Bölüm 5
Nafile Namazlar (Tatavvu)
كتاب التطوع
Hadisler
1250
Kim bir günde nafile olarak on iki rekât namaz kılarsa, kendisine cennette bir ev yapılır.
Ümmü Habîbe
Bab 441Nafile ve sünnet rekâtları
1251
Âişe: Öğleden önce evimde dört rekât kılar, sonra çıkıp insanlara kıldırır, sonra dönüp iki rekât kılardı.
Abdullah b. Şakîk şöyle anlattı:
Bab 441Nafile ve sünnet rekâtları
1252
Cumadan sonra evine dönünceye kadar namaz kılmaz, dönünce iki rekât kılardı.
Abdullah b. Ömer
Bab 441Nafile ve sünnet rekâtları
1253
Peygamber öğleden önceki dört rekâtı ve sabah namazından önceki iki rekâtı bırakmazdı.
Âişe
Bab 441Nafile ve sünnet rekâtları
1254
Resûlullah nafilelerden hiçbirine sabahtan önceki iki rekâta gösterdiği kadar özen göstermezdi.
Âişe
Bab 442Sabah (namazının) iki rekâtı
1255
Sabahın sünnetini o kadar hafif kılardı ki "Fâtiha'yı okudu mu?" derdim.
Âişe
Bab 443Bu iki (rekâtı) hafif kılmak
1256
Peygamber sabahın iki rekâtında Kâfirûn ve İhlâs sûrelerini okudu.
Ebû Hüreyre
Bab 443Bu iki (rekâtı) hafif kılmak
1257
Ortalık daha çok aydınlansaydı bile sabahın iki rekâtını kılar, onları güzel ve eksiksiz kılardım.
Bilâl
Bab 443Bu iki (rekâtı) hafif kılmak
1258
Atlılar sizi kovalasa bile sabahın iki rekâtını bırakmayın.
Ebû Hüreyre
Bab 443Bu iki (rekâtı) hafif kılmak
1259
Sabahın sünnetinde çoğu zaman "Allah'a ve bize indirilene iman ettik" âyetini okurdu.
Abdullah b. Abbâs
Bab 443Bu iki (rekâtı) hafif kılmak
1260
Sabahın ikinci rekâtında "Rabbimiz! İndirdiğine iman ettik ve peygambere uyduk" âyetini okurdu.
Ebû Hüreyre
Bab 443Bu iki (rekâtı) hafif kılmak
1261
Biriniz sabahtan önceki iki rekâtı kıldığında sağ yanı üzerine uzansın.
Ebû Hüreyre
Bab 444Ondan sonra yanı üzerine uzanmak
1262
Gece namazını bitirince uyanık isem benimle konuşur, uyuyor isem beni uyandırırdı.
Âişe
Bab 444Ondan sonra yanı üzerine uzanmak
1263
Sabahın iki rekâtını kılınca, ben uyuyor isem uzanır, uyanık isem benimle konuşurdu.
Âişe
Bab 444Ondan sonra yanı üzerine uzanmak
1264
Sabah namazına çıkarken uğradığı her adama namaz için seslenir ya da onu ayağıyla dürterdi.
Ebû Bekre
Bab 444Ondan sonra yanı üzerine uzanmak
1265
Ey falan! Hangisi senin namazın: Tek başına kıldığın mı, yoksa bizimle kıldığın mı?
Abdullah b. Sercis
Bab 445Sabah (namazının) iki rekâtını kılmadan imama yetiştiğinde
1266
Namaz için kamet getirildiğinde farz namazdan başka namaz yoktur.
Ebû Hüreyre
Bab 445Sabah (namazının) iki rekâtını kılmadan imama yetiştiğinde
1267
Sabahın sünnetini farzdan sonra kılan adama Resûlullah bir şey demeyip sustu.
Kays b. Amr
Bab 446(Onu) kaçıran kimse ne zaman kaza eder?
1268
Atâ'nın Sa'd b. Saîd'den rivayeti: Sabahın sünnetini farzdan sonra kılana Resûlullah ses çıkarmadı.
Bab 446(Onu) kaçıran kimse ne zaman kaza eder?
1269
Kim öğleden önce dört rekâta ve ondan sonra dört rekâta devam ederse, ateşe haram kılınır.
Peygamber'in hanımı Ümmü Habîbe
Bab 447Öğleden önce ve sonra dört (rekât)
1270
Öğleden önce aralarında selam bulunmayan dört rekât için göklerin kapıları açılır.
Ebû Eyyûb
Bab 447Öğleden önce ve sonra dört (rekât)
1271
İkindiden önce dört rekât kılan kimseye Allah rahmet etsin.
Abdullah b. Ömer
Bab 448İkindiden önce namaz
1272
Peygamber ikindiden önce iki rekât kılardı.
Ali
Bab 448İkindiden önce namaz
1273
Abdülkays heyeti beni öğleden sonraki iki rekâttan alıkoydu; işte bu ikisi, o iki rekâttır.
İbn Abbâs'ın azatlısı Kureyb şöyle anlattı:
Bab 449İkindiden sonra namaz
1274
Peygamber, güneş yüksekte olduğu durum dışında ikindiden sonra namaz kılmayı yasakladı.
Ali
Bab 450Güneş yüksekte olduğunda bu iki (rekâta) ruhsat verenler
1275
Resûlullah, sabah ve ikindi dışında her farz namazın ardından iki rekât kılardı.
Ali
Bab 450Güneş yüksekte olduğunda bu iki (rekâta) ruhsat verenler
1276
Sabah namazından sonra güneş doğuncaya, ikindiden sonra da güneş batıncaya kadar namaz yoktur.
Abdullah b. Abbâs
Bab 450Güneş yüksekte olduğunda bu iki (rekâta) ruhsat verenler
1277
Gecenin son kısmında dilediğin kadar namaz kıl; o vakit namazda melekler hazır bulunur.
Amr b. Abese es-Sülemî
Bab 450Güneş yüksekte olduğunda bu iki (rekâta) ruhsat verenler
1278
Burada bulunanınız bulunmayanınıza ulaştırsın: Fecirden sonra iki rekât dışında namaz kılmayın.
İbn Ömer'in azatlısı Yesâr şöyle anlattı:
Bab 450Güneş yüksekte olduğunda bu iki (rekâta) ruhsat verenler
1279
Peygamber'in ikindiden sonra iki rekât kılmadığı hiçbir gün geçmezdi.
Esved ile Mesrûk şöyle dediler:
Bab 450Güneş yüksekte olduğunda bu iki (rekâta) ruhsat verenler
1280
İkindiden sonra namaz kılar, ondan men ederdi; visal orucu tutar, visalden men ederdi.
Âişe'nin azatlısı Zekvân şöyle anlattı:
Bab 450Güneş yüksekte olduğunda bu iki (rekâta) ruhsat verenler
1281
Akşamdan önce iki rekât kılın; dileyen için.
Abdullah el-Müzenî
Bab 451Akşamdan önce namaz
1282
Akşamdan önceki iki rekâtı kılarken Resûlullah bizi gördü; ne emretti ne de yasakladı.
Enes b. Mâlik
Bab 451Akşamdan önce namaz
1283
Her iki ezan arasında, dileyen için bir namaz vardır.
Abdullah b. Muğaffel
Bab 451Akşamdan önce namaz
1284
İbn Ömer: Resûlullah zamanında akşamdan önceki iki rekâtı kılan hiç kimse görmedim.
Tâvûs şöyle anlattı:
Bab 451Akşamdan önce namaz
1285
Her bir eklem için sabaha bir sadaka ile çıkılır; bunların yerine kuşluk vaktinde kılınan iki rekât yeterlidir.
Ebû Zer
Bab 452Kuşluk (duhâ) namazı
1286
Ebû Zer: Her namaz, oruç, hac, tesbih ve tekbir sadakadır; bunun yerine kuşluğun iki rekâtı yeterlidir.
Ebü'l-Esved ed-Düelî şöyle anlattı:
Bab 452Kuşluk (duhâ) namazı
1287
Sabahtan sonra kuşluğun iki rekâtını kılıncaya kadar yerinde oturanın günahları deniz köpüğünden çok olsa da bağışlanır.
Muâz b. Enes el-Cühenî
Bab 452Kuşluk (duhâ) namazı
1288
Aralarında boş söz bulunmaksızın bir namazın ardından kılınan namaz, illiyyînde yazılı bir kitaptır.
Ebû Ümâme
Bab 452Kuşluk (duhâ) namazı
1289
Ey Âdemoğlu! Gününün başında dört rekâtı eksik bırakma ki gününün sonuna kadar sana yeteyim.
Nuaym b. Hemmâr
Bab 452Kuşluk (duhâ) namazı
1290
Resûlullah fetih günü kuşluk namazını sekiz rekât kıldı; her iki rekâtta bir selam veriyordu.
Ümmü Hânî bint Ebû Tâlib
Bab 452Kuşluk (duhâ) namazı
1291
Peygamber'i kuşluk namazı kılarken gördüğünü bize Ümmü Hânî'den başka kimse haber vermedi.
b. Ebû Leylâ
Bab 452Kuşluk (duhâ) namazı
1292
Âişe: Resûlullah kuşluk namazını ancak yolculuğundan döndüğünde kılardı.
Abdullah b. Şakîk şöyle anlattı:
Bab 452Kuşluk (duhâ) namazı
1293
Resûlullah, insanlara farz kılınmasından korktuğu için yapmayı sevdiği bir ameli bırakırdı.
Peygamber'in hanımı Âişe
Bab 452Kuşluk (duhâ) namazı
1294
Sabahı kıldığı yerden güneş doğuncaya kadar kalkmaz, güneş doğunca kalkardı.
Simâk şöyle anlattı:
Bab 452Kuşluk (duhâ) namazı
1295
Gece ve gündüz namazı ikişer ikişerdir.
Abdullah b. Ömer
Bab 453Gündüz namazı hakkında
1296
Namaz ikişer ikişerdir; her iki rekâtta teşehhüd edip muhtaçlığını göstermen ve "Allahım" demendir.
el-Muttalib
Bab 453Gündüz namazı hakkında
1297
Ey Abbâs! Ey amcacığım! Sana on haslet öğreteyim; dört rekât kılarsın, her rekâtta yetmiş beş tesbih dersin.
Abdullah b. Abbâs
Bab 454Tesbih namazı
1298
Ebü'l-Cevzâ tariki: İkinci secdeden kalkınca dosdoğru otur, on kere tesbih, tahmîd, tekbir ve tehlîl etmeden kalkma.
Ebü'l-Cevzâ şöyle anlattı:
Bab 454Tesbih namazı
1299
Urve b. Ruveym tariki: Resûlullah tesbih namazını Ca'fer'e öğretti; birinci rekâtın ikinci secdesinde (de söylenir).
Bab 454Tesbih namazı
1300
Akşamdan sonra mescitte nafile kılanları görünce: Bu, evlerin namazıdır.
Ka'b b. Ucre
Bab 455Akşamın iki rekâtı nerede kılınır?
1301
Akşamdan sonraki iki rekâtta, mescittekiler dağılıncaya kadar kıraati uzatırdı.
Abdullah b. Abbâs
Bab 455Akşamın iki rekâtı nerede kılınır?
1302
Saîd b. Cübeyr'in mürseli: Akşamdan sonraki iki rekâtta kıraati uzatırdı.
Bab 455Akşamın iki rekâtı nerede kılınır?
1303
Resûlullah yatsıyı kılıp yanıma girdiğinde mutlaka dört ya da altı rekât kılardı.
Şureyh b. Hânî şöyle anlattı:
Bab 456Yatsıdan sonra namaz
1304
İbn Abbâs: Müzzemmil'deki "Gecenin azı hariç kalk" emrini "Kur'an'dan kolayınıza geleni okuyun" âyeti neshetti.
Abdullah b. Abbâs
Bab 457Gece namazının neshedilmesi ve onda kolaylık (gösterilmesi)
1305
Müzzemmil'in başı ile sonu arasında bir yıl vardı; o arada Ramazan'daki gibi gece namazı kılarlardı.
Abdullah b. Abbâs
Bab 457Gece namazının neshedilmesi ve onda kolaylık (gösterilmesi)
1306
Biriniz uyuduğunda şeytan onun ensesine üç düğüm atar; zikir, abdest ve namazla düğümler çözülür.
Ebû Hüreyre
Bab 458Gece namazı
1307
Gece namazını bırakma; Resûlullah onu bırakmaz, hastalanınca ya da üşenince oturarak kılardı.
Âişe
Bab 458Gece namazı
1308
Geceleyin kalkıp namaz kılan ve hanımını uyandıran adama Allah rahmet etsin.
Ebû Hüreyre
Bab 458Gece namazı
1309
Adam geceleyin hanımını uyandırır da ikisi namaz kılarlarsa zikreden erkekler ve kadınlar arasına yazılırlar.
Ebû Saîd ile Ebû Hüreyre şöyle rivayet ettiler:
Bab 458Gece namazı
1310
Biriniz namazda uyuklarsa, uykusu gidinceye kadar uyusun.
Peygamber'in hanımı Âişe
Bab 459Namazda uyuklamak
1311
Biriniz geceleyin kalkar da Kur'an dilinde dolaşır, ne söylediğini bilemezse uzansın.
Ebû Hüreyre
Bab 459Namazda uyuklamak
1312
Gücü yettiği kadar kılsın; yorulunca da otursun.
Enes
Bab 459Namazda uyuklamak
1313
Hizbini uyuyarak kaçıran, onu sabah ile öğle arasında okursa geceleyin okumuş gibi yazılır.
Ömer b. el-Hattâb
Bab 460Hizbini uyuyarak kaçıran kimse
1314
Gece namazına uyku galip gelene namazının sevabı yazılır; uykusu da ona sadaka olur.
Âişe
Bab 461(Gece) namaza kalkmaya niyet edip uyuyakalan kimse
1315
Rabbimiz her gece, gecenin son üçte biri kaldığında dünya semasına iner.
Ebû Hüreyre
Bab 462Gecenin hangi (vakti) daha faziletlidir?
1316
Allah, Resûlullah'ı geceleyin uyandırırdı; seher gelmeden o hizbini bitirirdi.
Âişe
Bab 463Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) gece namaza kalkma vakti
1317
Resûlullah horozun ötüşünü işittiğinde kalkar, namaz kılardı.
Mesrûk şöyle anlattı:
Bab 463Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) gece namaza kalkma vakti
1318
Seher vakti Peygamber'i yanımda hep uyur hâlde buldu.
Âişe
Bab 463Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) gece namaza kalkma vakti
1319
Peygamber'i bir iş sıkıntıya soktuğunda namaz kılardı.
Huzeyfe
Bab 463Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) gece namaza kalkma vakti
1320
Çok secde ederek nefsine karşı bana yardımcı ol.
Rebîa b. Ka'b el-Eslemî
Bab 463Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) gece namaza kalkma vakti
1321
Yanları yataklardan uzaklaşır: Akşam ile yatsı arasında uyanık kalır, namaz kılarlardı.
Enes b. Mâlik
Bab 463Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) gece namaza kalkma vakti
1322
Geceleri pek az uyurlardı: Akşam ile yatsı arasında namaz kılarlardı.
Enes b. Mâlik
Bab 463Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) gece namaza kalkma vakti
1323
Biriniz geceleyin kalktığında iki hafif rekât kılsın.
Ebû Hüreyre
Bab 464Gece namazına iki rekâtla başlamak
1324
Ebû Hüreyre (mevkuf): Gece iki hafif rekât kılsın, sonra dilediği kadar uzatsın.
Bab 464Gece namazına iki rekâtla başlamak
1325
Amellerin hangisi daha faziletlidir? Kıyamı uzun tutmaktır.
Abdullah b. Hubşî el-Has'amî
Bab 464Gece namazına iki rekâtla başlamak
1326
Gece namazı ikişer ikişerdir; sabahtan korkan bir rekât kılar, kıldığını vitir yapar.
Abdullah b. Ömer
Bab 465Gece namazı ikişer ikişerdir
1327
Peygamber'in evdeki kıraati, hücrede bulunanın işiteceği kadardı.
Abdullah b. Abbâs
Bab 466Gece namazında kıraatte sesi yükseltmek
1328
Peygamber gece kıraatinde sesini bazen yükseltir, bazen alçaltırdı.
Ebû Hüreyre
Bab 466Gece namazında kıraatte sesi yükseltmek
1329
Ebû Bekir'e: Sesini biraz yükselt; Ömer'e: Sesini biraz alçalt.
Ebû Katâde
Bab 466Gece namazında kıraatte sesi yükseltmek
1330
Ebû Hüreyre tariki: Ey Bilâl! Seni bu sûreden ve şu sûreden okurken işittim; hepiniz isabet etmişsiniz.
Bab 466Gece namazında kıraatte sesi yükseltmek
1331
Allah falana rahmet etsin! Bu gece bana düşürdüğüm nice âyeti hatırlattı.
Âişe
Bab 466Gece namazında kıraatte sesi yükseltmek
1332
Her biriniz Rabbine yakarmaktadır; kıraatte sesinizi birbirinizin üzerine yükseltmeyin.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 466Gece namazında kıraatte sesi yükseltmek
1333
Kur'an'ı açıktan okuyan, sadakayı açıktan veren gibidir.
Ukbe b. Âmir el-Cühenî
Bab 466Gece namazında kıraatte sesi yükseltmek
1334
Resûlullah geceleyin on rekât kılar, bir rekâtla vitir yapar, sabahın iki rekâtını kılardı.
Âişe
Bab 467Gece namazı hakkında
1335
Resûlullah geceleyin on bir rekât kılar, biriyle vitir yapar, sonra sağ yanına uzanırdı.
Peygamber'in hanımı Âişe
Bab 467Gece namazı hakkında
1336
Yatsıdan fecre kadar on bir rekât kılar, her iki rekâtta selam verir, bir rekâtla vitir yapardı.
Âişe
Bab 467Gece namazı hakkında
1337
İbn Vehb tariki: Bir rekâtla vitir yapar, elli âyet okunacak kadar secde ederdi.
Bab 467Gece namazı hakkında
1338
On üç rekâtın beşiyle vitir yapar, ancak sonuncusunda oturup selam verirdi.
Âişe
Bab 467Gece namazı hakkında
1339
Geceleyin on üç rekât kılar, sabah ezanını işitince iki hafif rekât kılardı.
Âişe
Bab 467Gece namazı hakkında
1340
Vitirden sonra oturarak iki rekât kılar, rükûa varmak isteyince kalkıp rükû ederdi.
Âişe
Bab 467Gece namazı hakkında
1341
Ey Âişe! Gözlerim uyur, kalbim ise uyumaz.
Ebû Seleme b. Abdurrahman şöyle anlattı:
Bab 467Gece namazı hakkında
1342
Resûlullah'ın ahlâkı Kur'an idi.
Sa'd b. Hişâm şöyle anlattı:
Bab 467Gece namazı hakkında
1343
Yahyâ b. Saîd tariki: Sekizincide oturur, Allah'ı zikreder, dua eder, sonra bize işittirerek selam verirdi.
Bab 467Gece namazı hakkında
1344
Muhammed b. Bişr tariki: Bize işittireceği şekilde selam verirdi.
Bab 467Gece namazı hakkında
1345
İbn Ebû Adî tariki: Bize işittireceği tek bir selam verirdi.
Bab 467Gece namazı hakkında
1346
Sekizincide oturur, dokuzuncuda öyle güçlü bir selam verirdi ki neredeyse ev halkını uyandırırdı.
Zürâre b. Evfâ şöyle anlattı:
Bab 467Gece namazı hakkında
1347
Yezîd b. Hârûn tariki: Sekiz rekâtta kıraati, rükûu ve secdeyi eşit tutar, sesini yükselterek selam verirdi.
Bab 467Gece namazı hakkında
1348
Mervân b. Muâviye tariki: İnsanlara yatsıyı kıldırır, ailesine dönüp dört rekât kılardı.
Bab 467Gece namazı hakkında
1349
Behz b. Hakîm tarikiyle Âişe: Yatsıyı kıldırıp eve döner, dört rekât kılardı.
Bab 467Gece namazı hakkında
1350
Geceleyin on üç rekât kılar, yedi rekâtla vitir yapar, oturarak da iki rekât kılardı.
Âişe
Bab 467Gece namazı hakkında
1351
Dokuz rekâtla vitir yapar, sonra yediyle yaptı; vitirden sonra oturarak iki rekât kılardı.
Âişe
Bab 467Gece namazı hakkında
1352
Gece yarısı kalkar, sekiz rekât kılar, bir rekâtla vitir yapar, sonra oturarak iki rekât kılardı.
Sa'd b. Hişâm şöyle anlattı:
Bab 467Gece namazı hakkında
1353
Allahım! Kalbime nur, dilime nur, kulağıma nur, gözüme nur koy; benim için nuru büyük kıl.
Abdullah b. Abbâs
Bab 467Gece namazı hakkında
1354
Hâlid tariki: Allahım! Benim için nuru büyük kıl.
Bab 467Gece namazı hakkında
1355
Kıyamı rükûu gibi, rükûu da secdesi gibiydi; on rekât kılıp bir rekâtla vitir yaptı.
Fazl b. Abbâs
Bab 467Gece namazı hakkında
1356
Yedi yahut beş rekâtla vitir yaptı; ancak sonuncusunda selam verdi.
Abdullah b. Abbâs
Bab 467Gece namazı hakkında
1357
Soluna durdum; beni döndürüp sağına durdurdu, sonra beş rekât kıldı.
Abdullah b. Abbâs
Bab 467Gece namazı hakkında
1358
İkişer ikişer sekiz rekât kıldı, sonra beş rekâtla vitir yaptı, aralarında oturmadı.
Abdullah b. Abbâs
Bab 467Gece namazı hakkında
1359
Sabahın iki rekâtıyla on üç rekât kılar, altısını ikişer ikişer kılar, beşiyle vitir yapardı.
Âişe
Bab 467Gece namazı hakkında
1360
Peygamber geceleyin sabahın iki rekâtıyla birlikte on üç rekât kılardı.
Âişe
Bab 467Gece namazı hakkında
1361
Yatsıdan sonra ayakta sekiz rekât, iki ezan arasında iki rekât kılar, bunları hiç bırakmazdı.
Âişe
Bab 467Gece namazı hakkında
1362
Dört ve üç, altı ve üç, sekiz ve üç, on ve üç rekâtla vitir yapardı.
Abdullah b. Ebû Kays şöyle anlattı:
Bab 467Gece namazı hakkında
1363
Vefat ettiğinde geceleyin dokuz rekât kılıyordu; gece namazının sonuncusu vitirdi.
Esved b. Yezîd şöyle anlattı:
Bab 467Gece namazı hakkında
1364
Elini başıma koydu, sanki kulağıma dokunup beni uyandırıyordu; vitirle on bir rekât kıldı.
İbn Abbâs'ın azatlısı Kureyb şöyle anlattı:
Bab 467Gece namazı hakkında
1365
Her rekâttaki kıyamını Müzzemmil sûresi kadar tahmin ettim.
Abdullah b. Abbâs
Bab 467Gece namazı hakkında
1366
İki hafif rekât, sonra uzun, uzun, uzun iki rekât kıldı; vitirle on üç rekât oldu.
Zeyd b. Hâlid el-Cühenî
Bab 467Gece namazı hakkında
1367
Sağ elini başıma koydu, kulağımı tutup büktü; altı defa ikişer rekât kılıp vitir yaptı.
Abdullah b. Abbâs
Bab 467Gece namazı hakkında
1368
Allah'a en sevimli amel, az da olsa devamlı olanıdır.
Âişe
Bab 468Namazda orta yolu tutmanın emredilmesi
1369
Ey Osmân! Benim sünnetimden yüz mü çevirdin? Ben uyurum ve namaz kılarım.
Âişe
Bab 468Namazda orta yolu tutmanın emredilmesi
1370
Resûlullah'ın bütün ameli devamlıydı; onun güç yetirdiğine hanginiz güç yetirebilir?
Alkame şöyle anlattı:
Bab 468Namazda orta yolu tutmanın emredilmesi