Bölüm 23

Alım Satım (Büyû')

90 hadis No 3326 - 3415
كتاب البيوع

Hadisler

3326 Ey tüccarlar topluluğu! Alışverişe boş söz ve yemin karışır; onu sadaka ile karıştırın. Kays b. Ebû Ğaraze Bab 1246Yemin ve boş sözün karıştığı ticaret hakkında 3327 Kays b. Ebû Ğaraze (Süfyân tariki): Alışverişe yalan ve yemin karışır. Bab 1246Yemin ve boş sözün karıştığı ticaret hakkında 3328 Peygamber, on dinar borçlu adama kefil oldu ve madenden getirilen altını kabul etmeyip borcu kendisi ödedi. Abdullah b. Abbâs Bab 1247Madenlerin çıkarılması hakkında 3329 Helal apaçıktır, haram da apaçıktır; ikisinin arasında şüpheli işler vardır. Nu'mân b. Beşîr Bab 1248Şüpheli şeylerden (şübühât) sakınmak hakkında 3330 Nu'mân b. Beşîr (Zekeriyyâ tariki): Kim şüpheli şeylerden sakınırsa ırzını ve dinini korumuş olur. Nu'mân b. Beşîr Bab 1248Şüpheli şeylerden (şübühât) sakınmak hakkında 3331 İnsanlara öyle bir zaman gelecek ki faiz yemeyen kalmayacak; yemese bile buharı ona dokunacak. Ebû Hüreyre Bab 1248Şüpheli şeylerden (şübühât) sakınmak hakkında 3332 Sahiplerinin izni olmadan alınmış bir koyunun etini buluyorum; onu esirlere yedir. Ensâr'dan bir adam Bab 1248Şüpheli şeylerden (şübühât) sakınmak hakkında 3333 Resûlullah faizi yiyene, yedirene, şahidine ve kâtibine lânet etti. Abdullah b. Mes'ûd Bab 1249Faiz (ribâ) yiyen ve yediren hakkında 3334 Câhiliye faizlerinden her faiz kaldırılmıştır; ana mallarınız sizindir, ne zulmedersiniz ne zulme uğrarsınız. Amr b. el-Ahvas Bab 1250Faizin kaldırılması hakkında 3335 Yemin malın satışını artırır, bereketi ise yok eder. Ebû Hüreyre Bab 1251Alışverişte yeminin mekruh olması hakkında 3336 Süveyd b. Kays: Peygamber bizden bir şalvar aldı ve tartıcıya, Tart ve ağır bastır buyurdu. Süveyd b. Kays Bab 1252Tartıda fazla vermek ve ücretle tartmak hakkında 3337 Ebû Safvân b. Umeyre (Şu'be tariki): Hicretten önce Mekke'de Resûlullah'a gelip ona şalvar sattım. Bab 1252Tartıda fazla vermek ve ücretle tartmak hakkında 3338 Yahyâ b. Maîn: Süfyân'a muhalefet eden herkese karşı geçerli söz, Süfyân'ın sözüdür. İbn Ebû Rizme şöyle anlattı: Bab 1252Tartıda fazla vermek ve ücretle tartmak hakkında 3339 Şu'be: Süfyân benden daha hâfızdı. Şu'be Bab 1252Tartıda fazla vermek ve ücretle tartmak hakkında 3340 Tartı Mekke halkının tartısıdır, ölçek de Medine halkının ölçeğidir. Abdullah b. Ömer Bab 1253Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Ölçek, Medine'nin ölçeğidir" sözü hakkında 3341 Arkadaşınız borcu yüzünden alıkonulmuştur. Semüre b. Cündeb Bab 1254Borç hakkında şiddetli (tehdit) 3342 Büyük günahlardan sonra Allah katında en büyük günah, ödeyecek bir şey bırakmadan borçlu olarak ölmektir. Ebû Mûsâ el-Eş'arî Bab 1254Borç hakkında şiddetli (tehdit) 3343 Ben her mümine kendi nefsinden daha yakınım; kim borç bırakırsa onun ödenmesi bana aittir. Câbir b. Abdullah Bab 1254Borç hakkında şiddetli (tehdit) 3344 Bundan sonra yanımda bedeli olmadıkça hiçbir şey satın almayacağım. Abdullah b. Abbâs Bab 1254Borç hakkında şiddetli (tehdit) 3345 Zenginin borcunu geciktirmesi zulümdür; biriniz zengine havale edilirse kabul etsin. Ebû Hüreyre Bab 1255(Borcu ödemeyi) geciktirmek hakkında 3346 İnsanların en hayırlısı, borcunu en güzel ödeyenidir. Ebû Râfi' Bab 1256(Borcu) güzel ödemek hakkında 3347 Câbir: Peygamber bana olan borcunu ödedi ve fazlasını verdi. Câbir b. Abdullah Bab 1256(Borcu) güzel ödemek hakkında 3348 Altın karşılığında altın faizdir, ancak peşin (al-ver) olursa başka. Ömer Bab 1257Sarf (paranın parayla değişimi) hakkında 3349 Altın altınla, gümüş gümüşle, buğday buğdayla misli misline; kim fazla verir veya isterse faiz yapmış olur. Ubâde b. es-Sâmit Bab 1257Sarf (paranın parayla değişimi) hakkında 3350 Ubâde b. es-Sâmit (Ebû Kılâbe tariki): Sınıflar farklı olunca, elden ele olduğu sürece dilediğiniz gibi satın. Bab 1257Sarf (paranın parayla değişimi) hakkında 3351 Altın ve boncuklu gerdanlık: Hayır, ikisini birbirinden ayırıncaya kadar (satılamaz). Fadâle b. Ubeyd Bab 1258Dirhemlerle satılan kılıç süsü hakkında 3352 Fadâle: On iki dinara aldığım gerdanlıkta daha fazla altın çıktı; Ayrıştırılmadıkça satılmaz buyurdu. Fadâle b. Ubeyd Bab 1258Dirhemlerle satılan kılıç süsü hakkında 3353 Altını altınla ancak tartısı tartısına eşit olarak satın. Fadâle b. Ubeyd Bab 1258Dirhemlerle satılan kılıç süsü hakkında 3354 Aranızda bir şey kalmışken ayrılmadığınız sürece o günün fiyatıyla almanda sakınca yoktur. Abdullah b. Ömer Bab 1259Gümüş (alacağı) yerine altın almak hakkında 3355 İsrâîl'in Simâk'tan rivayeti: Aranızda bir şey kalmadan ayrılmadıkça başka parayla almakta sakınca yoktur. Bab 1259Gümüş (alacağı) yerine altın almak hakkında 3356 Peygamber hayvanı hayvanla veresiye satmayı yasakladı. Semüre b. Cündeb Bab 1260Hayvanı hayvanla veresiye (satmak) hakkında 3357 Abdullah b. Amr, ordu donatırken zekât develeri gelince ödenmek üzere bir deveyi iki deveye alıyordu. Abdullah b. Amr Bab 1261Bu konudaki ruhsat hakkında 3358 Peygamber bir köleyi iki köle karşılığında satın aldı. Câbir Bab 1262Elden ele (peşin) olduğunda bu (satış) hakkında 3359 Yaş hurma kuruyunca eksilir mi? Evet dediler; bunun üzerine Resûlullah bundan men etti. Zeyd Ebû Ayyâş şöyle anlattı: Bab 1263Hurmayı hurmayla (satmak) hakkında 3360 Resûlullah yaş hurmanın kuru hurmayla veresiye satılmasını yasakladı. Sa'd b. Ebû Vakkâs Bab 1263Hurmayı hurmayla (satmak) hakkında 3361 Peygamber ağaçtaki meyveyi hurmayla, üzümü kuru üzümle, ekini buğdayla ölçerek satmayı yasakladı. Abdullah b. Ömer Bab 1264Müzâbene hakkında 3362 Peygamber arayanın kuru ve yaş hurma karşılığında satılmasına ruhsat verdi. Zeyd b. Sâbit Bab 1265Araya satışı hakkında 3363 Araya, sahipleri yaş olarak yesin diye tahmin edilen miktarı karşılığında satılabilir. Sehl b. Ebû Hasme Bab 1265Araya satışı hakkında 3364 Resûlullah beş vesktan az veya beş vesk miktarındaki arayanın satılmasına ruhsat verdi. Ebû Hüreyre Bab 1266Ariyyenin miktarı hakkında 3365 Abdurabbih b. Saîd: Ariyye, bir adamın birine bir veya iki hurma ağacını yemesi için ayırmasıdır. Abdurabbih b. Saîd el-Ensârî Bab 1267Arayanın açıklaması 3366 İbn İshâk: Araya, bağışlanan hurma ağaçlarına bakmak zor gelince onları tahmin edilen miktarla satmaktır. İbn İshâk Bab 1267Arayanın açıklaması 3367 Resûlullah meyveleri olgunlaştıkları belli oluncaya kadar satmayı yasakladı; satıcıyı da alıcıyı da men etti. Abdullah b. Ömer Bab 1268Meyveleri olgunlukları belli olmadan önce satmak hakkında 3368 Resûlullah hurmayı renk alıncaya, başağı ağarıp âfetten emin oluncaya kadar satmayı yasakladı. Abdullah b. Ömer Bab 1268Meyveleri olgunlukları belli olmadan önce satmak hakkında 3369 Resûlullah ganimetleri taksimden önce satmayı ve adamın kuşaksız namaz kılmasını yasakladı. Ebû Hüreyre Bab 1268Meyveleri olgunlukları belli olmadan önce satmak hakkında 3370 Resûlullah meyveyi renk alıncaya kadar satmayı yasakladı: Kızarır, sararır ve ondan yenir. Câbir b. Abdullah Bab 1268Meyveleri olgunlukları belli olmadan önce satmak hakkında 3371 Peygamber üzümü kararıncaya, taneyi sertleşinceye kadar satmayı yasakladı. Enes b. Mâlik Bab 1268Meyveleri olgunlukları belli olmadan önce satmak hakkında 3372 Madem çekişmeyi bırakmıyorsunuz, meyveyi olgunlaştığı belli oluncaya kadar alıp satmayın. Zeyd b. Sâbit Bab 1268Meyveleri olgunlukları belli olmadan önce satmak hakkında 3373 Meyve olgunlaşmadan satılmaz; araya dışında ancak dinar veya dirhemle satılır. Câbir Bab 1268Meyveleri olgunlukları belli olmadan önce satmak hakkında 3374 Peygamber meyveyi yıllar boyu önceden satmayı yasakladı ve âfet zararını düşürdü. Câbir b. Abdullah Bab 1269Yılların (meyvesinin önceden) satışı hakkında 3375 Peygamber muâvemeyi, yani meyveyi birkaç yıllığına önceden satmayı yasakladı. Câbir b. Abdullah Bab 1269Yılların (meyvesinin önceden) satışı hakkında 3376 Peygamber garar (belirsizlik) satışını ve taş atma satışını yasakladı. Ebû Hüreyre Bab 1270Garar (belirsizlik) satışı hakkında 3377 Peygamber iki satışı, mülâmese ve münâbezeyi, ve iki giyinişi yasakladı. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 1270Garar (belirsizlik) satışı hakkında 3378 Ebû Saîd el-Hudrî (Ma'mer tariki): Münâbeze, bu elbiseyi sana attığımda satış gerçekleşmiştir demesidir. Bab 1270Garar (belirsizlik) satışı hakkında 3379 Yûnus tarikiyle Ebû Saîd el-Hudrî: Resûlullah münâbeze ve mülâmese satışını yasakladı. Bab 1270Garar (belirsizlik) satışı hakkında 3380 Resûlullah habelü'l-habele satışını yasakladı. Abdullah b. Ömer Bab 1270Garar (belirsizlik) satışı hakkında 3381 İbn Ömer (Ubeydullah tariki): Habelü'l-habele, devenin doğurduğu yavrunun da gebe kalmasıdır. Bab 1270Garar (belirsizlik) satışı hakkında 3382 İnsanlara ısırıcı bir zaman gelecek; zengin elindekine dişleriyle sarılacak. Ali b. Ebû Tâlib Bab 1271Muztarrın (zor durumda kalanın) satışı hakkında 3383 Ben, biri diğerine hıyanet etmedikçe iki ortağın üçüncüsüyüm; hıyanet edince aralarından çıkarım. Ebû Hüreyre Bab 1272Ortaklık hakkında 3384 Urve el-Bârikî bir dinarla iki koyun alıp birini sattı; Peygamber alışverişinin bereketli olması için dua etti. Urve b. Ebü'l-Ca'd el-Bârikî Bab 1273(Sermaye sahibine) muhalefet eden mudârib hakkında 3385 Ebû Lebîd tarikiyle Urve el-Bârikî: Bir dinarla iki koyun aldı, Peygamber bereket duası etti. Bab 1273(Sermaye sahibine) muhalefet eden mudârib hakkında 3386 Hakîm b. Hizâm kurbanlığı iki dinara satıp artan dinarı getirdi; Peygamber onu sadaka olarak verdi. Hakîm b. Hizâm Bab 1273(Sermaye sahibine) muhalefet eden mudârib hakkında 3387 Sizden kim bir ferak pirinç sahibi gibi olmaya güç yetirebilirse onun gibi olsun. Abdullah b. Ömer Bab 1274Başkasının malıyla onun izni olmadan ticaret yapan adam hakkında 3388 İbn Mes'ûd: Ben, Ammâr ve Sa'd Bedir günü elde edeceğimizde ortak olduk; Sa'd iki esir getirdi. Abdullah b. Mes'ûd Bab 1275Sermaye olmaksızın ortaklık hakkında 3389 Birinizin arazisini kardeşine bedelsiz vermesi, karşılığında belli bir haraç almasından hayırlıdır. Amr b. Dînâr şöyle anlattı: Bab 1276Müzâraa (ortakçılık) hakkında 3390 Zeyd b. Sâbit: Durumunuz bu ise tarlaları kiraya vermeyin buyurdu; Râfi' yalnız bu sözü işitti. Zeyd b. Sâbit Bab 1276Müzâraa (ortakçılık) hakkında 3391 Resûlullah araziyi ark kenarındaki ekin karşılığında kiraya vermeyi yasakladı, altın veya gümüşle vermeyi emretti. Sa'd b. Ebû Vakkâs Bab 1276Müzâraa (ortakçılık) hakkında 3392 Râfi' b. Hadîc: Araziyi altın ve gümüşle kiraya vermede sakınca yok; teminatlı ve belli şeyde sakınca yoktur. Hanzala b. Kays el-Ensârî şöyle anlattı: Bab 1276Müzâraa (ortakçılık) hakkında 3393 Râfi' b. Hadîc (Mâlik tariki): Altın ve gümüş karşılığında arazi kiralamada sakınca yoktur. Hanzala b. Kays şöyle anlattı: Bab 1276Müzâraa (ortakçılık) hakkında 3394 İbn Ömer, Râfi' b. Hadîc'in hadisini duyunca yeni bir hüküm gelmiş olmasından korkup arazi kiralamayı bıraktı. Sâlim b. Abdullah b. Ömer şöyle anlattı: Bab 1277Bu konudaki şiddetli (tehdit) hakkında 3395 Kimin arazisi varsa ya kendisi eksin ya kardeşine ektirsin; üçte bir veya dörtte bir karşılığında kiraya vermesin. Râfi' b. Hadîc Bab 1277Bu konudaki şiddetli (tehdit) hakkında 3396 Ya'lâ b. Hakîm tarikiyle: Arazisi olan ya eksin ya kardeşine ektirsin, kiraya vermesin. Bab 1277Bu konudaki şiddetli (tehdit) hakkında 3397 Ebû Râfi': Resûlullah bize kolaylık veren bir işi yasakladı; Allah'a ve Resûlü'ne itaat daha çok kolaylık verir. Râfi' b. Hadîc Bab 1277Bu konudaki şiddetli (tehdit) hakkında 3398 Kim arazisine ihtiyaç duymazsa onu kardeşine bedelsiz versin ya da boş bıraksın. Üseyd b. Zuhayr şöyle anlattı: Bab 1277Bu konudaki şiddetli (tehdit) hakkında 3399 Ekininizi alın ve ona masrafını geri verin. Ebû Ca'fer el-Hatmî şöyle anlattı: Bab 1277Bu konudaki şiddetli (tehdit) hakkında 3400 Araziyi ancak üç kişi eker: arazi sahibi, kendisine arazi verilen ve altın veya gümüşle kiralayan. Râfi' b. Hadîc Bab 1277Bu konudaki şiddetli (tehdit) hakkında 3401 Osmân b. Sehl: Arazimizi iki yüz dirheme kiraya verdik dedik; Râfi', Onu bırak, Peygamber yasakladı dedi. Osmân b. Sehl b. Râfi' b. Hadîc şöyle anlattı: Bab 1277Bu konudaki şiddetli (tehdit) hakkında 3402 İkiniz faiz yaptınız; araziyi sahiplerine geri ver, masrafını da al. Râfi' b. Hadîc Bab 1277Bu konudaki şiddetli (tehdit) hakkında 3403 Kim bir topluluğun arazisine izinsiz ekin ekerse, ekinden bir şey alamaz; yalnız masrafı onundur. Râfi' b. Hadîc Bab 1278Sahibinin izni olmadan arazi ekmek hakkında 3404 Resûlullah muhâkale, müzâbene, muhâbere, muâveme ve sunyâyı yasakladı, arayaya ruhsat verdi. Câbir b. Abdullah Bab 1279Muhâbere hakkında 3405 Resûlullah müzâbene, muhâkale ve belli olmayan istisnayı yasakladı. Câbir b. Abdullah Bab 1279Muhâbere hakkında 3406 Kim muhâbereyi bırakmazsa, Allah ve Resûlü'nden bir savaşa girdiğini bilsin. Câbir b. Abdullah Bab 1279Muhâbere hakkında 3407 Muhâbere, araziyi ürününün yarısı, üçte biri veya dörtte biri karşılığında almandır. Zeyd b. Sâbit Bab 1279Muhâbere hakkında 3408 Peygamber Hayber halkıyla çıkan meyve veya ekinin yarısı karşılığında anlaştı. Abdullah b. Ömer Bab 1280Müsâkât hakkında 3409 Peygamber Hayber'in hurmalık ve arazisini, kendi mallarıyla işletmeleri şartıyla yahudilere verdi. Abdullah b. Ömer Bab 1280Müsâkât hakkında 3410 Hak budur, gökler ve yer bununla ayakta durur; söylediğin miktar üzerinden almaya razı olduk. Abdullah b. Abbâs Bab 1280Müsâkât hakkında 3411 İbn Abbâs (Zeyd b. Ebü'z-Zerkâ tariki): Hayber'de her sarı ve beyaz, yani altın ve gümüş Peygamber'indir. Bab 1280Müsâkât hakkında 3412 Miksem (mürsel): İbn Revâha, Hurmaların devşirilmesini ben üstleneyim, size söylediğimin yarısını vereyim dedi. Bab 1280Müsâkât hakkında 3413 Âişe: Peygamber, zekât hesaplansın diye hurmaları yenmeden önce tahmin etmesi için İbn Revâha'yı gönderirdi. Âişe Bab 1281Hars (tahmin) hakkında 3414 Allah Hayber'i Resûlü'ne fey olarak verdi; Resûlullah halkını yerinde bıraktı ve ürünü paylaştı. Câbir Bab 1281Hars (tahmin) hakkında 3415 İbn Revâha Hayber hurmasını kırk bin vesk tahmin etti; yahudiler meyveyi alıp yirmi bin veski üstlendi. Câbir b. Abdullah Bab 1281Hars (tahmin) hakkında