Bölüm 51

Hibe, Fazileti ve Hibeye Teşvik

68 hadis No 2566 - 2636
كتاب الهبة وفضلها والتحريض عليها

Hadisler

2566 Ey müslüman kadınlar! Hiçbir komşu kadın komşusuna verdiğini küçümsemesin; bir koyun paçası bile olsa. Ebû Hüreyre Bab 1Hediyenin fazileti 2567 İki ayda üç hilal görürdük de Resûlullah'ın evlerinde ateş yakılmazdı; geçimimiz hurma ve suydu. Âişe Bab 1Hediyenin fazileti 2568 Bir kol ya da bir paçaya davet edilsem icabet ederim; bana bir kol ya da paça hediye edilse kabul ederim. Ebû Hüreyre Bab 2Hibenin azı 2569 Köleni emret de bizim için minberin tahtalarını yapsın; minberi getirdiler, Peygamber onu gördüğünüz yere koydu. Sehl Bab 3Arkadaşlarından bir şeyin kendisine hibe edilmesini isteyen kimse 2570 Ebû Katâde yaban eşeğinin kolunu sakladı; Peygamber ihramlı hâlde onu bitirinceye kadar yedi. Ebû Katâde Bab 3Arkadaşlarından bir şeyin kendisine hibe edilmesini isteyen kimse 2571 Resûlullah sütü bedeviye verdi ve "Sağdakiler, sağdakiler! Haberiniz olsun, sağdan başlayın" buyurdu. Enes Bab 4Su isteyen kimse 2572 Ebû Talha avlanan tavşanın budlarını Resûlullah'a gönderdi, o da kabul etti. Enes Bab 5Av hediyesini kabul etmek 2573 Sa'b'ın hediye ettiği yaban eşeği için: "Biz onu sana ancak ihramlı olduğumuz için geri çevirdik." Sa'b b. Cessâme Bab 6Hediyeyi kabul etmek 2574 İnsanlar hediyelerini vermek için Âişe'nin gününü gözetir, bununla Resûlullah'ın rızasını arzu ederlerdi. Âişe Bab 7Hediyeyi kabul etmek 2575 Ümmü Hufeyd Peygamber'e keş, yağ ve keler hediye etti; o keşten ve yağdan yedi, keleri tiksinerek bıraktı. İbn Abbâs Bab 7Hediyeyi kabul etmek 2576 Resûlullah'a yiyecek getirilince "Hediye mi, sadaka mı?" diye sorar; sadakadan yemez, hediyeden yerdi. Ebû Hüreyre Bab 7Hediyeyi kabul etmek 2577 Berîre'ye sadaka olarak verilen et için: "O, onun için sadaka, bizim için hediyedir" buyurdu. Enes b. Mâlik Bab 7Hediyeyi kabul etmek 2578 Berîre'yi satın al ve azat et, velâ azat edenindir; Berîre'ye verilen et onun için sadaka, bizim için hediyedir. Âişe Bab 7Hediyeyi kabul etmek 2579 Ümmü Atıyye'ye sadakadan gönderilen koyunun etinden Âişe'ye gelince Peygamber: "O, yerine ulaştı" buyurdu. Ümmü Atıyye Bab 7Hediyeyi kabul etmek 2580 İnsanlar hediyelerini benim günümü gözeterek verirdi; Ümmü Seleme bunu anlatınca Peygamber ondan yüz çevirdi. Âişe Bab 8Arkadaşına hediye veren ve (bunun için onun) hanımlarından bazısının (yanında olduğu günü) diğerlerine tercih ederek gözeten kimse 2581 Âişe hakkında beni incitme; Âişe dışında hiçbir kadının elbisesi içindeyken bana vahiy gelmedi. Âişe Bab 8Arkadaşına hediye veren ve (bunun için onun) hanımlarından bazısının (yanında olduğu günü) diğerlerine tercih ederek gözeten kimse 2582 Enes güzel kokuyu geri çevirmezdi; Peygamber'in de güzel kokuyu geri çevirmediğini söylerdi. Azre b. Sâbit el-Ensârî Bab 9Reddedilmeyen hediye 2583, 2584 Hevâzin heyeti gelince: "Kardeşleriniz tövbe ederek geldiler; esirlerini geri vermeyi uygun gördüm" buyurdu. Misver b. Mahreme ve Mervân Bab 10Hazırda bulunmayan şeyin hibesini caiz gören kimse 2585 Resûlullah hediyeyi kabul eder ve karşılığını verirdi. Âişe Bab 11Hibede karşılık vermek 2586 Oğluma bir köle bağışladım. "Bütün çocuklarına bunun gibisini bağışladın mı?" "Hayır." "Öyleyse onu geri al." Nu'mân b. Beşîr Bab 12Çocuğa hibe 2587 Allah'tan korkun ve çocuklarınız arasında adaletli olun. Âmir Bab 13Hibede şahit tutmak 2588 Peygamber ağırlaşınca Âişe'nin evinde bakılmak için hanımlarından izin istedi, onlar da izin verdiler. Âişe Bab 14Kocanın karısına ve kadının kocasına hibesi 2589 Hibesinden dönen, kusup sonra kusmuğuna dönen köpek gibidir. İbn Abbâs Bab 14Kocanın karısına ve kadının kocasına hibesi 2590 Zübeyr'in getirdiğinden sadaka vereyim mi? "Sadaka ver, saklayıp biriktirme; yoksa senden de esirgenir." Esmâ Bab 15Kadının kocasından başkasına hibesi 2591 İnfak et, sayıp hesaplama; yoksa Allah da sana sayarak verir. Saklayıp biriktirme; yoksa Allah da senden esirger. Esmâ Bab 15Kadının kocasından başkasına hibesi 2592 Cariyeni dayılarına verseydin, senin için daha büyük sevap olurdu. Meymûne bt. Hâris Bab 15Kadının kocasından başkasına hibesi 2593 Sevde bt. Zem'a, Resûlullah'ın rızasını arzu ederek gününü ve gecesini Âişe'ye bağışladı. Âişe Bab 15Kadının kocasından başkasına hibesi 2594 Dayılarından bazısına sıla-i rahimde bulunsaydın, senin için daha büyük sevap olurdu. Küreyb Bab 16Hediyeye kimden başlanır? 2595 Âişe iki komşudan hangisine hediye göndereceğini sordu; "Kapısı sana daha yakın olanına" buyurdu. Âişe Bab 16Hediyeye kimden başlanır? 2596 Sana karşı bizim bir geri çevirmemiz yok; fakat biz ihramlıyız. Abdullah b. Abbâs Bab 17Bir sebepten dolayı hediyeyi kabul etmeyen kimse 2597 Zekât memuru "Bu bana hediye edildi" deyince: "Babasının ya da annesinin evinde otursaydı ya!" buyurdu. Ebû Humeyd es-Sâidî Bab 17Bir sebepten dolayı hediyeyi kabul etmeyen kimse 2598 Bahreyn malı gelince Ebû Bekir, Peygamber'in vaadini yerine getirip Câbir'e üç avuç verdi. Câbir Bab 18Bir kimse hibe eder ya da (hibe) vaat eder de (hibe) ona ulaşmadan ölürse 2599 Peygamber Mahreme'ye "Bunu senin için sakladık" buyurdu; Mahreme kabâya bakıp "Mahreme razı oldu" dedi. Misver b. Mahreme Bab 19Köle ve eşya nasıl teslim alınır? 2600 Ramazan'da hanımıyla birleşen adam hurmayı alınca: "Git, onu ailene yedir" buyurdu. Ebû Hüreyre Bab 20Bir kimse bir hibe yapar, öbürü de "Kabul ettim" demeden onu teslim alırsa 2601 Peygamber Câbir'in hurmalığına bereket duası etti; borçlar ödendi ve meyveden bir miktar da arttı. Câbir b. Abdullah Bab 21Bir kimse bir adamdaki alacağını hibe ederse 2602 Ey Allah'ın Resûlü! Senden gelecek payımda kimseyi kendime tercih edecek değilim. Sehl b. Sa'd Bab 22Bir kişinin bir topluluğa hibesi 2603 Mescitte Peygamber'e geldim; alacağımı bana ödedi ve fazlasını da verdi. Câbir Bab 23Teslim alınmış ve alınmamış, taksim edilmiş ve edilmemiş hibe 2604 Câbir'in devesinin bedelini tartıp fazla verdi; o fazlalık Harre gününe kadar Câbir'in yanında kaldı. Câbir b. Abdullah Bab 23Teslim alınmış ve alınmamış, taksim edilmiş ve edilmemiş hibe 2605 Hayır, vallahi senden gelecek payımda kimseyi kendime tercih etmem. Sehl b. Sa'd Bab 23Teslim alınmış ve alınmamış, taksim edilmiş ve edilmemiş hibe 2606 Onu bırakın, hak sahibinin söz hakkı vardır; en hayırlılarınızdan biri, borcunu en güzel şekilde ödeyeninizdir. Ebû Hüreyre Bab 23Teslim alınmış ve alınmamış, taksim edilmiş ve edilmemiş hibe 2607, 2608 Hevâzin esirleri için: "Kimin izin verip kimin vermediğini bilemeyiz; temsilcileriniz işinizi bize arz etsin." Mervân b. Hakem ve Misver b. Mahreme Bab 24Bir topluluk bir kavme hibe ederse 2609 Peygamber aldığı devenin yerine daha iyisini ödedi: "Sizin en faziletliniz, borcunu en güzel ödeyeninizdir." Ebû Hüreyre Bab 25Yanında meclis arkadaşları varken kendisine hediye verilen kimse ona daha çok hak sahibidir 2610 Peygamber Ömer'in devesini satın aldı ve "O senindir ey Abdullah, onunla dilediğini yap" buyurdu. Abdullah b. Ömer Bab 25Yanında meclis arkadaşları varken kendisine hediye verilen kimse ona daha çok hak sahibidir 2611 Peygamber serkeş deveyi Ömer'den satın aldı ve "O senindir ey Abdullah" buyurdu. Abdullah b. Ömer Bab 26Bir kimse bir adama, üzerine binmekte olduğu deveyi hibe ederse bu caizdir 2612 Ömer, Peygamber'in verdiği ipek takımı Mekke'deki müşrik kardeşine giydirdi. Abdullah b. Ömer Bab 27Giyilmesi mekruh olan şeyi hediye etmek 2613 Fâtıma'nın kapısında nakışlı bir perde gördüm; benim dünya ile ne işim var! Abdullah b. Ömer Bab 27Giyilmesi mekruh olan şeyi hediye etmek 2614 Peygamber'in yüzünde öfkeyi görünce hediye ettiği ipek takımı kadınlarım arasında paylaştırdım. Ali Bab 27Giyilmesi mekruh olan şeyi hediye etmek 2615, 2616 Peygamber'e hediye edilen ipek cübbe için: "Sa'd b. Muâz'ın cennetteki mendilleri bundan daha güzeldir." Enes Bab 28Müşriklerden hediye kabul etmek 2617 Yahudi bir kadın Peygamber'e zehirli koyun getirdi; "Onu öldürmeyelim mi?" denildi, "Hayır" buyurdu. Enes b. Mâlik Bab 28Müşriklerden hediye kabul etmek 2618 Yüz otuz kişiydik; Peygamber müşrikten aldığı koyunun ciğerinden her birimize bir parça kesti. Abdurrahmân b. Ebû Bekir Bab 28Müşriklerden hediye kabul etmek 2619 Ömer, Peygamber'in gönderdiği hulleyi müslüman olmadan önce Mekkeli bir kardeşine gönderdi. Abdullah b. Ömer Bab 29Müşriklere hediye vermek 2620 Esmâ: "Müşrik annem yanıma geldi, ona sıla yapayım mı?" diye sordu; Peygamber: "Evet, annene sıla yap" buyurdu. Esmâ bint Ebû Bekir Bab 29Müşriklere hediye vermek 2621 Hibesinden dönen kimse, kusmuğuna dönen kimse gibidir. İbn Abbâs Bab 30Hiç kimsenin hibesinden ve sadakasından dönmesi helal değildir 2622 Kötü örnek bize yaraşmaz; hibesinden dönen kimse, kusmuğuna dönen köpek gibidir. İbn Abbâs Bab 30Hiç kimsenin hibesinden ve sadakasından dönmesi helal değildir 2623 Onu satın alma, sana bir dirheme verse bile; sadakasından dönen, kusmuğuna dönen köpek gibidir. Ömer b. Hattâb Bab 30Hiç kimsenin hibesinden ve sadakasından dönmesi helal değildir 2624 Mervân, İbn Ömer'in şahitliğiyle Suheyb'in oğulları lehine iki ev ve bir oda için hüküm verdi. Abdullah b. Ubeydullah b. Ebû Müleyke Bab 31Mervân'ın Suheyb'in oğulları lehine hükmü 2625 Peygamber, umrânın kendisine hibe edilen kimseye ait olduğuna hükmetti. Câbir Bab 32Umrâ ve rukbâ hakkında söylenenler 2626 Umrâ caizdir. Ebû Hüreyre Bab 32Umrâ ve rukbâ hakkında söylenenler 2627 Peygamber, Ebû Talha'dan Mendûb adlı atı ödünç alıp bindi ve: "Onu bir deniz gibi bulduk" buyurdu. Enes Bab 33İnsanlardan at ödünç alan kimse 2628 Resûlullah zamanında Medine'de gelin süslenen her kadın, benim dir'imi ödünç istemek için bana haber gönderirdi. Eymen Bab 34Zifaf sırasında gelin için (bir şey) ödünç almak 2629 Menîha olarak verilen, sütü bol, yeni doğurmuş deve ne güzel menîhadır! Ebû Hüreyre Bab 35Menîhanın fazileti 2630 Hayber'den dönünce Muhâcirler, Ensâr'ın kendilerine menîha olarak verdiği meyveleri geri verdiler. Enes b. Mâlik Bab 35Menîhanın fazileti 2631 Kırk haslet vardır; en yücesi keçiyi menîha olarak vermektir. Abdullah b. Amr Bab 35Menîhanın fazileti 2632 Kimin arazisi varsa onu eksin ya da kardeşine menîha olarak versin; kaçınırsa arazisini tutsun. Câbir Bab 35Menîhanın fazileti 2633 Hicret soran bedeviye: "Denizlerin ötesinde de olsan amel et; Allah amelinden hiçbir şeyi eksiltmez." Ebû Saîd Bab 35Menîhanın fazileti 2634 Araziyi menîha olarak verseydi, karşılığında belirli bir ücret almasından kendisi için daha hayırlı olurdu. Tâvûs, bu konuyu onların en iyi bileni olan İbn Abbâs'tan Bab 35Menîhanın fazileti 2635 Sâre: "Allah kâfiri kahretti ve bana hizmet için bir cariye verdi" dedi. Ebû Hüreyre Bab 36Bir kimse "Bu cariyeyi sana hizmetçi olarak verdim" derse, insanların örfüne göre bu caizdir 2636 Allah yolunda verdiği atın satıldığını gören Ömer'e: "Satın alma ve sadakandan dönme." Ömer Bab 37Bir kimse (birini) bir ata bindirirse (ona at verirse), bu umrâ ve sadaka gibidir