Bölüm 28
Yiyecekler
كتاب الأطعمة
Hadisler
3736
Sizden biri velîmeye davet edildiğinde, ona gitsin.
Abdullah b. Ömer
Bab 1Davete icabet hakkında gelen rivayetler
3737
İbn Ömer (Ubeydullah tariki): Davet edilen oruçlu değilse yesin, oruçlu ise dua etsin.
Abdullah b. Ömer
Bab 1Davete icabet hakkında gelen rivayetler
3738
Sizden biri kardeşini davet ettiğinde, düğün olsun ya da benzeri olsun, icabet etsin.
Abdullah b. Ömer
Bab 1Davete icabet hakkında gelen rivayetler
3739
Zübeydî'nin Nâfi'den rivayeti: Kardeşiniz düğüne ya da benzerine davet ederse icabet edin.
Bab 1Davete icabet hakkında gelen rivayetler
3740
Davet edilen icabet etsin; dilerse yer, dilerse bırakır.
Câbir
Bab 1Davete icabet hakkında gelen rivayetler
3741
Davetsiz giren hırsız olarak girer, yağmacı olarak çıkar.
Abdullah b. Ömer
Bab 1Davete icabet hakkında gelen rivayetler
3742
Yemeklerin en kötüsü, zenginlerin davet edilip yoksulların bırakıldığı velîme yemeğidir.
Ebû Hüreyre şöyle derdi:
Bab 1Davete icabet hakkında gelen rivayetler
3743
Resûlullah, Zeyneb bint Cahş için verdiği gibi hiçbir hanımına velîme vermedi; bir koyunla velîme verdi.
Sâbit şöyle anlattı:
Bab 2Nikâhta velîme (düğün yemeği) yapmanın müstehaplığı hakkında
3744
Peygamber, Safiyye için kavut ve hurma ile velîme verdi.
Enes b. Mâlik
Bab 2Nikâhta velîme (düğün yemeği) yapmanın müstehaplığı hakkında
3745
Velîme ilk gün haktır, ikinci gün iyiliktir, üçüncü gün ise gösteriş ve riyadır.
Sakîf'ten tek gözlü bir adam
Bab 3Velîme kaç (gün) müstehaptır?
3746
Saîd b. el-Müseyyeb üçüncü günkü davete icabet etmedi ve davetçiyi çakıl taşıyla taşladı.
Katâde, Saîd b. el-Müseyyeb'den şöyle anlattı:
Bab 3Velîme kaç (gün) müstehaptır?
3747
Peygamber Medine'ye geldiğinde bir deve veya bir sığır kesti.
Câbir
Bab 4Yolculuktan dönüşte yemek yedirmek
3748
Allah'a ve âhiret gününe iman eden misafirine ikram etsin; misafirin câizesi bir gün bir gecedir.
Ebû Şüreyh el-Ka'bî
Bab 5Misafir ağırlama (ziyafet) hakkında gelen rivayetler
3749
Ebû Hüreyre: Misafirlik üç gündür; bunun dışındaki sadakadır.
Ebû Hüreyre
Bab 5Misafir ağırlama (ziyafet) hakkında gelen rivayetler
3750
Misafir gecesi her Müslüman üzerine bir haktır; avlusunda sabahlayan misafir onun üzerinde bir borçtur.
Ebû Kerîme
Bab 5Misafir ağırlama (ziyafet) hakkında gelen rivayetler
3751
Ağırlanmadan sabahlayan misafire yardım etmek her Müslüman üzerine bir haktır.
el-Mikdâm Ebû Kerîme
Bab 5Misafir ağırlama (ziyafet) hakkında gelen rivayetler
3752
Sizi ağırlamazlarsa, onlardan vermeleri gereken misafir hakkını alın.
Ukbe b. Âmir
Bab 5Misafir ağırlama (ziyafet) hakkında gelen rivayetler
3753
İbn Abbâs: Nûr sûresindeki âyet, başkasının yanında yemekten sıkıntı duymayı neshetti.
Abdullah b. Abbâs
Bab 6Misafirin başkasının malından yemesi (hükmünün) neshi
3754
Peygamber, birbiriyle yarışan iki kişinin yemeğinin yenmesini yasakladı.
Abdullah b. Abbâs
Bab 7Birbiriyle yarışan iki kişinin yemeği hakkında
3755
Benim için de, bir peygamber için de süslenmiş bir eve girmek yoktur.
Sefîne Ebû Abdurrahman şöyle anlattı:
Bab 8Davet edilip de hoşa gitmeyen bir şey gören adam
3756
İki davetçi bir araya gelince kapısı daha yakın olana, biri önce davet ederse önce davet edene icabet et.
Peygamber'in ashabından bir adam
Bab 9İki davetçi bir araya gelirse hangisi daha önceliklidir?
3757
Akşam yemeği konup namaz için kamet getirildiğinde, yemeğini bitirinceye kadar kalkmasın.
Abdullah b. Ömer
Bab 10Namaz ile akşam yemeği aynı anda hazır olursa
3758
Namazı ne yemek için ne de başka bir şey için geciktirme.
Câbir b. Abdullah
Bab 10Namaz ile akşam yemeği aynı anda hazır olursa
3759
İbn Ömer: Yazık sana! Onların akşam yemeği ne idi ki? Onu babanın akşam yemeği gibi mi sanıyorsun?
Abdullah b. Ubeyd b. Umeyr şöyle anlattı:
Bab 10Namaz ile akşam yemeği aynı anda hazır olursa
3760
Helâdan çıkıp yemeğe oturan Peygamber: Ben ancak namaza kalktığımda abdest almakla emrolundum.
Abdullah b. Abbâs
Bab 11Yemek sırasında elleri yıkamak hakkında
3761
Yemeğin bereketi, ondan önce ve ondan sonra elleri yıkamaktır.
Selmân
Bab 12Yemekten önce eli yıkamak hakkında
3762
Câbir: Resûlullah ihtiyacını giderip geldi, bizimle hurma yedi ve suya dokunmadı.
Câbir b. Abdullah
Bab 13Ansızın gelinen yemek hakkında
3763
Resûlullah hiçbir yemeği asla ayıplamadı; canı çekerse yer, hoşlanmazsa bırakırdı.
Ebû Hüreyre
Bab 14Yemeği kötülemenin mekruh oluşu hakkında
3764
Yemeğinizin başında toplanın ve üzerine Allah'ın adını anın ki onda size bereket verilsin.
Vahşî b. Harb, babasından, o da dedesinden
Bab 15Yemekte bir araya gelmek hakkında
3765
Eve girerken ve yemekte Allah anılırsa şeytan: Size ne geceleyecek yer var ne de akşam yemeği, der.
Câbir b. Abdullah
Bab 16Yemekte besmele çekmek
3766
Şeytan, üzerine Allah'ın adı anılmayan yemeği kendine helal sayar.
Huzeyfe
Bab 16Yemekte besmele çekmek
3767
Yemeğin başında Allah'ın adını anmayı unutan: Bismillâhi evvelehû ve âhirahû, desin.
Âişe
Bab 16Yemekte besmele çekmek
3768
Son lokmada besmele çeken adamla yiyen şeytan, Allah'ın adı anılınca karnındakini kustu.
Ümeyye b. Mahşî
Bab 16Yemekte besmele çekmek
3769
Ben yaslanarak yemem.
Ebû Cühayfe
Bab 17Yaslanarak yemek hakkında gelen rivayetler
3770
Resûlullah asla yaslanarak yerken görülmedi; arkasından da iki adam yürümezdi.
Abdullah b. Amr
Bab 17Yaslanarak yemek hakkında gelen rivayetler
3771
Enes: Peygamber'i çömelmiş hâlde hurma yerken buldum.
Enes
Bab 17Yaslanarak yemek hakkında gelen rivayetler
3772
Tabağın üst kısmından değil alt kısmından yesin; çünkü bereket üst kısmından iner.
Abdullah b. Abbâs
Bab 18Tabağın üst (orta) kısmından yemek hakkında gelen rivayetler
3773
Allah beni kerîm bir kul kıldı, inatçı bir zorba kılmadı; kabın etrafından yiyin, tepesini bırakın.
Abdullah b. Büsr
Bab 18Tabağın üst (orta) kısmından yemek hakkında gelen rivayetler
3774
Resûlullah, içki içilen sofraya oturmayı ve yüzüstü uzanarak yemeyi yasakladı.
Abdullah b. Ömer
Bab 19Üzerinde hoş görülmeyen bazı şeyler bulunan sofraya oturmak hakkında gelen rivayetler
3775
Ca'fer'in Zührî'den rivayeti: İçki içilen sofraya oturmak ve yüzüstü yemek yasaklandı.
Bab 19Üzerinde hoş görülmeyen bazı şeyler bulunan sofraya oturmak hakkında gelen rivayetler
3776
Sizden biri yediğinde sağ eliyle yesin; çünkü şeytan sol eliyle yer ve sol eliyle içer.
Abdullah b. Ömer
Bab 20Sağ elle yemek
3777
Yavrucuğum, yaklaş; Allah'ın adını an, sağ elinle ye ve önünden ye.
Ömer b. Ebû Seleme
Bab 20Sağ elle yemek
3778
Eti bıçakla kesmeyin, dişlerinizle koparın; çünkü bu daha lezzetli ve daha kolay sindirilir.
Âişe
Bab 21Et yemek hakkında
3779
Kemiği ağzına yaklaştır; çünkü bu daha lezzetli ve daha kolay sindirilir.
Safvân b. Ümeyye
Bab 21Et yemek hakkında
3780
Resûlullah'a etli kemiklerin en sevimlisi koyunun etli kemiğiydi.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 21Et yemek hakkında
3781
İbn Mes'ûd (Muhammed b. Beşşâr tariki): Peygamber'in hoşuna kol eti giderdi; kola zehir konuldu.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 21Et yemek hakkında
3782
Enes: Resûlullah'ın kabın etrafından kabağı aradığını gördüm; o günden beri kabağı severim.
Enes b. Mâlik
Bab 22Kabak yemek hakkında
3783
Resûlullah'a yemeklerin en sevimlisi ekmek tiridi ile hays tiridiydi.
Abdullah b. Abbâs
Bab 23Tirit (serîd) yemek hakkında
3784
Göğsünde, onda Hıristiyanlığa benzediğin hiçbir şey kıpırdamasın.
Hulb
Bab 24Yemekten tiksinmenin mekruh oluşu hakkında
3785
Resûlullah, pislik yiyen hayvanın (cellâle) etini yemeyi ve sütünü içmeyi yasakladı.
Abdullah b. Ömer
Bab 25Cellâlenin (pislik yiyen hayvanın) etini yemenin ve sütünün yasaklanması
3786
İbn Abbâs: Peygamber, pislik yiyen hayvanın sütünü yasakladı.
Abdullah b. Abbâs
Bab 25Cellâlenin (pislik yiyen hayvanın) etini yemenin ve sütünün yasaklanması
3787
Resûlullah, pislik yiyen deveye binilmesini veya sütünden içilmesini yasakladı.
Abdullah b. Ömer
Bab 25Cellâlenin (pislik yiyen hayvanın) etini yemenin ve sütünün yasaklanması
3788
Resûlullah Hayber günü bize eşek etlerini yasakladı, at etlerine ise izin verdi.
Câbir b. Abdullah
Bab 26At eti yemek hakkında
3789
Câbir: Hayber günü Resûlullah katırları ve eşekleri yasakladı, atları yasaklamadı.
Câbir b. Abdullah
Bab 26At eti yemek hakkında
3790
Hâlid b. el-Velîd: Resûlullah at, katır ve eşek etlerini yemeyi yasakladı.
Hâlid b. el-Velîd
Bab 26At eti yemek hakkında
3791
Enes: Avlayıp kızarttığım tavşanın butunu Peygamber'e götürdüm, kabul etti.
Enes b. Mâlik
Bab 27Tavşan yemek hakkında
3792
Abdullah b. Amr: Tavşan Resûlullah'a getirildi; onu yemedi, yenmesini de yasaklamadı.
Hâlid b. el-Huveyris şöyle anlattı:
Bab 27Tavşan yemek hakkında
3793
Keler haram olsaydı Resûlullah'ın sofrasında yenmezdi.
Abdullah b. Abbâs
Bab 28Keler (dabb) yemek hakkında
3794
Keler haram değil; fakat kavmimin topraklarında yoktu, bu yüzden ondan tiksiniyorum.
Abdullah b. Abbâs, Hâlid b. el-Velîd'den
Bab 28Keler (dabb) yemek hakkında
3795
İsrâiloğullarından bir ümmet hayvanlara dönüştürüldü; hangi hayvanlar olduğunu bilmiyorum.
Sâbit b. Vedîa
Bab 28Keler (dabb) yemek hakkında
3796
Abdurrahman b. Şibl: Resûlullah keler etini yemeyi yasakladı.
Abdurrahman b. Şibl
Bab 28Keler (dabb) yemek hakkında
3797
Resûlullah ile birlikte toy kuşu (hubârâ) eti yedim.
Sefîne
Bab 29Toy kuşu (hubârâ) eti yemek hakkında
3798
Peygamber'e arkadaşlık ettim; yer haşeratının haram kılındığını işitmedim.
Telibb
Bab 30Yerin haşeratını yemek hakkında
3799
Kirpi Peygamber'in yanında anıldı; o: Pis şeylerden bir pis şeydir, buyurdu.
Nümeyle şöyle anlattı:
Bab 30Yerin haşeratını yemek hakkında
3800
Allah'ın helal kıldığı helaldir, haram kıldığı haramdır; hakkında sustuğu ise affedilmiştir.
Abdullah b. Abbâs
Bab 31Haramlığı zikredilmeyen şeyler
3801
Sırtlan bir av hayvanıdır; ihramlı onu avlarsa karşılığında bir koç verilir.
Câbir b. Abdullah
Bab 32Sırtlan yemek hakkında
3802
Azı dişi olan her yırtıcı hayvanın yenmesini yasakladı.
Ebû Sa'lebe el-Huşenî
Bab 33Yırtıcı hayvanları yemenin yasaklanması
3803
İbn Abbâs: Azı dişli her yırtıcının ve pençeli her kuşun yenmesini yasakladı.
Abdullah b. Abbâs
Bab 33Yırtıcı hayvanları yemenin yasaklanması
3804
Azı dişli yırtıcı, evcil eşek ve muâhidin buluntu malı helal değildir; ağırlanmayan misafir hakkını alabilir.
Mikdâm b. Ma'dîkerib
Bab 33Yırtıcı hayvanları yemenin yasaklanması
3805
Hayber günü azı dişli her yırtıcının ve pençeli her kuşun yenmesini yasakladı.
Abdullah b. Abbâs
Bab 33Yırtıcı hayvanları yemenin yasaklanması
3806
Muâhidlerin malları ancak hakkıyla helal olur; evcil eşek, at, katır, azı dişli yırtıcı ve pençeli kuş haramdır.
Hâlid b. el-Velîd
Bab 33Yırtıcı hayvanları yemenin yasaklanması
3807
Kedinin satış bedelini yasakladı; bir rivayette: kediyi yemeyi ve parasını yemeyi.
Câbir b. Abdullah
Bab 33Yırtıcı hayvanları yemenin yasaklanması
3808
Hayber günü eşek etlerini yememizi yasakladı, at etlerini yememizi emretti.
Câbir b. Abdullah
Bab 34Evcil eşeklerin etini yemek hakkında
3809
Aileni eşeklerinin semizinden doyur; ben onları ancak pislik yiyen köy hayvanları yüzünden haram kıldım.
Gâlib b. Ebcer
Bab 34Evcil eşeklerin etini yemek hakkında
3810
Mis'ar tarikiyle Gâlib b. el-Ebcer: Aileni eşeklerinin semizinden doyur.
Bab 34Evcil eşeklerin etini yemek hakkında
3811
Hayber günü evcil eşek etlerini, celâleye binmeyi ve etini yemeyi yasakladı.
Abdullah b. Amr
Bab 34Evcil eşeklerin etini yemek hakkında
3812
Resûlullah ile altı veya yedi gazveye katıldım; çekirgeyi onunla birlikte yerdik.
Abdullah b. Ebû Evfâ
Bab 35Çekirge yemek hakkında
3813
Çekirge Allah'ın askerlerinin en çoğudur; onu ne yerim ne de haram kılarım.
Selmân
Bab 35Çekirge yemek hakkında
3814
Ebü'l-Avvâm tariki: Çekirge Allah'ın ordusunun en çoğudur.
Bab 35Çekirge yemek hakkında
3815
Denizin attığını veya açıkta bıraktığını yiyin; içinde ölüp suyun üstüne çıkanı yemeyin.
Câbir b. Abdullah
Bab 36Suyun yüzüne çıkmış (ölü) balığı yemek hakkında
3816
Ölen deve hakkında: Yanında seni müstağni kılacak bir şey var mı? Yoksa onu yiyin.
Câbir b. Semüre
Bab 37Ölü hayvan (meyte) yemeye mecbur kalan hakkında
3817
Sabah bir kadeh, akşam bir kadeh süt: İşte bu açlıktır; bu durumda onlara ölü hayvanı helal kıldı.
Fücey' el-Âmirî
Bab 37Ölü hayvan (meyte) yemeye mecbur kalan hakkında
3818
Yanımda esmer buğdaydan, tereyağı ve sütle yumuşatılmış beyaz bir ekmek olmasını isterdim.
Abdullah b. Ömer
Bab 38Yemekten iki çeşidi bir araya getirmek hakkında
3819
Tebük'te getirilen peyniri besmele çekip bıçakla kesti.
Abdullah b. Ömer
Bab 39Peynir yemek hakkında
3820
Sirke ne güzel katıktır!
Câbir
Bab 40Sirke hakkında
3821
Câbir (Talha b. Nâfi' tariki): Sirke ne güzel katıktır!
Câbir b. Abdullah
Bab 40Sirke hakkında
3822
Sarımsak veya soğan yiyen bizden uzak dursun; ye, ben senin münâcât etmediğin kimseyle münâcât ederim.
Câbir b. Abdullah
Bab 41Sarımsak yemek hakkında
3823
Sarımsağı yiyin; ama yiyen, kokusu gidinceye kadar bu mescide yaklaşmasın.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 41Sarımsak yemek hakkında
3824
Kıbleye tüküren kıyamet günü tükürüğü iki gözü arasında gelir; bu pis sebzeyi yiyen mescidimize yaklaşmasın.
Huzeyfe
Bab 41Sarımsak yemek hakkında
3825
Bu bitkiden yiyen mescitlere kesinlikle yaklaşmasın.
Abdullah b. Ömer
Bab 41Sarımsak yemek hakkında
3826
Bu bitkiden yiyen kokusu gidinceye kadar bize yaklaşmasın; göğsü sarılı Mugîre'ye: Senin bir özrün varmış.
Mugîre b. Şu'be
Bab 41Sarımsak yemek hakkında
3827
Soğan ve sarımsağı mutlaka yiyecekseniz pişirerek kokularını öldürün.
Kurre
Bab 41Sarımsak yemek hakkında
3828
Sarımsağın, pişmiş olması dışında, yenmesi yasaklandı.
Ali
Bab 41Sarımsak yemek hakkında
3829
Resûlullah'ın yediği son yemek, içinde soğan bulunan bir yemekti.
Âişe
Bab 41Sarımsak yemek hakkında
3830
Arpa ekmeğinin üzerine bir hurma koydu: Bu, bunun katığıdır.
Yûsuf b. Abdullah b. Selâm
Bab 42Hurma hakkında
3831
İçinde hurma bulunmayan bir evin halkı açtır.
Âişe
Bab 42Hurma hakkında
3832
Kendisine getirilen eski hurmayı karıştırıp içinden kurtları çıkarmaya başladı.
Enes b. Mâlik
Bab 43Yerken kurtlu hurmayı ayıklamak hakkında
3833
İshâk b. Abdullah tariki: İçinde kurt bulunan hurma getirilirdi; onu ayıklardı.
Bab 43Yerken kurtlu hurmayı ayıklamak hakkında
3834
Arkadaşlarından izin almadıkça hurmayı ikişer ikişer yemeyi yasakladı.
Abdullah b. Ömer
Bab 44Yerken hurmayı ikişer ikişer almak
3835
Peygamber hıyarı taze hurmayla yerdi.
Abdullah b. Ca'fer
Bab 45Yerken iki çeşidi bir araya getirmek hakkında
3836
Karpuzu taze hurmayla yer: Bunun sıcaklığını bunun serinliğiyle kırarız, derdi.
Âişe
Bab 45Yerken iki çeşidi bir araya getirmek hakkında
3837
Yanımıza geldi, tereyağı ve hurma ikram ettik; o tereyağı ve hurmayı severdi.
Büsr es-Sülemî'nin iki oğlu
Bab 45Yerken iki çeşidi bir araya getirmek hakkında
3838
Gazvelerde müşriklerin kaplarından ve tulumlarından faydalanırdık; bunu ayıplamazdı.
Câbir
Bab 46Ehl-i kitabın kaplarında yemek
3839
Ehl-i kitabın kaplarından başkasını bulamazsanız onları suyla iyice yıkayın, yiyin ve için.
Ebû Sa'lebe el-Huşenî
Bab 46Ehl-i kitabın kaplarında yemek
3840
Kıyıda bulunan anber için: O, Allah'ın sizin için çıkardığı bir rızıktır; etinden bize de yedirin.
Câbir
Bab 47Deniz hayvanları hakkında
3841
Yağa düşen farenin etrafındakini atın ve kalanını yiyin.
Meymûne
Bab 48Sade yağa düşen fare hakkında
3842
Fare yağa düşerse yağ donmuşsa fareyi ve etrafını atın; sıvıysa ona yaklaşmayın.
Ebû Hüreyre
Bab 48Sade yağa düşen fare hakkında
3843
Abdurrahman b. Bûzeveyh tarikiyle Meymûne: Yağa düşen fare ve etrafı atılır, sıvıysa yaklaşılmaz.
Bab 48Sade yağa düşen fare hakkında
3844
Sinek kabınıza düşerse onu batırın; kanatlarından birinde hastalık, diğerinde şifa vardır.
Ebû Hüreyre
Bab 49Yemeğe düşen sinek hakkında
3845
Lokması düşen ondan pisliği gidersin ve yesin; onu şeytana bırakmasın.
Enes b. Mâlik
Bab 50Düşen lokma hakkında
3846
Yemeğinizi yapıp getiren hizmetçiyi yanınıza oturtun; yemek azsa eline bir iki lokma koyun.
Ebû Hüreyre
Bab 51Efendisiyle birlikte yemek yiyen hizmetçi hakkında
3847
Biriniz yemek yediğinde elini yalamadıkça veya yalatmadıkça mendille silmesin.
Abdullah b. Abbâs
Bab 52Mendil hakkında
3848
Peygamber üç parmakla yer, elini yalamadıkça silmezdi.
Ka'b b. Mâlik
Bab 52Mendil hakkında
3849
Sofra kaldırılınca: Allah'a çok, temiz ve bereketli bir hamd olsun, derdi.
Ebû Ümâme
Bab 53Kişi yemek yediğinde ne der?
3850
Bizi yediren, içiren ve bizi Müslüman kılan Allah'a hamdolsun.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 53Kişi yemek yediğinde ne der?
3851
Yediren, içiren, onu kolayca geçiren ve ona bir çıkış yolu kılan Allah'a hamdolsun.
Ebû Eyyûb el-Ensârî
Bab 53Kişi yemek yediğinde ne der?
3852
Elindeki yemek yağını yıkamadan uyuyana bir şey isabet ederse kendinden başkasını kınamasın.
Ebû Hüreyre
Bab 54Yemekten sonra eli yıkamak hakkında
3853
Kardeşinizi mükâfatlandırın: Evine girilip yemeği yenen kimseye dua edilirse bu onun mükâfatıdır.
Câbir b. Abdullah
Bab 55Yanında yemek yenildiğinde yemek sahibine dua etmek hakkında gelen rivayetler
3854
Yanınızda oruçlular iftar etsin, yemeğinizi iyiler yesin, melekler de size dua etsin.
Enes b. Mâlik
Bab 55Yanında yemek yenildiğinde yemek sahibine dua etmek hakkında gelen rivayetler