Bölüm 51
Hibe, Fazileti ve Hibeye Teşvik
كتاب الهبة وفضلها والتحريض عليها
Hadisler
2566
Ey müslüman kadınlar! Hiçbir komşu kadın komşusuna verdiğini küçümsemesin; bir koyun paçası bile olsa.
Ebû Hüreyre
Bab 1Hediyenin fazileti
2567
İki ayda üç hilal görürdük de Resûlullah'ın evlerinde ateş yakılmazdı; geçimimiz hurma ve suydu.
Âişe
Bab 1Hediyenin fazileti
2568
Bir kol ya da bir paçaya davet edilsem icabet ederim; bana bir kol ya da paça hediye edilse kabul ederim.
Ebû Hüreyre
Bab 2Hibenin azı
2569
Köleni emret de bizim için minberin tahtalarını yapsın; minberi getirdiler, Peygamber onu gördüğünüz yere koydu.
Sehl
Bab 3Arkadaşlarından bir şeyin kendisine hibe edilmesini isteyen kimse
2570
Ebû Katâde yaban eşeğinin kolunu sakladı; Peygamber ihramlı hâlde onu bitirinceye kadar yedi.
Ebû Katâde
Bab 3Arkadaşlarından bir şeyin kendisine hibe edilmesini isteyen kimse
2571
Resûlullah sütü bedeviye verdi ve "Sağdakiler, sağdakiler! Haberiniz olsun, sağdan başlayın" buyurdu.
Enes
Bab 4Su isteyen kimse
2572
Ebû Talha avlanan tavşanın budlarını Resûlullah'a gönderdi, o da kabul etti.
Enes
Bab 5Av hediyesini kabul etmek
2573
Sa'b'ın hediye ettiği yaban eşeği için: "Biz onu sana ancak ihramlı olduğumuz için geri çevirdik."
Sa'b b. Cessâme
Bab 6Hediyeyi kabul etmek
2574
İnsanlar hediyelerini vermek için Âişe'nin gününü gözetir, bununla Resûlullah'ın rızasını arzu ederlerdi.
Âişe
Bab 7Hediyeyi kabul etmek
2575
Ümmü Hufeyd Peygamber'e keş, yağ ve keler hediye etti; o keşten ve yağdan yedi, keleri tiksinerek bıraktı.
İbn Abbâs
Bab 7Hediyeyi kabul etmek
2576
Resûlullah'a yiyecek getirilince "Hediye mi, sadaka mı?" diye sorar; sadakadan yemez, hediyeden yerdi.
Ebû Hüreyre
Bab 7Hediyeyi kabul etmek
2577
Berîre'ye sadaka olarak verilen et için: "O, onun için sadaka, bizim için hediyedir" buyurdu.
Enes b. Mâlik
Bab 7Hediyeyi kabul etmek
2578
Berîre'yi satın al ve azat et, velâ azat edenindir; Berîre'ye verilen et onun için sadaka, bizim için hediyedir.
Âişe
Bab 7Hediyeyi kabul etmek
2579
Ümmü Atıyye'ye sadakadan gönderilen koyunun etinden Âişe'ye gelince Peygamber: "O, yerine ulaştı" buyurdu.
Ümmü Atıyye
Bab 7Hediyeyi kabul etmek
2580
İnsanlar hediyelerini benim günümü gözeterek verirdi; Ümmü Seleme bunu anlatınca Peygamber ondan yüz çevirdi.
Âişe
Bab 8Arkadaşına hediye veren ve (bunun için onun) hanımlarından bazısının (yanında olduğu günü) diğerlerine tercih ederek gözeten kimse
2581
Âişe hakkında beni incitme; Âişe dışında hiçbir kadının elbisesi içindeyken bana vahiy gelmedi.
Âişe
Bab 8Arkadaşına hediye veren ve (bunun için onun) hanımlarından bazısının (yanında olduğu günü) diğerlerine tercih ederek gözeten kimse
2582
Enes güzel kokuyu geri çevirmezdi; Peygamber'in de güzel kokuyu geri çevirmediğini söylerdi.
Azre b. Sâbit el-Ensârî
Bab 9Reddedilmeyen hediye
2583, 2584
Hevâzin heyeti gelince: "Kardeşleriniz tövbe ederek geldiler; esirlerini geri vermeyi uygun gördüm" buyurdu.
Misver b. Mahreme ve Mervân
Bab 10Hazırda bulunmayan şeyin hibesini caiz gören kimse
2585
Resûlullah hediyeyi kabul eder ve karşılığını verirdi.
Âişe
Bab 11Hibede karşılık vermek
2586
Oğluma bir köle bağışladım. "Bütün çocuklarına bunun gibisini bağışladın mı?" "Hayır." "Öyleyse onu geri al."
Nu'mân b. Beşîr
Bab 12Çocuğa hibe
2587
Allah'tan korkun ve çocuklarınız arasında adaletli olun.
Âmir
Bab 13Hibede şahit tutmak
2588
Peygamber ağırlaşınca Âişe'nin evinde bakılmak için hanımlarından izin istedi, onlar da izin verdiler.
Âişe
Bab 14Kocanın karısına ve kadının kocasına hibesi
2589
Hibesinden dönen, kusup sonra kusmuğuna dönen köpek gibidir.
İbn Abbâs
Bab 14Kocanın karısına ve kadının kocasına hibesi
2590
Zübeyr'in getirdiğinden sadaka vereyim mi? "Sadaka ver, saklayıp biriktirme; yoksa senden de esirgenir."
Esmâ
Bab 15Kadının kocasından başkasına hibesi
2591
İnfak et, sayıp hesaplama; yoksa Allah da sana sayarak verir. Saklayıp biriktirme; yoksa Allah da senden esirger.
Esmâ
Bab 15Kadının kocasından başkasına hibesi
2592
Cariyeni dayılarına verseydin, senin için daha büyük sevap olurdu.
Meymûne bt. Hâris
Bab 15Kadının kocasından başkasına hibesi
2593
Sevde bt. Zem'a, Resûlullah'ın rızasını arzu ederek gününü ve gecesini Âişe'ye bağışladı.
Âişe
Bab 15Kadının kocasından başkasına hibesi
2594
Dayılarından bazısına sıla-i rahimde bulunsaydın, senin için daha büyük sevap olurdu.
Küreyb
Bab 16Hediyeye kimden başlanır?
2595
Âişe iki komşudan hangisine hediye göndereceğini sordu; "Kapısı sana daha yakın olanına" buyurdu.
Âişe
Bab 16Hediyeye kimden başlanır?
2596
Sana karşı bizim bir geri çevirmemiz yok; fakat biz ihramlıyız.
Abdullah b. Abbâs
Bab 17Bir sebepten dolayı hediyeyi kabul etmeyen kimse
2597
Zekât memuru "Bu bana hediye edildi" deyince: "Babasının ya da annesinin evinde otursaydı ya!" buyurdu.
Ebû Humeyd es-Sâidî
Bab 17Bir sebepten dolayı hediyeyi kabul etmeyen kimse
2598
Bahreyn malı gelince Ebû Bekir, Peygamber'in vaadini yerine getirip Câbir'e üç avuç verdi.
Câbir
Bab 18Bir kimse hibe eder ya da (hibe) vaat eder de (hibe) ona ulaşmadan ölürse
2599
Peygamber Mahreme'ye "Bunu senin için sakladık" buyurdu; Mahreme kabâya bakıp "Mahreme razı oldu" dedi.
Misver b. Mahreme
Bab 19Köle ve eşya nasıl teslim alınır?
2600
Ramazan'da hanımıyla birleşen adam hurmayı alınca: "Git, onu ailene yedir" buyurdu.
Ebû Hüreyre
Bab 20Bir kimse bir hibe yapar, öbürü de "Kabul ettim" demeden onu teslim alırsa
2601
Peygamber Câbir'in hurmalığına bereket duası etti; borçlar ödendi ve meyveden bir miktar da arttı.
Câbir b. Abdullah
Bab 21Bir kimse bir adamdaki alacağını hibe ederse
2602
Ey Allah'ın Resûlü! Senden gelecek payımda kimseyi kendime tercih edecek değilim.
Sehl b. Sa'd
Bab 22Bir kişinin bir topluluğa hibesi
2603
Mescitte Peygamber'e geldim; alacağımı bana ödedi ve fazlasını da verdi.
Câbir
Bab 23Teslim alınmış ve alınmamış, taksim edilmiş ve edilmemiş hibe
2604
Câbir'in devesinin bedelini tartıp fazla verdi; o fazlalık Harre gününe kadar Câbir'in yanında kaldı.
Câbir b. Abdullah
Bab 23Teslim alınmış ve alınmamış, taksim edilmiş ve edilmemiş hibe
2605
Hayır, vallahi senden gelecek payımda kimseyi kendime tercih etmem.
Sehl b. Sa'd
Bab 23Teslim alınmış ve alınmamış, taksim edilmiş ve edilmemiş hibe
2606
Onu bırakın, hak sahibinin söz hakkı vardır; en hayırlılarınızdan biri, borcunu en güzel şekilde ödeyeninizdir.
Ebû Hüreyre
Bab 23Teslim alınmış ve alınmamış, taksim edilmiş ve edilmemiş hibe
2607, 2608
Hevâzin esirleri için: "Kimin izin verip kimin vermediğini bilemeyiz; temsilcileriniz işinizi bize arz etsin."
Mervân b. Hakem ve Misver b. Mahreme
Bab 24Bir topluluk bir kavme hibe ederse
2609
Peygamber aldığı devenin yerine daha iyisini ödedi: "Sizin en faziletliniz, borcunu en güzel ödeyeninizdir."
Ebû Hüreyre
Bab 25Yanında meclis arkadaşları varken kendisine hediye verilen kimse ona daha çok hak sahibidir
2610
Peygamber Ömer'in devesini satın aldı ve "O senindir ey Abdullah, onunla dilediğini yap" buyurdu.
Abdullah b. Ömer
Bab 25Yanında meclis arkadaşları varken kendisine hediye verilen kimse ona daha çok hak sahibidir
2611
Peygamber serkeş deveyi Ömer'den satın aldı ve "O senindir ey Abdullah" buyurdu.
Abdullah b. Ömer
Bab 26Bir kimse bir adama, üzerine binmekte olduğu deveyi hibe ederse bu caizdir
2612
Ömer, Peygamber'in verdiği ipek takımı Mekke'deki müşrik kardeşine giydirdi.
Abdullah b. Ömer
Bab 27Giyilmesi mekruh olan şeyi hediye etmek
2613
Fâtıma'nın kapısında nakışlı bir perde gördüm; benim dünya ile ne işim var!
Abdullah b. Ömer
Bab 27Giyilmesi mekruh olan şeyi hediye etmek
2614
Peygamber'in yüzünde öfkeyi görünce hediye ettiği ipek takımı kadınlarım arasında paylaştırdım.
Ali
Bab 27Giyilmesi mekruh olan şeyi hediye etmek
2615, 2616
Peygamber'e hediye edilen ipek cübbe için: "Sa'd b. Muâz'ın cennetteki mendilleri bundan daha güzeldir."
Enes
Bab 28Müşriklerden hediye kabul etmek
2617
Yahudi bir kadın Peygamber'e zehirli koyun getirdi; "Onu öldürmeyelim mi?" denildi, "Hayır" buyurdu.
Enes b. Mâlik
Bab 28Müşriklerden hediye kabul etmek
2618
Yüz otuz kişiydik; Peygamber müşrikten aldığı koyunun ciğerinden her birimize bir parça kesti.
Abdurrahmân b. Ebû Bekir
Bab 28Müşriklerden hediye kabul etmek
2619
Ömer, Peygamber'in gönderdiği hulleyi müslüman olmadan önce Mekkeli bir kardeşine gönderdi.
Abdullah b. Ömer
Bab 29Müşriklere hediye vermek
2620
Esmâ: "Müşrik annem yanıma geldi, ona sıla yapayım mı?" diye sordu; Peygamber: "Evet, annene sıla yap" buyurdu.
Esmâ bint Ebû Bekir
Bab 29Müşriklere hediye vermek
2621
Hibesinden dönen kimse, kusmuğuna dönen kimse gibidir.
İbn Abbâs
Bab 30Hiç kimsenin hibesinden ve sadakasından dönmesi helal değildir
2622
Kötü örnek bize yaraşmaz; hibesinden dönen kimse, kusmuğuna dönen köpek gibidir.
İbn Abbâs
Bab 30Hiç kimsenin hibesinden ve sadakasından dönmesi helal değildir
2623
Onu satın alma, sana bir dirheme verse bile; sadakasından dönen, kusmuğuna dönen köpek gibidir.
Ömer b. Hattâb
Bab 30Hiç kimsenin hibesinden ve sadakasından dönmesi helal değildir
2624
Mervân, İbn Ömer'in şahitliğiyle Suheyb'in oğulları lehine iki ev ve bir oda için hüküm verdi.
Abdullah b. Ubeydullah b. Ebû Müleyke
Bab 31Mervân'ın Suheyb'in oğulları lehine hükmü
2625
Peygamber, umrânın kendisine hibe edilen kimseye ait olduğuna hükmetti.
Câbir
Bab 32Umrâ ve rukbâ hakkında söylenenler
2626
Umrâ caizdir.
Ebû Hüreyre
Bab 32Umrâ ve rukbâ hakkında söylenenler
2627
Peygamber, Ebû Talha'dan Mendûb adlı atı ödünç alıp bindi ve: "Onu bir deniz gibi bulduk" buyurdu.
Enes
Bab 33İnsanlardan at ödünç alan kimse
2628
Resûlullah zamanında Medine'de gelin süslenen her kadın, benim dir'imi ödünç istemek için bana haber gönderirdi.
Eymen
Bab 34Zifaf sırasında gelin için (bir şey) ödünç almak
2629
Menîha olarak verilen, sütü bol, yeni doğurmuş deve ne güzel menîhadır!
Ebû Hüreyre
Bab 35Menîhanın fazileti
2630
Hayber'den dönünce Muhâcirler, Ensâr'ın kendilerine menîha olarak verdiği meyveleri geri verdiler.
Enes b. Mâlik
Bab 35Menîhanın fazileti
2631
Kırk haslet vardır; en yücesi keçiyi menîha olarak vermektir.
Abdullah b. Amr
Bab 35Menîhanın fazileti
2632
Kimin arazisi varsa onu eksin ya da kardeşine menîha olarak versin; kaçınırsa arazisini tutsun.
Câbir
Bab 35Menîhanın fazileti
2633
Hicret soran bedeviye: "Denizlerin ötesinde de olsan amel et; Allah amelinden hiçbir şeyi eksiltmez."
Ebû Saîd
Bab 35Menîhanın fazileti
2634
Araziyi menîha olarak verseydi, karşılığında belirli bir ücret almasından kendisi için daha hayırlı olurdu.
Tâvûs, bu konuyu onların en iyi bileni olan İbn Abbâs'tan
Bab 35Menîhanın fazileti
2635
Sâre: "Allah kâfiri kahretti ve bana hizmet için bir cariye verdi" dedi.
Ebû Hüreyre
Bab 36Bir kimse "Bu cariyeyi sana hizmetçi olarak verdim" derse, insanların örfüne göre bu caizdir
2636
Allah yolunda verdiği atın satıldığını gören Ömer'e: "Satın alma ve sadakandan dönme."
Ömer
Bab 37Bir kimse (birini) bir ata bindirirse (ona at verirse), bu umrâ ve sadaka gibidir