Bölüm 23
Alım Satım (Büyû')
كتاب البيوع
Hadisler
3326
Ey tüccarlar topluluğu! Alışverişe boş söz ve yemin karışır; onu sadaka ile karıştırın.
Kays b. Ebû Ğaraze
Bab 1246Yemin ve boş sözün karıştığı ticaret hakkında
3327
Kays b. Ebû Ğaraze (Süfyân tariki): Alışverişe yalan ve yemin karışır.
Bab 1246Yemin ve boş sözün karıştığı ticaret hakkında
3328
Peygamber, on dinar borçlu adama kefil oldu ve madenden getirilen altını kabul etmeyip borcu kendisi ödedi.
Abdullah b. Abbâs
Bab 1247Madenlerin çıkarılması hakkında
3329
Helal apaçıktır, haram da apaçıktır; ikisinin arasında şüpheli işler vardır.
Nu'mân b. Beşîr
Bab 1248Şüpheli şeylerden (şübühât) sakınmak hakkında
3330
Nu'mân b. Beşîr (Zekeriyyâ tariki): Kim şüpheli şeylerden sakınırsa ırzını ve dinini korumuş olur.
Nu'mân b. Beşîr
Bab 1248Şüpheli şeylerden (şübühât) sakınmak hakkında
3331
İnsanlara öyle bir zaman gelecek ki faiz yemeyen kalmayacak; yemese bile buharı ona dokunacak.
Ebû Hüreyre
Bab 1248Şüpheli şeylerden (şübühât) sakınmak hakkında
3332
Sahiplerinin izni olmadan alınmış bir koyunun etini buluyorum; onu esirlere yedir.
Ensâr'dan bir adam
Bab 1248Şüpheli şeylerden (şübühât) sakınmak hakkında
3333
Resûlullah faizi yiyene, yedirene, şahidine ve kâtibine lânet etti.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 1249Faiz (ribâ) yiyen ve yediren hakkında
3334
Câhiliye faizlerinden her faiz kaldırılmıştır; ana mallarınız sizindir, ne zulmedersiniz ne zulme uğrarsınız.
Amr b. el-Ahvas
Bab 1250Faizin kaldırılması hakkında
3335
Yemin malın satışını artırır, bereketi ise yok eder.
Ebû Hüreyre
Bab 1251Alışverişte yeminin mekruh olması hakkında
3336
Süveyd b. Kays: Peygamber bizden bir şalvar aldı ve tartıcıya, Tart ve ağır bastır buyurdu.
Süveyd b. Kays
Bab 1252Tartıda fazla vermek ve ücretle tartmak hakkında
3337
Ebû Safvân b. Umeyre (Şu'be tariki): Hicretten önce Mekke'de Resûlullah'a gelip ona şalvar sattım.
Bab 1252Tartıda fazla vermek ve ücretle tartmak hakkında
3338
Yahyâ b. Maîn: Süfyân'a muhalefet eden herkese karşı geçerli söz, Süfyân'ın sözüdür.
İbn Ebû Rizme şöyle anlattı:
Bab 1252Tartıda fazla vermek ve ücretle tartmak hakkında
3339
Şu'be: Süfyân benden daha hâfızdı.
Şu'be
Bab 1252Tartıda fazla vermek ve ücretle tartmak hakkında
3340
Tartı Mekke halkının tartısıdır, ölçek de Medine halkının ölçeğidir.
Abdullah b. Ömer
Bab 1253Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Ölçek, Medine'nin ölçeğidir" sözü hakkında
3341
Arkadaşınız borcu yüzünden alıkonulmuştur.
Semüre b. Cündeb
Bab 1254Borç hakkında şiddetli (tehdit)
3342
Büyük günahlardan sonra Allah katında en büyük günah, ödeyecek bir şey bırakmadan borçlu olarak ölmektir.
Ebû Mûsâ el-Eş'arî
Bab 1254Borç hakkında şiddetli (tehdit)
3343
Ben her mümine kendi nefsinden daha yakınım; kim borç bırakırsa onun ödenmesi bana aittir.
Câbir b. Abdullah
Bab 1254Borç hakkında şiddetli (tehdit)
3344
Bundan sonra yanımda bedeli olmadıkça hiçbir şey satın almayacağım.
Abdullah b. Abbâs
Bab 1254Borç hakkında şiddetli (tehdit)
3345
Zenginin borcunu geciktirmesi zulümdür; biriniz zengine havale edilirse kabul etsin.
Ebû Hüreyre
Bab 1255(Borcu ödemeyi) geciktirmek hakkında
3346
İnsanların en hayırlısı, borcunu en güzel ödeyenidir.
Ebû Râfi'
Bab 1256(Borcu) güzel ödemek hakkında
3347
Câbir: Peygamber bana olan borcunu ödedi ve fazlasını verdi.
Câbir b. Abdullah
Bab 1256(Borcu) güzel ödemek hakkında
3348
Altın karşılığında altın faizdir, ancak peşin (al-ver) olursa başka.
Ömer
Bab 1257Sarf (paranın parayla değişimi) hakkında
3349
Altın altınla, gümüş gümüşle, buğday buğdayla misli misline; kim fazla verir veya isterse faiz yapmış olur.
Ubâde b. es-Sâmit
Bab 1257Sarf (paranın parayla değişimi) hakkında
3350
Ubâde b. es-Sâmit (Ebû Kılâbe tariki): Sınıflar farklı olunca, elden ele olduğu sürece dilediğiniz gibi satın.
Bab 1257Sarf (paranın parayla değişimi) hakkında
3351
Altın ve boncuklu gerdanlık: Hayır, ikisini birbirinden ayırıncaya kadar (satılamaz).
Fadâle b. Ubeyd
Bab 1258Dirhemlerle satılan kılıç süsü hakkında
3352
Fadâle: On iki dinara aldığım gerdanlıkta daha fazla altın çıktı; Ayrıştırılmadıkça satılmaz buyurdu.
Fadâle b. Ubeyd
Bab 1258Dirhemlerle satılan kılıç süsü hakkında
3353
Altını altınla ancak tartısı tartısına eşit olarak satın.
Fadâle b. Ubeyd
Bab 1258Dirhemlerle satılan kılıç süsü hakkında
3354
Aranızda bir şey kalmışken ayrılmadığınız sürece o günün fiyatıyla almanda sakınca yoktur.
Abdullah b. Ömer
Bab 1259Gümüş (alacağı) yerine altın almak hakkında
3355
İsrâîl'in Simâk'tan rivayeti: Aranızda bir şey kalmadan ayrılmadıkça başka parayla almakta sakınca yoktur.
Bab 1259Gümüş (alacağı) yerine altın almak hakkında
3356
Peygamber hayvanı hayvanla veresiye satmayı yasakladı.
Semüre b. Cündeb
Bab 1260Hayvanı hayvanla veresiye (satmak) hakkında
3357
Abdullah b. Amr, ordu donatırken zekât develeri gelince ödenmek üzere bir deveyi iki deveye alıyordu.
Abdullah b. Amr
Bab 1261Bu konudaki ruhsat hakkında
3358
Peygamber bir köleyi iki köle karşılığında satın aldı.
Câbir
Bab 1262Elden ele (peşin) olduğunda bu (satış) hakkında
3359
Yaş hurma kuruyunca eksilir mi? Evet dediler; bunun üzerine Resûlullah bundan men etti.
Zeyd Ebû Ayyâş şöyle anlattı:
Bab 1263Hurmayı hurmayla (satmak) hakkında
3360
Resûlullah yaş hurmanın kuru hurmayla veresiye satılmasını yasakladı.
Sa'd b. Ebû Vakkâs
Bab 1263Hurmayı hurmayla (satmak) hakkında
3361
Peygamber ağaçtaki meyveyi hurmayla, üzümü kuru üzümle, ekini buğdayla ölçerek satmayı yasakladı.
Abdullah b. Ömer
Bab 1264Müzâbene hakkında
3362
Peygamber arayanın kuru ve yaş hurma karşılığında satılmasına ruhsat verdi.
Zeyd b. Sâbit
Bab 1265Araya satışı hakkında
3363
Araya, sahipleri yaş olarak yesin diye tahmin edilen miktarı karşılığında satılabilir.
Sehl b. Ebû Hasme
Bab 1265Araya satışı hakkında
3364
Resûlullah beş vesktan az veya beş vesk miktarındaki arayanın satılmasına ruhsat verdi.
Ebû Hüreyre
Bab 1266Ariyyenin miktarı hakkında
3365
Abdurabbih b. Saîd: Ariyye, bir adamın birine bir veya iki hurma ağacını yemesi için ayırmasıdır.
Abdurabbih b. Saîd el-Ensârî
Bab 1267Arayanın açıklaması
3366
İbn İshâk: Araya, bağışlanan hurma ağaçlarına bakmak zor gelince onları tahmin edilen miktarla satmaktır.
İbn İshâk
Bab 1267Arayanın açıklaması
3367
Resûlullah meyveleri olgunlaştıkları belli oluncaya kadar satmayı yasakladı; satıcıyı da alıcıyı da men etti.
Abdullah b. Ömer
Bab 1268Meyveleri olgunlukları belli olmadan önce satmak hakkında
3368
Resûlullah hurmayı renk alıncaya, başağı ağarıp âfetten emin oluncaya kadar satmayı yasakladı.
Abdullah b. Ömer
Bab 1268Meyveleri olgunlukları belli olmadan önce satmak hakkında
3369
Resûlullah ganimetleri taksimden önce satmayı ve adamın kuşaksız namaz kılmasını yasakladı.
Ebû Hüreyre
Bab 1268Meyveleri olgunlukları belli olmadan önce satmak hakkında
3370
Resûlullah meyveyi renk alıncaya kadar satmayı yasakladı: Kızarır, sararır ve ondan yenir.
Câbir b. Abdullah
Bab 1268Meyveleri olgunlukları belli olmadan önce satmak hakkında
3371
Peygamber üzümü kararıncaya, taneyi sertleşinceye kadar satmayı yasakladı.
Enes b. Mâlik
Bab 1268Meyveleri olgunlukları belli olmadan önce satmak hakkında
3372
Madem çekişmeyi bırakmıyorsunuz, meyveyi olgunlaştığı belli oluncaya kadar alıp satmayın.
Zeyd b. Sâbit
Bab 1268Meyveleri olgunlukları belli olmadan önce satmak hakkında
3373
Meyve olgunlaşmadan satılmaz; araya dışında ancak dinar veya dirhemle satılır.
Câbir
Bab 1268Meyveleri olgunlukları belli olmadan önce satmak hakkında
3374
Peygamber meyveyi yıllar boyu önceden satmayı yasakladı ve âfet zararını düşürdü.
Câbir b. Abdullah
Bab 1269Yılların (meyvesinin önceden) satışı hakkında
3375
Peygamber muâvemeyi, yani meyveyi birkaç yıllığına önceden satmayı yasakladı.
Câbir b. Abdullah
Bab 1269Yılların (meyvesinin önceden) satışı hakkında
3376
Peygamber garar (belirsizlik) satışını ve taş atma satışını yasakladı.
Ebû Hüreyre
Bab 1270Garar (belirsizlik) satışı hakkında
3377
Peygamber iki satışı, mülâmese ve münâbezeyi, ve iki giyinişi yasakladı.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 1270Garar (belirsizlik) satışı hakkında
3378
Ebû Saîd el-Hudrî (Ma'mer tariki): Münâbeze, bu elbiseyi sana attığımda satış gerçekleşmiştir demesidir.
Bab 1270Garar (belirsizlik) satışı hakkında
3379
Yûnus tarikiyle Ebû Saîd el-Hudrî: Resûlullah münâbeze ve mülâmese satışını yasakladı.
Bab 1270Garar (belirsizlik) satışı hakkında
3380
Resûlullah habelü'l-habele satışını yasakladı.
Abdullah b. Ömer
Bab 1270Garar (belirsizlik) satışı hakkında
3381
İbn Ömer (Ubeydullah tariki): Habelü'l-habele, devenin doğurduğu yavrunun da gebe kalmasıdır.
Bab 1270Garar (belirsizlik) satışı hakkında
3382
İnsanlara ısırıcı bir zaman gelecek; zengin elindekine dişleriyle sarılacak.
Ali b. Ebû Tâlib
Bab 1271Muztarrın (zor durumda kalanın) satışı hakkında
3383
Ben, biri diğerine hıyanet etmedikçe iki ortağın üçüncüsüyüm; hıyanet edince aralarından çıkarım.
Ebû Hüreyre
Bab 1272Ortaklık hakkında
3384
Urve el-Bârikî bir dinarla iki koyun alıp birini sattı; Peygamber alışverişinin bereketli olması için dua etti.
Urve b. Ebü'l-Ca'd el-Bârikî
Bab 1273(Sermaye sahibine) muhalefet eden mudârib hakkında
3385
Ebû Lebîd tarikiyle Urve el-Bârikî: Bir dinarla iki koyun aldı, Peygamber bereket duası etti.
Bab 1273(Sermaye sahibine) muhalefet eden mudârib hakkında
3386
Hakîm b. Hizâm kurbanlığı iki dinara satıp artan dinarı getirdi; Peygamber onu sadaka olarak verdi.
Hakîm b. Hizâm
Bab 1273(Sermaye sahibine) muhalefet eden mudârib hakkında
3387
Sizden kim bir ferak pirinç sahibi gibi olmaya güç yetirebilirse onun gibi olsun.
Abdullah b. Ömer
Bab 1274Başkasının malıyla onun izni olmadan ticaret yapan adam hakkında
3388
İbn Mes'ûd: Ben, Ammâr ve Sa'd Bedir günü elde edeceğimizde ortak olduk; Sa'd iki esir getirdi.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 1275Sermaye olmaksızın ortaklık hakkında
3389
Birinizin arazisini kardeşine bedelsiz vermesi, karşılığında belli bir haraç almasından hayırlıdır.
Amr b. Dînâr şöyle anlattı:
Bab 1276Müzâraa (ortakçılık) hakkında
3390
Zeyd b. Sâbit: Durumunuz bu ise tarlaları kiraya vermeyin buyurdu; Râfi' yalnız bu sözü işitti.
Zeyd b. Sâbit
Bab 1276Müzâraa (ortakçılık) hakkında
3391
Resûlullah araziyi ark kenarındaki ekin karşılığında kiraya vermeyi yasakladı, altın veya gümüşle vermeyi emretti.
Sa'd b. Ebû Vakkâs
Bab 1276Müzâraa (ortakçılık) hakkında
3392
Râfi' b. Hadîc: Araziyi altın ve gümüşle kiraya vermede sakınca yok; teminatlı ve belli şeyde sakınca yoktur.
Hanzala b. Kays el-Ensârî şöyle anlattı:
Bab 1276Müzâraa (ortakçılık) hakkında
3393
Râfi' b. Hadîc (Mâlik tariki): Altın ve gümüş karşılığında arazi kiralamada sakınca yoktur.
Hanzala b. Kays şöyle anlattı:
Bab 1276Müzâraa (ortakçılık) hakkında
3394
İbn Ömer, Râfi' b. Hadîc'in hadisini duyunca yeni bir hüküm gelmiş olmasından korkup arazi kiralamayı bıraktı.
Sâlim b. Abdullah b. Ömer şöyle anlattı:
Bab 1277Bu konudaki şiddetli (tehdit) hakkında
3395
Kimin arazisi varsa ya kendisi eksin ya kardeşine ektirsin; üçte bir veya dörtte bir karşılığında kiraya vermesin.
Râfi' b. Hadîc
Bab 1277Bu konudaki şiddetli (tehdit) hakkında
3396
Ya'lâ b. Hakîm tarikiyle: Arazisi olan ya eksin ya kardeşine ektirsin, kiraya vermesin.
Bab 1277Bu konudaki şiddetli (tehdit) hakkında
3397
Ebû Râfi': Resûlullah bize kolaylık veren bir işi yasakladı; Allah'a ve Resûlü'ne itaat daha çok kolaylık verir.
Râfi' b. Hadîc
Bab 1277Bu konudaki şiddetli (tehdit) hakkında
3398
Kim arazisine ihtiyaç duymazsa onu kardeşine bedelsiz versin ya da boş bıraksın.
Üseyd b. Zuhayr şöyle anlattı:
Bab 1277Bu konudaki şiddetli (tehdit) hakkında
3399
Ekininizi alın ve ona masrafını geri verin.
Ebû Ca'fer el-Hatmî şöyle anlattı:
Bab 1277Bu konudaki şiddetli (tehdit) hakkında
3400
Araziyi ancak üç kişi eker: arazi sahibi, kendisine arazi verilen ve altın veya gümüşle kiralayan.
Râfi' b. Hadîc
Bab 1277Bu konudaki şiddetli (tehdit) hakkında
3401
Osmân b. Sehl: Arazimizi iki yüz dirheme kiraya verdik dedik; Râfi', Onu bırak, Peygamber yasakladı dedi.
Osmân b. Sehl b. Râfi' b. Hadîc şöyle anlattı:
Bab 1277Bu konudaki şiddetli (tehdit) hakkında
3402
İkiniz faiz yaptınız; araziyi sahiplerine geri ver, masrafını da al.
Râfi' b. Hadîc
Bab 1277Bu konudaki şiddetli (tehdit) hakkında
3403
Kim bir topluluğun arazisine izinsiz ekin ekerse, ekinden bir şey alamaz; yalnız masrafı onundur.
Râfi' b. Hadîc
Bab 1278Sahibinin izni olmadan arazi ekmek hakkında
3404
Resûlullah muhâkale, müzâbene, muhâbere, muâveme ve sunyâyı yasakladı, arayaya ruhsat verdi.
Câbir b. Abdullah
Bab 1279Muhâbere hakkında
3405
Resûlullah müzâbene, muhâkale ve belli olmayan istisnayı yasakladı.
Câbir b. Abdullah
Bab 1279Muhâbere hakkında
3406
Kim muhâbereyi bırakmazsa, Allah ve Resûlü'nden bir savaşa girdiğini bilsin.
Câbir b. Abdullah
Bab 1279Muhâbere hakkında
3407
Muhâbere, araziyi ürününün yarısı, üçte biri veya dörtte biri karşılığında almandır.
Zeyd b. Sâbit
Bab 1279Muhâbere hakkında
3408
Peygamber Hayber halkıyla çıkan meyve veya ekinin yarısı karşılığında anlaştı.
Abdullah b. Ömer
Bab 1280Müsâkât hakkında
3409
Peygamber Hayber'in hurmalık ve arazisini, kendi mallarıyla işletmeleri şartıyla yahudilere verdi.
Abdullah b. Ömer
Bab 1280Müsâkât hakkında
3410
Hak budur, gökler ve yer bununla ayakta durur; söylediğin miktar üzerinden almaya razı olduk.
Abdullah b. Abbâs
Bab 1280Müsâkât hakkında
3411
İbn Abbâs (Zeyd b. Ebü'z-Zerkâ tariki): Hayber'de her sarı ve beyaz, yani altın ve gümüş Peygamber'indir.
Bab 1280Müsâkât hakkında
3412
Miksem (mürsel): İbn Revâha, Hurmaların devşirilmesini ben üstleneyim, size söylediğimin yarısını vereyim dedi.
Bab 1280Müsâkât hakkında
3413
Âişe: Peygamber, zekât hesaplansın diye hurmaları yenmeden önce tahmin etmesi için İbn Revâha'yı gönderirdi.
Âişe
Bab 1281Hars (tahmin) hakkında
3414
Allah Hayber'i Resûlü'ne fey olarak verdi; Resûlullah halkını yerinde bıraktı ve ürünü paylaştı.
Câbir
Bab 1281Hars (tahmin) hakkında
3415
İbn Revâha Hayber hurmasını kırk bin vesk tahmin etti; yahudiler meyveyi alıp yirmi bin veski üstlendi.
Câbir b. Abdullah
Bab 1281Hars (tahmin) hakkında