Ferâiz (Miras Hukuku)

6723 Ey Allah'ın Resûlü! Malım hakkında nasıl hüküm vereyim? Miras âyeti ininceye kadar bana cevap vermedi. Câbir b. Abdullah Bab 1Yüce Allah'ın şu sözü: "Allah size çocuklarınız(ın mirası) hakkında, erkeğe iki kadının payı kadar (vermenizi) emreder. (Çocuklar) ikiden fazla kadın iseler, (ölenin) bıraktığının üçte ikisi onlarındır. Eğer (kız) bir tane ise yarısı onundur. (Ölenin) çocuğu varsa ana babasından her birine bıraktığının altıda biri düşer. Eğer çocuğu yoksa ve ona ana babası vâris olmuşsa annesine üçte bir düşer. Eğer kardeşleri varsa annesine altıda bir düşer. (Bu paylar ölenin) yapacağı vasiyetten ya da borcundan sonradır. Babalarınız ve oğullarınızdan hangisinin size fayda bakımından daha yakın olduğunu bilmezsiniz. (Bunlar) Allah tarafından bir farz olarak (belirlenmiştir). Şüphesiz Allah her şeyi bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir. Eşlerinizin, çocukları yoksa, bıraktıklarının yarısı sizindir. Eğer çocukları varsa, yapacakları vasiyetten ya da borçtan sonra bıraktıklarının dörtte biri sizindir. Sizin çocuğunuz yoksa bıraktığınızın dörtte biri onlarındır. Eğer çocuğunuz varsa, yapacağınız vasiyetten ya da borçtan sonra bıraktığınızın sekizde biri onlarındır. Eğer mirası paylaşılan bir erkek ya da kadın kelâle ise (ana babası ve çocuğu yoksa) ve onun bir erkek ya da bir kız kardeşi varsa, her birine altıda bir düşer. Eğer bundan fazla iseler, (kimseye) zarar verilmeksizin yapılacak vasiyetten ya da borçtan sonra üçte bire ortaktırlar. (Bu) Allah'tan bir emirdir. Allah her şeyi bilendir, halîmdir." (Nisâ 4/11-12) › 6724 Zandan sakının; çünkü zan, sözlerin en yalan olanıdır. Ey Allah'ın kulları, kardeşler olun! Ebû Hüreyre Bab 2Ferâizi öğretmek › 6725, 6726 Bize mirasçı olunmaz; bıraktığımız sadakadır. Muhammed'in ailesi ancak bu maldan yer. Âişe Bab 3Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Bize mirasçı olunmaz; bıraktığımız sadakadır" sözü › 6727 Bize mirasçı olunmaz; bıraktığımız sadakadır. Âişe Bab 3Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Bize mirasçı olunmaz; bıraktığımız sadakadır" sözü › 6728 Ömer: "Ben Resûlullah'ın velîsinin velîsiyim" dedi ve fey' malını iki yıl Peygamber ile Ebû Bekir gibi idare etti. Mâlik b. Evs b. Hadesân Bab 3Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Bize mirasçı olunmaz; bıraktığımız sadakadır" sözü › 6729 Vârislerim bir dinar bile paylaşmazlar; hanımlarımın nafakasından ve âmilimin geçiminden sonra bıraktığım sadakadır. Ebû Hüreyre Bab 3Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Bize mirasçı olunmaz; bıraktığımız sadakadır" sözü › 6730 Peygamber'in hanımları miraslarını istemek için Osman'ı Ebû Bekir'e göndermek istediler; Âişe onlara hadisi hatırlattı. Âişe Bab 3Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Bize mirasçı olunmaz; bıraktığımız sadakadır" sözü › 6731 Kim borçlu ölür ve ödeyecek bir şey bırakmazsa ödenmesi bize aittir; kim mal bırakırsa vârislerinindir. Ebû Hüreyre Bab 4Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Kim mal bırakırsa (o mal) ailesinindir" sözü › 6732 Farz hisseleri sahiplerine verin; geriye kalan, ölüye en yakın erkeğindir. İbn Abbâs Bab 5Çocuğun babasından ve annesinden mirası › 6733 Mirasçısı tek kızı olan Sa'd'a Peygamber: "Üçte bir de çoktur; çocuklarını zengin bırakman daha hayırlıdır" buyurdu. Sa'd b. Ebû Vakkâs Bab 6Kızların mirası › 6734 Muâz b. Cebel, kızını ve kız kardeşini bırakarak ölen adamın malının yarısını kıza, yarısını kız kardeşe verdi. Esved b. Yezîd Bab 6Kızların mirası › 6735 Resûlullah: "Farz hisseleri sahiplerine verin; geriye kalan en yakın erkeğindir" buyurdu. İbn Abbâs Bab 7Oğul yoksa oğlun oğlunun mirası › 6736 Kıza yarısı, oğul kızına üçte ikiyi tamamlamak üzere altıda biri, geriye kalan da kız kardeşindir. Hüzeyl b. Şurahbîl Bab 8Kız ile birlikte oğul kızının mirası › 6737 Farz hisseleri sahiplerine verin; geriye kalan, en yakın erkeğe aittir. İbn Abbâs Bab 9Büyükbabanın baba ve kardeşlerle birlikte mirası › 6738 Peygamber'in "Bir dost edinecek olsaydım onu edinirdim" dediği kimse, büyükbabayı baba yerine koydu. İbn Abbâs Bab 9Büyükbabanın baba ve kardeşlerle birlikte mirası › 6739 Mal çocuğa, vasiyet ana babaya aitti; Allah bundan dilediğini neshederek erkeğe iki kadının payı kadar verdi. İbn Abbâs Bab 10Kocanın, çocuk ve başkalarıyla birlikte mirası › 6740 Resûlullah, ölen kadının mirasının oğullarına ve kocasına, diyetin ise asabesine ait olduğuna hükmetti. Ebû Hüreyre Bab 11Kadının ve kocanın, çocuk ve başkalarıyla birlikte mirası › 6741 Muâz b. Cebel, Resûlullah zamanında aramızda yarısının kıza, yarısının kız kardeşe ait olduğuna hükmetti. Esved Bab 12Kız kardeşlerin kızlarla birlikte asabe olarak mirası › 6742 İbn Mes'ûd: "Bu hususta mutlaka Peygamber'in hükmüyle hükmedeceğim" dedi; kalan kız kardeşindir. Hüzeyl Bab 12Kız kardeşlerin kızlarla birlikte asabe olarak mirası › 6743 Ey Allah'ın Resûlü! Benim yalnızca kız kardeşlerim var, dedim; bunun üzerine ferâiz âyeti indi. Câbir Bab 13Kız kardeşlerin ve erkek kardeşlerin mirası › 6744 En son inen âyet Nisâ sûresinin sonundaki kelâle âyetidir. Berâ Bab 14"Senden fetva istiyorlar. De ki: Allah size kelâle hakkında şöyle fetva veriyor: Çocuğu olmayan bir kişi ölür de onun bir kız kardeşi bulunursa, bıraktığının yarısı onundur. Kız kardeşin çocuğu yoksa, erkek kardeş de ona vâris olur. Eğer (kız kardeşler) iki iseler, (kardeşlerinin) bıraktığının üçte ikisi onlarındır. Eğer kardeşler erkekli kadınlı iseler, erkeğe iki kadının payı kadar vardır. Allah, sapmayasınız diye size (hükümlerini) açıklıyor. Allah her şeyi bilendir." (Nisâ 4/176) › 6745 Kim ölür ve mal bırakırsa malı asabesinindir; kim bakıma muhtaç kimseler bırakırsa onun velîsi benim. Ebû Hüreyre Bab 15Biri anne bir kardeş, diğeri koca olan iki amca oğlu › 6746 Farz hisseleri sahiplerine verin; farz hisselerin bıraktığı da ölüye en yakın erkeğindir. İbn Abbâs Bab 15Biri anne bir kardeş, diğeri koca olan iki amca oğlu › 6747 Ensârî, Peygamber'in kurduğu kardeşlik sebebiyle muhâcire akrabaları yerine mirasçı olurdu; sonra bu neshedildi. İbn Abbâs Bab 16Zevi'l-erhâm › 6748 Peygamber, li'an eden karı kocayı birbirinden ayırdı ve çocuğu kadına bağladı. Abdullah b. Ömer Bab 17Li'an edilen kadının (çocuğunun) mirası › 6749 Ey Abd b. Zem'a, o senindir. Çocuk döşek sahibinindir; zina edene de taş vardır. Âişe Bab 18Çocuk, (anne) hür de olsa câriye de olsa döşek sahibinindir › 6750 Çocuk döşek sahibinindir. Ebû Hüreyre Bab 18Çocuk, (anne) hür de olsa câriye de olsa döşek sahibinindir › 6751 Berîre'yi satın al; çünkü velâ azat edenindir. Koyun onun için sadaka, bizim için hediyedir. Âişe Bab 19Velâ azat edenindir; buluntu çocuğun (lakît) mirası › 6752 Velâ ancak azat edenindir. Abdullah b. Ömer Bab 19Velâ azat edenindir; buluntu çocuğun (lakît) mirası › 6753 Müslümanlar köleyi sâibe olarak salıvermezler; cahiliye halkı ise sâibe olarak salıverirdi. Abdullah Bab 20Sâibenin mirası › 6754 Âişe, sahipleri velâsını şart koşan Berîre'yi azat etmek için satın aldı: Velâ ancak azat edenindir. Esved Bab 20Sâibenin mirası › 6755 Kim azat eden sahiplerinin izni olmaksızın başka bir topluluğu velî edinirse Allah'ın laneti onun üzerine olsun. Ali Bab 21Azatlı sahiplerinden (mevlâlarından) uzaklaşanın günahı › 6756 Peygamber velânın satılmasını ve hibe edilmesini yasakladı. Abdullah b. Ömer Bab 21Azatlı sahiplerinden (mevlâlarından) uzaklaşanın günahı › 6757 Velâsının kendilerine ait olması şartı seni satın almaktan alıkoymasın; çünkü velâ ancak azat edenindir. Abdullah b. Ömer Bab 22Biri birinin elinde müslüman olursa › 6758 Berîre'yi azat et; çünkü velâ gümüşü verenindir. Berîre azat edilince kocasından ayrılmayı seçti. Âişe Bab 22Biri birinin elinde müslüman olursa › 6759 Âişe: "Velâyı şart koşuyorlar" deyince Peygamber: "Onu satın al; velâ ancak azat edenindir" buyurdu. Abdullah b. Ömer Bab 23Kadınların velâdan vâris oldukları › 6760 Velâ, gümüşü veren ve azat nimetini sağlayanındır. Âişe Bab 23Kadınların velâdan vâris oldukları › 6761 Bir topluluğun azatlısı onlardandır. Enes b. Mâlik Bab 24Bir topluluğun azatlısı onlardandır; kız kardeşin oğlu da onlardandır › 6762 Bir topluluğun kız kardeşinin oğlu onlardandır. Enes Bab 24Bir topluluğun azatlısı onlardandır; kız kardeşin oğlu da onlardandır › 6763 Kim mal bırakırsa vârislerinindir; kim bakıma muhtaç kimseler bırakırsa onlar bizedir. Ebû Hüreyre Bab 25Esirin mirası › 6764 Müslüman kâfire, kâfir de müslümana mirasçı olmaz. Üsâme b. Zeyd Bab 26Müslüman kâfire, kâfir de müslümana mirasçı olmaz; (kâfir) miras paylaştırılmadan önce müslüman olursa ona miras yoktur › 6765 Resûlullah çocukta Utbe'ye açık bir benzerlik gördü, yine de "Çocuk döşek sahibinindir" buyurdu. Âişe Bab 28Bir kardeş ya da kardeş oğlu iddia eden kimse › 6766, 6767 Kim babası olmadığını bile bile babasından başkasına nispet iddiasında bulunursa, cennet ona haramdır. Sa'd Bab 29Babasından başkasına nispet iddiasında bulunan kimse › 6768 Babalarınızdan yüz çevirmeyin; kim babasından yüz çevirirse bu bir küfürdür. Ebû Hüreyre Bab 29Babasından başkasına nispet iddiasında bulunan kimse › 6769 Süleymân: "Bana bıçak getirin, onu ikisinin arasında ikiye böleyim" dedi; küçük kadın: "Yapma, o onun oğludur" dedi. Ebû Hüreyre Bab 30Kadın bir oğul iddia ederse › 6770 Mücezziz, Zeyd b. Hârise ile Üsâme b. Zeyd'e baktı ve: "Bu ayaklar birbirindendir" dedi. Âişe Bab 31Kâif (iz ve benzerlikten nesep tanıyan kimse) › 6771 Mücezziz el-Müdlicî, başları örtülü, ayakları açıkta olan Üsâme ile Zeyd'i görüp: "Bu ayaklar birbirindendir" dedi. Âişe Bab 31Kâif (iz ve benzerlikten nesep tanıyan kimse) ›