Bölüm 11
Cuma
كتاب الجمعة
Hadisler
876
Biz en son gelenleriz, kıyamet günü ise en öne geçenleriz.
Ebû Hüreyre
Bab 1Cumanın farz oluşu; Yüce Allah'ın şu sözünden dolayı: "Cuma günü namaz için çağrı yapıldığında Allah'ı anmaya koşun ve alışverişi bırakın. Eğer bilirseniz bu sizin için daha hayırlıdır." (Cuma 62/9)
877
Biriniz cumaya geldiğinde gusletsin.
Abdullah b. Ömer
Bab 2Cuma günü gusletmenin fazileti; çocuğa ya da kadınlara cumaya katılmak gerekir mi?
878
Bir de yalnız abdest mi? Hâlbuki Resûlullah'ın gusletmeyi emrettiğini biliyorsun.
İbn Ömer
Bab 2Cuma günü gusletmenin fazileti; çocuğa ya da kadınlara cumaya katılmak gerekir mi?
879
Cuma günü gusül, ergenlik çağına girmiş herkese vâciptir.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 2Cuma günü gusletmenin fazileti; çocuğa ya da kadınlara cumaya katılmak gerekir mi?
880
Cuma günü gusül her ergene vâciptir; misvak kullanmalı ve bulursa güzel koku sürünmelidir.
Ebû Saîd
Bab 3Cuma için güzel koku sürünmek
881
Cuma günü gusledip ilk saatte (cumaya) giden, sanki bir deve kurban etmiş gibidir.
Ebû Hüreyre
Bab 4Cumanın fazileti
882
Ömer, hutbe sırasında gelen adama "Biriniz cumaya gittiğinde gusletsin" hadisini hatırlattı.
Ebû Hüreyre
Bab 5Cuma için gusül
883
Cuma günü gusledip imam konuşurken susanın iki cuma arasındaki günahları bağışlanır.
Selmân el-Fârisî
Bab 6Cuma için yağ sürünmek
884
Cünüp olmasanız bile cuma günü gusledin, başlarınızı yıkayın ve güzel koku sürünün.
Tâvûs
Bab 6Cuma için yağ sürünmek
885
İbn Abbâs, cuma günü güzel koku ya da yağ sürünmeyi soran Tâvûs'a "Bunu bilmiyorum" dedi.
Tâvûs
Bab 6Cuma için yağ sürünmek
886
Bunu ancak ahirette nasibi olmayan kimse giyer.
Abdullah b. Ömer
Bab 7(Kişi cuma için) bulabildiği en güzel elbiseyi giyer
887
Ümmetime zorluk vermeyecek olsaydım, her namazla birlikte misvak kullanmalarını emrederdim.
Ebû Hüreyre
Bab 8Cuma günü misvak kullanmak
888
Misvak hususunda size çok ısrar ettim.
Enes
Bab 8Cuma günü misvak kullanmak
889
Peygamber gece kalkınca ağzını misvakla ovardı.
Huzeyfe
Bab 8Cuma günü misvak kullanmak
890
Âişe, Abdurrahman'ın misvakını çiğneyip göğsüne dayanmış olan Resûlullah'a verdi.
Âişe
Bab 9Başkasının misvakıyla misvaklanan
891
Peygamber cuma günü sabah namazında Secde ve İnsân sûrelerini okurdu.
Ebû Hüreyre
Bab 10Cuma günü sabah namazında ne okunur
892
Resûlullah'ın mescidinden sonra ilk cuma, Bahreyn'de Cuvâsâ'daki Abdülkays mescidinde kılındı.
İbn Abbâs
Bab 11Köylerde ve şehirlerde cuma
893
Hepiniz çobansınız ve hepiniz güdümünüzdekilerden sorumlusunuz.
İbn Ömer
Bab 11Köylerde ve şehirlerde cuma
894
Sizden cumaya gelen gusletsin.
Abdullah b. Ömer
Bab 12Kadınlardan, çocuklardan ve diğerlerinden cumaya katılmayanlara gusül gerekir mi?
895
Resûlullah, cuma günü gusletmenin ergenlik çağına giren herkese vâcip olduğunu bildirdi.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 12Kadınlardan, çocuklardan ve diğerlerinden cumaya katılmayanlara gusül gerekir mi?
896, 897
Her Müslümanın yedi günde bir gün başını ve bedenini yıkaması bir haktır.
Ebû Hüreyre
Bab 12Kadınlardan, çocuklardan ve diğerlerinden cumaya katılmayanlara gusül gerekir mi?
898
Yüce Allah'ın her Müslüman üzerinde, yedi günde bir gün yıkanması hakkı vardır.
Ebû Hüreyre
Bab 12Kadınlardan, çocuklardan ve diğerlerinden cumaya katılmayanlara gusül gerekir mi?
899
Kadınlara geceleyin mescitlere gitmeleri için izin verin.
Abdullah b. Ömer
Bab 13Kadınların geceleyin mescide gitmesi
900
Allah'ın kadın kullarını Allah'ın mescitlerinden men etmeyin.
Abdullah b. Ömer
Bab 13Kadınların geceleyin mescide gitmesi
901
Cuma kesin bir farzdır; fakat sizi çıkarıp çamurda yürütmeyi hoş görmedim: Yağmurda cuma.
Abdullah b. el-Hâris
Bab 14Yağmurda cumaya gelmemeye ruhsat
902
Keşke bu gününüz için temizlenseydiniz!
Âişe
Bab 15Cumaya nereden gelinir ve kime farzdır?
903
İnsanlar kendi işlerini görür, cumaya iş kılıklarıyla giderlerdi; onlara "Keşke yıkansaydınız" denildi.
Yahyâ b. Saîd
Bab 16Cumanın vakti güneş zevale erdiği zamandır
904
Peygamber cuma namazını güneş batıya meylettiği zaman kılardı.
Enes b. Mâlik
Bab 16Cumanın vakti güneş zevale erdiği zamandır
905
Cumayı erken kılar, cumadan sonra da kaylûle yapardık.
Enes
Bab 16Cumanın vakti güneş zevale erdiği zamandır
906
Peygamber soğukta cumayı erken kılar, sıcak şiddetlenince serinliğe bırakırdı.
Enes b. Mâlik
Bab 17Cuma günü sıcak şiddetlendiğinde
907
Kimin ayakları Allah yolunda tozlanırsa Allah onu ateşe haram kılar.
Abâye b. Rifâa
Bab 18Cumaya yürüyerek gitmek
908
Kamet getirildiğinde namaza koşarak değil, sükûnetle yürüyerek gelin; yetiştiğinizi kılın.
Ebû Hüreyre
Bab 18Cumaya yürüyerek gitmek
909
Beni görünceye kadar namaza kalkmayın; sükûnete bürünün.
Ebû Katâde
Bab 18Cumaya yürüyerek gitmek
910
Cuma günü gusledip temizlenen, iki kişinin arasını ayırmayan ve imam çıkınca susan kimsenin günahları bağışlanır.
Selmân el-Fârisî
Bab 19Cuma günü iki kişinin arası ayrılmaz
911
Peygamber, kişinin kardeşini yerinden kaldırıp oraya oturmasını yasakladı.
İbn Cüreyc
Bab 20Cuma günü kişi kardeşini yerinden kaldırıp onun yerine oturmaz
912
Osman insanlar çoğalınca cuma günü Zevrâ üzerinde üçüncü ezanı ekledi.
Sâib b. Yezîd
Bab 21Cuma günü ezan
913
Peygamber'in bir müezzinden başka müezzini yoktu; cuma ezanı imam minbere oturunca okunurdu.
Sâib b. Yezîd
Bab 22Cuma günü tek müezzin
914
Muâviye minberde ezanı tekrarladı ve Resûlullah'ı bu yerde böyle söylerken işittiğini bildirdi.
Ebû Ümâme b. Sehl b. Huneyf
Bab 23İmam ezanı işittiğinde minberde (onu) tekrarlar
915
Cuma günü ikinci ezanı, mescit cemaati çoğaldığında Osman emretti.
Sâib b. Yezîd
Bab 24Ezan okunurken minberde oturmak
916
Osman'ın hilâfetinde cuma günü üçüncü ezan Zevrâ üzerinde okundu ve iş bunun üzerine yerleşti.
Sâib b. Yezîd
Bab 25Hutbe sırasında ezan okumak
917
Ey insanlar! Bunu ancak bana uyasınız ve namazımı öğrenesiniz diye yaptım: Minberin yapılışı.
Ebû Hâzim b. Dînâr
Bab 26Minberde hutbe okumak
918
Minber konulunca hurma kütüğü inledi; Peygamber inip elini onun üzerine koydu.
Câbir b. Abdillah
Bab 26Minberde hutbe okumak
919
Cumaya gelen gusletsin.
Abdullah b. Ömer
Bab 26Minberde hutbe okumak
920
Peygamber ayakta hutbe okur, sonra oturur, sonra yeniden kalkardı.
Abdullah b. Ömer
Bab 27Ayakta hutbe okumak
921
Peygamber bir gün minberin üzerine oturdu, biz de onun etrafına oturduk.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 28İmam hutbe okuduğunda cemaate yönelir, insanlar da imama yönelir
922
Kabirlerde Mesîh Deccâl'in fitnesi gibi ya da ona yakın bir şekilde imtihan edileceksiniz.
Esmâ bint Ebî Bekr
Bab 29Hutbede hamd ü senadan sonra "emmâ ba'd" diyen
923
Bazı toplulukları Allah'ın kalplerine koyduğu gönül zenginliği ve hayra havale ederim.
Amr b. Tağlib
Bab 29Hutbede hamd ü senadan sonra "emmâ ba'd" diyen
924
Bu namazın size farz kılınmasından ve onu yerine getirmekten aciz kalmanızdan korktum.
Âişe
Bab 29Hutbede hamd ü senadan sonra "emmâ ba'd" diyen
925
Resûlullah bir akşam namazdan sonra kalktı, teşehhüd getirip Allah'ı övdü, sonra Emmâ ba'd dedi.
Ebû Humeyd es-Sâidî
Bab 29Hutbede hamd ü senadan sonra "emmâ ba'd" diyen
926
Resûlullah'ın teşehhüd getirdiği sırada Emmâ ba'd dediğini işittim.
Misver b. Mahreme
Bab 29Hutbede hamd ü senadan sonra "emmâ ba'd" diyen
927
Ensâr'ın iyilik yapanlarından kabul etsin, kötülük yapanlarını affetsin.
Abdullah b. Abbâs
Bab 29Hutbede hamd ü senadan sonra "emmâ ba'd" diyen
928
Peygamber iki hutbe okur, ikisinin arasında oturur.
Abdullah b. Ömer
Bab 30Cuma günü iki hutbe arasında oturmak
929
Cuma günü melekler mescidin kapısında durur, gelenleri sırasıyla yazar; imam çıkınca sayfalarını dürerler.
Ebû Hüreyre
Bab 31Hutbeyi dinlemek
930
Ey filan! Namaz kıldın mı? Kalk, namaz kıl.
Câbir b. Abdillah
Bab 32İmam, hutbe okurken gelen birini görürse ona iki rekât kılmasını emreder
931
İmam hutbe okurken mescide giren adama: "Namaz kıldın mı? Öyleyse iki rekât kıl."
Câbir
Bab 33İmam hutbe okurken gelen kimse hafif iki rekât kılar
932
Peygamber cuma hutbesinde yağmur için ellerini uzatıp dua etti.
Enes
Bab 34Hutbede elleri kaldırmak
933
Allah'ım! Etrafımıza, üzerimize değil.
Enes b. Mâlik
Bab 35Cuma günü hutbede yağmur duası
934
Cuma günü imam hutbe okurken arkadaşına "Sus!" dersen boş söz söylemiş olursun.
Ebû Hüreyre
Bab 36Cuma günü imam hutbe okurken susmak
935
Cuma gününde bir saat vardır ki Müslüman bir kul ona denk gelip Allah'tan bir şey isterse Allah onu ona verir.
Ebû Hüreyre
Bab 37Cuma günündeki (duaların kabul edildiği) saat
936
Cumada kervan gelince Peygamber'in yanında on iki adamdan başkası kalmadı.
Câbir b. Abdillah
Bab 38Cuma namazında insanlar imamın yanından dağılırsa imamın ve kalanların namazı geçerlidir
937
Resûlullah cumadan sonra evine dönünceye kadar namaz kılmaz, dönünce iki rekât kılardı.
Abdullah b. Ömer
Bab 39Cumadan sonra ve önce namaz
938
Cuma namazından döner, o kadına selâm verirdik; pazı yemeği sebebiyle cuma gününü özlerdik.
Sehl
Bab 40Yüce Allah'ın şu sözü: "Namaz kılınınca yeryüzüne dağılın ve Allah'ın lütfundan isteyin." (Cuma 62/10)
939
Cumadan sonra olmadıkça ne öğle uykusuna yatar ne de kuşluk yemeği yerdik.
Sehl
Bab 40Yüce Allah'ın şu sözü: "Namaz kılınınca yeryüzüne dağılın ve Allah'ın lütfundan isteyin." (Cuma 62/10)
940
Cumaya erken gider, sonra öğle uykusuna yatardık.
Enes
Bab 41Cumadan sonra kaylûle (öğle uykusu)
941
Peygamber ile birlikte cuma namazını kılardık, sonra öğle uykusu vakti olurdu.
Sehl
Bab 41Cumadan sonra kaylûle (öğle uykusu)