Ravi

Abdullah bin Ömer

Hayatı

Tam adı Ebû Abdurrahman Abdullah bin Ömer bin Hattâb el-Kureşî el-Adevî'dir. İbn Ömer diye tanınır. Nübüvvetin üçüncü yılında Mekke'de doğdu. Hz. Peygamber'in eşi Hafsa'nın öz kardeşidir. Babasıyla birlikte Müslüman oldu ve hicret etti. Yaşı küçük olduğu için Uhud'a katılmasına izin verilmedi. İlk savaşı on beş yaşında katıldığı Hendek'tir. Ardından Rıdvan biatında, Hayber'in ve Mekke'nin fethinde bulundu. Sonraki dönemde Suriye, Irak ve Mısır fetihlerine, ayrıca 49 (669) yılındaki İstanbul seferine katıldı. Müslümanlar arasındaki iç çatışmalarda taraf tutmaktan kaçındı.

Hadisleri başta Hz. Peygamber olmak üzere babası Ömer, kardeşi Hafsa, Ebû Bekir, Osman, Âişe, Zeyd bin Sâbit ve Abdullah bin Mes'ûd gibi sahâbîlerden öğrendi. Talebeleri arasında İbn Abbas ve Câbir bin Abdullah gibi sahâbîlerle azatlısı Nâfi', Saîd bin Müseyyeb, Mücâhid, Tâvûs ve Hasan-ı Basrî gibi tâbiîler yer alır.

Bakī bin Mahled'in Müsned'indeki sayıma göre rivayetleri tekrarlarıyla birlikte 2630'dur. Bu sayıyla Ebû Hüreyre'den sonra en çok hadis rivayet eden ikinci sahâbîdir. Buhârî ile Müslim 168 hadisinde birleşmiş, ayrıca Buhârî 81, Müslim 31 hadisini almıştır. Hadisleri Hz. Peygamber'den duyduğu lafızlarla aktarmaya son derece özen gösterir, bu titizlik yüzünden de az rivayet ederdi. Buhârî'ye göre en sahih isnad, İmam Mâlik'in Nâfi' vasıtasıyla İbn Ömer'den yaptığı rivayettir ve bu zincir "altın silsile" diye anılır. Rivayetleri Kütüb-i Sitte'nin bütün kitaplarında bolca bulunur.

Sahâbe içinde en çok fetva verenlerden biridir ve altmış yıl kadar fetva verdi. Hata etme korkusuyla Hz. Osman'ın kadılık teklifini kabul etmedi. Hz. Peygamber'in davranışlarını en ince ayrıntısına kadar izlemesiyle tanınır. Genç sahâbîlerden Abdullah adlı ünlü âlimlere verilen "abâdile" adı altında anılanlardandır.

Hicrî 73 (693) yılında Mekke'de vefat etti. Zehebî, Halîfe bin Hayyât gibi bazı kaynakların 74 yılını verdiğini kaydeder, ancak 73 yılının sonlarını daha kuvvetli görür. Vefat ettiğinde seksen dört ile seksen yedi yaş arasında olduğu nakledilir.

Kaynaklar

Hadisler

8 İslâm beş temel üzerine bina edilmiştir. İbn Ömer Sahîh-i Buhârîİman 24 Bırak onu! Çünkü hayâ imandandır. Abdullah b. Ömer Sahîh-i Buhârîİman 25 Bunu yaptıklarında kanlarını ve mallarını benden korumuş olurlar; hesapları da Allah'a aittir. İbn Ömer Sahîh-i Buhârîİman 61 Ağaçlar arasında yaprağı dökülmeyen bir ağaç vardır; o, Müslümanın misalidir. İbn Ömer Sahîh-i Buhârîİlim 62 Müslümanın misali olan ağaç hangisidir? O, hurma ağacıdır. İbn Ömer Sahîh-i Buhârîİlim 72 Ağaçlar arasında bir ağaç vardır ki onun misali Müslümanın misali gibidir: Hurma ağacı. Mücâhid şöyle dedi: Medine'ye kadar İbn Ömer'e arkadaşlık ettim; onun Resûlullah'tan tek bir hadisten başka bir şey rivayet ettiğini işitmedim. Şöyle dedi: Sahîh-i Buhârîİlim 82 Rüyada içtiğim sütün artanını Ömer'e verdim; onu ilim diye yorumladım. İbn Ömer Sahîh-i Buhârîİlim 131 Hurma ağacı olduğunu söylemiş olmanı, falan falan şeylere sahip olmaktan daha çok isterdim. Abdullah b. Ömer Sahîh-i Buhârîİlim 133 Medine halkı Zülhuleyfe'den, Şam halkı Cuhfe'den, Necid halkı Karn'dan ihrama girer. Abdullah b. Ömer Sahîh-i Buhârîİlim 134 İhramlı gömlek, sarık, şalvar ve bürnüs giymez; nalın bulamazsa mestleri topuk altından kessin. İbn Ömer Sahîh-i Buhârîİlim 145 Resûlullah'ı ihtiyacını giderirken iki kerpiç üzerinde Beyt-i Makdis'e yönelmiş gördüm. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîAbdest 148 Resûlullah'ı evde kıbleye arkasını, Şam'a önünü dönmüş olarak ihtiyacını giderirken gördüm. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîAbdest 149 Resûlullah'ı evde iki kerpiç üzerinde Beyt-i Makdis'e yönelmiş otururken gördüm. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîAbdest 166 Resûlullah'ı kılsız nalınları giyerken ve onların içinde abdest alırken gördüm. Ubeyd b. Cüreyc Sahîh-i BuhârîAbdest 174 Resûlullah zamanında köpekler mescitte gidip gelirdi; sahâbîler oraya su serpmezdi. Hamza b. Abdullah, babası Sahîh-i BuhârîAbdest 193 Resûlullah zamanında erkekler ve kadınlar birlikte abdest alırlardı. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîAbdest 202 Sa'd sana Peygamber'den bir şey anlattığında onu başkasına sorma: Mestler üzerine mesh. Abdullah b. Ömer, Sa'd b. Ebû Vakkâs'tan Sahîh-i BuhârîAbdest 287 Sizden biri abdest alırsa cünüpken uyuyabilir. İbn Ömer, Ömer b. el-Hattâb'dan Sahîh-i BuhârîGusül 289 Cünüp olan abdest alırsa uyuyabilir. Abdullah Sahîh-i BuhârîGusül 290 Geceleyin cünüp olana: Abdest al, tenasül uzvunu yıka, sonra uyu. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîGusül 366 İhramlı gömlek, şalvar ve bürnüs giymez. İbn Ömer Sahîh-i BuhârîNamaz 395, 396 Peygamber Kâbe'yi tavaf etti ve makamın arkasında iki rekât namaz kıldı. Amr b. Dînâr Sahîh-i BuhârîNamaz 397 Peygamber Kâbe'nin içinde iki direk arasında iki rekât namaz kıldı. Mücâhid Sahîh-i BuhârîNamaz 403 Kubâ'da sabah namazındaki cemaat haber gelince Kâbe'ye doğru döndü. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîNamaz 406 Namaz kılarken önüne tükürmeyin; namaz kıldığınızda Allah önünüzdedir. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîNamaz 420 Peygamber atlar arasında Seniyye'den Zürayk oğulları mescidine kadar yarış düzenledi. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîNamaz 430 İbn Ömer devesine doğru namaz kıldı: Peygamber'i bunu yaparken gördüm. Nâfi' Sahîh-i BuhârîNamaz 432 Namazlarınızın bir kısmını evlerinizde kılın; evlerinizi kabirlere çevirmeyin. İbn Ömer Sahîh-i BuhârîNamaz 433 Azaba uğramış kavimlerin yurtlarına ancak ağlayarak girin. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîNamaz 440 İbn Ömer bekâr bir genç iken Peygamber'in mescidinde uyurdu. Nâfi', Abdullah b. Ömer'den Sahîh-i BuhârîNamaz 446 Peygamber zamanında mescit kerpiçten, tavanı hurma dallarından, direkleri hurma kütüklerindendi. Nâfi', Abdullah b. Ömer'den Sahîh-i BuhârîNamaz 472 Gece namazı ikişer ikişer kılınır; sabahın girmesinden korkan bir rekât vitir kılar. İbn Ömer Sahîh-i BuhârîNamaz 473 Gece namazı nasıldır? İkişer ikişer; sabahtan korkarsan bir rekâtla vitir kıl. İbn Ömer Sahîh-i BuhârîNamaz 478, 479 Peygamber parmaklarını birbirine geçirdi. İbn Ömer —yahut İbn Amr— Sahîh-i BuhârîNamaz 480 İnsanların döküntüsü arasında birbirine karışmış hâlde kaldığında hâlin nice olur? Abdullah b. Amr Sahîh-i BuhârîNamaz 483 İbn Ömer, Peygamber'in Medine yolu üzerinde namaz kıldığı yerleri arayıp orada namaz kılardı. Mûsâ b. Ukbe Sahîh-i BuhârîNamaz 484 Resûlullah Zülhuleyfe'de mescidin bulunduğu yerde bir ağacın altında konaklardı. Nâfi', Abdullah b. Ömer'den Sahîh-i BuhârîNamaz 494 Peygamber bayram günü önüne kısa mızrak diktirir, ona doğru namaz kılardı. İbn Ömer Sahîh-i BuhârîNamaz 498 Peygamber için kısa mızrak dikilir, ona doğru namaz kılardı. Abdullah Sahîh-i BuhârîNamaz 504 Peygamber Kâbe'de öndeki iki direk arasında namaz kıldı. İbn Ömer Sahîh-i BuhârîNamaz 505 Peygamber Kâbe'de direkleri sağına, soluna ve arkasına alarak namaz kıldı. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîNamaz 506 İbn Ömer Kâbe'de Peygamber'in namaz kıldığı yeri gözeterek namaz kılardı. Nâfi' Sahîh-i BuhârîNamaz 507 Peygamber bineğini enine çevirip ona doğru namaz kılardı. İbn Ömer Sahîh-i BuhârîNamaz 533, 534 Sıcak şiddetlendiğinde namazı serinliğe bırakın; sıcağın şiddeti cehennemin kaynamasındandır. Ebû Hüreyre ve Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîNamaz Vakitleri 552 İkindi namazını kaçıran, sanki ailesini ve malını kaybetmiş gibidir. İbn Ömer Sahîh-i BuhârîNamaz Vakitleri 557 Önceki ümmetlere göre sizin kalış süreniz, ikindiden güneşin batışına kadar olan süre gibidir. Sâlim b. Abdullah, babası Sahîh-i BuhârîNamaz Vakitleri 564 Yatsı namazı, insanların atame dediği namazdır. Abdullah Sahîh-i BuhârîNamaz Vakitleri 570, 571 Ümmetime zor gelmeyecek olsaydı yatsıyı bu vakitte kılmalarını emrederdim. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîNamaz Vakitleri 582, 583 Namazınızla güneşin doğuşunu ve batışını gözetmeyin. İbn Ömer Sahîh-i BuhârîNamaz Vakitleri 585 Güneş doğarken ve batarken o vakti gözeterek namaz kılmayın. İbn Ömer Sahîh-i BuhârîNamaz Vakitleri 589 Gece ve gündüz dilediği kadar namaz kılanı yasaklamam; yeter ki güneşin doğuşunu ve batışını gözetmeyin. İbn Ömer Sahîh-i BuhârîNamaz Vakitleri 601 Yatsıdan sonra hayırlı sohbet: Bugün yeryüzünde bulunan nesil yüz yıl içinde sona erecek. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîNamaz Vakitleri 604 Ey Bilâl! Kalk, namaz için çağrı yap. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîEzan 617 Bilâl gece ezan okur; İbn Ümmü Mektûm ezan okuyuncaya kadar yiyin için. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîEzan 618 Resûlullah sabah aydınlanınca kamet getirilmeden önce hafif iki rekât kılardı. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîEzan 620 Bilâl gece seslenir; İbn Ümmü Mektûm seslenene kadar yiyin için. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîEzan 622, 623 Bilâl gece ezan okur; İbn Ümmü Mektûm ezan okuyana kadar yiyin için (Âişe ve İbn Ömer rivayeti). Âişe ve Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîEzan 632 Resûlullah soğuk veya yağmurlu gecede müezzine "Konaklarda namaz kılın" demesini emrederdi. Nâfi' Sahîh-i BuhârîEzan 645 Cemaatle kılınan namaz, tek başına kılınan namazdan yirmi yedi derece üstündür. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîEzan 649 Cemaat namazı, tek başına kılınan namazı yirmi yedi derece geçer. Nâfi', Abdullah b. Ömer'den Sahîh-i BuhârîEzan 666 İbn Ömer soğuk ve rüzgârlı bir gecede ezan okudu ve: Konaklarınızda namaz kılın, dedi. Nâfi' Sahîh-i BuhârîEzan 673 İbn Ömer, imamın kıraatini işittiği hâlde yemeği bitirmeden namaza gelmezdi. Nâfi', İbn Ömer'den Sahîh-i BuhârîEzan 674 Biriniz yemekteyse, kamet getirilse bile ihtiyacını giderinceye kadar acele etmesin. İbn Ömer Sahîh-i BuhârîEzan 682 Ebû Bekir yufka yürekli bir adamdır; Kur'an okuduğunda ağlamaya yenik düşer. Hamza b. Abdullah, babasından Sahîh-i BuhârîEzan 692 Kubâ'da ilk muhacirlere, Kur'an'ı en çok bilenleri olan Sâlim imamlık ederdi. İbn Ömer Sahîh-i BuhârîEzan 735 Resûlullah namaza başladığında ellerini omuzları hizasına kaldırırdı. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîEzan 736 Resûlullah rükû için tekbir alırken ve rükûdan kalkarken de ellerini kaldırırdı. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîEzan 738 Secde ederken ve başını secdeden kaldırırken ellerini kaldırmazdı. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîEzan 739 İbn Ömer iki rekâttan sonra kalktığında da ellerini kaldırırdı. Nâfi' Sahîh-i BuhârîEzan 753 Biriniz namazdayken Allah onun yüzü tarafındadır; kimse namazda önüne balgam atmasın. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîEzan 827 Namazın sünneti, sağ ayağını dikip sol ayağını bükmendir. Abdullah b. Abdullah Sahîh-i BuhârîEzan 853 Kim bu bitkiden, yani sarımsaktan yerse, kesinlikle mescidimize yaklaşmasın. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîEzan 865 Kadınlarınız geceleyin mescide gitmek için izin isterlerse onlara izin verin. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîEzan 873 Sizden birinin hanımı mescide gitmek için izin isterse onu engellemesin. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîEzan 877 Biriniz cumaya geldiğinde gusletsin. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîCuma 878 Bir de yalnız abdest mi? Hâlbuki Resûlullah'ın gusletmeyi emrettiğini biliyorsun. İbn Ömer Sahîh-i BuhârîCuma 886 Bunu ancak ahirette nasibi olmayan kimse giyer. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîCuma 893 Hepiniz çobansınız ve hepiniz güdümünüzdekilerden sorumlusunuz. İbn Ömer Sahîh-i BuhârîCuma 894 Sizden cumaya gelen gusletsin. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîCuma 899 Kadınlara geceleyin mescitlere gitmeleri için izin verin. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîCuma 900 Allah'ın kadın kullarını Allah'ın mescitlerinden men etmeyin. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîCuma 911 Peygamber, kişinin kardeşini yerinden kaldırıp oraya oturmasını yasakladı. İbn Cüreyc Sahîh-i BuhârîCuma 919 Cumaya gelen gusletsin. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîCuma 920 Peygamber ayakta hutbe okur, sonra oturur, sonra yeniden kalkardı. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîCuma 928 Peygamber iki hutbe okur, ikisinin arasında oturur. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîCuma 937 Resûlullah cumadan sonra evine dönünceye kadar namaz kılmaz, dönünce iki rekât kılardı. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîCuma 942 Resûlullah ile Necid tarafına gazaya çıktık; bir taife onunla namaz kılarken diğeri düşmana karşı durdu. Şuayb Sahîh-i BuhârîKorku Namazı (Salâtü'l-Havf) 943 Eğer (düşman) bundan daha çok olursa ayakta ve binek üzerinde kılsınlar. Nâfi', İbn Ömer'den Sahîh-i BuhârîKorku Namazı (Salâtü'l-Havf) 946 Hiç kimse ikindiyi Benî Kurayza'dan başka yerde kılmasın. İbn Ömer Sahîh-i BuhârîKorku Namazı (Salâtü'l-Havf) 948 Ömer bayramda süslenmesi için ipek cübbe getirince Resûlullah: "Bu, ancak nasibi olmayan kimsenin elbisesidir" buyurdu. Abdullah b. Ömer Sahîh-i Buhârîİki Bayram 957 Resûlullah iki bayramda önce namaz kılar, namazdan sonra hutbe okurdu. Abdullah b. Ömer Sahîh-i Buhârîİki Bayram 963 Resûlullah, Ebû Bekir ve Ömer iki bayram namazını hutbeden önce kılarlardı. İbn Ömer Sahîh-i Buhârîİki Bayram 966 İbn Ömer, Haccâc'a: "Silah taşınmayan bir günde silah taşıttın ve silahı Harem'e soktun" dedi. Saîd b. Cübeyr Sahîh-i Buhârîİki Bayram 967 İbn Ömer: "Bana, silah taşımanın helâl olmadığı bir günde silah taşınmasını emreden kimse isabet ettirdi" dedi. Saîd b. Amr b. Saîd b. el-Âs Sahîh-i Buhârîİki Bayram 972 Ramazan ve Kurban Bayramı günü Peygamber'in önüne harbe dikilir, sonra namaz kılardı. Abdullah b. Ömer Sahîh-i Buhârîİki Bayram 973 Peygamber musallâya giderken önünde anaze taşınır, önüne dikilir ve ona doğru namaz kılardı. Abdullah b. Ömer Sahîh-i Buhârîİki Bayram 982 Peygamber kurbanını musallâda nahreder veya keserdi. Abdullah b. Ömer Sahîh-i Buhârîİki Bayram 990 Gece namazı ikişer ikişerdir; sabahtan korkan bir rekât kılar, o da kıldığı namazı vitir yapar. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîVitir 991 İbn Ömer vitirde iki rekât ile bir rekât arasında selam verir, arada bazı ihtiyaçlarını emrederdi. Nâfi' Sahîh-i BuhârîVitir 993 Gece namazı ikişer ikişerdir; bitirmek istediğinde bir rekât kıl, o kıldığını senin için vitir yapar. Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîVitir