Diyetler (Kan Bedelleri)

2615 Kıyamet günü insanlar arasında ilk hüküm verilecek şey kan davalarıdır. Abdullah b. Mes'ûd Bab 1Haksız yere bir Müslümanı öldürmenin ağırlığı › 2616 Haksız yere öldürülen her canın kanından bir pay Âdem'in ilk oğluna yazılır; çünkü öldürmeyi ilk başlatan odur. Abdullah b. Mes'ûd Bab 1Haksız yere bir Müslümanı öldürmenin ağırlığı › 2617 Kıyamet günü insanlar arasında ilk görülecek dava kan davasıdır. Abdullah b. Mes'ûd Bab 1Haksız yere bir Müslümanı öldürmenin ağırlığı › 2618 Kim Allah'a hiçbir şeyi ortak koşmadan ve haram bir kana bulaşmadan kavuşursa cennete girer. Ukbe b. Âmir el-Cühenî Bab 1Haksız yere bir Müslümanı öldürmenin ağırlığı › 2619 Dünyanın yok olması, Allah katında bir müminin haksız yere öldürülmesinden daha önemsizdir. Berâ b. Âzib Bab 1Haksız yere bir Müslümanı öldürmenin ağırlığı › 2620 Bir müminin öldürülmesine yarım sözle yardım eden, alnında Allah'ın rahmetinden ümit kesmiş yazılı olarak Allah'a kavuşur. Ebû Hüreyre Bab 1Haksız yere bir Müslümanı öldürmenin ağırlığı › 2621 Kıyamet günü maktul katilinin başına yapışmış hâlde gelir ve: Rabbim, şuna sor, beni niçin öldürdü, der. Sâlim b. Ebü'l-Ca'd şöyle anlattı: Bab 2Bir mümini öldürenin tövbesi kabul olur mu? › 2622 Yüz kişiyi öldüren adam tövbe ederek salih kasabaya yöneldi; yolda öldü ve rahmet melekleri: O tövbe ederek çıktı, dediler. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 2Bir mümini öldürenin tövbesi kabul olur mu? › 2623 Öldürme ya da yaralamaya uğrayan kimse kısas, af ya da diyet alma arasında serbesttir; dördüncüsünü isterse engel olun. Ebû Şüreyh el-Huzâî Bab 3Yakını öldürülen kimse üç şeyden birini seçmekte serbesttir › 2624 Yakını öldürülen kimse iki seçenekten hayırlı olanını seçer: Ya kısas olarak öldürür ya da diyet alır. Ebû Hüreyre Bab 3Yakını öldürülen kimse üç şeyden birini seçmekte serbesttir › 2625 Huneyn'de Peygamber kısas isteyenlere diyetin ellisini seferde, ellisini dönüşte vermeyi önerdi; onlar da diyeti kabul ettiler. Zeyd b. Dumeyre şöyle anlattı: Bab 4Kasten öldürülen kimsenin velilerinin diyete razı olması › 2626 Kasten öldüren maktulün velilerine teslim edilir; dilerlerse kısas olarak öldürür, dilerlerse diyeti alırlar. Amr b. Şuayb'ın dedesi Bab 4Kasten öldürülen kimsenin velilerinin diyete razı olması › 2627 Kasta benzer hata ile kamçı ve sopayla öldürülenin diyeti, kırkı gebe olmak üzere yüz devedir. Abdullah b. Amr Bab 5Şibh-i amd diyetinin ağırlaştırılmış olması › 2628 Cahiliye döneminden kalan her övünç vesilesi ve her kan davası şu iki ayağımın altındadır. İbn Ömer Bab 5Şibh-i amd diyetinin ağırlaştırılmış olması › 2629 Peygamber diyeti on iki bin dirhem olarak belirledi. İbn Abbâs Bab 6Hata diyeti › 2630 Hata ile öldürülenin diyeti otuz bint-i mahâz, otuz bint-i lebûn, otuz hıkka ve on ibn-i lebûn devedir. Amr b. Şuayb'ın dedesi Bab 6Hata diyeti › 2631 Hata ile öldürmenin diyeti yirmişer hıkka, cezea, bint-i mahâz, bint-i lebûn ve ibn-i mahâz devedir. Abdullah b. Mes'ûd Bab 6Hata diyeti › 2632 Peygamber diyeti on iki bin dirhem kıldı; Allah ve Resûlünün onları zengin kılması diyet almalarıyla oldu. İbn Abbâs Bab 6Hata diyeti › 2633 Resûlullah diyetin âkıle tarafından ödenmesine hükmetti. Mugîre b. Şu'be Bab 7Diyet âkıleye aittir, âkılesi yoksa beytülmâlden ödenir › 2634 Dayı, mirasçısı olmayanın mirasçısıdır; onun adına diyet öder ve ona mirasçı olur. Mikdâm eş-Şâmî Bab 7Diyet âkıleye aittir, âkılesi yoksa beytülmâlden ödenir › 2635 Kasten öldürmenin cezası kısastır; kısasa engel olana Allah'ın, meleklerin ve bütün insanların laneti olsun. İbn Abbâs Bab 8Maktulün velisini kısastan ya da diyetten alıkoyan kimse › 2636 Kolu eklem dışından kesilen adama Peygamber kısas değil diyet hükmetti: Diyeti al, Allah onu sana mübarek kılsın. Nimrân b. Câriye'nin babası Bab 9Kısas gerekmeyen durumlar › 2637 Me'mûme, câife ve münakkıle yaralarında kısas yoktur. Abbâs b. Abdülmuttalib Bab 9Kısas gerekmeyen durumlar › 2638 Ebû Cehm'in başını yardığı adamın yakınları kısas istedi; Peygamber bedeli artırarak onları razı etti. Âişe Bab 10Yaralayanın kısasa karşılık fidye vermesi › 2639 Resûlullah cenin için gurre, yani bir köle ya da cariye verilmesine hükmetti. Ebû Hüreyre Bab 11Ceninin diyeti (gurre) › 2640 Ömer düşük hakkında istişare etti; Mugîre ile Muhammed b. Mesleme Peygamber'in gurre ile hükmettiğine şahitlik etti. Misver b. Mahreme Bab 11Ceninin diyeti (gurre) › 2641 Resûlullah cenin için bir gurre verilmesine ve öldüren kadının kısas olarak öldürülmesine hükmetti. İbn Abbâs, Ömer b. el-Hattâb'dan Bab 11Ceninin diyeti (gurre) › 2642 Peygamber, Eşyem ed-Dıbâbî'nin hanımını kocasının diyetine mirasçı kıldı. Saîd b. el-Müseyyeb şöyle anlattı: Bab 12Diyetten miras › 2643 Peygamber, Hamel b. Mâlik'in diğer hanımının öldürdüğü hanımından mirasını almasına hükmetti. Ubâde b. Sâmit Bab 12Diyetten miras › 2644 Kitap ehlinin diyeti Müslümanların diyetinin yarısıdır. Amr b. Şuayb'ın dedesi Bab 13Kâfirin diyeti › 2645 Ebû Hüreyre'nin diğer rivayeti: Katil mirasçı olamaz. Ebû Hüreyre Bab 14Katil mirasçı olamaz › 2646 Ömer, oğlunu öldüren babadan yüz deve aldı ve dedi: Katile miras yoktur. Amr b. Şuayb şöyle anlattı: Bab 14Katil mirasçı olamaz › 2647 Kadının diyetini asabesi öder; kadın öldürülürse diyeti mirasçılarına aittir. Amr b. Şuayb'ın dedesi Bab 15Kadının diyeti asabesine, mirası çocuğuna aittir › 2648 Diyeti öldüren kadının âkılesi öder; öldürülen kadının mirası kocasına ve çocuğuna aittir. Câbir Bab 15Kadının diyeti asabesine, mirası çocuğuna aittir › 2649 Allah'ın kulları arasında öyleleri vardır ki, Allah üzerine yemin etse Allah onun yeminini yerine getirir. Enes b. Mâlik Bab 16Dişte kısas › 2650 Dişler eşittir; ön diş ile azı dişi eşittir. İbn Abbâs Bab 17Dişlerin diyeti › 2651 Peygamber diş için beş deve diyete hükmetti. İbn Abbâs Bab 17Dişlerin diyeti › 2652 Serçe parmağı ile başparmağı diyette eşittir. İbn Abbâs Bab 18Parmakların diyeti › 2653 Parmakların hepsi eşittir; her birinde onar deve vardır. Amr b. Şuayb'ın dedesi Bab 18Parmakların diyeti › 2654 Parmaklar diyette eşittir. Ebû Mûsâ el-Eş'arî Bab 18Parmakların diyeti › 2655 Mûdıha türü yaralarda beşer deve diyet vardır. Amr b. Şuayb'ın dedesi Bab 19Mûdıha (kemiği açığa çıkaran yara) › 2656 Biriniz kardeşini aygır gibi ısırıyor, sonra gelip diyet istiyor; onun için diyet yoktur. Ya'lâ ve Seleme b. Ümeyye Bab 20Bir adamı ısırıp adamın elini çekmesiyle ön dişleri düşen kimse › 2657 Isırılan kişi elini çekince ısıranın dişi düşerse diyet gerekmez. İmrân b. Husayn Bab 20Bir adamı ısırıp adamın elini çekmesiyle ön dişleri düşen kimse › 2658 Hz. Ali'nin sayfasında diyetler ve Müslümanın kâfire karşılık öldürülmeyeceği hükmü vardır. Ebû Cuhayfe Bab 21Kâfire karşılık Müslüman öldürülmez › 2659 Müslüman, kâfire karşılık öldürülmez. Amr b. Şuayb'ın dedesi Bab 21Kâfire karşılık Müslüman öldürülmez › 2660 Mü'min kâfire karşılık öldürülmez; ahid sahibi de ahdi süresince öldürülmez. İbn Abbâs Bab 21Kâfire karşılık Müslüman öldürülmez › 2661 Çocuğa karşılık baba kısas olarak öldürülmez. İbn Abbâs Bab 22Baba çocuğuna karşılık öldürülmez › 2662 Baba, çocuğuna karşılık öldürülmez. Ömer b. el-Hattâb Bab 22Baba çocuğuna karşılık öldürülmez › 2663 Kim kölesini öldürürse biz de onu öldürürüz; kim onun burnunu keserse biz de onunkini keseriz. Semure b. Cündeb Bab 23Hür kimse köleye karşılık öldürülür mü? › 2664 Kölesini kasten öldüren adama Resûlullah yüz sopa vurdu, onu bir yıl sürgün etti ve payını sildi. Ali ile Amr b. Şuayb'ın dedesi Bab 23Hür kimse köleye karşılık öldürülür mü? › 2665 Kadının başını iki taş arasında ezen Yahudinin başı da iki taş arasında ezildi. Enes b. Mâlik Bab 24Katile, öldürdüğü şekilde kısas uygulanır › 2666 Gümüş süsleri için bir kızı öldüren Yahudi, iki taş arasında öldürüldü. Enes b. Mâlik Bab 24Katile, öldürdüğü şekilde kısas uygulanır › 2667 Kısas ancak kılıçla olur. Nu'mân b. Beşîr Bab 25Kısas ancak kılıçla olur › 2668 Kısas ancak kılıçla olur (Ebû Bekre rivayeti). Ebû Bekre Bab 25Kısas ancak kılıçla olur › 2669 Suç işleyen ancak kendi aleyhine suç işler; babanın suçu çocuğuna, çocuğun suçu babasına yüklenmez. Amr b. el-Ahvas Bab 26Kimse başkasının suçundan sorumlu tutulmaz › 2670 Dikkat edin! Annenin suçu çocuğa yüklenmez. Târık el-Muhâribî Bab 26Kimse başkasının suçundan sorumlu tutulmaz › 2671 Babanın suçu oğluna, oğlun suçu babasına yüklenmez. Haşhâş el-Anberî Bab 26Kimse başkasının suçundan sorumlu tutulmaz › 2672 Hiçbir kimsenin suçu bir başkasına yüklenmez. Üsâme b. Şerîk Bab 26Kimse başkasının suçundan sorumlu tutulmaz › 2673 Hayvanın yaralaması, maden ve kuyu (kazaları) hederdir. Ebû Hüreyre Bab 27Cübâr (tazmin gerektirmeyen zararlar) › 2674 Hayvanın yaralaması hederdir; maden de hederdir. Kesîr b. Abdullah'ın dedesi Bab 27Cübâr (tazmin gerektirmeyen zararlar) › 2675 Resûlullah madenin, kuyunun ve hayvanın yaralamasının heder olduğuna hükmetti. Ubâde b. Sâmit Bab 27Cübâr (tazmin gerektirmeyen zararlar) › 2676 Ateş hederdir, kuyu hederdir. Ebû Hüreyre Bab 27Cübâr (tazmin gerektirmeyen zararlar) › 2677 Kasâme: Resûlullah, Hayber'de öldürülen Abdullah b. Sehl'in diyetini kendi yanından ödedi. Sehl b. Ebû Hasme, kavminin ileri gelenlerinden bazı kişilerden Bab 28Kasâme › 2678 Görmediğimiz şeye nasıl yemin ederiz dediler; Resûlullah diyeti kendi yanından ödedi. Amr b. Şuayb'ın dedesi Bab 28Kasâme › 2679 Peygamber, hadım edilen köleyi uğradığı müsle sebebiyle azat etti. Seleme b. Ravh b. Zinbâ'ın dedesi Bab 29Kölesinin uzuvlarını kesen kimsenin kölesi hür olur › 2680 Efendisi tarafından uzvu kesilen köleye Resûlullah: Git, sen hürsün, buyurdu. Amr b. Şuayb'ın dedesi Bab 29Kölesinin uzuvlarını kesen kimsenin kölesi hür olur › 2681 Öldürme biçimi bakımından insanların en ölçülü olanlarından biri iman ehlidir. Abdullah Bab 30Öldürmede insanların en ölçülüsü iman ehlidir › 2682 Öldürme biçimi bakımından insanların en ölçülüsü iman ehlidir. Abdullah b. Mes'ûd Bab 30Öldürmede insanların en ölçülüsü iman ehlidir › 2683 Müslümanların kanları birbirine denktir; onlar başkalarına karşı tek bir eldir. İbn Abbâs Bab 31Müslümanların kanları birbirine denktir › 2684 Müslümanlar başkalarına karşı tek bir eldir; kanları da birbirine denktir. Ma'kıl b. Yesâr Bab 31Müslümanların kanları birbirine denktir › 2685 Müslümanlar adına en aşağıda olanları da eman verebilir; kanları birbirine denktir. Amr b. Şuayb'ın dedesi Bab 31Müslümanların kanları birbirine denktir › 2686 Kim bir muâhidi öldürürse cennetin kokusunu alamaz; onun kokusu kırk yıllık mesafeden duyulur. Abdullah b. Amr Bab 32Muâhidi öldüren kimse › 2687 Allah ve Resûlü'nün güvencesindeki muâhidi öldüren, yetmiş yıllık mesafeden duyulan cennet kokusunu alamaz. Ebû Hüreyre Bab 32Muâhidi öldüren kimse › 2688 Kim bir adama canı hususunda eman verip sonra onu öldürürse kıyamet günü hıyanet sancağı taşır. Rifâa b. Şeddâd el-Kıtbânî şöyle anlattı: Bab 33Bir adama can güvencesi verip sonra onu öldüren kimse › 2689 Bir adam canı hususunda sana güvenirse onu öldürme. Rifâa şöyle anlattı: Bab 33Bir adama can güvencesi verip sonra onu öldüren kimse › 2690 Doğru söylüyorsa ve sen onu öldürürsen cehenneme girersin. Ebû Hüreyre Bab 34Katili affetmek › 2691 Peygamber katilin velisine önce affetmesini, sonra diyet almasını teklif etti. Enes b. Mâlik Bab 34Katili affetmek › 2692 Resûlullah'a arz edilen her kısas davasında o, affı emrederdi. Atâ b. Ebû Meymûne şöyle anlattı: Bab 35Kısasta af › 2693 Vücudunda bir yaraya uğrayıp hakkını bağışlayanı Allah bir derece yükseltir ya da bir günahını siler. Ebü'd-Derdâ Bab 35Kısasta af › 2694 Kasten öldüren hamile kadın, doğurup çocuğunu emanet edinceye kadar kısasla öldürülmez. Muâz b. Cebel, Ebû Ubeyde b. el-Cerrâh, Ubâde b. Sâmit ve Şeddâd b. Evs Bab 36Kendisine kısas gereken hamile kadın ›