Ravi

Ebû Hüreyre

Hayatı

Ebû Hüreyre, Yemen'de yaşayan Ezd kabilesinin Devs koluna mensup bir sahâbîdir. Câhiliye dönemindeki adı kaynaklarda Abdüşems, Abdüamr gibi farklı şekillerde geçer; Hz. Peygamber adını Abdurrahman ya da Abdullah olarak değiştirmiştir. En yaygın kabule göre adı Abdurrahman bin Sahr'dır. Çocukken yanında taşıdığı küçük bir kedi yüzünden "kedicik babası" anlamına gelen Ebû Hüreyre künyesiyle tanındığı rivayet edilir. Doğum tarihi bilinmemektedir.

Hicretin 7. yılının başlarında (628) kabilesinin önderi Tufeyl bin Amr ed-Devsî vasıtasıyla Müslüman oldu ve Devslilerle birlikte Medine'ye geldi; Hayber'in fethine kısmen katıldı. Bundan sonra Suffe ehli arasında yer aldı, ticaret ve mal mülk peşine düşmeden Resûlullah'ın yanından ayrılmadı. Kendi ifadesine göre onun sohbetinde yaklaşık üç yıl bulundu. Hz. Ömer döneminde Bahreyn'de kadılık ve valilik yaptı; Muâviye zamanında Medine valisi Mervân şehirde olmadığı zamanlar onun yerine vekâlet etti. Hicrî 58 (678) yılında vefat etti; 57 veya 59 yılında öldüğü de nakledilir. Cennetü'l-Bakī'a defnedildi.

Hadisleri Hz. Peygamber'den ve Ebû Bekir, Ömer, Übey bin Kâ'b, Âişe gibi sahâbîlerden aldı. Kendisinden rivayette bulunanların sayısının 800'e ulaştığı söylenir. Bunlar arasında İbn Abbas, İbn Ömer, Enes bin Mâlik ve Câbir bin Abdullah gibi sahâbîlerle damadı Saîd bin Müseyyeb, Hemmâm bin Münebbih, A'rec, İbn Sîrîn ve Hasan-ı Basrî gibi tâbiîler vardır.

Ebû Hüreyre, binden fazla hadis rivayet eden yedi sahâbînin (müksirûn) başında gelir. Bakī bin Mahled'in Müsned'ine dayanan sayıma göre rivayetleri tekrarlarıyla birlikte 5374'tür; Zehebî de aynı rakamı verir. Bunların 326'sı hem Buhârî'de hem Müslim'de bulunur; 93'ünü yalnız Buhârî, 98'ini yalnız Müslim almıştır. Kütüb-i Sitte'nin tamamında rivayetleri en çok yer alan sahâbîdir. Bazı muhaddisler en sağlam isnadlardan birini Zührî, Saîd bin Müseyyeb ve Ebû Hüreyre zinciri olarak görmüştür.

Abdullah bin Ömer onun için, Resûlullah'ın yanında en çok bulunan ve hadislerini en iyi ezberleyen kişi olduğunu söylemiştir. Zehebî de onun herhangi bir hadiste yanıldığının bilinmediğini belirtir. Çok rivayeti sebebiyle eski ve yeni dönemlerde tenkit edilmiş, ancak hadis âlimleri bu eleştirilere kapsamlı cevaplar vermiştir.

Hadisler

9 İman altmış küsur şubedir. Hayâ da imandan bir şubedir. Ebû Hüreyre Sahîh-i Buhârîİman 14 Ben kendisine babasından ve çocuğundan daha sevgili olmadıkça sizden biriniz iman etmiş olmaz. Ebû Hüreyre Sahîh-i Buhârîİman 26 En faziletli amel Allah'a ve Resûlüne imandır; sonra Allah yolunda cihad, sonra mebrûr hac. Ebû Hüreyre Sahîh-i Buhârîİman 33 Münafığın alameti üçtür: Konuştuğunda yalan söyler, söz verdiğinde sözünden döner, kendisine güvenildiğinde hıyanet eder. Ebû Hüreyre Sahîh-i Buhârîİman 35 Kim Kadir gecesini inanarak ve sevabını Allah'tan umarak ibadetle geçirirse, geçmiş günahları bağışlanır. Ebû Hüreyre Sahîh-i Buhârîİman 36 Allah, kendi yolunda çıkana ya sevap ve ganimetle dönmeyi ya da cennete girmeyi üstlenmiştir. Ebû Hüreyre Sahîh-i Buhârîİman 37 Kim Ramazan gecelerini inanarak ve sevabını Allah'tan umarak ibadetle geçirirse, geçmiş günahları bağışlanır. Ebû Hüreyre Sahîh-i Buhârîİman 38 Kim Ramazan orucunu inanarak ve sevabını Allah'tan umarak tutarsa, geçmiş günahları bağışlanır. Ebû Hüreyre Sahîh-i Buhârîİman 39 Şüphesiz din kolaylıktır; hiç kimse dinde aşırılığa gitmez ki din ona galip gelmesin. Ebû Hüreyre Sahîh-i Buhârîİman 42 Müslümanlığını güzelleştirenin her iyiliği on mislinden yedi yüz katına kadar yazılır. Ebû Hüreyre Sahîh-i Buhârîİman 47 Cenazeye defni bitinceye kadar katılan, her biri Uhud gibi iki kîrat sevapla döner. Ebû Hüreyre Sahîh-i Buhârîİman 50 İman, İslâm ve ihsan: Allah'a, O'nu görüyormuşsun gibi ibadet etmendir. Ebû Hüreyre Sahîh-i Buhârîİman 59 Emanet zayi edildiğinde kıyameti bekle; iş ehli olmayana verildiğinde kıyameti bekle. Ebû Hüreyre Sahîh-i Buhârîİlim 85 İlim kaldırılır, cehalet ve fitneler ortaya çıkar, herc (öldürme) çoğalır. Ebû Hüreyre Sahîh-i Buhârîİlim 99 Kıyamet günü şefaatimle insanların en bahtiyarı, kalbinden ihlasla "Lâ ilâhe illallah" diyendir. Ebû Hüreyre Sahîh-i Buhârîİlim 102 Ergenlik çağına ulaşmamış üç çocuğunu kaybeden kadına cehennemden perde olurlar. Ebû Saîd el-Hudrî ve Ebû Hüreyre Sahîh-i Buhârîİlim 110 Kim beni rüyada görürse gerçekten beni görmüştür; çünkü şeytan benim suretime giremez. Ebû Hüreyre Sahîh-i Buhârîİlim 112 Ebû Falan'a yazın: Peygamber, Mekke'nin haremliğine dair hutbesini yazdırdı. Ebû Hüreyre Sahîh-i Buhârîİlim 113 Abdullah b. Amr hadisleri yazardı, ben yazmazdım. Vehb b. Münebbih, kardeşinden şöyle rivayet etti: Ebû Hüreyre'yi şöyle derken işittim: Sahîh-i Buhârîİlim 118 Allah'ın Kitabı'nda iki âyet olmasaydı tek bir hadis anlatmazdım. Ebû Hüreyre Sahîh-i Buhârîİlim 119 Ridânı yay: Ebû Hüreyre bundan sonra hiçbir hadisi unutmadı. Ebû Hüreyre Sahîh-i Buhârîİlim 120 Resûlullah'tan iki kap ilim belledim; birini yaydım, diğerini yaysaydım boğazım kesilirdi. Ebû Hüreyre Sahîh-i Buhârîİlim 135 Kendisinde hades meydana gelen kimsenin namazı, abdest alıncaya kadar kabul edilmez. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîAbdest 136 Kıyamet günü ümmetim, abdest izlerinden dolayı yüzleri, elleri ve ayakları pırıl pırıl parlayarak çağrılacak. Nuaym el-Mücmir Sahîh-i BuhârîAbdest 155 Bana temizlenmek için taşlar bul, ama kemik ve tezek getirme. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîAbdest 161 Kim abdest alırsa burnunu sümkürsün; kim taşla temizlenirse tek sayıda kullansın. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîAbdest 162 Uykudan uyanan, elini abdest suyuna sokmadan önce yıkasın; elinin geceyi nerede geçirdiğini bilmez. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîAbdest 165 Abdesti tam alın; ateşten vay hâline o topukların! Muhammed b. Ziyâd Sahîh-i BuhârîAbdest 172 Köpek birinizin kabından içerse onu yedi kez yıkasın. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîAbdest 173 Susuz köpeğe mestiyle su verip onu kandıran adamı Allah cennete koydu. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîAbdest 176 Kul, abdesti bozulmadığı sürece mescitte namazı beklediği müddetçe namazda sayılır. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîAbdest 220 Siz kolaylaştırıcılar olarak gönderildiniz, zorlaştırıcılar olarak gönderilmediniz. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîAbdest 237 Allah yolunda alınan yara kıyamet günü kan rengiyle ve misk kokusuyla gelir. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîAbdest 238 Biz sonuncularız, kıyamet günü önde olanlarız. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîAbdest 275 Namaz yerinde cünüp olduğunu hatırlayan Peygamber: Yerinizde durun. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîGusül 278 Mûsâ yalnız başına yıkanırdı: Elbisesiyle kaçan taş kıssası. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîGusül 279 Senin bereketinden müstağni kalmam olmaz: Eyyûb'un üzerine düşen altın çekirgeler. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîGusül 283 Sübhânallah! Mü'min necis olmaz. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîGusül 285 Cünüp Ebû Hüreyre'nin elinden tutup yürüdü: Mü'min necis olmaz. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîGusül 291 Erkek kadının dört uzvu arasına oturup onu zorladığında gusül vacip olur. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîGusül 358 Her birinizin iki elbisesi mi var? Tek elbiseyle namaz kılmak. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîNamaz 359 Omuzlarında ondan bir şey bulunmayan tek bir elbiseyle namaz kılmayın. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîNamaz 360 Kim tek bir elbiseyle namaz kılarsa onun iki ucunu çaprazlasın. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîNamaz 365 Allah genişlik verince siz de genişletin: Ömer'in namaz kıyafeti hakkındaki sözü. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîNamaz 368 Peygamber mülâmese ve münâbeze alışverişini, sammâ bürünmesini yasakladı. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîNamaz 369 Bu yıldan sonra hiçbir müşrik hac yapmayacak ve hiç kimse Kâbe'yi çıplak tavaf etmeyecek. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîNamaz 408, 409 Balgamı ne önünüze ne sağınıza çıkarın; soluna veya sol ayağınızın altına tükürün. Ebû Hüreyre ve Ebû Saîd Sahîh-i BuhârîNamaz 410, 411 Namazda sağ tarafa tükürülmez. Ebû Hüreyre ve Ebû Saîd Sahîh-i BuhârîNamaz 416 Sağınıza tükürmeyin; sağınızda bir melek vardır. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîNamaz 418 Vallahi ne huşûunuz ne de rükûunuz bana gizli kalmaz; sizi arkamdan da görürüm. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîNamaz 437 Allah Yahudileri kahretsin; peygamberlerinin kabirlerini mescit edindiler. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîNamaz 442 Suffe ehlinden yetmiş kişi gördüm; hiçbirinin üzerinde ridâ yoktu. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîNamaz 445 Namaz kıldığı yerde abdestli bekleyene melekler dua eder. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîNamaz 453 Ey Hassân! Resûlullah adına cevap ver; Allah'ım, onu Rûhu'l-Kudüs ile destekle. Ebû Seleme b. Abdurrahman Sahîh-i BuhârîNamaz 458 Mescidi süpüren kişinin vefatını duyan Peygamber kabrine gidip namazını kıldı. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîNamaz 460 Mescide hizmet eden kadının kabri üzerine Peygamber namaz kıldı. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîNamaz 461 Cinlerden bir ifrit namazımı bozmak için üzerime saldırdı; onu mescidin direğine bağlamak istedim. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîNamaz 462 Mescitte bağlı tutulan Sümâme salıverilince yıkanıp Müslüman oldu. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîNamaz 469 Müşrik Sümâme b. Üsâl mescide getirilip direklerden birine bağlandı. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîNamaz 477 Cemaatle kılınan namaz, evde ve çarşıda kılınandan yirmi beş derece fazladır. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîNamaz 482 Zü'l-yedeyn: Ey Allah'ın Resûlü, unuttun mu yoksa namaz mı kısaltıldı? Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîNamaz 528 Beş vakit namaz, kapının önünden akan ve günde beş kez yıkanılan nehir gibidir. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîNamaz Vakitleri 533, 534 Sıcak şiddetlendiğinde namazı serinliğe bırakın; sıcağın şiddeti cehennemin kaynamasındandır. Ebû Hüreyre ve Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîNamaz Vakitleri 536, 537 Ateş Rabbine şikâyet etti; ona biri kışın biri yazın iki nefes için izin verildi. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîNamaz Vakitleri 555 Gece ve gündüz melekleri sabah ve ikindi namazında bir araya gelirler. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîNamaz Vakitleri 556 Güneş batmadan önce ikindiden bir secdeye yetişen namazını tamamlasın. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîNamaz Vakitleri 579 Güneş doğmadan önce sabahtan bir rekâta yetişen sabah namazına yetişmiştir. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîNamaz Vakitleri 580 Kim namazdan bir rekâta yetişirse namaza yetişmiştir. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîNamaz Vakitleri 584 Resûlullah iki alışverişi, iki giyinişi ve iki vakitte namazı yasakladı. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîNamaz Vakitleri 588 Sabahtan sonra güneş doğuncaya, ikindiden sonra batıncaya kadar namaz yasaklandı. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîNamaz Vakitleri 608 Namaz için ezan okunduğunda şeytan, ezanı duymamak için yellenerek arkasını dönüp kaçar. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîEzan 615 İnsanlar ezanda ve ilk safta ne olduğunu bilselerdi, kura çekmek zorunda kalsalar bile kura çekerlerdi. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîEzan 636 Kameti işittiğinizde namaza sükûnet ve vakarla yürüyün, acele etmeyin. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîEzan 639 Saflar düzeltilmişken Resûlullah "Yerlerinizde durun" buyurdu, gusledip başından su damlayarak geldi. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîEzan 640 Resûlullah cünüp olduğunu hatırlayınca "Yerlerinizde durun" dedi, gusledip gelerek namaz kıldırdı. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîEzan 644 Namaza gelmeyenlerin evlerini başlarına yakmayı düşündüm. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîEzan 647 Kişinin cemaatle kıldığı namaz, evinde ve çarşısında kıldığından yirmi beş kat fazladır. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîEzan 648 Gece melekleri ile gündüz melekleri sabah namazında bir araya gelirler. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîEzan 652, 653, 654 İnsanlar öğle namazına erken gitmekte ne olduğunu bilselerdi, ona koşuşurlardı. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîEzan 657 Münafıklara sabah ve yatsı namazından daha ağır gelen bir namaz yoktur. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîEzan 659 Namaz onu alıkoyduğu sürece sizden biri namazda sayılır. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîEzan 660 Allah'ın, gölgesinden başka gölgenin bulunmadığı günde gölgelendireceği yedi kişi. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîEzan 662 Kim sabah ve akşam mescide giderse, Allah ona cennette bir ikram hazırlar. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîEzan 691 İmamdan önce başını kaldıran, Allah'ın başını eşek başı yapmasından korkmuyor mu? Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîEzan 694 İmamlar size namaz kıldırırlar; isabet ederlerse sizin lehinize, hata ederlerse onların aleyhinedir. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîEzan 703 Biriniz insanlara namaz kıldırınca hafif tutsun; kendi başına kılınca dilediği kadar uzatsın. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîEzan 714 Namaz mı kısaldı, yoksa unuttun mu ey Allah'ın Resûlü? Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîEzan 715 Peygamber öğleyi iki rekât kıldırdı; "İki rekât kıldın" denilince iki rekât daha kıldı. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîEzan 720, 721 Ön safta ne olduğunu bilselerdi onun için kura çekerlerdi. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîEzan 722 Namazda safı düzgün tutun; çünkü safın düzgün tutulması namazın güzelliğindendir. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîEzan 734 İmam tekbir aldığında tekbir alın; oturarak kıldırdığında hep birlikte oturarak kılın. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîEzan 741 Vallahi ne rükûunuz ne de huşûunuz bana gizli kalır. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîEzan 744 Allah'ım! Doğu ile batının arasını uzaklaştırdığın gibi benimle günahlarımın arasını uzaklaştır. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîEzan 757 Kıraatin vücubu: Dön, namaz kıl; çünkü sen namaz kılmadın. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîEzan 766 Ebû Hüreyre yatsıda İnşikâk sûresini okuyup secde etti: Ebu'l-Kâsım'ın arkasında secde ettim. Ebû Râfi' Sahîh-i BuhârîEzan 768 "Bu secde nedir?" dedim: Ebu'l-Kâsım'ın arkasında onda secde ettim, ona kavuşuncaya kadar secde edeceğim. Ebû Râfi' Sahîh-i BuhârîEzan 772 Fâtiha'ya bir şey eklemezsen yeterli olur; eklersen daha hayırlıdır. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîEzan 780 İmam âmin dediğinde siz de âmin deyin. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîEzan 781 Kimin âmini gökteki meleklerin âminine denk gelirse geçmiş günahları bağışlanır. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîEzan 782 İmam "Gayri'l-magdûbi aleyhim ve le'd-dâllîn" dediğinde "Âmin" deyin. Ebû Hüreyre Sahîh-i BuhârîEzan