temîm'i seviyorum. Ebû Hüreyre Bab 13Araplardan köleye sahip olup (onu) hibe eden, satan, (cariyeyle) cinsel ilişkide bulunan, fidye alan ve çocukları esir alan kimse 2544 Kimin bir cariyesi olur da ona bakıp iyilik eder, sonra azat edip onunla evlenirse, onun için iki ecir vardır. Ebû Mûsâ Bab 14Cariyesini edeplendirip ona (ilim) öğreten kimsenin fazileti 2545 Kimin kardeşi elinin altında ise ona yediğinden yedirsin, giydiğinden giydirsin. Ma'rûr b. Süveyd Bab 15Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Köleler kardeşlerinizdir; onlara yediğinizden yedirin" sözü 2546 Köle, efendisine samimiyetle davranır ve Rabbine güzelce ibadet ederse, ona ecri iki kat verilir. Abdullah b. Ömer Bab 16Rabbine güzelce ibadet eden ve efendisine samimiyetle hizmet eden köle 2547 Hangi köle Allah'ın hakkını ve efendilerinin hakkını yerine getirirse, ona iki ecir vardır. Ebû Mûsâ el-Eş'arî Bab 16Rabbine güzelce ibadet eden ve efendisine samimiyetle hizmet eden köle 2548 Sâlih memlûk köle için iki ecir vardır. Ebû Hüreyre Bab 16Rabbine güzelce ibadet eden ve efendisine samimiyetle hizmet eden köle 2549 Onlardan birinin Rabbine güzelce ibadet edip efendisine samimiyetle hizmet etmesi ne güzel bir şeydir! Ebû Hüreyre Bab 16Rabbine güzelce ibadet eden ve efendisine samimiyetle hizmet eden köle 2550 Köle efendisine samimiyetle hizmet eder ve Rabbine güzelce ibadet ederse ecri iki kat verilir (Ubeydullah rivayeti). Abdullah b. Ömer Bab 17Kölelere karşı büyüklük taslamanın mekruh oluşu 2551 Rabbine güzelce ibadet eden ve efendisine hakkını, samimiyetini ve itaatini yerine getiren memlûk için iki ecir vardır. Ebû Mûsâ Bab 17Kölelere karşı büyüklük taslamanın mekruh oluşu 2552 Sizden biri 'Kulum, cariyem' demesin; 'Delikanlım, kızım, uşağım' desin. Ebû Hüreyre Bab 17Kölelere karşı büyüklük taslamanın mekruh oluşu 2553 Köledeki hissesini azat edenin malı yetiyorsa köleye adil bir kıymet biçilir ve köle onun malından azat edilir. Abdullah b. Ömer Bab 17Kölelere karşı büyüklük taslamanın mekruh oluşu 2554 Köle, efendisinin malı üzerinde çobandır ve ondan sorumludur; hepiniz çobansınız. Abdullah b. Ömer Bab 17Kölelere karşı büyüklük taslamanın mekruh oluşu 2555, 2556 Cariye tekrar tekrar zina ederse, üçüncüsünde ya da dördüncüsünde onu kıldan bir ip karşılığında da olsa satın. Ebû Hüreyre ve Zeyd b. Hâlid Bab 17Kölelere karşı büyüklük taslamanın mekruh oluşu 2557 Hizmetçiniz yemeğinizi getirince onu yanınıza oturtmasanız bile ona bir iki lokma verin; zahmetini o çekmiştir. Ebû Hüreyre Bab 18Birine hizmetçisi yemeğini getirdiğinde 2558 Hizmetçi efendisinin malında çobandır; adam da babasının malında çobandır ve sürüsünden sorumludur. Abdullah b. Ömer Bab 19Köle, efendisinin malında çobandır 2559 Biriniz dövüşürse yüze vurmaktan sakınsın. Ebû Hüreyre Bab 20Köleyi döven kimse yüzünden sakınsın