Ferâiz (Miras Hukuku) ile ilgili hadisler

1 Ey Allah'ın Resûlü! Malım hakkında nasıl hüküm vereyim? Miras âyeti ininceye kadar bana cevap vermedi. Câbir b. Abdullah · Sahîh-i Buhârî 6723 › 2 Zandan sakının; çünkü zan, sözlerin en yalan olanıdır. Ey Allah'ın kulları, kardeşler olun! Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 6724 › 3 Bize mirasçı olunmaz; bıraktığımız sadakadır. Muhammed'in ailesi ancak bu maldan yer. Âişe · Sahîh-i Buhârî 6725, 6726 › 4 Bize mirasçı olunmaz; bıraktığımız sadakadır. Âişe · Sahîh-i Buhârî 6727 › 5 Ömer: "Ben Resûlullah'ın velîsinin velîsiyim" dedi ve fey' malını iki yıl Peygamber ile Ebû Bekir gibi idare etti. Mâlik b. Evs b. Hadesân · Sahîh-i Buhârî 6728 › 6 Vârislerim bir dinar bile paylaşmazlar; hanımlarımın nafakasından ve âmilimin geçiminden sonra bıraktığım sadakadır. Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 6729 › 7 Peygamber'in hanımları miraslarını istemek için Osman'ı Ebû Bekir'e göndermek istediler; Âişe onlara hadisi hatırlattı. Âişe · Sahîh-i Buhârî 6730 › 8 Kim borçlu ölür ve ödeyecek bir şey bırakmazsa ödenmesi bize aittir; kim mal bırakırsa vârislerinindir. Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 6731 › 9 Farz hisseleri sahiplerine verin; geriye kalan, ölüye en yakın erkeğindir. İbn Abbâs · Sahîh-i Buhârî 6732 › 10 Mirasçısı tek kızı olan Sa'd'a Peygamber: "Üçte bir de çoktur; çocuklarını zengin bırakman daha hayırlıdır" buyurdu. Sa'd b. Ebû Vakkâs · Sahîh-i Buhârî 6733 › 11 Muâz b. Cebel, kızını ve kız kardeşini bırakarak ölen adamın malının yarısını kıza, yarısını kız kardeşe verdi. Esved b. Yezîd · Sahîh-i Buhârî 6734 › 12 Resûlullah: "Farz hisseleri sahiplerine verin; geriye kalan en yakın erkeğindir" buyurdu. İbn Abbâs · Sahîh-i Buhârî 6735 › 13 Kıza yarısı, oğul kızına üçte ikiyi tamamlamak üzere altıda biri, geriye kalan da kız kardeşindir. Hüzeyl b. Şurahbîl · Sahîh-i Buhârî 6736 › 14 Farz hisseleri sahiplerine verin; geriye kalan, en yakın erkeğe aittir. İbn Abbâs · Sahîh-i Buhârî 6737 › 15 Peygamber'in "Bir dost edinecek olsaydım onu edinirdim" dediği kimse, büyükbabayı baba yerine koydu. İbn Abbâs · Sahîh-i Buhârî 6738 › 16 Mal çocuğa, vasiyet ana babaya aitti; Allah bundan dilediğini neshederek erkeğe iki kadının payı kadar verdi. İbn Abbâs · Sahîh-i Buhârî 6739 › 17 Resûlullah, ölen kadının mirasının oğullarına ve kocasına, diyetin ise asabesine ait olduğuna hükmetti. Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 6740 › 18 Muâz b. Cebel, Resûlullah zamanında aramızda yarısının kıza, yarısının kız kardeşe ait olduğuna hükmetti. Esved · Sahîh-i Buhârî 6741 › 19 İbn Mes'ûd: "Bu hususta mutlaka Peygamber'in hükmüyle hükmedeceğim" dedi; kalan kız kardeşindir. Hüzeyl · Sahîh-i Buhârî 6742 › 20 Ey Allah'ın Resûlü! Benim yalnızca kız kardeşlerim var, dedim; bunun üzerine ferâiz âyeti indi. Câbir · Sahîh-i Buhârî 6743 › 21 En son inen âyet Nisâ sûresinin sonundaki kelâle âyetidir. Berâ · Sahîh-i Buhârî 6744 › 22 Kim ölür ve mal bırakırsa malı asabesinindir; kim bakıma muhtaç kimseler bırakırsa onun velîsi benim. Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 6745 › 23 Farz hisseleri sahiplerine verin; farz hisselerin bıraktığı da ölüye en yakın erkeğindir. İbn Abbâs · Sahîh-i Buhârî 6746 › 24 Ensârî, Peygamber'in kurduğu kardeşlik sebebiyle muhâcire akrabaları yerine mirasçı olurdu; sonra bu neshedildi. İbn Abbâs · Sahîh-i Buhârî 6747 › 25 Peygamber, li'an eden karı kocayı birbirinden ayırdı ve çocuğu kadına bağladı. Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Buhârî 6748 › 26 Ey Abd b. Zem'a, o senindir. Çocuk döşek sahibinindir; zina edene de taş vardır. Âişe · Sahîh-i Buhârî 6749 › 27 Çocuk döşek sahibinindir. Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 6750 › 28 Berîre'yi satın al; çünkü velâ azat edenindir. Koyun onun için sadaka, bizim için hediyedir. Âişe · Sahîh-i Buhârî 6751 › 29 Velâ ancak azat edenindir. Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Buhârî 6752 › 30 Müslümanlar köleyi sâibe olarak salıvermezler; cahiliye halkı ise sâibe olarak salıverirdi. Abdullah · Sahîh-i Buhârî 6753 › 31 Âişe, sahipleri velâsını şart koşan Berîre'yi azat etmek için satın aldı: Velâ ancak azat edenindir. Esved · Sahîh-i Buhârî 6754 › 32 Kim azat eden sahiplerinin izni olmaksızın başka bir topluluğu velî edinirse Allah'ın laneti onun üzerine olsun. Ali · Sahîh-i Buhârî 6755 › 33 Peygamber velânın satılmasını ve hibe edilmesini yasakladı. Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Buhârî 6756 › 34 Velâsının kendilerine ait olması şartı seni satın almaktan alıkoymasın; çünkü velâ ancak azat edenindir. Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Buhârî 6757 › 35 Berîre'yi azat et; çünkü velâ gümüşü verenindir. Berîre azat edilince kocasından ayrılmayı seçti. Âişe · Sahîh-i Buhârî 6758 › 36 Âişe: "Velâyı şart koşuyorlar" deyince Peygamber: "Onu satın al; velâ ancak azat edenindir" buyurdu. Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Buhârî 6759 › 37 Velâ, gümüşü veren ve azat nimetini sağlayanındır. Âişe · Sahîh-i Buhârî 6760 › 38 Bir topluluğun azatlısı onlardandır. Enes b. Mâlik · Sahîh-i Buhârî 6761 › 39 Bir topluluğun kız kardeşinin oğlu onlardandır. Enes · Sahîh-i Buhârî 6762 › 40 Kim mal bırakırsa vârislerinindir; kim bakıma muhtaç kimseler bırakırsa onlar bizedir. Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 6763 › 41 Müslüman kâfire, kâfir de müslümana mirasçı olmaz. Üsâme b. Zeyd · Sahîh-i Buhârî 6764 › 42 Resûlullah çocukta Utbe'ye açık bir benzerlik gördü, yine de "Çocuk döşek sahibinindir" buyurdu. Âişe · Sahîh-i Buhârî 6765 › 43 Kim babası olmadığını bile bile babasından başkasına nispet iddiasında bulunursa, cennet ona haramdır. Sa'd · Sahîh-i Buhârî 6766, 6767 › 44 Babalarınızdan yüz çevirmeyin; kim babasından yüz çevirirse bu bir küfürdür. Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 6768 › 45 Süleymân: "Bana bıçak getirin, onu ikisinin arasında ikiye böleyim" dedi; küçük kadın: "Yapma, o onun oğludur" dedi. Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 6769 › 46 Mücezziz, Zeyd b. Hârise ile Üsâme b. Zeyd'e baktı ve: "Bu ayaklar birbirindendir" dedi. Âişe · Sahîh-i Buhârî 6770 › 47 Mücezziz el-Müdlicî, başları örtülü, ayakları açıkta olan Üsâme ile Zeyd'i görüp: "Bu ayaklar birbirindendir" dedi. Âişe · Sahîh-i Buhârî 6771 › 48 Müslüman ile kâfir birbirine mirasçı olmaz. Üsâme b. Zeyd · Sahîh-i Müslim 1614 › 49 Farz paylar sahiplerine verilir, kalan en yakın erkek akrabanındır. İbn Abbâs · Sahîh-i Müslim 1615 a › 50 Farz paylardan artan miras en yakın erkek akrabaya verilir. İbn Abbâs · Sahîh-i Müslim 1615 b › 51 Miras Allah'ın Kitabı'na göre pay sahiplerine bölünür; artan en yakın erkek akrabanındır. İbn Abbâs · Sahîh-i Müslim 1615 c › 52 Yahyâ b. Eyyûb tarikiyle: Miras pay sahiplerine verilir, artanı en yakın erkeğindir. Sahîh-i Müslim 1615 d › 53 Câbir malının mirasını sorunca kelâle âyeti indi. Câbir b. Abdullah · Sahîh-i Müslim 1616 a › 54 Câbir'in sorusu üzerine miras paylarını bildiren âyet indi. Câbir b. Abdullah · Sahîh-i Müslim 1616 b › 55 Resûlullah miras âyeti inene kadar Câbir'in sorusuna cevap vermedi. Câbir b. Abdullah · Sahîh-i Müslim 1616 c › 56 Câbir'e kelâle mirasçı olacağı için miras âyeti indi. Câbir b. Abdullah · Sahîh-i Müslim 1616 d › 57 Şu'be tarikiyle: Câbir'in kelâle mirası için ferâiz âyeti indi. Sahîh-i Müslim 1616 e › 58 Ömer kelâleyi en önemli mesele saydı; Resûlullah ona Nisâ'nın sonundaki âyetin yeteceğini söyledi. Ma'dân b. Ebû Talha · Sahîh-i Müslim 1617 a › 59 Katâde tarikiyle: Ömer kelâleyi sordu; Nisâ'nın sonundaki âyet sana yeter, denildi. Sahîh-i Müslim 1617 b › 60 Kur'an'dan indirilen son âyet kelâle âyetidir. Berâ · Sahîh-i Müslim 1618 a › 61 Son inen âyet kelâle âyeti, son inen sûre Berâe'dir. Berâ b. Âzib · Sahîh-i Müslim 1618 b › 62 Tam olarak inen son sûre Tevbe, son âyet kelâle âyetidir. Berâ · Sahîh-i Müslim 1618 c › 63 Ammâr b. Ruzeyk tarikiyle: Kâmil olarak indirilen son sûre Berâe'dir. Sahîh-i Müslim 1618 d › 64 Son inen âyet "Senden fetva istiyorlar" âyetidir. Berâ · Sahîh-i Müslim 1618 e › 65 Borçlu ölenin borcunu Resûlullah üstlendi; bırakılan mal ise mirasçılarındır. Ebû Hüreyre · Sahîh-i Müslim 1619 a › 66 Ukayl ve İbn Ebû Zi'b tarikiyle: Ölenin borcunu Resûlullah üstlenir, malı mirasçılarınındır. Sahîh-i Müslim 1619 b › 67 Borç ve bakıma muhtaç aileyi Resûlullah üstlenir; bırakılan mal asabeye aittir. Ebû Hüreyre · Sahîh-i Müslim 1619 c › 68 Resûlullah ölenin borcunu ve bakıma muhtaçlarını üstlenir; malı ise asabesine kalır. Ebû Hüreyre · Sahîh-i Müslim 1619 d › 69 Bırakılan mal mirasçılara, bakıma muhtaç bırakılanlar Resûlullah'a aittir. Ebû Hüreyre · Sahîh-i Müslim 1619 e › 70 Gunder'in rivayeti: Kim bakıma muhtaç kimseler bırakırsa onların işini ben üstlenirim. Sahîh-i Müslim 1619 f › 71 Ferâizi öğrenin ve öğretin; çünkü o ilmin yarısıdır ve ümmetimden ilk alınacak şey odur. Ebû Hüreyre · Sünen-i İbn Mâce 2719 › 72 Sa'd'ın iki kızına malının üçte ikisini, hanımına sekizde birini ver; kalanı da sen al. Câbir b. Abdullah · Sünen-i İbn Mâce 2720 › 73 Kıza yarısı, oğul kızına üçte ikiye tamamlamak üzere altıda biri, kalanı da kız kardeşedir. Hüzeyl b. Şürahbîl şöyle anlattı: · Sünen-i İbn Mâce 2721 › 74 Peygamber'e içinde dede bulunan bir miras meselesi getirildi; dedeye üçte bir ya da altıda bir verdi. Ma'kıl b. Yesâr el-Müzenî · Sünen-i İbn Mâce 2722 › 75 Resûlullah aramızdaki bir dede hakkında altıda bir ile hükmetti. Ma'kıl b. Yesâr · Sünen-i İbn Mâce 2723 › 76 Nineye altıda bir verilir; iki nine bir arada bulunursa altıda bir aralarında paylaşılır. Kabîsa b. Züeyb şöyle anlattı: · Sünen-i İbn Mâce 2724 › 77 Resûlullah bir nineye altıda bir miras verdi. İbn Abbâs · Sünen-i İbn Mâce 2725 › 78 Ey Ömer! Nisâ sûresinin sonunda inen yaz âyeti sana yeter. Ma'dân b. Ebû Talha el-Ya'merî şöyle anlattı: · Sünen-i İbn Mâce 2726 › 79 Ömer: Resûlullah'ın kelâle, ribâ ve hilâfeti açıklamış olması bana dünyadan daha sevimli olurdu. Ömer b. el-Hattâb · Sünen-i İbn Mâce 2727 › 80 Câbir malı hakkında nasıl hüküm vereceğini sorunca Nisâ sûresinin sonundaki kelâle âyetleri indi. Câbir b. Abdullah · Sünen-i İbn Mâce 2728 › 81 Müslüman kâfire, kâfir de Müslümana mirasçı olamaz. Üsâme b. Zeyd · Sünen-i İbn Mâce 2729 › 82 Akîl bize ev mi bıraktı: Müslüman olan Ca'fer ve Ali, kâfir babaları Ebû Tâlib'e mirasçı olmadı. Üsâme b. Zeyd · Sünen-i İbn Mâce 2730 › 83 İki ayrı din mensupları birbirine mirasçı olamaz. Amr b. Şuayb'ın dedesi · Sünen-i İbn Mâce 2731 › 84 Çocuğun ya da babanın elde ettiği velâ, kim olursa olsun onun asabesine aittir. Amr b. Şuayb'ın dedesi · Sünen-i İbn Mâce 2732 › 85 Çocuğu ve yakın akrabası olmayan azatlının mirasını köyünün halkından bir adama verin. Âişe · Sünen-i İbn Mâce 2733 › 86 Resûlullah azatlının malını azat eden kadınla azatlının kızı arasında yarı yarıya taksim etti. Hamza'nın kızı · Sünen-i İbn Mâce 2734 › 87 Katil mirasçı olamaz. Ebû Hüreyre · Sünen-i İbn Mâce 2735 › 88 Eşlerden biri diğerini kasten öldürürse ona mirasçı olamaz; hataen öldürürse malına mirasçı olur, diyetine olmaz. Amr b. Şuayb'ın dedesi · Sünen-i İbn Mâce 2736 › 89 Allah ve Resûlü mevlâsı olmayanın mevlâsıdır; dayı da mirasçısı olmayanın mirasçısıdır. Ebû Ümâme b. Sehl b. Huneyf şöyle anlattı: · Sünen-i İbn Mâce 2737 › 90 Ben mirasçısı olmayanın mirasçısıyım; dayı da mirasçısı olmayanın mirasçısıdır, diyetini öder ve ona mirasçı olur. Şamlılardan ve Resûlullah'ın ashabından olan Mikdâm Ebû Kerîme · Sünen-i İbn Mâce 2738 › 91 Anne-baba bir kardeşler birbirine mirasçı olur, baba bir kardeşler onlarla birlikte mirasçı olamaz. Ali b. Ebû Tâlib · Sünen-i İbn Mâce 2739 › 92 Malı Allah'ın Kitabı'na göre pay sahipleri arasında taksim edin; kalan, ölüye en yakın erkeğindir. İbn Abbâs · Sünen-i İbn Mâce 2740 › 93 Azat ettiği köleden başka mirasçısı olmayan adamın mirasını Peygamber o köleye verdi. İbn Abbâs · Sünen-i İbn Mâce 2741 › 94 Kadın üç mirası elde eder: Azatlısının, bulup büyüttüğü çocuğun ve uğrunda lian ettiği çocuğunun mirasını. Vâsile b. Eska' · Sünen-i İbn Mâce 2742 › 95 Tanıdığı hâlde çocuğunu inkâr eden erkekten Allah kıyamet günü perdelenir ve onu herkesin önünde rezil eder. Ebû Hüreyre · Sünen-i İbn Mâce 2743 › 96 Bilmediği bir nesebi iddia etmek ya da nesebini inkâr etmek, küçük de olsa kişi için küfürdür. Amr b. Şuayb'ın dedesi · Sünen-i İbn Mâce 2744 › 97 Zina çocuğu ne mirasçı olur ne de ona mirasçı olunur. Amr b. Şuayb'ın dedesi · Sünen-i İbn Mâce 2745 › 98 Ölümden sonra nesebe katılan çocuk, taksim edilmemiş mirastan payını alır; zina çocuğu ise annesinin ailesine aittir. Amr b. Şuayb'ın dedesi · Sünen-i İbn Mâce 2746 › 99 Resûlullah velânın satılmasını ve hibe edilmesini yasakladı. Abdullah b. Ömer · Sünen-i İbn Mâce 2747 › 100 Velâ hakkı satılamaz ve hibe edilemez: Nâfi' tarikiyle İbn Ömer rivayeti. Abdullah b. Ömer · Sünen-i İbn Mâce 2748 › 101 Cahiliyede taksim edilen miras cahiliye taksimi üzeredir; İslâm'ın yetiştiği miras ise İslâm taksimi üzeredir. Abdullah b. Ömer · Sünen-i İbn Mâce 2749 › 102 Çocuk doğarken ses verirse cenaze namazı kılınır ve mirasçı olur. Câbir b. Abdullah · Sünen-i İbn Mâce 2750 › 103 Çocuk, çığlık atarak ses vermedikçe mirasçı olamaz. Câbir b. Abdullah ve Misver b. Mahreme · Sünen-i İbn Mâce 2751 › 104 Bir adamın elinde Müslüman olan kimseye o adam, hayatında da ölümünde de insanların en yakınıdır. Temîm ed-Dârî · Sünen-i İbn Mâce 2752 ›