Bölüm 55

Vasiyetler

44 hadis No 2738 - 2781
كتاب الوصايا

Hadisler

2738 Vasiyet edeceği bir şeyi olan müslümanın, vasiyeti yanında yazılı olmadan iki gece geçirmesi doğru değildir. Abdullah b. Ömer Bab 1Vasiyetler 2739 Resûlullah vefatında yalnızca beyaz katırını, silahını ve sadaka kıldığı bir araziyi bıraktı. Resûlullah'ın kayınbiraderi, Cüveyriye bint Hâris'in kardeşi Amr b. Hâris Bab 1Vasiyetler 2740 Peygamber vasiyet etti mi, diye sordum; "Hayır, Allah'ın kitabını vasiyet etti" dedi. Talha b. Musarrif Bab 1Vasiyetler 2741 Âişe: "Ali'ye ne zaman vasiyet etti? Ben onu göğsüme dayamıştım, kucağımda vefat etti" dedi. Esved Bab 1Vasiyetler 2742 Üçte bir de çoktur; vârislerini zengin bırakman, onları insanlara el açar halde bırakmandan daha hayırlıdır. Sa'd b. Ebû Vakkâs Bab 2Kişinin vârislerini zengin bırakması, onların insanlara el açmalarından daha hayırlıdır 2743 Keşke insanlar vasiyeti dörtte bire indirseler; çünkü Resûlullah: "Üçte bir de çoktur" buyurdu. İbn Abbâs Bab 3Üçte bir ile vasiyet 2744 Sa'd yarısını vasiyet etmek isteyince Peygamber: "Yarısı çoktur" buyurdu. Sa'd Bab 3Üçte bir ile vasiyet 2745 Ey Abd b. Zem'a! O senindir. Çocuk döşeğe aittir, zina edene ise taş vardır. Peygamber'in hanımı Âişe Bab 4Vasiyet edenin vasîsine "Çocuğumu gözet" demesi ve vasînin hangi iddiada bulunabileceği 2746 Başı iki taş arasında ezilen cariye başıyla Yahudiyi işaret etti; Peygamber onun başının taşla ezilmesini emretti. Enes Bab 5Hasta başıyla açık bir işaret yaparsa (bu işareti) geçerli olur 2747 Mal çocuğa, vasiyet ana babaya idi; Allah bundan dilediğini neshetti. İbn Abbâs Bab 6Vârise vasiyet yoktur 2748 En faziletli sadaka, sağlıklı ve mala düşkün iken, zenginlik umup fakirlikten korkarken verdiğin sadakadır. Ebû Hüreyre Bab 7Ölüm anında sadaka vermek 2749 Münafığın alameti üçtür; güvenildiğinde emanete hıyanet etmek de onlardandır. Ebû Hüreyre Bab 8Yüce Allah'ın şu sözü: "...yapacağı vasiyetten ya da borçtan sonra" (Nisâ 4/11) 2750 Ey Hakîm! Bu mal tatlı ve yeşildir; kim onu gönül tokluğuyla alırsa onda kendisine bereket verilir. Hakîm b. Hizâm Bab 9Yüce Allah'ın "...yapacağı vasiyetten ya da borçtan sonra" (Nisâ 4/11) sözünün tevili 2751 Hizmetçi efendisinin malında çobandır; kişi de babasının malında çobandır. İbn Ömer Bab 9Yüce Allah'ın "...yapacağı vasiyetten ya da borçtan sonra" (Nisâ 4/11) sözünün tevili 2752 Peygamber Ebû Talha'ya: "Onu en yakın akrabalarına vermeni uygun görüyorum" buyurdu. Enes Bab 10Kişi akrabalarına vakfeder ya da vasiyet ederse; akrabalar kimlerdir? 2753 Ey Kureyş topluluğu! Kendinizi ateşten satın alın; ben Allah'tan gelecek hiçbir şeye karşı size fayda veremem. Ebû Hüreyre Bab 11Kadınlar ve çocuk akrabalar (kavramı) içine girer mi? 2754 Peygamber kurbanlık deveyi süren adama üçüncü ya da dördüncü defasında: "Ona bin, yazık sana!" buyurdu. Enes Bab 12Vakfeden kimse vakfından faydalanabilir mi? 2755 Resûlullah kurbanlık deveyi süren adama ikinci ya da üçüncü defasında: "Ona bin, yazık sana!" buyurdu. Ebû Hüreyre Bab 12Vakfeden kimse vakfından faydalanabilir mi? 2756 Sa'd b. Ubâde: "Seni şahit tutuyorum ki Mihrâf bahçem annem adına sadakadır" dedi. İbn Abbâs Bab 15Kişi "Arazim ya da bahçem annem adına sadakadır" derse, kimin için olduğunu açıklamasa da bu caizdir 2757 Malının bir kısmını kendine alıkoy, bu senin için daha hayırlıdır. Ka'b b. Mâlik Bab 16Kişi malının bir kısmını, kölelerinin ya da hayvanlarının bir kısmını sadaka olarak verir ya da vakfederse bu caizdir 2758 Ne güzel ey Ebû Talha! Bu kazançlı bir maldır; onu senden kabul ettik, sana geri verdik, en yakın akrabalarına ver. Enes Bab 17Vekiline sadaka olarak veren, sonra vekilin onu kendisine geri verdiği kimse 2759 Bazıları bu âyetin neshedildiğini ileri sürüyor; hayır, Allah'a yemin ederim ki neshedilmedi. İbn Abbâs Bab 18Yüce Allah'ın şu sözü: "Taksim sırasında akrabalar, yetimler ve yoksullar hazır bulunursa ondan onlara da rızık verin" (Nisâ 4/8) 2760 Annem ansızın vefat etti, onun adına sadaka vereyim mi? "Evet, onun adına sadaka ver" buyurdu. Âişe Bab 19Ansızın ölen kimse adına (yakınlarının) sadaka vermesinin müstehap oluşu ve ölü adına adakların yerine getirilmesi 2761 Sa'd b. Ubâde: "Annem üzerinde adak varken öldü" deyince Peygamber: "Onu onun adına yerine getir" buyurdu. İbn Abbâs Bab 19Ansızın ölen kimse adına (yakınlarının) sadaka vermesinin müstehap oluşu ve ölü adına adakların yerine getirilmesi 2762 Sâideoğulları'ndan Sa'd b. Ubâde, annesi adına sadaka vermenin ona fayda verip vermeyeceğini sordu: "Evet" buyurdu. İbn Abbâs Bab 20Vakıfta ve sadakada şahit tutmak 2763 Bu âyet, velisinin himayesinde olup güzelliğine ve malına göz dikilen yetim kız hakkındadır. Urve b. Zübeyr, Âişe'ye şöyle sorduğunu anlattı: Bab 21Yüce Allah'ın şu sözü: "Yetimlere mallarını verin; temizi pis olanla değiştirmeyin ve onların mallarını kendi mallarınıza katarak yemeyin. Şüphesiz bu büyük bir günahtır. Eğer yetimler hakkında adaleti gözetemeyeceğinizden korkarsanız, size helal olan kadınlarla evlenin" (Nisâ 4/2-3) 2764 Aslını sadaka olarak ver; satılmaz, hibe edilmez, miras bırakılmaz, fakat meyvesi harcanır. İbn Ömer Bab 22Vasînin yetimin malında yapabileceği işler ve emeği ölçüsünde ondan yiyebileceği 2765 Âyet, yetimin velisi muhtaç olduğunda onun malından örfe uygun şekilde faydalanması hakkında indi. Âişe Bab 22Vasînin yetimin malında yapabileceği işler ve emeği ölçüsünde ondan yiyebileceği 2766 Helak edici yedi şeyden sakının; bunlar arasında faiz yemek ve yetim malı yemek de vardır. Ebû Hüreyre Bab 23Yüce Allah'ın şu sözü: "Yetimlerin mallarını haksız yere yiyenler, karınlarına ancak ateş doldurmuş olurlar; onlar alevli bir ateşe gireceklerdir" (Nisâ 4/10) 2767 Nâfi': "İbn Ömer hiç kimsenin kendisine yaptığı vasiyeti geri çevirmedi" dedi. Nâfi' Bab 24Yüce Allah'ın şu sözü: "Sana yetimler hakkında soruyorlar. De ki: Onların durumunu düzeltmek hayırlıdır. Eğer onlarla birlikte yaşarsanız (unutmayın ki) onlar sizin kardeşlerinizdir. Allah ifsat edeni ıslah edenden ayırt eder. Allah dileseydi sizi sıkıntıya sokardı. Şüphesiz Allah mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir" (Bakara 2/220) 2768 Yaptığım bir şey için bana "Niçin böyle yaptın?", yapmadığım için de "Niçin yapmadın?" dememiştir. Enes Bab 25Kendisi için iyi olduğunda yetimi yolculukta ve ikamette hizmette kullanmak; annenin ve kocasının yetime bakması 2769 Ebû Talha'nın en sevdiği malı Beyrühâ'yı sadaka verince Peygamber: "Ne güzel! Bu kazançlı bir maldır" buyurdu. Enes b. Mâlik Bab 26Kişi bir araziyi vakfeder de sınırlarını açıklamazsa bu caizdir; sadaka da böyledir 2770 Bir adam: "Bir meyve bahçem var, seni şahit tutuyorum ki onu annem adına sadaka olarak verdim" dedi. İbn Abbâs Bab 26Kişi bir araziyi vakfeder de sınırlarını açıklamazsa bu caizdir; sadaka da böyledir 2771 Ey Neccâroğulları! Bu bahçenizin bedelini bana söyleyin. "Onun bedelini ancak Allah'tan isteriz" dediler. Enes Bab 27Bir topluluk ortak (bölünmemiş) bir araziyi vakfederse bu caizdir 2772 Dilersen aslını vakfeder, onun gelirini sadaka olarak verirsin. İbn Ömer Bab 28Vakıf nasıl yazılır? 2773 Ömer Hayber'deki malını haber verince Peygamber: "Dilersen onu sadaka olarak verirsin" buyurdu. İbn Ömer Bab 29Zengin, fakir ve misafir için vakıf 2774 Resûlullah Medine'ye gelince mescidin yapılmasını emretti ve Neccâroğulları'ndan bahçelerinin bedelini istedi. Enes b. Mâlik Bab 30Mescit için arazi vakfetmek 2775 Ömer Allah yolunda verdiği atı satın almak isteyince Resûlullah: "Onu satın alma, sadakandan asla geri dönme" buyurdu. İbn Ömer Bab 31Binek hayvanlarını, atları, ticaret mallarını ve altın-gümüşü vakfetmek 2776 Mirasçılarım bir dinar bile paylaşmazlar; hanımlarımın nafakası ve işçimin geçiminden sonra bıraktığım sadakadır. Ebû Hüreyre Bab 32Vakfı idare edenin nafakası 2777 Ömer, vakfını idare edenin ondan yemesini ve mal edinmeksizin dostuna yedirmesini şart koştu. İbn Ömer Bab 32Vakfı idare edenin nafakası 2778 Kim Rûme kuyusunu kazarsa cennet onundur; kim Usret ordusunu donatırsa cennet onundur. Ebû Abdurrahman Bab 33Kişi bir arazi ya da kuyu vakfeder ve kendisi için de müslümanların kovaları gibi (bir hak) şart koşarsa 2779 Neccâroğulları: "Bahçemizin bedelini ancak Allah'tan isteriz" dediler. Enes Bab 34Vakfedenler "Onun bedelini ancak Allah'tan isteriz" derse bu caizdir 2780 Ölen Sehmî'nin kaybolan gümüş kadehi Mekke'de bulununca velileri yemin etti ve şahitlik âyeti indi. İbn Abbâs Bab 35Yüce Allah'ın şu sözü: "Ey iman edenler! Birinize ölüm geldiğinde, vasiyet sırasında aranızdaki şahitlik, sizden iki adil kişinin, yahut yolculukta iken başınıza ölüm musibeti gelirse, sizden olmayan başka iki kişinin şahitliğidir. Eğer şüphe ederseniz onları namazdan sonra alıkoyarsınız da: 'Akraba bile olsa onu (yemini) hiçbir bedele değişmeyiz, Allah'ın şahitliğini gizlemeyiz; aksi halde biz elbette günahkârlardan oluruz' diye Allah'a yemin ederler. Eğer o ikisinin bir günaha girdiği ortaya çıkarsa, kendilerine karşı hak iddia edilenlerden (ölüye) en yakın olan diğer iki kişi onların yerine geçer ve: 'Bizim şahitliğimiz o ikisinin şahitliğinden daha doğrudur, biz haddi aşmadık; aksi halde biz elbette zalimlerden oluruz' diye Allah'a yemin ederler. Bu, şahitliği gereği gibi yapmalarına ya da yeminlerinden sonra (başka) yeminlerin reddedilmesinden korkmalarına daha elverişlidir. Allah'tan korkun ve dinleyin. Allah fasıklar topluluğunu doğru yola iletmez" (Mâide 5/106-108) 2781 Câbir'in babasının borcu ödendiği halde, Resûlullah'ın üzerine oturduğu harmandan tek bir hurma eksilmemişti. Câbir b. Abdullah el-Ensârî Bab 36Vasînin, vârisler hazır bulunmadan ölünün borçlarını ödemesi