Bölüm 22
Yeminler ve Adaklar
كتاب الأيمان والنذور
Hadisler
3242
Kim bağlayıcı bir yemini yalan yere ederse, yüzü üstü cehennemdeki yerine hazırlansın.
İmrân b. Husayn
Bab 1214Yalan yeminler hakkında şiddetli (tehdit)
3243
Kim bir Müslümanın malını koparıp almak için yalan yere yemin ederse, Allah'a O ona öfkeliyken kavuşur.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 1215Birinin malını kendisiyle (haksızca) koparıp almak için yemin eden kimse hakkında
3244
Hiç kimse yeminle bir malı koparıp almaz ki Allah'a eli kesik olarak kavuşmasın.
Eş'as b. Kays
Bab 1215Birinin malını kendisiyle (haksızca) koparıp almak için yemin eden kimse hakkında
3245
Bir malı zulmen yemek için yemin eden, Allah'a O kendisinden yüz çevirmişken kavuşur.
Vâil b. Hucr el-Hadramî
Bab 1215Birinin malını kendisiyle (haksızca) koparıp almak için yemin eden kimse hakkında
3246
Minberimin yanında yeşil bir misvak için bile günah olan yemin eden, cehennemdeki yerine hazırlanır.
Câbir b. Abdullah
Bab 1216Peygamber'in minberi yanında yeminin büyüklüğü hakkında gelen rivayetler
3247
Yemininde "Lât hakkı için" diyen "Lâ ilâhe illallah" desin; "Gel kumar oynayalım" diyen sadaka versin.
Ebû Hüreyre
Bab 1217Endâd (Allah'a eş tutulanlar) adına yemin
3248
Babalarınızla, annelerinizle ve putlarla yemin etmeyin; Allah ile de ancak doğru söylüyorken yemin edin.
Ebû Hüreyre
Bab 1218Babalar adına yemin etmenin mekruh olması hakkında
3249
Allah sizi babalarınızla yemin etmekten nehyediyor; yemin eden Allah ile yemin etsin ya da sussun.
Abdullah b. Ömer, Ömer b. el-Hattâb'dan
Bab 1218Babalar adına yemin etmenin mekruh olması hakkında
3250
Ömer: Vallahi bundan sonra babamla ne kendiliğimden ne de başkasından nakl ederek yemin ettim.
Ömer
Bab 1218Babalar adına yemin etmenin mekruh olması hakkında
3251
Kim Allah'tan başkasıyla yemin ederse şirk koşmuş olur.
Sa'd b. Ubeyde şöyle anlattı:
Bab 1218Babalar adına yemin etmenin mekruh olması hakkında
3252
Bedevî kıssası: Babasına andolsun, doğru söylüyorsa kurtuluşa erdi; doğru söylüyorsa cennete girdi.
Talha b. Ubeydullah
Bab 1218Babalar adına yemin etmenin mekruh olması hakkında
3253
Kim emanet üzerine yemin ederse bizden değildir.
Büreyde b. el-Husayb
Bab 1219Emanet adına yemin etmenin mekruh olması hakkında
3254
Lağv yemin, kişinin evinde "Hayır vallahi", "Evet vallahi" demesidir.
Âişe
Bab 1220Lağv (kasıtsız) yemin
3255
Yeminin, arkadaşının seni üzerinde tasdik edeceği şeye göredir.
Ebû Hüreyre
Bab 1221Yeminde meârîz (dolaylı söz)
3256
Süveyd: Vâil'in kardeşim olduğuna yemin ettim; "Doğru söyledin, Müslüman Müslümanın kardeşidir" buyurdu.
Süveyd b. Hanzala
Bab 1221Yeminde meârîz (dolaylı söz)
3257
İslâm'dan başka bir din üzerine yalan yere yemin eden dediği gibidir; sahip olunmayan şeyde adak yoktur.
Sâbit b. ed-Dahhâk
Bab 1222Berâet (İslâm'dan uzak olmak) ile ve İslâm'dan başka bir din ile yemin etmek hakkında gelen rivayetler
3258
"Ben İslâm'dan uzağım" diye yemin eden yalancıysa dediği gibidir; doğruysa İslâm'a sağlam dönemez.
Büreyde b. el-Husayb
Bab 1222Berâet (İslâm'dan uzak olmak) ile ve İslâm'dan başka bir din ile yemin etmek hakkında gelen rivayetler
3259
Yûsuf b. Abdullah b. Selâm: Peygamber hurmayı ekmeğin üzerine koyup "Bu, bunun katığıdır" buyurdu.
Yûsuf b. Abdullah b. Selâm
Bab 1223Katık yememeye yemin eden adam
3260
Yezîd el-A'ver tarikiyle: Peygamber hurmayı ekmeğin üzerine koyup "Bu bunun katığıdır" dedi.
Bab 1223Katık yememeye yemin eden adam
3261
Kim yemin eder de "inşallah" derse istisna etmiş olur.
Abdullah b. Ömer
Bab 1224Yeminde istisna (inşallah demek)
3262
Yemin edip istisna eden dilerse yemininden döner, dilerse bırakır; yemini bozmuş olmaz.
Abdullah b. Ömer
Bab 1224Yeminde istisna (inşallah demek)
3263
Resûlullah'ın en çok ettiği yemin: Hayır, kalpleri çevirene andolsun!
Abdullah b. Ömer
Bab 1225Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) yemininin nasıl olduğu hakkında gelen rivayetler
3264
Resûlullah yeminini kuvvetlendirince "Ebu'l-Kâsım'ın canı elinde olana andolsun" derdi.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 1225Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) yemininin nasıl olduğu hakkında gelen rivayetler
3265
Resûlullah yemin ettiğinde "Hayır, Allah'tan mağfiret dilerim" derdi.
Ebû Hüreyre
Bab 1225Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) yemininin nasıl olduğu hakkında gelen rivayetler
3266
Lakît b. Âmir'in heyeti: Peygamber "İlâhının ömrüne andolsun" buyurdu.
Lakît b. Âmir
Bab 1225Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) yemininin nasıl olduğu hakkında gelen rivayetler
3267
Ebû Bekir Peygamber'e yemin verdi; "Yemin verme" buyurdu.
Abdullah b. Abbâs
Bab 1226Kasem hakkında: Yemin olur mu?
3268
Rüya tabirinde bir kısmında isabet ettin, bir kısmında hata ettin; Ebû Bekir yemin verince "Yemin verme" buyurdu.
Abdullah b. Abbâs
Bab 1226Kasem hakkında: Yemin olur mu?
3269
İbn Abbâs (Süleymân b. Kesîr tariki): Rüya tabiri hadisi; yemin anılmaz, Peygamber hatayı ona söylemedi.
Bab 1226Kasem hakkında: Yemin olur mu?
3270
Ebû Bekir misafirler için ettiği yemini bozup yedi; Peygamber: Bilakis sen onların en iyisi ve en doğrususun.
Abdurrahman b. Ebî Bekir
Bab 1227Bir yemeği yememeye yemin eden kimse hakkında
3271
Abdurrahman b. Ebî Bekir (Sâlim b. Nûh tariki): Misafir kıssası; Ebû Bekir'in keffâret verdiği bana ulaşmadı.
Bab 1227Bir yemeği yememeye yemin eden kimse hakkında
3272
Kâbe senin malına muhtaç değil; Rabbe isyanda, akrabalığı koparmada ve sahip olmadığın şeyde yemin ve adak yoktur.
Saîd b. el-Müseyyeb şöyle anlattı:
Bab 1228Akrabalık bağını koparma konusunda yemin
3273
Allah'ın rızasının gözetildiği şey dışında adak yoktur; akrabalığı koparmada yemin yoktur.
Abdullah b. Amr b. el-Âs
Bab 1228Akrabalık bağını koparma konusunda yemin
3274
Daha hayırlısını gördüğün yemini bırak, çünkü onu bırakmak keffâretidir; masiyette adak ve yemin yoktur.
Abdullah b. Amr b. el-Âs
Bab 1228Akrabalık bağını koparma konusunda yemin
3275
Evet, sen yaptın; fakat "Lâ ilâhe illallah" sözünü ihlasla söylemen sebebiyle bağışlandın.
Abdullah b. Abbâs
Bab 1229Bilerek yalan yere yemin eden kimse hakkında
3276
Yemin edip başkasını daha hayırlı görürsem, mutlaka yeminimin keffâretini verir ve hayırlı olanı yaparım.
Ebû Mûsâ el-Eş'arî
Bab 1230Yeminini bozmadan önce keffâret veren adam
3277
Ey Abdurrahman b. Semure! Yemininden daha hayırlısını görürsen hayırlı olanı yap ve keffâret ver.
Abdurrahman b. Semure
Bab 1230Yeminini bozmadan önce keffâret veren adam
3278
Abdurrahman b. Semure (Katâde tariki): Yemininin keffâretini ver, sonra hayırlı olanı yap.
Abdurrahman b. Semure
Bab 1230Yeminini bozmadan önce keffâret veren adam
3279
Safiyye: Bu, Peygamber'in sâ'ıdır; Enes b. Iyâz onu Hişâm'ın müddüyle iki buçuk müd buldu.
Abdurrahman b. Harmele şöyle anlattı:
Bab 1231Keffârette sâ' ne kadardır?
3280
Muhammed b. Hallâd: Hâlid'in mekkûku Hârûn'un keylecesiyle iki keyleceydi; Hâlid'in sâ'ı Hişâm'ın sâ'ıdır.
Muhammed b. Muhammed b. Hallâd Ebû Ömer
Bab 1231Keffârette sâ' ne kadardır?
3281
Ümeyye b. Hâlid: Hâlid el-Kasrî sâ'ı iki katına çıkardı; sâ' on altı rıtl oldu.
Ümeyye b. Hâlid
Bab 1231Keffârette sâ' ne kadardır?
3282
Muâviye b. el-Hakem'in tokatladığı câriye: "Allah nerede?" "Gökte." "Onu azat et, o mümindir."
Muâviye b. el-Hakem es-Sülemî
Bab 1232Mümin köle hakkında
3283
Şerîd: Annem adına mümin bir köle azat etmemi vasiyet etti; yanımda siyah Nûbeli bir câriye var.
Şerîd b. Süveyd es-Sekafî
Bab 1232Mümin köle hakkında
3284
Siyah câriye parmağıyla göğe işaret etti; "Onu azat et, çünkü o mümindir" buyurdu.
Ebû Hüreyre
Bab 1232Mümin köle hakkında
3285
Vallahi Kureyş'le mutlaka savaşacağım (üç kez); sonra "İnşallah" buyurdu.
İkrime
Bab 1233Sustuktan sonra yeminde istisna
3286
İkrime (Mis'ar tariki): Vallahi Kureyş'le savaşacağım dedi, sustu, sonra "İnşallah" dedi.
İkrime
Bab 1233Sustuktan sonra yeminde istisna
3287
Adak hiçbir şeyi geri çevirmez; onunla ancak cimriden mal çıkarılır.
Abdullah b. Ömer
Bab 1234Adaktan nehiy
3288
Adak Âdemoğluna takdir etmediğim bir şeyi getirmez; onunla cimriden mal çıkarılır.
Ebû Hüreyre
Bab 1234Adaktan nehiy
3289
Kim Allah'a itaat etmeyi adarsa itaat etsin; kim Allah'a isyan etmeyi adarsa isyan etmesin.
Âişe
Bab 1235Masiyet konusunda adak hakkında gelen rivayetler
3290
Masiyette adak yoktur; onun keffâreti yemin keffâretidir.
Âişe
Bab 1236(Adak) masiyet konusunda olduğunda keffâret gerektiğini düşünen kimse
3291
Yûnus'un İbn Şihâb'dan rivayeti: Masiyette adak yoktur; keffâreti yemin keffâretidir.
Bab 1236(Adak) masiyet konusunda olduğunda keffâret gerektiğini düşünen kimse
3292
Âişe (Süleymân b. Erkam tariki): Masiyette adak yoktur; keffâreti yemin keffâretidir.
Âişe
Bab 1236(Adak) masiyet konusunda olduğunda keffâret gerektiğini düşünen kimse
3293
Yalınayak ve başı açık hac adayan kız kardeş başını örtsün, binsin ve üç gün oruç tutsun.
Ukbe b. Âmir
Bab 1236(Adak) masiyet konusunda olduğunda keffâret gerektiğini düşünen kimse
3294
Ebû Saîd er-Ruaynî tarikiyle: Yalınayak hac adayan kadın binsin ve üç gün oruç tutsun.
Bab 1236(Adak) masiyet konusunda olduğunda keffâret gerektiğini düşünen kimse
3295
Allah kız kardeşinin meşakkat çekmesiyle bir şey yapmaz; binerek hac etsin ve yemininin keffâretini versin.
Abdullah b. Abbâs
Bab 1236(Adak) masiyet konusunda olduğunda keffâret gerektiğini düşünen kimse
3296
Ukbe'nin kız kardeşi Beytullah'a yürümeyi adadı; ona binmesini ve kurban göndermesini emretti.
Abdullah b. Abbâs
Bab 1236(Adak) masiyet konusunda olduğunda keffâret gerektiğini düşünen kimse
3297
Allah onun adağından elbette müstağnidir; ona emret, binsin.
Abdullah b. Abbâs
Bab 1236(Adak) masiyet konusunda olduğunda keffâret gerektiğini düşünen kimse
3298
İkrime (Saîd tariki): Ukbe'nin kız kardeşi hakkında kurban anılmaz: Kız kardeşine emret, binsin.
İkrime
Bab 1236(Adak) masiyet konusunda olduğunda keffâret gerektiğini düşünen kimse
3299
Ukbe: Beytullah'a yürümeyi adayan kız kardeşim için "Yürüsün de binsin de" buyurdu.
Ukbe b. Âmir el-Cühenî
Bab 1236(Adak) masiyet konusunda olduğunda keffâret gerektiğini düşünen kimse
3300
Ebû İsrâil'in adağı: Ona emredin; konuşsun, gölgelensin, otursun ve orucunu tamamlasın.
Abdullah b. Abbâs
Bab 1236(Adak) masiyet konusunda olduğunda keffâret gerektiğini düşünen kimse
3301
Allah bu adamın kendisine azap etmesinden müstağnidir; yürümeyi adayana binmesini emretti.
Enes b. Mâlik
Bab 1236(Adak) masiyet konusunda olduğunda keffâret gerektiğini düşünen kimse
3302
Tavafta burnundaki halkadan yedilen adamın halkasını kesti ve onu eliyle yedmesini emretti.
Abdullah b. Abbâs
Bab 1236(Adak) masiyet konusunda olduğunda keffâret gerektiğini düşünen kimse
3303
Allah kız kardeşinin yürümesinden müstağnidir; binsin ve bir deve kurban göndersin.
Abdullah b. Abbâs
Bab 1236(Adak) masiyet konusunda olduğunda keffâret gerektiğini düşünen kimse
3304
Allah kız kardeşinin Beytullah'a yürümesiyle hiçbir şey yapmaz.
Ukbe b. Âmir el-Cühenî
Bab 1236(Adak) masiyet konusunda olduğunda keffâret gerektiğini düşünen kimse
3305
Beytülmakdis'te namaz adayan adama "Burada kıl" dedi; ısrar edince "O hâlde sen bilirsin" buyurdu.
Câbir b. Abdullah
Bab 1237Beytülmakdis'te namaz kılmayı adayan kimse
3306
Muhammed'i hak ile gönderene andolsun, burada kılsaydın Beytülmakdis'teki namaz yerine sana yeterdi.
Ömer b. Abdurrahman b. Avf, Peygamber'in ashabından bazı kimselerden
Bab 1237Beytülmakdis'te namaz kılmayı adayan kimse
3307
Sa'd b. Ubâde'nin ölen annesinin ödenmemiş adağı: Onu onun yerine öde.
Abdullah b. Abbâs
Bab 1238Ölü adına adağın yerine getirilmesi hakkında
3308
Denizden kurtulursa bir ay oruç adayıp tutmadan ölen kadının yerine kızı veya kız kardeşi oruç tutsun.
Abdullah b. Abbâs
Bab 1238Ölü adına adağın yerine getirilmesi hakkında
3309
Anneye sadaka verilen câriye: Ecrin vâcip oldu; câriye de miras yoluyla sana döndü.
Büreyde b. el-Husayb
Bab 1238Ölü adına adağın yerine getirilmesi hakkında
3310
Annenin üzerinde borç olsaydı öder miydin? Allah'ın borcu ödenmeye daha lâyıktır.
Abdullah b. Abbâs
Bab 1239Üzerinde oruç borcu varken ölen kimsenin yerine velîsinin oruç tutması hakkında gelen rivayetler
3311
Âişe: Üzerinde oruç borcu olduğu hâlde ölenin yerine velisi oruç tutar.
Âişe
Bab 1239Üzerinde oruç borcu varken ölen kimsenin yerine velîsinin oruç tutması hakkında gelen rivayetler
3312
Başının üzerinde def çalmayı adayan kadına "Adağını yerine getir" buyurdu.
Abdullah b. Amr b. el-Âs
Bab 1240Adağı yerine getirmekle ilgili emredilen şey
3313
Buvâne'de deve kesme adağı: Orada put ve câhiliye bayramı yoksa adağını yerine getir.
Sâbit b. ed-Dahhâk
Bab 1240Adağı yerine getirmekle ilgili emredilen şey
3314
Meymûne bint Kerdem: Babamın Buvâne'de koyun kesme adağı; orada put yoksa Allah için adadığını yerine getir.
Meymûne bint Kerdem
Bab 1240Adağı yerine getirmekle ilgili emredilen şey
3315
Meymûne bint Kerdem (Amr b. Şuayb tariki): Annemin adağını ve yürümesini onun yerine ödeyeyim mi? "Evet."
Meymûne bint Kerdem, babası Kerdem b. Süfyân'dan
Bab 1240Adağı yerine getirmekle ilgili emredilen şey
3316
Adbâ kıssası: Ona ne kötü karşılık verdin! Masiyette ve insanın sahip olmadığı şeydeki adak yerine getirilmez.
İmrân b. Husayn
Bab 1241Sahip olmadığı şeyde adak hakkında
3317
Malının bir kısmını kendine alıkoy; bu senin için daha hayırlıdır.
Ka'b b. Mâlik
Bab 1242Malını sadaka olarak vermeyi adayan kimse hakkında
3318
Ka'b b. Mâlik (Abdullah b. Ka'b tariki): Tövbem kabul edilince "Ben malımdan sıyrılıyorum" dedim.
Ka'b b. Mâlik
Bab 1242Malını sadaka olarak vermeyi adayan kimse hakkında
3319
Günah işlediğim yurdu terk edip bütün malımı sadaka vereyim mi dedim; "Üçte biri sana yeter" buyurdu.
İbn Ka'b b. Mâlik, babası Ka'b'dan
Bab 1242Malını sadaka olarak vermeyi adayan kimse hakkında
3320
İbn Ka'b b. Mâlik (Ma'mer tariki): Malını sadaka olarak verme kıssası Ebû Lübâbe'ye aittir.
İbn Ka'b b. Mâlik şöyle anlattı:
Bab 1242Malını sadaka olarak vermeyi adayan kimse hakkında
3321
Ka'b: Bütün malımı mı? Hayır. Yarısını mı? Hayır. Üçte birini mi? Evet; Hayber'deki payımı alıkoyacağım.
Ka'b b. Mâlik
Bab 1242Malını sadaka olarak vermeyi adayan kimse hakkında
3322
Adı konmamış, masiyet olan ve güç yetmeyen adağın keffâreti yemin keffâretidir; güç yeten adak yerine getirilir.
Abdullah b. Abbâs
Bab 1243Gücünün yetmeyeceği bir adak adayan kimse
3323
Adak keffâreti yemin keffâretidir.
Ukbe b. Âmir
Bab 1244(Ne olduğunu) belirtmediği bir adak adayan kimse
3324
İbn Şimâse tarikiyle Ukbe b. Âmir: Adak keffâreti yemin keffâretidir.
Bab 1244(Ne olduğunu) belirtmediği bir adak adayan kimse
3325
Câhiliyede Mescid-i Harâm'da bir gece itikâf adayan Ömer'e: Adağını yerine getir.
Abdullah b. Ömer, Ömer'den
Bab 1245Câhiliye döneminde adak adayıp sonra İslâm'a erişen kimse