Bölüm 55
Zühd ve Rekâik (Kalpleri Yumuşatan Sözler)
كتاب الزهد والرقائق
Hadisler
2956
Dünya müminin zindanı, kâfirin cennetidir.
Ebû Hüreyre
2957 a
Dünya Allah katında, bu ölü oğlağın sizin gözünüzde olduğundan daha değersizdir.
Câbir b. Abdullah
2957 b
Sekafî tarikiyle: Bu oğlak diri olsaydı bile kulak küçüklüğü onda bir kusur olurdu.
2958 a
Ey Âdemoğlu! Yiyip tükettiğin, giyip eskittiğin veya sadaka verip gönderdiğin dışında malından senin olan ne var?
Abdullah b. Şıhhîr
2958 b
Şu'be, Saîd ve Hişâm tarikiyle: Ey Âdemoğlu! Yiyip tükettiğin ve sadaka verdiğinden başka malın ne var?
2959 a
Kulun malından kendisine ait olan ancak yiyip tükettiği, giyip eskittiği veya verip biriktirdiğidir.
Ebû Hüreyre
2959 b
Alâ b. Abdurrahman tarikiyle: Kulun malından kendisine ait olan, yiyip tükettiği ve verip biriktirdiğidir.
2960
Ölünün arkasından ailesi, malı ve ameli gider; ailesi ve malı geri döner, ameli kalır.
Enes b. Mâlik
2961 a
Allah'a yemin olsun ki sizin için fakirlikten korkmuyorum; dünyanın size açılıp sizi helâk etmesinden korkuyorum.
Misver b. Mahreme
2961 b
Sâlih ve Şuayb tarikiyle: Dünyanın öncekileri oyaladığı gibi sizi de oyalamasından korkuyorum.
2962
Fâris ve Rum size fethedildiğinde birbirinizle yarışacak, sonra birbirinizi kıskanacaksınız.
Abdullah b. Amr b. Âs
2963 a
Biriniz mal ve yaratılışta kendisinden üstün olana baktığında, kendisinden aşağıda olana da baksın.
Ebû Hüreyre
2963 b
Hemmâm b. Münebbih tarikiyle: Kendinden üstün olana bakan, kendinden aşağıda olana da baksın.
2963 c
Sizden aşağıda olana bakın, üstün olana bakmayın; bu, Allah'ın nimetini küçümsememeniz için daha uygundur.
Ebû Hüreyre
2964
Alacalı, kel ve kör üç İsrâiloğlu'nun bir melekle imtihan edilmesi: Senden razı olundu, iki arkadaşına gazap edildi.
Ebû Hüreyre
2965
Allah, takvâ sahibi, gönlü zengin ve kendini gizleyen kulu sever.
Âmir b. Sa'd
2966 a
Ben, Allah yolunda ok atan Araplardan ilk adamım.
Sa'd b. Ebû Vakkâs
2966 b
Vekî'in İsmâil'den rivayeti: Allah yolunda ok atan ilk Arap benim; yiyecek bulamaz, keçi gibi dışkı yapardık.
2967 a
Dünya sona ereceğini ilan etti ve hızla arkasını dönüp gitti.
Hâlid b. Umeyr el-Adevî
2967 b
Süleymân b. Mugîre tarikiyle: Basra emîri Utbe b. Gazvân hutbede dünyanın hızla sona ereceğini bildirdi.
2967 c
Resûlullah ile birlikte yedi kişinin yedincisiydim; hubla yaprağından başka yiyeceğimiz yoktu.
Utbe b. Gazvân
2968
Sen beni unuttuğun gibi ben de seni unutuyorum.
Ebû Hüreyre
2969
Kıyamet günü kulun ağzı mühürlenir ve organları onun amellerini anlatır.
Enes b. Mâlik
1055 b
Allah'ım! Muhammed ailesinin rızkını ancak geçinmelerine yetecek kadar kıl.
Ebû Hüreyre
1055 c
Allah'ım! Muhammed ailesini yetecek kadar rızıklandır.
Ebû Hüreyre
1055 d
Ebû Üsâme'nin A'meş'ten rivayeti: Allah'ım! Muhammed ailesinin rızkını ihtiyaca yetecek kadar kıl.
2970 a
Muhammed ailesi, Medine'ye gelişten vefata kadar üç gece art arda buğday yemeğiyle doymadı.
Âişe
2970 b
Resûlullah vefat edinceye kadar üç gün art arda buğday ekmeğiyle doymadı.
Âişe
2970 c
Muhammed ailesi, Resûlullah vefat edinceye kadar iki gün art arda arpa ekmeğiyle doymadı.
Âişe
2970 d
Muhammed ailesi üç günden fazla buğday ekmeğiyle doymadı.
Âişe
2970 e
Muhammed ailesi, Resûlullah dünyadan göçünceye kadar üç gün art arda buğday ekmeğiyle doymadı.
Âişe
2971
Muhammed ailesi iki gün buğday ekmeğiyle doymamıştır ki bunlardan biri hurma olmasın.
Âişe
2972 a
Muhammed ailesi bir ay boyunca ateş yakmadan durur, yalnızca hurma ve suyla geçinirdi.
Âişe
2972 b
Hişâm b. Urve tarikiyle: Bir ay ateş yakmadan dururduk; meğer ki bize biraz et gelmiş olsun.
2973
Resûlullah vefat ettiğinde rafımda biraz arpadan başka bir canlının yiyebileceği hiçbir şey yoktu.
Âişe
2972 c
İki ayda üç hilal görürdük de Resûlullah'ın evlerinde ateş yakılmazdı.
Âişe
2974
Resûlullah bir günde iki kere ekmek ve zeytinyağıyla doymadan vefat etti.
Peygamber'in eşi Âişe
2975 a
Resûlullah, insanlar hurma ve suyla doyduğu sırada vefat etti.
Âişe
2975 b
Resûlullah vefat ettiğinde biz su ve hurmayla doymuştuk.
Âişe
2975 c
Eşcaî ve Ebû Ahmed tarikiyle: Resûlullah vefat ettiğinde biz iki siyahla, hurma ve suyla doymamıştık.
2976 a
Resûlullah dünyadan ayrılıncaya kadar ailesini üç gün art arda buğday ekmeğiyle doyurmadı.
Ebû Hüreyre
2976 b
Allah'ın Peygamberi ve ailesi dünyadan ayrılıncaya kadar üç gün art arda buğday ekmeğiyle doymadı.
Ebû Hâzim
2977 a
Peygamberinizi, karnını dolduracak kadar bayağı hurma bile bulamaz halde gördüm.
Nu'mân b. Beşîr
2977 b
Züheyr ve İsrâîl tarikiyle: Siz hurma ve tereyağının çeşitlerinden aşağısına razı olmuyorsunuz.
2978
Resûlullah'ı gün boyu açlıktan kıvranır, karnını dolduracak bayağı hurma bile bulamaz halde gördüm.
Nu'mân b. Beşîr
2979 a, b
Muhacirlerin fakirleri kıyamet günü cennete zenginlerden kırk güz önce varırlar.
Ebû Abdurrahman el-Hubulî
2980 a
Azaba uğratılmış bu kavmin yanına ancak ağlayarak girin.
Abdullah b. Ömer
Bab 1Kendilerine Zulmedenlerin Meskenlerine Ancak Ağlayarak Girin
2980 b
Kendilerine zulmedenlerin meskenlerine ancak ağlayarak girin.
Abdullah b. Ömer
Bab 1Kendilerine Zulmedenlerin Meskenlerine Ancak Ağlayarak Girin
2981 a
Semûd'un kuyularından çekilen suyun dökülmesini, hamurun develere yedirilmesini emretti.
Abdullah b. Ömer
Bab 1Kendilerine Zulmedenlerin Meskenlerine Ancak Ağlayarak Girin
2981 b
Enes b. İyâz tarikiyle: Semûd kuyularından su çekip hamur yoğuranlara onu dökmeleri emredildi.
Bab 1Kendilerine Zulmedenlerin Meskenlerine Ancak Ağlayarak Girin
2982
Dul kadın ve yoksul için çalışıp çabalayan, Allah yolunda cihad eden gibidir.
Ebû Hüreyre
Bab 2Dul Kadına, Yoksula ve Yetime İyilik Etmek
2983
Yetimi himayesine alan kimse ile ben cennette şu iki parmak gibiyiz.
Ebû Hüreyre
Bab 2Dul Kadına, Yoksula ve Yetime İyilik Etmek
533 c
Osman, mescidi yeniden yaptırınca konuşanlara mescit yapanın cennetteki mükâfatını hatırlattı.
Osman b. Affân
Bab 3Mescit Yapmanın Fazileti
533 d
Kim Allah için bir mescit bina ederse, Allah da ona cennette onun benzerini bina eder.
Mahmûd b. Lebîd
Bab 3Mescit Yapmanın Fazileti
533 e
Ebû Bekir el-Hanefî tarikiyle: Allah için mescit yapana Allah cennette bir ev bina eder.
Bab 3Mescit Yapmanın Fazileti
2984 a
Ürününün üçte birini sadaka veren adamın bahçesini sulaması için buluta ses geldi.
Ebû Hüreyre
Bab 4Yoksullara Sadaka Vermek
2984 b
Abdülazîz b. Ebû Seleme tarikiyle: Üçte birini yoksullara, isteyenlere ve yolda kalmışlara ayırırım.
Bab 4Yoksullara Sadaka Vermek
2985
Ben, ortakların ortaklıktan en müstağni olanıyım.
Ebû Hüreyre
Bab 5Amelinde Allah'tan Başkasını Ortak Koşan Kimse
2986
Kim amelini duyurursa Allah da onu duyurur; kim gösteriş yaparsa Allah da onu teşhir eder.
Abdullah b. Abbâs
Bab 5Amelinde Allah'tan Başkasını Ortak Koşan Kimse
2987 a
Gösteriş için amel edeni Allah teşhir eder.
Cündeb
Bab 5Amelinde Allah'tan Başkasını Ortak Koşan Kimse
2987 b
Mülâî'nin Süfyân'dan rivayeti: Gösteriş için amel edeni Allah teşhir eder; bunu Cündeb'den işittim.
Bab 5Amelinde Allah'tan Başkasını Ortak Koşan Kimse
2987 c
Velîd b. Harb tarikiyle: Duyursun diye amel edeni Allah rezil eder; Cündeb'den başkası bunu söylemedi.
Bab 5Amelinde Allah'tan Başkasını Ortak Koşan Kimse
2987 d
İbn Ebû Ömer'in Süfyân'dan rivayeti: Riyakârın ayıbını Allah duyurur, gösteriş yapanı teşhir eder.
Bab 5Amelinde Allah'tan Başkasını Ortak Koşan Kimse
2988 a
Kul öyle bir söz söyler ki onun yüzünden cehennemde doğu ile batı arasından daha uzağa iner.
Ebû Hüreyre
Bab 6Kişiyi Cehenneme Yuvarlayan Sözü Söylemek
2988 b
Kul, ne olduğunu düşünmeden söylediği bir söz yüzünden cehenneme yuvarlanır.
Ebû Hüreyre
Bab 6Kişiyi Cehenneme Yuvarlayan Sözü Söylemek
2989 a
İyiliği emrederdim ama kendim yapmazdım; kötülükten nehyederdim ama kendim yapardım.
Üsâme b. Zeyd
Bab 7İyiliği Emredip Kendisi Yapmayan ve Kötülükten Nehyedip Kendisi Yapan Kimsenin Cezası
2989 b
Cerîr'in A'meş'ten rivayeti: Üsâme'ye Osman ile konuşmaktan seni ne alıkoyuyor diye soruldu.
Bab 7İyiliği Emredip Kendisi Yapmayan ve Kötülükten Nehyedip Kendisi Yapan Kimsenin Cezası
2990
Ümmetimin hepsi affa uğrar; ancak günahlarını açıkça ortaya dökenler müstesna.
Ebû Hüreyre
Bab 8İnsanın Kendi (Günahının) Örtüsünü Yırtmasının Yasaklanması
2991 a
Aksıran bu kişi Allah'a hamdetti, sen ise Allah'a hamdetmedin.
Enes b. Mâlik
Bab 9Aksırana Teşmîtte Bulunmak ve Esnemenin Mekruhluğu
2991 b
Ebû Hâlid el-Ahmer tarikiyle: Aksırıp hamdedene teşmit edildi, hamdetmeyene edilmedi.
Bab 9Aksırana Teşmîtte Bulunmak ve Esnemenin Mekruhluğu
2992
Biriniz aksırıp Allah'a hamdederse ona teşmîtte bulunun; hamdetmezse bulunmayın.
Ebû Bürde
Bab 9Aksırana Teşmîtte Bulunmak ve Esnemenin Mekruhluğu
2993
Bir kez daha aksıran adam hakkında: Bu adam nezlelidir, buyurdu.
Seleme b. Ekva'
Bab 9Aksırana Teşmîtte Bulunmak ve Esnemenin Mekruhluğu
2994
Esnemek şeytandandır; biriniz esnediğinde gücü yettiği kadar onu tutsun.
Ebû Hüreyre
Bab 9Aksırana Teşmîtte Bulunmak ve Esnemenin Mekruhluğu
2995 a
Biriniz esnediğinde eliyle ağzını kapatsın; çünkü şeytan içeri girer.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 9Aksırana Teşmîtte Bulunmak ve Esnemenin Mekruhluğu
2995 b
Esneyen kimse eliyle tutsun, zira şeytan içeri girer.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 9Aksırana Teşmîtte Bulunmak ve Esnemenin Mekruhluğu
2995 c
Biriniz namazda esnediğinde gücü yettiği kadar onu tutsun.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 9Aksırana Teşmîtte Bulunmak ve Esnemenin Mekruhluğu
2995 d
Cerîr'in Süheyl'den rivayeti: Biriniz esnediğinde eliyle ağzını tutsun; şeytan içeri girer.
Bab 9Aksırana Teşmîtte Bulunmak ve Esnemenin Mekruhluğu
2996
Melekler nurdan, cinler ateşin dumansız alevinden, Âdem de size vasfedilen şeyden yaratıldı.
Âişe
Bab 10Çeşitli Hadisler
2997 a
İsrâiloğullarından bir ümmet kayboldu; onu ancak fareler olarak görüyorum.
Ebû Hüreyre
Bab 11Fare ve Onun Mesh (Suret Değiştirilmiş Bir Ümmet) Olduğu
2997 b
Fare suret değiştirilmiş bir topluluktur; deve sütünü tatmaz, koyun sütünü içer.
Ebû Hüreyre
Bab 11Fare ve Onun Mesh (Suret Değiştirilmiş Bir Ümmet) Olduğu
2998 a, b
Mümin bir delikten iki defa sokulmaz.
Ebû Hüreyre
Bab 12Mümin Bir Delikten İki Defa Sokulmaz
2999
Müminin işi ne hoştur! Onun her işi kendisi için hayırdır.
Suheyb
Bab 13Müminin Her İşi Hayırdır
3000 a
Yazık sana! Arkadaşının boynunu kestin, arkadaşının boynunu kestin!
Ebû Bekre
Bab 14Aşırılık Bulunduğunda ve Övülen Hakkında Fitneden Korkulduğunda Övmenin Yasaklanması
3000 b
Kardeşini mutlaka övecek olan, falanı böyle sanırım desin; Allah'a karşı kimseyi temize çıkarmasın.
Ebû Bekre
Bab 14Aşırılık Bulunduğunda ve Övülen Hakkında Fitneden Korkulduğunda Övmenin Yasaklanması
3000 c
Hâşim ve Şebâbe'nin Şu'be'den rivayeti: Kardeşini övecek olan, falanı böyle sanırım desin.
Bab 14Aşırılık Bulunduğunda ve Övülen Hakkında Fitneden Korkulduğunda Övmenin Yasaklanması
3001
Övgüde aşırı gitmek, övülen adamı helâk etmek, belini kırmaktır.
Ebû Mûsâ el-Eş'arî
Bab 14Aşırılık Bulunduğunda ve Övülen Hakkında Fitneden Korkulduğunda Övmenin Yasaklanması
3002 a
Resûlullah bize övgücülerin yüzüne toprak saçmamızı emretti.
Ebû Ma'mer
Bab 14Aşırılık Bulunduğunda ve Övülen Hakkında Fitneden Korkulduğunda Övmenin Yasaklanması
3002 b
Övgücüleri gördüğünüzde yüzlerine toprak saçın.
Hemmâm b. Hâris
Bab 14Aşırılık Bulunduğunda ve Övülen Hakkında Fitneden Korkulduğunda Övmenin Yasaklanması
3002 c
Eşcaî'nin Sevrî'den rivayeti: Yüzüne karşı övenlerin yüzlerine toprak saçın.
Bab 14Aşırılık Bulunduğunda ve Övülen Hakkında Fitneden Korkulduğunda Övmenin Yasaklanması
3003
Misvakı küçüğe verdim; bana büyüğü öne geçir denildi.
Abdullah b. Ömer
Bab 15(Bir Şeyi) Yaşça Büyük Olana Vermek
2493 b
Peygamber, sayan biri saymak istese sayabileceği şekilde konuşurdu.
Urve b. Zübeyr
Bab 16Hadiste Titizlik ve İlmin Yazılmasının Hükmü
3004
Benden Kur'an'dan başka bir şey yazan onu silsin; benden hadis rivayet edin, bunda sakınca yoktur.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 16Hadiste Titizlik ve İlmin Yazılmasının Hükmü
3005
Gencin Rabbine iman ettik! Ashâb-ı Uhdûd, sihirbaz, rahip ve genç kıssası.
Suheyb
Bab 17Ashâb-ı Uhdûd, Sihirbaz, Rahip ve Genç Kıssası
3006-3014
Kim darda olan birine süre tanır yahut borcunu düşerse, Allah onu kendi gölgesinde gölgelendirir.
Ubâde b. Velîd b. Ubâde b. Sâmit
Bab 18Câbir'in Uzun Hadisi ve Ebü'l-Yeser Kıssası
2009 c
Üzülme, Allah bizimle beraberdir: Ebû Bekir hicret gecesini Âzib'e anlattı.
Berâ b. Âzib
Bab 19Hicret Hadisi; Buna Rahl (Semer) Hadisi de Denir
2009 d
Abdülmuttalib'in dayıları olan Neccâroğulları'nın yanına ineceğim; bununla onlara ikramda bulunmuş olurum.
Berâ b. Âzib
Bab 19Hicret Hadisi; Buna Rahl (Semer) Hadisi de Denir