Bölüm 55
Vasiyetler
كتاب الوصايا
Hadisler
2738
Vasiyet edeceği bir şeyi olan müslümanın, vasiyeti yanında yazılı olmadan iki gece geçirmesi doğru değildir.
Abdullah b. Ömer
Bab 1Vasiyetler
2739
Resûlullah vefatında yalnızca beyaz katırını, silahını ve sadaka kıldığı bir araziyi bıraktı.
Resûlullah'ın kayınbiraderi, Cüveyriye bint Hâris'in kardeşi Amr b. Hâris
Bab 1Vasiyetler
2740
Peygamber vasiyet etti mi, diye sordum; "Hayır, Allah'ın kitabını vasiyet etti" dedi.
Talha b. Musarrif
Bab 1Vasiyetler
2741
Âişe: "Ali'ye ne zaman vasiyet etti? Ben onu göğsüme dayamıştım, kucağımda vefat etti" dedi.
Esved
Bab 1Vasiyetler
2742
Üçte bir de çoktur; vârislerini zengin bırakman, onları insanlara el açar halde bırakmandan daha hayırlıdır.
Sa'd b. Ebû Vakkâs
Bab 2Kişinin vârislerini zengin bırakması, onların insanlara el açmalarından daha hayırlıdır
2743
Keşke insanlar vasiyeti dörtte bire indirseler; çünkü Resûlullah: "Üçte bir de çoktur" buyurdu.
İbn Abbâs
Bab 3Üçte bir ile vasiyet
2744
Sa'd yarısını vasiyet etmek isteyince Peygamber: "Yarısı çoktur" buyurdu.
Sa'd
Bab 3Üçte bir ile vasiyet
2745
Ey Abd b. Zem'a! O senindir. Çocuk döşeğe aittir, zina edene ise taş vardır.
Peygamber'in hanımı Âişe
Bab 4Vasiyet edenin vasîsine "Çocuğumu gözet" demesi ve vasînin hangi iddiada bulunabileceği
2746
Başı iki taş arasında ezilen cariye başıyla Yahudiyi işaret etti; Peygamber onun başının taşla ezilmesini emretti.
Enes
Bab 5Hasta başıyla açık bir işaret yaparsa (bu işareti) geçerli olur
2747
Mal çocuğa, vasiyet ana babaya idi; Allah bundan dilediğini neshetti.
İbn Abbâs
Bab 6Vârise vasiyet yoktur
2748
En faziletli sadaka, sağlıklı ve mala düşkün iken, zenginlik umup fakirlikten korkarken verdiğin sadakadır.
Ebû Hüreyre
Bab 7Ölüm anında sadaka vermek
2749
Münafığın alameti üçtür; güvenildiğinde emanete hıyanet etmek de onlardandır.
Ebû Hüreyre
Bab 8Yüce Allah'ın şu sözü: "...yapacağı vasiyetten ya da borçtan sonra" (Nisâ 4/11)
2750
Ey Hakîm! Bu mal tatlı ve yeşildir; kim onu gönül tokluğuyla alırsa onda kendisine bereket verilir.
Hakîm b. Hizâm
Bab 9Yüce Allah'ın "...yapacağı vasiyetten ya da borçtan sonra" (Nisâ 4/11) sözünün tevili
2751
Hizmetçi efendisinin malında çobandır; kişi de babasının malında çobandır.
İbn Ömer
Bab 9Yüce Allah'ın "...yapacağı vasiyetten ya da borçtan sonra" (Nisâ 4/11) sözünün tevili
2752
Peygamber Ebû Talha'ya: "Onu en yakın akrabalarına vermeni uygun görüyorum" buyurdu.
Enes
Bab 10Kişi akrabalarına vakfeder ya da vasiyet ederse; akrabalar kimlerdir?
2753
Ey Kureyş topluluğu! Kendinizi ateşten satın alın; ben Allah'tan gelecek hiçbir şeye karşı size fayda veremem.
Ebû Hüreyre
Bab 11Kadınlar ve çocuk akrabalar (kavramı) içine girer mi?
2754
Peygamber kurbanlık deveyi süren adama üçüncü ya da dördüncü defasında: "Ona bin, yazık sana!" buyurdu.
Enes
Bab 12Vakfeden kimse vakfından faydalanabilir mi?
2755
Resûlullah kurbanlık deveyi süren adama ikinci ya da üçüncü defasında: "Ona bin, yazık sana!" buyurdu.
Ebû Hüreyre
Bab 12Vakfeden kimse vakfından faydalanabilir mi?
2756
Sa'd b. Ubâde: "Seni şahit tutuyorum ki Mihrâf bahçem annem adına sadakadır" dedi.
İbn Abbâs
Bab 15Kişi "Arazim ya da bahçem annem adına sadakadır" derse, kimin için olduğunu açıklamasa da bu caizdir
2757
Malının bir kısmını kendine alıkoy, bu senin için daha hayırlıdır.
Ka'b b. Mâlik
Bab 16Kişi malının bir kısmını, kölelerinin ya da hayvanlarının bir kısmını sadaka olarak verir ya da vakfederse bu caizdir
2758
Ne güzel ey Ebû Talha! Bu kazançlı bir maldır; onu senden kabul ettik, sana geri verdik, en yakın akrabalarına ver.
Enes
Bab 17Vekiline sadaka olarak veren, sonra vekilin onu kendisine geri verdiği kimse
2759
Bazıları bu âyetin neshedildiğini ileri sürüyor; hayır, Allah'a yemin ederim ki neshedilmedi.
İbn Abbâs
Bab 18Yüce Allah'ın şu sözü: "Taksim sırasında akrabalar, yetimler ve yoksullar hazır bulunursa ondan onlara da rızık verin" (Nisâ 4/8)
2760
Annem ansızın vefat etti, onun adına sadaka vereyim mi? "Evet, onun adına sadaka ver" buyurdu.
Âişe
Bab 19Ansızın ölen kimse adına (yakınlarının) sadaka vermesinin müstehap oluşu ve ölü adına adakların yerine getirilmesi
2761
Sa'd b. Ubâde: "Annem üzerinde adak varken öldü" deyince Peygamber: "Onu onun adına yerine getir" buyurdu.
İbn Abbâs
Bab 19Ansızın ölen kimse adına (yakınlarının) sadaka vermesinin müstehap oluşu ve ölü adına adakların yerine getirilmesi
2762
Sâideoğulları'ndan Sa'd b. Ubâde, annesi adına sadaka vermenin ona fayda verip vermeyeceğini sordu: "Evet" buyurdu.
İbn Abbâs
Bab 20Vakıfta ve sadakada şahit tutmak
2763
Bu âyet, velisinin himayesinde olup güzelliğine ve malına göz dikilen yetim kız hakkındadır.
Urve b. Zübeyr, Âişe'ye şöyle sorduğunu anlattı:
Bab 21Yüce Allah'ın şu sözü: "Yetimlere mallarını verin; temizi pis olanla değiştirmeyin ve onların mallarını kendi mallarınıza katarak yemeyin. Şüphesiz bu büyük bir günahtır. Eğer yetimler hakkında adaleti gözetemeyeceğinizden korkarsanız, size helal olan kadınlarla evlenin" (Nisâ 4/2-3)
2764
Aslını sadaka olarak ver; satılmaz, hibe edilmez, miras bırakılmaz, fakat meyvesi harcanır.
İbn Ömer
Bab 22Vasînin yetimin malında yapabileceği işler ve emeği ölçüsünde ondan yiyebileceği
2765
Âyet, yetimin velisi muhtaç olduğunda onun malından örfe uygun şekilde faydalanması hakkında indi.
Âişe
Bab 22Vasînin yetimin malında yapabileceği işler ve emeği ölçüsünde ondan yiyebileceği
2766
Helak edici yedi şeyden sakının; bunlar arasında faiz yemek ve yetim malı yemek de vardır.
Ebû Hüreyre
Bab 23Yüce Allah'ın şu sözü: "Yetimlerin mallarını haksız yere yiyenler, karınlarına ancak ateş doldurmuş olurlar; onlar alevli bir ateşe gireceklerdir" (Nisâ 4/10)
2767
Nâfi': "İbn Ömer hiç kimsenin kendisine yaptığı vasiyeti geri çevirmedi" dedi.
Nâfi'
Bab 24Yüce Allah'ın şu sözü: "Sana yetimler hakkında soruyorlar. De ki: Onların durumunu düzeltmek hayırlıdır. Eğer onlarla birlikte yaşarsanız (unutmayın ki) onlar sizin kardeşlerinizdir. Allah ifsat edeni ıslah edenden ayırt eder. Allah dileseydi sizi sıkıntıya sokardı. Şüphesiz Allah mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir" (Bakara 2/220)
2768
Yaptığım bir şey için bana "Niçin böyle yaptın?", yapmadığım için de "Niçin yapmadın?" dememiştir.
Enes
Bab 25Kendisi için iyi olduğunda yetimi yolculukta ve ikamette hizmette kullanmak; annenin ve kocasının yetime bakması
2769
Ebû Talha'nın en sevdiği malı Beyrühâ'yı sadaka verince Peygamber: "Ne güzel! Bu kazançlı bir maldır" buyurdu.
Enes b. Mâlik
Bab 26Kişi bir araziyi vakfeder de sınırlarını açıklamazsa bu caizdir; sadaka da böyledir
2770
Bir adam: "Bir meyve bahçem var, seni şahit tutuyorum ki onu annem adına sadaka olarak verdim" dedi.
İbn Abbâs
Bab 26Kişi bir araziyi vakfeder de sınırlarını açıklamazsa bu caizdir; sadaka da böyledir
2771
Ey Neccâroğulları! Bu bahçenizin bedelini bana söyleyin. "Onun bedelini ancak Allah'tan isteriz" dediler.
Enes
Bab 27Bir topluluk ortak (bölünmemiş) bir araziyi vakfederse bu caizdir
2772
Dilersen aslını vakfeder, onun gelirini sadaka olarak verirsin.
İbn Ömer
Bab 28Vakıf nasıl yazılır?
2773
Ömer Hayber'deki malını haber verince Peygamber: "Dilersen onu sadaka olarak verirsin" buyurdu.
İbn Ömer
Bab 29Zengin, fakir ve misafir için vakıf
2774
Resûlullah Medine'ye gelince mescidin yapılmasını emretti ve Neccâroğulları'ndan bahçelerinin bedelini istedi.
Enes b. Mâlik
Bab 30Mescit için arazi vakfetmek
2775
Ömer Allah yolunda verdiği atı satın almak isteyince Resûlullah: "Onu satın alma, sadakandan asla geri dönme" buyurdu.
İbn Ömer
Bab 31Binek hayvanlarını, atları, ticaret mallarını ve altın-gümüşü vakfetmek
2776
Mirasçılarım bir dinar bile paylaşmazlar; hanımlarımın nafakası ve işçimin geçiminden sonra bıraktığım sadakadır.
Ebû Hüreyre
Bab 32Vakfı idare edenin nafakası
2777
Ömer, vakfını idare edenin ondan yemesini ve mal edinmeksizin dostuna yedirmesini şart koştu.
İbn Ömer
Bab 32Vakfı idare edenin nafakası
2778
Kim Rûme kuyusunu kazarsa cennet onundur; kim Usret ordusunu donatırsa cennet onundur.
Ebû Abdurrahman
Bab 33Kişi bir arazi ya da kuyu vakfeder ve kendisi için de müslümanların kovaları gibi (bir hak) şart koşarsa
2779
Neccâroğulları: "Bahçemizin bedelini ancak Allah'tan isteriz" dediler.
Enes
Bab 34Vakfedenler "Onun bedelini ancak Allah'tan isteriz" derse bu caizdir
2780
Ölen Sehmî'nin kaybolan gümüş kadehi Mekke'de bulununca velileri yemin etti ve şahitlik âyeti indi.
İbn Abbâs
Bab 35Yüce Allah'ın şu sözü: "Ey iman edenler! Birinize ölüm geldiğinde, vasiyet sırasında aranızdaki şahitlik, sizden iki adil kişinin, yahut yolculukta iken başınıza ölüm musibeti gelirse, sizden olmayan başka iki kişinin şahitliğidir. Eğer şüphe ederseniz onları namazdan sonra alıkoyarsınız da: 'Akraba bile olsa onu (yemini) hiçbir bedele değişmeyiz, Allah'ın şahitliğini gizlemeyiz; aksi halde biz elbette günahkârlardan oluruz' diye Allah'a yemin ederler. Eğer o ikisinin bir günaha girdiği ortaya çıkarsa, kendilerine karşı hak iddia edilenlerden (ölüye) en yakın olan diğer iki kişi onların yerine geçer ve: 'Bizim şahitliğimiz o ikisinin şahitliğinden daha doğrudur, biz haddi aşmadık; aksi halde biz elbette zalimlerden oluruz' diye Allah'a yemin ederler. Bu, şahitliği gereği gibi yapmalarına ya da yeminlerinden sonra (başka) yeminlerin reddedilmesinden korkmalarına daha elverişlidir. Allah'tan korkun ve dinleyin. Allah fasıklar topluluğunu doğru yola iletmez" (Mâide 5/106-108)
2781
Câbir'in babasının borcu ödendiği halde, Resûlullah'ın üzerine oturduğu harmandan tek bir hurma eksilmemişti.
Câbir b. Abdullah el-Ensârî
Bab 36Vasînin, vârisler hazır bulunmadan ölünün borçlarını ödemesi