Bölüm 10
İmamet
كتاب الإمامة
Hadisler
777
Resûlullah Ebû Bekir'e namaz kıldırmasını emretti; hanginizin gönlü onun önüne geçmeye razı olur?
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 1İmamet ve cemaatin anılması: ilim ve fazilet ehlinin imameti
778
Namazı vaktinde kıl; onlarla birlikte yetişirsen onlarla da kıl.
Ebü'l-Âliye el-Berrâ
Bab 2Zalim imamlarla birlikte namaz kılmak
779
Namazı vaktinde kılın, geciktirenlerle birlikte de kılın ve onu nafile sayın.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 2Zalim imamlarla birlikte namaz kılmak
780
Topluluğa, Allah'ın Kitabı'nı en iyi okuyanları imam olur.
Ebû Mes'ûd
Bab 3İmamete kim daha layıktır
781
Yolculukta ezan okuyun, kamet getirin ve size yaşça büyüğünüz imam olsun.
Mâlik b. el-Huveyris
Bab 4Yaşça büyük olanları öne geçirmek
782
Üç kişi olduklarında biri imam olsun; imamlığa en lâyık olan Kur'an'ı en iyi okuyandır.
Ebû Saîd
Bab 5Eşit durumda oldukları bir yerde bir topluluğun bir araya gelmesi
783
Bir adama kendi hâkimiyet alanında imamlık yapılmaz, izni olmadan şeref yerine oturulmaz.
Ebû Mes'ûd
Bab 6İçlerinde vali bulunan bir topluluğun bir araya gelmesi
784
El çırpmak ancak kadınlar içindir; namazda başına bir şey gelen Sübhânallah desin.
Sehl b. Sa'd
Bab 7Halktan biri (imamlığa) geçer, sonra vali gelirse geri çekilir mi
785
Resûlullah cemaatle kıldığı son namazı tek elbiseye sarınmış olarak Ebû Bekir'in arkasında kıldı.
Enes
Bab 8İmamın, idaresi altındaki bir adamın arkasında namaz kılması
786
Ebû Bekir insanlara namaz kıldırırken Resûlullah saftaydı.
Âişe
Bab 8İmamın, idaresi altındaki bir adamın arkasında namaz kılması
787
Biriniz bir topluluğu ziyaret ettiğinde onlara namaz kıldırmasın.
Mâlik b. el-Huveyris
Bab 9Ziyaretçinin imamlığı
788
Âmâ olan Itbân b. Mâlik'in isteği üzerine Resûlullah, namazgâh edinmesi için evinde namaz kıldı.
Mahmûd b. er-Rebî'
Bab 10Âmânın imamlığı
789
Amr b. Seleme, Kur'an'ı en çok bilen olduğu için sekiz yaşında kavmine imamlık yapardı.
Amr b. Seleme el-Cermî
Bab 11Ergenlik çağına girmemiş çocuğun imamlığı
790
Namaz için çağrı yapıldığında beni görmedikçe kalkmayın.
Ebû Katâde
Bab 12İnsanların imamı gördüklerinde ayağa kalkması
791
Kametten sonra Resûlullah bir adamla konuştu; topluluk uyuklayıncaya kadar namaza kalkmadı.
Enes
Bab 13Kametten sonra ihtiyacı çıkan imam
792
Resûlullah imamlık yerinde gusletmediğini hatırlayınca insanlara yerlerinde kalmalarını söyledi.
Ebû Hüreyre
Bab 14Namaz yerinde durduktan sonra abdestsiz olduğunu hatırlayan imam
793
Namazda başınıza bir şey geldiğinde erkekler tesbih etsin, kadınlar el çırpsın.
Sehl b. Sa'd
Bab 15İmamın, bulunmadığında yerine birini bırakması
794
İmam ancak kendisine uyulsun diye imam yapılmıştır; o rükû edince siz de rükû edin.
Enes
Bab 16İmama uymak
795
Öne gelin ve bana uyun; bir topluluk geri kalmaya devam ederse Allah onları geri bırakır.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 17İmama uyana uymak
796
Benzer bir rivayetle: Öne gelin ve bana uyun; geri kalan topluluğu Allah geri bırakır.
Cüreyrî, Ebû Nadre'den rivayet etti:
Bab 17İmama uyana uymak
797
Peygamber Ebû Bekir'in önünde oturarak kıldı; insanlar Ebû Bekir'in arkasındaydı.
Âişe
Bab 17İmama uyana uymak
798
Resûlullah tekbir aldığında Ebû Bekir cemaate duyurmak için tekbir alırdı.
Câbir
Bab 17İmama uyana uymak
799
İbn Mes'ûd iki kişiye namaz kıldırırken ikisinin arasında durdu ve Resûlullah'ı böyle gördüğünü söyledi.
Esved ve Alkame
Bab 18Üç kişi olduklarında imamın duracağı yer ve bu konudaki ihtilaf
800
Resûlullah Ebû Bekir'i göğsünden geri itti; Ebû Bekir ve Mes'ûd onun arkasında durdu.
Büreyde b. Süfyân el-Eslemî'nin dedesinin kölesi Mes'ûd
Bab 18Üç kişi olduklarında imamın duracağı yer ve bu konudaki ihtilaf
801
Ben ve yetim Resûlullah'ın arkasında saf olduk, yaşlı kadın da bizim arkamızda durdu.
Enes b. Mâlik
Bab 19Üç erkek ve bir kadın olduklarında
802
Resûlullah Enes'in evinde, bir namaz vakti dışında ev halkına namaz kıldırdı.
Enes
Bab 20İki erkek ve iki kadın olduklarında
803
Resûlullah Enes'i sağına, annesini ve teyzesini ikisinin arkasına durdurdu.
Enes
Bab 20İki erkek ve iki kadın olduklarında
804
İbn Abbâs Peygamber'in yanında, Âişe ise arkalarında onlarla birlikte namaz kıldı.
Abdullah b. Abbâs
Bab 21Yanında bir çocuk ve bir kadın bulunduğunda imamın duracağı yer
805
Resûlullah Enes'i sağına durdurdu; ailesinden bir kadın da arkalarındaydı.
Enes
Bab 21Yanında bir çocuk ve bir kadın bulunduğunda imamın duracağı yer
806
İbn Abbâs Resûlullah'ın soluna durunca Resûlullah onu başından tutup sağına geçirdi.
Abdullah b. Abbâs
Bab 22İmama uyan bir çocuk olduğunda imamın duracağı yer
807
Bana sizden akıl ve basiret sahibi olanlar yakın dursun, sonra onlara yakın olanlar.
Ebû Mes'ûd
Bab 23İmamın hemen arkasında kim durur, sonra onun arkasında kim durur
808
Übey b. Kâ'b: Peygamber bize kendisine yakın durmamızı emretti; ehlü'l-ukad helâk oldu.
Kays b. Ubâd
Bab 23İmamın hemen arkasında kim durur, sonra onun arkasında kim durur
809
Saflar Resûlullah çıkmadan düzeltildi; o gusletmeye dönünce cemaat ayakta onu bekledi.
Ebû Hüreyre
Bab 24İmam çıkmadan önce safları düzeltmek
810
Ya saflarınızı düzeltirsiniz ya da Allah yüzlerinizi birbirine muhalif kılar.
Nu'mân b. Beşîr
Bab 25İmam safları nasıl düzeltir
811
Allah ve melekleri ön saflara salât eder.
Berâ b. Âzib
Bab 25İmam safları nasıl düzeltir
812
Düz durun, safta farklı durmayın; yoksa kalpleriniz de ayrılığa düşer.
Ebû Mes'ûd
Bab 26İmam öne geçtiğinde safları düzeltmek için ne söyler
813
Düz durun! Ben sizi önümden gördüğüm gibi arkamdan da görürüm.
Enes
Bab 27"Düzgün durun" sözünü kaç kez söyler
814
Saflarınızı düzeltin ve sıkışık durun; çünkü ben sizi sırtımın arkasından görürüm.
Enes
Bab 28İmamın safları sıkıştırmaya ve birbirine yaklaştırmaya teşvik etmesi
815
Saflarınızı sıkışık tutun, aralarını yakın tutun ve boyunları hizalayın.
Enes
Bab 28İmamın safları sıkıştırmaya ve birbirine yaklaştırmaya teşvik etmesi
816
Meleklerin Rableri katında saf tuttuğu gibi saf tutmaz mısınız?
Câbir b. Semüre
Bab 28İmamın safları sıkıştırmaya ve birbirine yaklaştırmaya teşvik etmesi
817
Resûlullah ilk safa üç kez, ikinci safa bir kez dua ederdi.
İrbâz b. Sâriye
Bab 29Birinci safın ikinciye üstünlüğü
818
İlk safı tamamlayın, sonra onu takip edeni; eksiklik olacaksa en arka safta olsun.
Enes
Bab 30Son saf
819
Kim bir safı birleştirirse Allah onu bağlar; kim bir safı keserse Allah da onu keser.
Abdullah b. Ömer
Bab 31Safı birleştiren kimse
820
Erkek saflarının en hayırlısı ilki, kadın saflarının en hayırlısı sonuncusudur.
Ebû Hüreyre
Bab 32Kadın saflarının en hayırlısı ve erkek saflarının en kötüsünün anılması
821
Enes: Resûlullah zamanında iki direk arasında saf tutmaktan sakınırdık.
Abdülhamîd b. Mahmûd
Bab 33Direkler arasında saf tutmak
822
Resûlullah'ın arkasında namaz kılarken onun sağında olmayı severdim.
Berâ
Bab 34Saftaki müstehap yer
823
Biriniz insanlara namaz kıldırdığında hafif tutsun; aralarında hasta, zayıf ve yaşlı vardır.
Ebû Hüreyre
Bab 35İmamın namazı hafif tutması
824
Peygamber namazı insanların en hafif kılanıydı, ama tam kılardı.
Enes
Bab 35İmamın namazı hafif tutması
825
Çocuğun ağladığını işitince annesine zorluk vermemek için namazımı kısa tutarım.
Ebû Katâde
Bab 35İmamın namazı hafif tutması
826
Resûlullah hafif tutmayı emreder, bize Sâffât sûresiyle imamlık yapardı.
Abdullah b. Ömer
Bab 36İmama uzatma ruhsatı
827
Resûlullah, Ümâme'yi omzunda taşıyarak insanlara imamlık yaptı; rükûda bırakıp secdeden kalkınca yeniden alırdı.
Ebû Katâde
Bab 37İmamın namazda yapabileceği işler
828
Başını imamdan önce kaldıran, Allah'ın onun başını eşek başına çevirmesinden korkmaz mı?
Ebû Hüreyre
Bab 38İmamın önüne geçmek
829
Sahâbîler, Resûlullah'ı secdeye varmış görünceye kadar ayakta durur, sonra secdeye giderlerdi.
Berâ
Bab 38İmamın önüne geçmek
830
İmam sizden önce secdeye varır ve sizden önce kalkar; işte bu, onun karşılığıdır.
Ebû Mûsâ
Bab 38İmamın önüne geçmek
831
Namazı uzatan Muâz'a Resûlullah üç kez "Sen fitneci misin ey Muâz?" dedi.
Câbir
Bab 39Kişinin imamın namazından çıkıp namazını mescidin bir köşesinde bitirmesi
832
İmam oturarak namaz kıldırınca siz de hep birlikte oturarak kılın.
Enes b. Mâlik
Bab 40Oturarak namaz kıldıran imama uymak
833
Resûlullah oturarak kıldırıyor, Ebû Bekir ona, insanlar da Ebû Bekir'in namazına uyuyordu.
Âişe
Bab 40Oturarak namaz kıldıran imama uymak
834
Hastalığında Resûlullah, Abbâs ile Ali'ye dayanarak gelip Ebû Bekir'in yanına oturdu ve oturarak namaz kıldı.
Âişe
Bab 40Oturarak namaz kıldıran imama uymak
835
Muâz, Peygamber'le kıldıktan sonra kavmine imamlık yapardı; uzun okuyunca "Sen fitneci misin?" uyarısını aldı.
Câbir b. Abdullah
Bab 41İmam ile ona uyanın niyetlerinin farklı olması
836
Peygamber korku namazında her gruba iki rekât kıldırdı; kendisi dört, onlar ikişer rekât kıldı.
Ebû Bekre
Bab 41İmam ile ona uyanın niyetlerinin farklı olması
837
Cemaatle kılınan namaz, tek başına kılınan namazdan yirmi yedi derece üstündür.
Abdullah b. Ömer
Bab 42Cemaatin fazileti
838
Cemaatle kılınan namaz, birinizin tek başına kıldığı namazdan yirmi beş kat daha faziletlidir.
Ebû Hüreyre
Bab 42Cemaatin fazileti
839
Cemaatle kılınan namaz, tek başına kılınan namazı yirmi beş derece geçer.
Âişe
Bab 42Cemaatin fazileti
840
Üç kişi olduklarında biri imam olsun; imamete en layık olanları, Kur'an'ı en iyi okuyanlarıdır.
Ebû Saîd
Bab 43Üç kişi olduklarında cemaat
841
İbn Abbâs Peygamber'in yanında, Âişe de arkalarında namaz kıldı.
Abdullah b. Abbâs
Bab 44Bir erkek, bir çocuk ve bir kadından oluşan üç kişilik cemaat
842
İbn Abbâs Resûlullah'ın soluna durunca, Resûlullah onu tutup sağına geçirdi.
Abdullah b. Abbâs
Bab 45İki kişi olduklarında cemaat
843
Cemaatin sayısı ne kadar çok olursa o namaz Allah'a o kadar sevimlidir.
Übey b. Ka'b
Bab 45İki kişi olduklarında cemaat
844
Resûlullah, Itbân'ın evinde namazgâh edineceği köşede cemaate iki rekât kıldırdı.
Itbân b. Mâlik
Bab 46Nafile için cemaat
845
Saflarınızı düzeltin ve sıkışık durun; çünkü ben sizi arkamdan da görürüm.
Enes
Bab 47Kaçırılan namaz için cemaat
846
Allah dilediği zaman ruhlarınızı aldı, dilediği zaman geri verdi; kalk ey Bilâl, insanlara namazı ilan et.
Ebû Katâde
Bab 47Kaçırılan namaz için cemaat
847
Cemaate sarılın; çünkü kurt ancak sürüden uzaklaşan koyunu yer.
Ebü'd-Derdâ
Bab 48Cemaati terk etme konusundaki şiddetli uyarı
848
Resûlullah, namaza gelmeyen adamların evlerini başlarına yakmayı içinden geçirdiğini bildirdi.
Ebû Hüreyre
Bab 49Cemaatten geri kalma konusundaki şiddetli uyarı
849
Evlerinizde kılıp mescitlerinizi terk ederseniz Peygamberinizin sünnetini terk etmiş olursunuz.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 50Ezan okunan yerde namazlara devam etmek
850
Ezanı işiten âmâ sahâbîye Peygamber "O hâlde icabet et" buyurdu.
Ebû Hüreyre
Bab 50Ezan okunan yerde namazlara devam etmek
851
"Hayye ale's-salâh"ı işitiyorsan haydi namaza gel; İbn Ümmi Mektûm'a ruhsat verilmedi.
İbn Ümmi Mektûm
Bab 50Ezan okunan yerde namazlara devam etmek
852
Biriniz büyük abdest ihtiyacı duyarsa namazdan önce onunla başlasın.
Abdullah b. Erkam
Bab 51Cemaati terk etmedeki mazeret
853
Akşam yemeği hazır olur ve kamet getirilirse önce yemekle başlayın.
Enes
Bab 51Cemaati terk etmedeki mazeret
854
Huneyn'de yağmur yağınca "Konakladığınız yerlerde namaz kılın" diye seslenildi.
Üsâme b. Umeyr
Bab 51Cemaati terk etmedeki mazeret
855
Mescide çıkıp cemaati namazı kılmış bulana, Allah namazda bulunanların sevabı kadar sevap yazar.
Ebû Hüreyre
Bab 52Cemaate yetişmenin sınırı
856
Abdestini tam alıp farz namaza yürüyen ve onu cemaatle kılanın günahlarını Allah bağışlar.
Osman b. Affân
Bab 52Cemaate yetişmenin sınırı
857
Mescide geldiğinde, namazını kılmış olsan bile insanlarla birlikte kıl.
Mihcen
Bab 53Kişi tek başına kıldıktan sonra namazı cemaatle iade etmek
858
Kendi yerinizde kılıp cemaatin bulunduğu mescide gelirseniz onlarla kılın; bu size nafile olur.
Yezîd b. Esved el-Âmirî
Bab 54Tek başına kılan kimsenin sabah namazını cemaatle iade etmesi
859
Namazı vaktinde kıl; sen mescitteyken kamet getirilirse onlarla birlikte yine kıl.
Ebû Zer
Bab 55Vakti geçtikten sonra namazı cemaatle iade etmek
860
Bir namaz bir günde iki kez kılınmaz.
Abdullah b. Ömer
Bab 56Mescitte imamla birlikte cemaatle kılan kimseden namazın düşmesi
861
Namaza koşarak değil vakarla yürüyerek gelin; yetiştiğinizi kılın, kaçırdığınızı kaza edin.
Ebû Hüreyre
Bab 57Namaza koşmak
862
Zekât memuru olarak gönderilip bir hırka çalan kişiye şimdi ateşten benzeri bir zırh giydirildi.
Ebû Râfi'
Bab 58Koşmadan namaza acele etmek
863
Başka bir senetle: Hırka çalan zekât memuruna şimdi ateşten bir zırh giydirildi.
Ebû Râfi'
Bab 58Koşmadan namaza acele etmek
864
Namaza erken giden deve kurban eden gibidir; ardından gelen sığır, sonra koç, tavuk ve yumurta.
Ebû Hüreyre
Bab 59Namaza erken gitmek
865
Namaz için kamet getirildiğinde, farz namazdan başka namaz yoktur.
Ebû Hüreyre
Bab 60Kamet sırasında kılınması mekruh olan namaz
866
Kamet getirilince farz olandan başka namaz kılınmaz.
Ebû Hüreyre
Bab 60Kamet sırasında kılınması mekruh olan namaz
867
Kamet getirilirken namaz kılan adama "Sabahı dört rekât mı kılıyorsun?" buyurdu.
Abdullah b. Büheyne
Bab 60Kamet sırasında kılınması mekruh olan namaz
868
İmam namazdayken sünnet kılıp sonra katılana "Hangisi senin namazın?" diye soruldu.
Abdullah b. Serçis
Bab 61İmam namazdayken sabahın iki rekâtını kılan kimse
869
Enes ile bir yetim Resûlullah'ın arkasında, Ümmü Süleym de onların arkasında namaz kıldı.
Enes
Bab 62Safın arkasında tek başına duran kimse
870
"Andolsun, sizden öne geçenleri de geride kalanları da biliriz" âyeti saflardaki bir olay üzerine indi.
Abdullah b. Abbâs
Bab 62Safın arkasında tek başına duran kimse
871
Saf dışında rükûa varan Ebû Bekre'ye "Allah hırsını artırsın; ama bir daha yapma" buyurdu.
Ebû Bekre
Bab 63Saf dışında rükûa varmak
872
Namaz kılan kendisi için nasıl kıldığına bakmaz mı? Ben önümü gördüğüm gibi arkamı da görürüm.
Ebû Hüreyre
Bab 63Saf dışında rükûa varmak
873
Resûlullah öğleden önce ve sonra ikişer rekât kılar, cumadan sonra evine dönüp iki rekât kılardı.
Abdullah b. Ömer
Bab 64Öğleden sonra namaz
874
Resûlullah ikindiden önce dört rekât kılar, her iki rekâtı selamla ayırırdı.
Ali
Bab 65İkindiden önce namaz ve bu konuda Ebû İshâk'tan nakledenlerin ihtilafının anılması
875
Resûlullah gün ortasından önce dört rekât kılar ve selamı sonunda verirdi.
Ali b. Ebû Tâlib
Bab 65İkindiden önce namaz ve bu konuda Ebû İshâk'tan nakledenlerin ihtilafının anılması