Bölüm 22

Müsâkât (Bahçe ve Sulama Ortaklığı)

178 hadis No 1551 - 1613
كتاب المساقاة

Hadisler

1551 a Resûlullah Hayber halkıyla ürünün yarısı karşılığında ortakçılık anlaşması yaptı. İbn Ömer Bab 1Müsâkât ve Meyve ile Ekinden Bir Pay Karşılığında Ortaklık 1551 b Hayber ürünün yarısına verildi; Ömer, Peygamber'in hanımlarını toprak ile yıllık pay arasında serbest bıraktı. İbn Ömer Bab 1Müsâkât ve Meyve ile Ekinden Bir Pay Karşılığında Ortaklık 1551 c İbn Numeyr tarikiyle: Resûlullah Hayber halkıyla ürünün yarısı karşılığında anlaştı. Bab 1Müsâkât ve Meyve ile Ekinden Bir Pay Karşılığında Ortaklık 1551 d Yahudiler, ürünün yarısı karşılığında çalışmak üzere dilendiği sürece Hayber'de bırakıldı. Abdullah b. Ömer Bab 1Müsâkât ve Meyve ile Ekinden Bir Pay Karşılığında Ortaklık 1551 e Hayber'in hurmalıkları, masrafı Yahudilere ait olmak üzere ürünün yarısına verildi. Abdullah b. Ömer Bab 1Müsâkât ve Meyve ile Ekinden Bir Pay Karşılığında Ortaklık 1551 f Hayber Yahudileri ürünün yarısı karşılığında bırakıldı; Ömer onları Teymâ ve Erîhâ'ya sürdü. İbn Ömer Bab 1Müsâkât ve Meyve ile Ekinden Bir Pay Karşılığında Ortaklık 1552 a Müslümanın diktiği ağaçtan yenilen, çalınan veya eksilen her şey onun için sadakadır. Câbir Bab 2Ağaç Dikmenin ve Ekin Ekmenin Fazileti 1552 b Müslümanın diktiği ağaçtan ya da ektiği ekinden yenilen her şey onun için sadakadır. Câbir Bab 2Ağaç Dikmenin ve Ekin Ekmenin Fazileti 1552 c Müslümanın diktiğinden ya da ektiğinden yiyen her canlı için ona ecir vardır. Câbir b. Abdullah Bab 2Ağaç Dikmenin ve Ekin Ekmenin Fazileti 1552 d Müslümanın diktiği ağaçtan yenilen, kıyamete kadar onun için sadaka olur. Câbir b. Abdullah Bab 2Ağaç Dikmenin ve Ekin Ekmenin Fazileti 1552 e A'meş tarikiyle Ümmü Mübeşşir: Müslümanın diktiği ağaçtan yenilen ona sadaka olur. Bab 2Ağaç Dikmenin ve Ekin Ekmenin Fazileti 1553 a Müslümanın diktiği ağaçtan ya da ektiği ekinden yenilen onun için sadakadır. Enes Bab 2Ağaç Dikmenin ve Ekin Ekmenin Fazileti 1553 b Müslümanın diktiği hurmadan yenilen onun için sadakadır. Enes b. Mâlik Bab 2Ağaç Dikmenin ve Ekin Ekmenin Fazileti 1554 a Satılan meyve âfete uğrarsa satıcının bedelini alması helal değildir. Câbir b. Abdullah Bab 3Âfete Uğrayan Ürünün Bedelinin Düşürülmesi 1554 b Ebû Âsım tarikiyle: Âfete uğrayan meyvenin bedelini almak satıcıya helal değildir. Bab 3Âfete Uğrayan Ürünün Bedelinin Düşürülmesi 1555 a Hurma kızarıp sararmadan satılamaz; meyve yetişmezse bedel almak helal olmaz. Enes Bab 3Âfete Uğrayan Ürünün Bedelinin Düşürülmesi 1555 b Meyve kızarmadan satılmaz; Allah meyveyi engellerse kardeşin malı helal olmaz. Enes b. Mâlik Bab 3Âfete Uğrayan Ürünün Bedelinin Düşürülmesi 1555 c Ağaç meyve vermezse, kardeşin malını almak helal olmaz. Enes Bab 3Âfete Uğrayan Ürünün Bedelinin Düşürülmesi 1554 c Âfete uğrayan ürünün bedelinin düşürülmesi emredildi. Câbir Bab 3Âfete Uğrayan Ürünün Bedelinin Düşürülmesi 1556 a Zarara uğrayan borçluya sadaka verilir; alacaklılar bulduklarıyla yetinir. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 4Borçtan Bir Kısmını İndirmenin Müstehaplığı 1556 b Bükeyr b. el-Eşecc tarikiyle: Zarara uğrayan borçluya sadaka verin. Bab 4Borçtan Bir Kısmını İndirmenin Müstehaplığı 1557 İyilik yapmamaya yemin etmek kınandı; alacaklı borçluya kolaylık gösterdi. Âişe Bab 4Borçtan Bir Kısmını İndirmenin Müstehaplığı 1558 a Resûlullah, Kâ'b'a alacağının yarısını indirmesini işaret etti, borçluya da ödemesini emretti. Kâ'b b. Mâlik Bab 4Borçtan Bir Kısmını İndirmenin Müstehaplığı 1558 b Osman b. Ömer tarikiyle: Kâ'b, İbn Ebû Hadred'den alacağını istedi; yarısını indirdi. Bab 4Borçtan Bir Kısmını İndirmenin Müstehaplığı 1558 c Kâ'b, Resûlullah'ın işaretiyle alacağının yarısını bıraktı. Kâ'b b. Mâlik Bab 4Borçtan Bir Kısmını İndirmenin Müstehaplığı 1559 a Malını iflas edenin yanında aynen bulan, ona herkesten çok hak sahibidir. Ebû Hüreyre Bab 5Sattığı Malı İflas Etmiş Alıcının Yanında Bulan Kimsenin Onu Geri Alma Hakkı 1559 b Leys, Hammâd ve İbn Uyeyne tarikleriyle: Hangi kişi iflas ettirilirse malını bulan ona daha çok hak sahibidir. Bab 5Sattığı Malı İflas Etmiş Alıcının Yanında Bulan Kimsenin Onu Geri Alma Hakkı 1559 c İflas edenin yanında dağıtılmamış bulunan mal, onu satan sahibine aittir. Ebû Hüreyre Bab 5Sattığı Malı İflas Etmiş Alıcının Yanında Bulan Kimsenin Onu Geri Alma Hakkı 1559 d İflas edenin yanında malını aynen bulan ona daha çok hak sahibidir. Ebû Hüreyre Bab 5Sattığı Malı İflas Etmiş Alıcının Yanında Bulan Kimsenin Onu Geri Alma Hakkı 1559 e Katâde tarikiyle: Malını aynen bulan ona alacaklılardan daha fazla hak sahibidir. Bab 5Sattığı Malı İflas Etmiş Alıcının Yanında Bulan Kimsenin Onu Geri Alma Hakkı 1559 f İflas edenin yanında malını aynen bulan ona daha çok hak sahibidir (başka bir tarik). Ebû Hüreyre Bab 5Sattığı Malı İflas Etmiş Alıcının Yanında Bulan Kimsenin Onu Geri Alma Hakkı 1560 a Borçluya süre tanıyıp kolaylık gösteren kişiyi Allah bağışladı. Huzeyfe Bab 6Darda Kalan Borçluya Süre Tanımanın Fazileti 1560 b Alacağında kolaylık gösteren kulun günahlarından Allah geçti. Huzeyfe ve Ebû Mes'ûd Bab 6Darda Kalan Borçluya Süre Tanımanın Fazileti 1560 c Darda olana süre tanıyıp ödemede müsamaha gösteren bağışlandı. Huzeyfe Bab 6Darda Kalan Borçluya Süre Tanımanın Fazileti 1560 d Alışverişte müsamahakâr olan kulu Allah bağışladı; buna en layık olan Allah'tır. Huzeyfe Bab 6Darda Kalan Borçluya Süre Tanımanın Fazileti 1561 Darda olan borçluyu bağışlayanı Allah da bağışlar. Ebû Mes'ûd Bab 6Darda Kalan Borçluya Süre Tanımanın Fazileti 1562 a Darda olan borçluyu bağışlayanı Allah bağışladı. Ebû Hüreyre Bab 6Darda Kalan Borçluya Süre Tanımanın Fazileti 1562 b Ubeydullah b. Abdullah tarikiyle Ebû Hüreyre: Darda olan borçluyu bağışlayanı Allah bağışladı. Bab 6Darda Kalan Borçluya Süre Tanımanın Fazileti 1563 a Kıyametin sıkıntılarından kurtulmak isteyen, darda olana süre tanısın ya da borcunu bağışlasın. Abdullah b. Ebû Katâde Bab 6Darda Kalan Borçluya Süre Tanımanın Fazileti 1563 b Cerîr b. Hâzim tarikiyle: Darda olana süre tanıyanı Allah kıyametin sıkıntılarından kurtarır. Bab 6Darda Kalan Borçluya Süre Tanımanın Fazileti 1564 a Zenginin borcunu geciktirmesi zulümdür; ödeme gücü olana yapılan havale kabul edilsin. Ebû Hüreyre Bab 7Zenginin Borcunu Geciktirmesinin Haramlığı, Havalenin Geçerliliği ve Ödeme Gücü Olana Havale Edilince Kabul Etmenin Müstehaplığı 1564 b Hemmâm b. Münebbih tarikiyle: Zenginin borcunu geciktirmesi zulümdür. Bab 7Zenginin Borcunu Geciktirmesinin Haramlığı, Havalenin Geçerliliği ve Ödeme Gücü Olana Havale Edilince Kabul Etmenin Müstehaplığı 1565 a Resûlullah fazla suyun satılmasını yasakladı. Câbir b. Abdullah Bab 8Çölde Bulunan ve Otlatma İçin İhtiyaç Duyulan Fazla Suyu Satmanın ve Vermekten Kaçınmanın Haramlığı ile Aygırın Çiftleştirme Ücretinin Haramlığı 1565 b Aygır çiftleştirme ücreti, su ve ekilmek üzere toprak satışı yasaklandı. Câbir b. Abdullah Bab 8Çölde Bulunan ve Otlatma İçin İhtiyaç Duyulan Fazla Suyu Satmanın ve Vermekten Kaçınmanın Haramlığı ile Aygırın Çiftleştirme Ücretinin Haramlığı 1566 a Otlağı engellemek için fazla su engellenmez. Ebû Hüreyre Bab 8Çölde Bulunan ve Otlatma İçin İhtiyaç Duyulan Fazla Suyu Satmanın ve Vermekten Kaçınmanın Haramlığı ile Aygırın Çiftleştirme Ücretinin Haramlığı 1566 b Otlağı engellemek için fazla suyu engellemeyin. Ebû Hüreyre Bab 8Çölde Bulunan ve Otlatma İçin İhtiyaç Duyulan Fazla Suyu Satmanın ve Vermekten Kaçınmanın Haramlığı ile Aygırın Çiftleştirme Ücretinin Haramlığı 1566 c Otlağı satmak için fazla su satılmaz. Ebû Hüreyre Bab 8Çölde Bulunan ve Otlatma İçin İhtiyaç Duyulan Fazla Suyu Satmanın ve Vermekten Kaçınmanın Haramlığı ile Aygırın Çiftleştirme Ücretinin Haramlığı 1567 a Köpek satış bedeli, zina kazancı ve kâhin ücreti yasaklandı. Ebû Mes'ûd el-Ensârî Bab 9Köpek Satış Bedelinin, Kâhin Ücretinin ve Zina Kazancının Haramlığı ile Kedi Satışının Yasaklanması 1567 b Leys ve İbn Uyeyne tarikleriyle Ebû Mes'ûd: Köpek bedeli ve zina kazancı yasaklandı. Bab 9Köpek Satış Bedelinin, Kâhin Ücretinin ve Zina Kazancının Haramlığı ile Kedi Satışının Yasaklanması 1568 a Kazancın en kötüsü zina kazancı, köpek bedeli ve hacamatçı kazancıdır. Râfi' b. Hadîc Bab 9Köpek Satış Bedelinin, Kâhin Ücretinin ve Zina Kazancının Haramlığı ile Kedi Satışının Yasaklanması 1568 b Köpek bedeli, zina kazancı ve hacamatçı kazancı kötüdür. Râfi' b. Hadîc Bab 9Köpek Satış Bedelinin, Kâhin Ücretinin ve Zina Kazancının Haramlığı ile Kedi Satışının Yasaklanması 1568 c Ma'mer tarikiyle: Köpek bedeli, zina kazancı ve hacamatçı kazancı kötüdür. Bab 9Köpek Satış Bedelinin, Kâhin Ücretinin ve Zina Kazancının Haramlığı ile Kedi Satışının Yasaklanması 1568 d Sâib b. Yezîd tarikiyle Râfi' b. Hadîc: Köpek parası ve zina ücreti kötü kazançtır. Bab 9Köpek Satış Bedelinin, Kâhin Ücretinin ve Zina Kazancının Haramlığı ile Kedi Satışının Yasaklanması 1569 Peygamber köpek ve kedi satışından men etti. Ebü'z-Zübeyr Bab 9Köpek Satış Bedelinin, Kâhin Ücretinin ve Zina Kazancının Haramlığı ile Kedi Satışının Yasaklanması 1570 a Resûlullah köpeklerin öldürülmesini emretti. İbn Ömer Bab 10Köpeklerin Öldürülmesi Emri, Bu Emrin Neshi ve Av, Ekin, Hayvan Sürüsü ve Benzerleri Dışında Köpek Beslemenin Haramlığı 1570 b Köpeklerin öldürülmesi için Medine'nin her yanına adam gönderildi. İbn Ömer Bab 10Köpeklerin Öldürülmesi Emri, Bu Emrin Neshi ve Av, Ekin, Hayvan Sürüsü ve Benzerleri Dışında Köpek Beslemenin Haramlığı 1570 c Emir üzerine Medine ve çevresinde köpekler öldürülürdü. Abdullah b. Ömer Bab 10Köpeklerin Öldürülmesi Emri, Bu Emrin Neshi ve Av, Ekin, Hayvan Sürüsü ve Benzerleri Dışında Köpek Beslemenin Haramlığı 1571 Av ve sürü köpekleri dışındaki köpeklerin öldürülmesi emredildi. İbn Ömer Bab 10Köpeklerin Öldürülmesi Emri, Bu Emrin Neshi ve Av, Ekin, Hayvan Sürüsü ve Benzerleri Dışında Köpek Beslemenin Haramlığı 1572 Köpek öldürme emri kaldırıldı; yalnızca iki benekli simsiyah köpek öldürülür. Câbir b. Abdullah Bab 10Köpeklerin Öldürülmesi Emri, Bu Emrin Neshi ve Av, Ekin, Hayvan Sürüsü ve Benzerleri Dışında Köpek Beslemenin Haramlığı 1573 a Köpekleri öldürme emrinden sonra av ve koyun köpeğine ruhsat verildi. İbnü'l-Muğaffel Bab 10Köpeklerin Öldürülmesi Emri, Bu Emrin Neshi ve Av, Ekin, Hayvan Sürüsü ve Benzerleri Dışında Köpek Beslemenin Haramlığı 1573 b Şu'be tarikiyle: Koyun, av ve ekin köpeğine ruhsat verildi. Bab 10Köpeklerin Öldürülmesi Emri, Bu Emrin Neshi ve Av, Ekin, Hayvan Sürüsü ve Benzerleri Dışında Köpek Beslemenin Haramlığı 1574 a Sürü ve av köpeği dışında köpek edinenin amelinden her gün iki kırat eksilir. İbn Ömer Bab 10Köpeklerin Öldürülmesi Emri, Bu Emrin Neshi ve Av, Ekin, Hayvan Sürüsü ve Benzerleri Dışında Köpek Beslemenin Haramlığı 1574 b Av ve sürü köpeği dışında köpek edinenin ecrinden her gün iki kırat eksilir. İbn Ömer Bab 10Köpeklerin Öldürülmesi Emri, Bu Emrin Neshi ve Av, Ekin, Hayvan Sürüsü ve Benzerleri Dışında Köpek Beslemenin Haramlığı 1574 c Gereksiz köpek edinenin amelinden her gün iki kırat eksilir. İbn Ömer Bab 10Köpeklerin Öldürülmesi Emri, Bu Emrin Neshi ve Av, Ekin, Hayvan Sürüsü ve Benzerleri Dışında Köpek Beslemenin Haramlığı 1574 d Sürü ve av köpeği dışında köpek edinenin amelinden her gün bir kırat eksilir. Abdullah b. Ömer Bab 10Köpeklerin Öldürülmesi Emri, Bu Emrin Neshi ve Av, Ekin, Hayvan Sürüsü ve Benzerleri Dışında Köpek Beslemenin Haramlığı 1574 e Av ve sürü köpeği dışında köpek edinenin amelinden her gün iki kırat eksilir. İbn Ömer Bab 10Köpeklerin Öldürülmesi Emri, Bu Emrin Neshi ve Av, Ekin, Hayvan Sürüsü ve Benzerleri Dışında Köpek Beslemenin Haramlığı 1574 f Gereksiz köpek edinen ev halkının amelinden her gün iki kırat eksilir. Abdullah b. Ömer Bab 10Köpeklerin Öldürülmesi Emri, Bu Emrin Neshi ve Av, Ekin, Hayvan Sürüsü ve Benzerleri Dışında Köpek Beslemenin Haramlığı 1574 g Ekin, koyun ve av köpeği dışında köpek edinenin ecrinden her gün bir kırat eksilir. İbn Ömer Bab 10Köpeklerin Öldürülmesi Emri, Bu Emrin Neshi ve Av, Ekin, Hayvan Sürüsü ve Benzerleri Dışında Köpek Beslemenin Haramlığı 1575 a Av, sürü ve arazi köpeği dışında köpek edinenin ecrinden her gün iki kırat eksilir. Ebû Hüreyre Bab 10Köpeklerin Öldürülmesi Emri, Bu Emrin Neshi ve Av, Ekin, Hayvan Sürüsü ve Benzerleri Dışında Köpek Beslemenin Haramlığı 1575 b Sürü, av ve ekin köpeği dışında köpek edinenin ecrinden her gün bir kırat eksilir. Ebû Hüreyre Bab 10Köpeklerin Öldürülmesi Emri, Bu Emrin Neshi ve Av, Ekin, Hayvan Sürüsü ve Benzerleri Dışında Köpek Beslemenin Haramlığı 1575 c Tarla ve sürü köpeği dışında köpek besleyenin amelinden her gün bir kırat eksilir. Ebû Hüreyre Bab 10Köpeklerin Öldürülmesi Emri, Bu Emrin Neshi ve Av, Ekin, Hayvan Sürüsü ve Benzerleri Dışında Köpek Beslemenin Haramlığı 1575 d Evzâî tarikiyle Ebû Hüreyre: Tarla ve sürü köpeği dışında köpek besleyenin ameli eksilir. Bab 10Köpeklerin Öldürülmesi Emri, Bu Emrin Neshi ve Av, Ekin, Hayvan Sürüsü ve Benzerleri Dışında Köpek Beslemenin Haramlığı 1575 e Harb tarikiyle Yahyâ b. Ebû Kesîr: Gereksiz köpek besleyenin amelinden her gün bir kırat eksilir. Bab 10Köpeklerin Öldürülmesi Emri, Bu Emrin Neshi ve Av, Ekin, Hayvan Sürüsü ve Benzerleri Dışında Köpek Beslemenin Haramlığı 1575 f Av ve koyun köpeği dışında köpek edinenin amelinden her gün bir kırat eksilir. Ebû Hüreyre Bab 10Köpeklerin Öldürülmesi Emri, Bu Emrin Neshi ve Av, Ekin, Hayvan Sürüsü ve Benzerleri Dışında Köpek Beslemenin Haramlığı 1576 a Ekine ve sürüye yararı olmayan köpek edinenin amelinden her gün bir kırat eksilir. Süfyân b. Ebû Züheyr Bab 10Köpeklerin Öldürülmesi Emri, Bu Emrin Neshi ve Av, Ekin, Hayvan Sürüsü ve Benzerleri Dışında Köpek Beslemenin Haramlığı 1576 b Yezîd b. Husayfe tarikiyle: Ekine ve sürüye yararı olmayan köpek edinenin ameli eksilir. Bab 10Köpeklerin Öldürülmesi Emri, Bu Emrin Neshi ve Av, Ekin, Hayvan Sürüsü ve Benzerleri Dışında Köpek Beslemenin Haramlığı 1577 a Resûlullah hacamat olup hacamatçıya ücret verdi; hacamat en iyi tedavilerdendir. Humeyd Bab 11Hacamat Ücretinin Helal Oluşu 1577 b Humeyd tarikiyle Enes: Tedavilerin en faziletlisi hacamat ve deniz kustudur. Bab 11Hacamat Ücretinin Helal Oluşu 1577 c Peygamber hacamatçıya ücret verdi ve vergisinin hafifletilmesini sağladı. Enes Bab 11Hacamat Ücretinin Helal Oluşu 1202 b Resûlullah hacamat olup hacamatçıya ücretini verdi. İbn Abbâs Bab 11Hacamat Ücretinin Helal Oluşu 1202 c Hacamat ücreti haram olsaydı Peygamber onu vermezdi. İbn Abbâs Bab 11Hacamat Ücretinin Helal Oluşu 1578 Şarap haram kılınınca içilmesi ve satılması yasaklandı; insanlar şaraplarını döktü. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 12Şarap Satışının Haramlığı 1579 a Şarabın içilmesini haram kılan, satılmasını da haram kılmıştır. Abdurrahman b. Va'le es-Sebeî Bab 12Şarap Satışının Haramlığı 1579 b Abdurrahman b. Va'le tarikiyle: Şarabın içilmesini haram kılan satışını da haram kılmıştır. Bab 12Şarap Satışının Haramlığı 1580 a Bakara'nın son âyetleri inince şarap ticareti yasaklandı. Âişe Bab 12Şarap Satışının Haramlığı 1580 b Ribâ âyetleri inince Resûlullah şarap ticaretini haram kıldı. Âişe Bab 12Şarap Satışının Haramlığı 1581 a Şarap, leş, domuz ve put satışı haramdır; haramı hileyle satıp bedelini yemek de haramdır. Câbir b. Abdullah Bab 13Şarap, Leş, Domuz ve Put Satışının Haramlığı 1581 b Abdülhamîd b. Ca'fer tarikiyle Câbir: Şarap, leş, domuz ve put satışı haramdır. Bab 13Şarap, Leş, Domuz ve Put Satışının Haramlığı 1582 a Haram kılınan şeyi eritip satmak Yahudilerin lanetlenme sebebidir; şarap satışı da böyledir. İbn Abbâs Bab 13Şarap, Leş, Domuz ve Put Satışının Haramlığı 1582 b Ravh b. el-Kâsım tarikiyle: Allah Yahudilere lanet etsin; haram kılınan yağı eritip sattılar. Bab 13Şarap, Leş, Domuz ve Put Satışının Haramlığı 1583 a Haram kılınan yağları satıp bedelini yiyen Yahudiler kınandı. Ebû Hüreyre Bab 13Şarap, Leş, Domuz ve Put Satışının Haramlığı 1583 b Haram kılınan şeyin bedelini yemek de haramdır. Ebû Hüreyre Bab 13Şarap, Leş, Domuz ve Put Satışının Haramlığı 1584 a Altın altınla, gümüş gümüşle ancak eşit ve peşin satılır. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 14Ribâ 1584 b Ebû Saîd, altın ve gümüşün ancak eşit ve elden ele satılacağını bizzat işittiğini söyledi. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 14Ribâ 1584 c Cerîr b. Hâzim, Yahyâ ve İbn Avn tarikleriyle: Altın ve gümüş ancak eşit olarak satılır. Bab 14Ribâ 1584 d Altın altınla, gümüş gümüşle ancak tartıda eşit olarak satılır. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 14Ribâ 1585 Bir dinar iki dinara, bir dirhem iki dirheme satılmaz. Osman b. Affân Bab 14Ribâ 1586 a Altın-gümüş bozdurma ve ribevî malların takası ancak peşin olursa ribâ olmaz. Mâlik b. Evs b. el-Hadesân Bab 15Sarf ve Altının Gümüşle Peşin Satışı 1586 b İbn Uyeyne tarikiyle: Altın-gümüş bozdurma ancak peşin olursa ribâ olmaz. Bab 15Sarf ve Altının Gümüşle Peşin Satışı 1587 a Ubâde, altı ribevî malın ancak eşit ve peşin satılacağını Muâviye'ye rağmen açıkça rivayet etti. Ebû Kılâbe Bab 15Sarf ve Altının Gümüşle Peşin Satışı 1587 b Abdülvehhâb es-Sekafî tarikiyle: Altı ribevî mal ancak eşit ve peşin satılır. Bab 15Sarf ve Altının Gümüşle Peşin Satışı 1587 c Aynı cins ribevî mallar eşit ve peşin satılır; cins farklıysa peşin olmak şartıyla serbesttir. Ubâde b. es-Sâmit Bab 15Sarf ve Altının Gümüşle Peşin Satışı 1584 e Ribevî mallarda fazla veren de isteyen de ribâ yapmış olur. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 15Sarf ve Altının Gümüşle Peşin Satışı 1584 f Ebü'l-Mütevekkil tarikiyle Ebû Saîd: Altın altınla misli mislince satılır. Bab 15Sarf ve Altının Gümüşle Peşin Satışı 1588 a Aynı türden yiyecekler eşit ve peşin satılır; fazlası ribâdır. Ebû Hüreyre Bab 15Sarf ve Altının Gümüşle Peşin Satışı 1588 b Fudayl b. Gazvân tarikiyle: Aynı türden yiyecekler eşit satılır; "elden ele" sözü yok. Bab 15Sarf ve Altının Gümüşle Peşin Satışı 1588 c Altın ve gümüş kendi cinsiyle tartıda eşit satılır; fazlası ribâdır. Ebû Hüreyre Bab 15Sarf ve Altının Gümüşle Peşin Satışı 1588 d Dinar dinarla, dirhem dirhemle fazlalıksız değiştirilir. Ebû Hüreyre Bab 15Sarf ve Altının Gümüşle Peşin Satışı 1588 e Mûsâ b. Ebû Temîm tarikiyle: Dinar dinarla, dirhem dirhemle fazlalıksız değiştirilir. Bab 15Sarf ve Altının Gümüşle Peşin Satışı 1589 a Gümüş bozdurmanın peşini caiz, vadelisi ribâdır. Ebü'l-Minhâl Bab 16Gümüşün Altınla Veresiye Satışının Yasaklanması 1589 b Gümüşün altınla veresiye satılması yasaklandı. Ebü'l-Minhâl Bab 16Gümüşün Altınla Veresiye Satışının Yasaklanması 1590 a Altın altınla, gümüş gümüşle eşit; altın gümüşle dilendiği gibi satılabilir. Ebû Bekre Bab 16Gümüşün Altınla Veresiye Satışının Yasaklanması 1590 b Ebû Bekre'nin rivayeti: Altın altınla, gümüş gümüşle ancak eşit olarak satılır. Bab 16Gümüşün Altınla Veresiye Satışının Yasaklanması 1591 a Gerdanlıktaki altın ayrılıp altınla tartıda eşit olarak satılır. Fadâle b. Ubeyd el-Ensârî Bab 17İçinde Boncuk ve Altın Bulunan Gerdanlığın Satışı 1591 b Altın ve boncuklu gerdanlık, altını ayrılmadan altınla satılmaz. Fadâle b. Ubeyd Bab 17İçinde Boncuk ve Altın Bulunan Gerdanlığın Satışı 1591 c İbnü'l-Mübârek tarikiyle: Altınlı gerdanlık, altını ayrılmadan altınla satılmaz. Bab 17İçinde Boncuk ve Altın Bulunan Gerdanlığın Satışı 1591 d Altın altınla ancak tartıda eşit olarak satılır. Fadâle b. Ubeyd Bab 17İçinde Boncuk ve Altın Bulunan Gerdanlığın Satışı 1591 e Allah'a ve âhirete iman eden, altını altınla ancak eşit olarak alsın. Haneş es-San'ânî Bab 17İçinde Boncuk ve Altın Bulunan Gerdanlığın Satışı 1592 Yiyecek yiyecekle eşit satılır; Ma'mer ribâya benzemesinden korkarak fazlayı geri çevirtti. Ma'mer b. Abdullah Bab 18Yiyeceğin Misli Mislince Satışı 1593 a Kaliteli hurma düşük hurmayla fazlalıklı değiştirilmez; biri satılıp parasıyla diğeri alınır. Ebû Hüreyre ve Ebû Saîd Bab 18Yiyeceğin Misli Mislince Satışı 1593 b Düşük hurmayı parayla satıp parasıyla kaliteli hurma almalı; fazlalıklı takas yapılmaz. Ebû Saîd el-Hudrî ve Ebû Hüreyre Bab 18Yiyeceğin Misli Mislince Satışı 1594 a İki sâ' düşük hurmayı bir sâ' iyi hurmayla değiştirmek ribânın ta kendisidir. Ebû Saîd Bab 18Yiyeceğin Misli Mislince Satışı 1594 b Hurmayı fazlalıklı takas etmek ribâdır; geri verilip satış yoluyla alınmalıdır. Ebû Saîd Bab 18Yiyeceğin Misli Mislince Satışı 1595 Hurma, buğday ve dirhem kendi cinsiyle fazlalıklı değiştirilemez. Ebû Saîd Bab 18Yiyeceğin Misli Mislince Satışı 1594 c Kusurlu hurmayı fazlasıyla değiştirmek ribâdır; önce satıp sonra istenen hurma alınmalıdır. Ebû Nadra Bab 18Yiyeceğin Misli Mislince Satışı 1594 d Ebû Saîd'e göre gümüşte fazlalık hurmadan daha çok ribâdır; İbn Ömer ve İbn Abbâs da sonra bundan döndü. Ebû Nadra Bab 18Yiyeceğin Misli Mislince Satışı 1596 a Dinar dinarla, dirhem dirhemle eşit değiştirilir; İbn Abbâs'ın görüşü Üsâme'nin rivayetine dayanır. Ebû Sâlih Bab 18Yiyeceğin Misli Mislince Satışı 1596 b Ribâ ancak veresiyededir. Üsâme b. Zeyd Bab 18Yiyeceğin Misli Mislince Satışı 1596 c Elden ele yapılan değişimde ribâ yoktur. Üsâme b. Zeyd Bab 18Yiyeceğin Misli Mislince Satışı 1596 d İbn Abbâs, sarf hakkındaki görüşünü Üsâme'nin "Ribâ veresiyededir" rivayetine dayandırdı. Atâ b. Ebû Rebâh Bab 18Yiyeceğin Misli Mislince Satışı 1597 Resûlullah ribâ yiyene ve yedirene lanet etti. Abdullah b. Mes'ûd Bab 19Ribâ Yiyene ve Yedirene Lanet 1598 Ribâ yiyen, yediren, yazan ve şahitlik eden lanetlendi; hepsi günahta eşittir. Câbir Bab 19Ribâ Yiyene ve Yedirene Lanet 1599 a Helal ve haram bellidir; şüphelilerden sakınan dinini korur; bedenin düzgünlüğü kalbe bağlıdır. Nu'mân b. Beşîr Bab 20Helali Almak ve Şüpheli Şeyleri Terk Etmek 1599 b Zekeriyyâ tarikiyle: Helal ve haram bellidir; şüphelilerden sakınan dinini korur. Bab 20Helali Almak ve Şüpheli Şeyleri Terk Etmek 1599 c Şa'bî'den diğer tarikler: Helal de haram da açıktır, arada şüpheli şeyler vardır. Bab 20Helali Almak ve Şüpheli Şeyleri Terk Etmek 1599 d Nu'mân b. Beşîr'in Hıms hutbesi: Helal bellidir, haram da bellidir. Bab 20Helali Almak ve Şüpheli Şeyleri Terk Etmek 715 m Câbir devesini binme şartıyla sattı; Resûlullah hem bedelini hem deveyi ona bağışladı. Câbir b. Abdullah Bab 21Deveyi Satıp Ona Binmeyi Şart Koşmak 715 n Zekeriyyâ tarikiyle: Câbir devesini sattı; Resûlullah bedelini de deveyi de ona verdi. Bab 21Deveyi Satıp Ona Binmeyi Şart Koşmak 715 o Câbir devesini Medine'ye kadar binme şartıyla sattı; Resûlullah bedelini verip deveyi de geri verdi. Câbir b. Abdullah Bab 21Deveyi Satıp Ona Binmeyi Şart Koşmak 715 p Resûlullah deveyi bir ukıyye altına aldı, Câbir'e fazlasıyla ödedi. Câbir Bab 21Deveyi Satıp Ona Binmeyi Şart Koşmak 715 q Resûlullah Câbir'in devesine bereket verdi ve fiyatını artırarak satın aldı. Câbir b. Abdullah Bab 21Deveyi Satıp Ona Binmeyi Şart Koşmak 715 r Câbir binme şartıyla devesini sattı; Resûlullah fazla ödeyip deveyi ona bağışladı. Câbir Bab 21Deveyi Satıp Ona Binmeyi Şart Koşmak 715 s Resûlullah Câbir'e hem devenin bedelini hem deveyi bıraktı. Câbir b. Abdullah Bab 21Deveyi Satıp Ona Binmeyi Şart Koşmak 715 t Resûlullah deveyi satın alıp bedelini fazlasıyla tarttı; yolculuktan dönünce iki rekât kılmayı emretti. Câbir b. Abdullah Bab 21Deveyi Satıp Ona Binmeyi Şart Koşmak 715 u Muhârib'in rivayeti: Resûlullah Câbir'in devesini aldı, sonra bir sığır kesip etini dağıttı. Bab 21Deveyi Satıp Ona Binmeyi Şart Koşmak 715 v Resûlullah deveyi Medine'ye kadar binme hakkı satıcıda kalmak üzere satın aldı. Câbir Bab 21Deveyi Satıp Ona Binmeyi Şart Koşmak 1600 a İnsanların en hayırlısı borcunu en güzel şekilde ödeyenleridir. Ebû Râfi' Bab 22Bir Şey Borç Alıp Daha İyisiyle Ödeyen Kimse ve "Sizin En Hayırlınız Borcunu En Güzel Ödeyeninizdir" 1600 b Ebû Râfi' tarikiyle: Allah'ın kullarının en hayırlısı borcunu en güzel ödeyenleridir. Bab 22Bir Şey Borç Alıp Daha İyisiyle Ödeyen Kimse ve "Sizin En Hayırlınız Borcunu En Güzel Ödeyeninizdir" 1601 a Hak sahibinin söz hakkı vardır; en hayırlınız borcunu en güzel ödeyeninizdir. Ebû Hüreyre Bab 22Bir Şey Borç Alıp Daha İyisiyle Ödeyen Kimse ve "Sizin En Hayırlınız Borcunu En Güzel Ödeyeninizdir" 1601 b Borcu daha iyisiyle ödemek övülmüştür; en hayırlınız en güzel ödeyeninizdir. Ebû Hüreyre Bab 22Bir Şey Borç Alıp Daha İyisiyle Ödeyen Kimse ve "Sizin En Hayırlınız Borcunu En Güzel Ödeyeninizdir" 1601 c Borcu daha iyisiyle ödemek hayırlıdır; en hayırlınız en güzel ödeyeninizdir. Ebû Hüreyre Bab 22Bir Şey Borç Alıp Daha İyisiyle Ödeyen Kimse ve "Sizin En Hayırlınız Borcunu En Güzel Ödeyeninizdir" 1602 Resûlullah bir köleyi iki köle karşılığında satın aldı; hayvan ve köle cinsiyle fazlalıklı değiştirilebilir. Câbir Bab 23Hayvanın Kendi Cinsinden Hayvanla Fazlalıklı Olarak Satılmasının Caizliği 1603 a Resûlullah bir Yahudiden veresiye yiyecek alıp zırhını rehin bıraktı. Âişe Bab 24Rehin ve Rehnin Hem İkamette Hem Yolculukta Caiz Oluşu 1603 b Resûlullah yiyecek karşılığında demir zırhını rehin bıraktı. Âişe Bab 24Rehin ve Rehnin Hem İkamette Hem Yolculukta Caiz Oluşu 1603 c Vadeli alışverişte rehin vermek caizdir. Âişe Bab 24Rehin ve Rehnin Hem İkamette Hem Yolculukta Caiz Oluşu 1603 d Hafs b. Gıyâs tarikiyle: Resûlullah zırhını rehin bıraktı; "demirden" sözü yok. Bab 24Rehin ve Rehnin Hem İkamette Hem Yolculukta Caiz Oluşu 1604 a Selem; belirli ölçek, belirli tartı ve belirli vade ile yapılır. İbn Abbâs Bab 25Selem 1604 b Selem ancak belirli ölçek ve tartı ile yapılır. İbn Abbâs Bab 25Selem 1604 c İbn Uyeyne tarikiyle: Selem belirli ölçek ve tartı ile yapılır; vade kaydı yok. Bab 25Selem 1604 d Süfyân tarikiyle: Selem belirli ölçek, tartı ve belirli vade ile yapılır. Bab 25Selem 1605 a İhtikâr yapan günahkârdır. Ma'mer b. Abdullah Bab 26Temel Gıdalarda İhtikârın (Karaborsacılığın) Haramlığı 1605 b İhtikârı ancak günahkâr yapar. Ma'mer b. Abdullah Bab 26Temel Gıdalarda İhtikârın (Karaborsacılığın) Haramlığı 1605 c Amr b. Avn tarikiyle: İhtikârı ancak günahkâr olan yapar. Bab 26Temel Gıdalarda İhtikârın (Karaborsacılığın) Haramlığı 1606 Alışverişte yemin malı sürer ama kazancın bereketini yok eder. Ebû Hüreyre Bab 27Alışverişte Yemin Etmenin Yasaklanması 1607 Alışverişte çok yemin etmekten sakının; malı sürer, sonra bereketi yok eder. Ebû Katâde el-Ensârî Bab 27Alışverişte Yemin Etmenin Yasaklanması 1608 a Ortaklı mülkün payı, ortağa haber verilmeden satılamaz; ortak dilerse alır. Câbir Bab 28Şuf'a 1608 b Taksim edilmemiş ortak mülkte şuf'a hakkı vardır; haber vermeden satılırsa ortak öncelikli hak sahibidir. Câbir Bab 28Şuf'a 1608 c Ortak mülkü satmadan önce ortağa arz etmek gerekir; şuf'a hakkı her ortaklıkta vardır. Câbir b. Abdullah Bab 28Şuf'a 1609 a Komşunun duvarınıza kiriş yerleştirmesine engel olmayın. Ebû Hüreyre Bab 29Komşunun Duvarına Kiriş Yerleştirmek 1609 b Zührî tarikiyle: Komşunun duvara kiriş koymasına engel olmayın. Bab 29Komşunun Duvarına Kiriş Yerleştirmek 1610 a Haksız yere bir karış toprak alana kıyamette yedi kat yer boynuna dolanır. Saîd b. Zeyd b. Amr b. Nüfeyl Bab 30Zulmün, Toprak ve Başka Şeyleri Gasbetmenin Haramlığı 1610 b Haksız yere toprak alana yedi kat yer dolanır; Saîd b. Zeyd'e iftira eden kadın bedduaya uğradı. Saîd b. Zeyd b. Amr b. Nüfeyl Bab 30Zulmün, Toprak ve Başka Şeyleri Gasbetmenin Haramlığı 1610 c Saîd b. Zeyd, haksız toprak almanın cezasını bildiği için suçlamayı reddetti; iftiracı bedduaya uğradı. Urve Bab 30Zulmün, Toprak ve Başka Şeyleri Gasbetmenin Haramlığı 1610 d Zulmederek bir karış toprak alanın boynuna kıyamette yedi kat yer dolanır. Saîd b. Zeyd Bab 30Zulmün, Toprak ve Başka Şeyleri Gasbetmenin Haramlığı 1611 Haksız yere bir karış toprak alanın boynuna kıyamette yedi kat yer dolanır. Ebû Hüreyre Bab 30Zulmün, Toprak ve Başka Şeyleri Gasbetmenin Haramlığı 1612 a Bir karış toprakta haksızlık edenin boynuna yedi kat yer dolanır; arazi davasında dikkatli olun. Âişe Bab 30Zulmün, Toprak ve Başka Şeyleri Gasbetmenin Haramlığı 1612 b Muhammed b. İbrâhim tarikiyle: Bir karış yeri haksızca alana yedi kat yer dolanır. Bab 30Zulmün, Toprak ve Başka Şeyleri Gasbetmenin Haramlığı 1613 Yol genişliğinde anlaşmazlık olursa yol yedi zirâ' kabul edilir. Ebû Hüreyre Bab 31Anlaşmazlık Hâlinde Yolun Genişliği