Bölüm 79

İzin İsteme (İsti'zân)

75 hadis No 6227 - 6303
كتاب الاستئذان

Hadisler

6227 Allah Âdem'i yaratınca: "Git, şu meleklere selâm ver; bu senin ve zürriyetinin selâmıdır" buyurdu. Ebû Hüreyre Bab 1Selamın başlangıcı 6228 Peygamber, Has'amlı güzel kadına bakan Fadl'ın çenesinden tutup yüzünü ona bakmaktan çevirdi. Abdullah b. Abbâs Bab 2Yüce Allah'ın şu sözü: "Ey iman edenler! Kendi evlerinizden başka evlere, izin alıp sahiplerine selam vermedikçe girmeyin. Bu sizin için daha hayırlıdır; umulur ki düşünüp öğüt alırsınız. Eğer orada kimseyi bulamazsanız, size izin verilinceye kadar oraya girmeyin. Size 'Geri dönün' denirse geri dönün; bu sizin için daha temizdir. Allah yaptıklarınızı hakkıyla bilendir. İçinde eşyanız bulunan, oturulmayan evlere girmenizde size bir günah yoktur. Allah açığa vurduğunuzu da gizlediğinizi de bilir." (Nûr 24/27-29) 6229 Yollarda oturmaktan sakının; oturacaksanız yola hakkını verin: Gözü sakınmak, eziyet vermemek, selâmı almak. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 2Yüce Allah'ın şu sözü: "Ey iman edenler! Kendi evlerinizden başka evlere, izin alıp sahiplerine selam vermedikçe girmeyin. Bu sizin için daha hayırlıdır; umulur ki düşünüp öğüt alırsınız. Eğer orada kimseyi bulamazsanız, size izin verilinceye kadar oraya girmeyin. Size 'Geri dönün' denirse geri dönün; bu sizin için daha temizdir. Allah yaptıklarınızı hakkıyla bilendir. İçinde eşyanız bulunan, oturulmayan evlere girmenizde size bir günah yoktur. Allah açığa vurduğunuzu da gizlediğinizi de bilir." (Nûr 24/27-29) 6230 Allah, Selâm'ın ta kendisidir; biriniz namazda oturduğunda "Ettehiyyâtü lillâhi..." desin, sonra dilediği sözü seçsin. Abdullah b. Mes'ûd Bab 3es-Selâm, Yüce Allah'ın isimlerinden bir isimdir 6231 Küçük büyüğe, yoldan geçen oturana, az olan çok olana selâm verir. Ebû Hüreyre Bab 4Azın çoğa selam vermesi 6232 Binekli yürüyene, yürüyen oturana, az olan çok olana selâm verir. Ebû Hüreyre Bab 5Binitlinin yayaya selam vermesi 6233 Resûlullah: "Binekli yürüyene, yürüyen oturana, az olan çok olana selâm verir" buyurdu. Ebû Hüreyre Bab 6Yürüyenin oturana selam vermesi 6234 Resûlullah: "Küçük büyüğe, yoldan geçen oturana, az olan çok olana selâm verir" buyurdu. Ebû Hüreyre Bab 7Küçüğün büyüğe selam vermesi 6235 Resûlullah bize hastayı ziyaret, cenazeye eşlik ve selâmı yaymak dahil yedi şeyi emretti, yedi şeyi yasakladı. Berâ b. Âzib Bab 8Selamı yaymak 6236 İslâm'ın hangisi daha hayırlıdır? Yemek yedirmen, tanıdığın ve tanımadığın kimseye selâm vermendir. Abdullah b. Amr Bab 9Tanıdığa ve tanımadığa selam vermek 6237 Müslümanın kardeşine üç günden fazla küsmesi helal olmaz; ikisinin hayırlısı selâma ilk başlayanıdır. Ebû Eyyûb Bab 9Tanıdığa ve tanımadığa selam vermek 6238 Zeyneb'in düğün yemeğinden sonra oturmayı uzatanlar nihayet çıkınca hicâb âyeti indi ve aramıza perde çekildi. Enes b. Mâlik Bab 10Hicâb âyeti 6239 Peygamber kalkmaya hazırlanır gibi yaptı; oturanlar kalkmayınca kendisi kalktı, sonra hicâb âyeti indi. Enes Bab 10Hicâb âyeti 6240 Ömer, uzun boylu Sevde'ye meclisten "Seni tanıdım ey Sevde!" diye seslendi; bunun üzerine hicâb âyeti indi. Âişe Bab 10Hicâb âyeti 6241 Bakmakta olduğunu bilseydim tarakla gözüne batırırdım; izin istemek ancak bakış yüzünden konulmuştur. Sehl b. Sa'd Bab 11İzin istemek, (harama) bakmamak için (emredilmiş)tir 6242 Odasına bakan adama Peygamber, onu dürtmek için elinde ok temreniyle gizlice yaklaştı. Enes b. Mâlik Bab 11İzin istemek, (harama) bakmamak için (emredilmiş)tir 6243 Allah Âdemoğluna zinadan payını yazmıştır: Gözün zinası bakmak, dilin zinası konuşmaktır. Abdullah b. Abbâs Bab 12Ferc dışındaki organların zinası 6244 Resûlullah selâm verdiğinde üç defa selâm verir, bir söz söylediğinde onu üç defa tekrarlardı. Enes Bab 13Üç defa selam vermek ve izin istemek 6245 Biriniz üç defa izin ister de kendisine izin verilmezse dönsün; Ebû Mûsâ bunu Ömer'e Ebû Saîd'in şahitliğiyle ispatladı. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 13Üç defa selam vermek ve izin istemek 6246 Kadehte süt bulan Resûlullah, Suffe ehlini çağırttı; gelip izin istediler, izin verilince içeri girdiler. Ebû Hüreyre Bab 14Bir adam davet edilip gelirse (ayrıca) izin ister mi? 6247 Enes çocukların yanından geçerken onlara selâm verdi ve: "Peygamber bunu yapardı" dedi. Enes b. Mâlik Bab 15Çocuklara selam vermek 6248 Cumayı kılınca yaşlı bir kadına selâm verirdik, o da bize pazı yemeği ikram ederdi; bu yüzden cuma günü sevinirdik. Sehl b. Sa'd Bab 16Erkeklerin kadınlara, kadınların erkeklere selam vermesi 6249 Ey Âişe! Şu Cebrâil sana selâm söylüyor. Âişe Bab 16Erkeklerin kadınlara, kadınların erkeklere selam vermesi 6250 Kapıyı çalınca "Kim o?" buyurdu; "Ben" dedim. "Ben, ben!" buyurdu; sanki bunu hoş görmemişti. Câbir Bab 17(Ev sahibi) "Kim o?" deyince (gelenin) "Ben" demesi 6251 Selâm veren adama: "Ve aleykesselâm. Dön, namazını kıl; çünkü sen namaz kılmadın" buyurdu. Ebû Hüreyre Bab 18Selamı "Aleyke's-selâm" (Selam senin üzerine olsun) diyerek alan kimse 6252 Sonra oturuşta tam olarak duruncaya kadar başını kaldır. Ebû Hüreyre Bab 18Selamı "Aleyke's-selâm" (Selam senin üzerine olsun) diyerek alan kimse 6253 "Cebrâil sana selâm söylüyor" buyurunca Âişe: "Ve aleyhisselâm ve rahmetullah" dedi. Âişe Bab 19Biri "Falan sana selam söylüyor" derse 6254 Müslüman, müşrik ve Yahudilerden karışık bir meclise uğrayan Peygamber onlara selâm verdi ve onları Allah'a davet etti. Üsâme b. Zeyd Bab 20İçinde Müslümanlardan ve müşriklerden karışık kimselerin bulunduğu mecliste selam vermek 6255 Resûlullah'a selâm verir, içimden "Selâmı almak için dudaklarını kıpırdattı mı, kıpırdatmadı mı?" derdim. Ka'b b. Mâlik, Tebük'ten geri kaldığı zamanı anlatırken Bab 21Günah işleyen kimseye tövbesi belli oluncaya kadar selam vermeyen ve selamını almayan kimse; günahkârın tövbesi ne zamana kadar (beklenince) belli olur? 6256 Yavaş ol ey Âişe! Şüphesiz Allah her işte yumuşaklığı sever; ben de onlara "Ve aleyküm" dedim. Âişe Bab 22Zimmîlerin selamı nasıl alınır? 6257 Yahudiler size selâm verdiklerinde "es-Sâmu aleyke" derler; sen de "Ve aleyke" de. Abdullah b. Ömer Bab 22Zimmîlerin selamı nasıl alınır? 6258 Peygamber: "Ehl-i kitap size selâm verdiğinde ‘Ve aleyküm’ deyin" buyurdu. Enes b. Mâlik Bab 22Zimmîlerin selamı nasıl alınır? 6259 Belki de Allah Bedir ehline muttali olup "Dilediğinizi yapın, size cennet vacip olmuştur" demiştir. Ali Bab 23Durumu açığa çıksın diye, Müslümanlar için tehlikesinden sakınılan kimsenin mektubuna bakan kimse 6260 Allah'ın kulu ve resûlü Muhammed'den Rum'un büyüğü Herakleios'a: Hidayete uyanlara selâm olsun. Abdullah b. Abbâs, Ebû Süfyân b. Harb'ın kendisine şunu haber verdiğini rivayet etti: Bab 24Ehl-i kitaba mektup nasıl yazılır? 6261 İsrâiloğullarından bir adam bir kütüğü oyup içine bin dinar ve arkadaşına "Falandan falana" diye bir mektup koydu. Ebû Hüreyre Bab 25Mektupta kim(in adı)yla başlanır? 6262 Kurayza'nın hakemi Sa'd gelince Peygamber: "Efendinize doğru kalkın" buyurdu. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 26Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Efendinize doğru kalkın" sözü 6263 Enes'e: "Musâfaha Peygamber'in ashâbı arasında var mıydı?" diye sordum; "Evet" dedi. Katâde Bab 27Musafaha 6264 Peygamber ile birlikteydik; o, Ömer b. Hattâb'ın elini tutuyordu. Abdullah b. Hişâm Bab 27Musafaha 6265 Resûlullah, elim avuçlarının arasındayken bana Kur'an'dan bir sûre öğretir gibi teşehhüdü öğretti. Abdullah b. Mes'ûd Bab 28(Musafahada) iki elle tutmak 6266 Ali: "Bunu Resûlullah'a sorar da o bizi men ederse insanlar onu bize asla vermezler" dedi. Abdullah b. Abbâs Bab 29Kucaklaşmak ve kişinin "Nasıl sabahladın?" demesi 6267 Allah'ın kullar üzerindeki hakkı, O'na ibadet etmeleri ve O'na hiçbir şeyi ortak koşmamalarıdır. Muâz Bab 30Lebbeyk ve sa'deyk diye cevap veren kimse 6268 Cebrâil bana geldi: Ümmetimden Allah'a hiçbir şeyi ortak koşmadan ölen cennete girer, zina etse de hırsızlık yapsa da. Ebû Zer Bab 30Lebbeyk ve sa'deyk diye cevap veren kimse 6269 Kişi bir adamı oturduğu yerden kaldırıp sonra oraya oturmasın. Abdullah b. Ömer Bab 31Kişi (başka) bir kişiyi oturduğu yerden kaldırmaz 6270 Bir adamın oturduğu yerden kaldırılıp yerine başkasının oturması yasaklandı; fakat yer açın ve genişleyin. Abdullah b. Ömer Bab 32"Size, meclislerde yer açın denildiğinde yer açın ki Allah da size genişlik versin. Size kalkın denildiğinde de kalkın" (Mücâdele 58/11) âyeti 6271 Zeyneb'in düğününde oturup kalkmayanlar gidince perde indirildi ve izinsiz girmeyi yasaklayan âyet indi. Enes b. Mâlik Bab 33Arkadaşlarından izin almadan meclisinden ya da evinden kalkan veya insanlar kalksın diye kalkmaya hazırlanan kimse 6272 Resûlullah'ı Kâbe'nin avlusunda eliyle ihtibâ ederek otururken gördüm. Abdullah b. Ömer Bab 34Elle ihtibâ etmek; bu, kurfusâdır 6273 Size büyük günahların en büyüğünü haber vereyim mi? Allah'a ortak koşmak ve anne babaya isyan etmek. Ebû Bekre Bab 35Arkadaşlarının önünde yaslanan kimse 6274 Ebû Bekre'nin diğer tariki: "Dikkat edin, bir de yalan söz!" diye tekrar edip durdu. Ebû Bekre Bab 35Arkadaşlarının önünde yaslanan kimse 6275 Peygamber ikindiyi kıldı, sonra hızlıca yürüyüp eve girdi. Ukbe b. Hâris Bab 36Bir ihtiyaç ya da bir amaç için yürürken acele eden kimse 6276 Resûlullah sedirin ortasında namaz kılarken ben onunla kıble arasında uzanırdım; yavaşça sıyrılıp çıkardım. Âişe Bab 37Sedir 6277 Peygamber yere oturdu, attığım yastık aramızda kaldı: "Dâvûd'un orucunun üstünde oruç yoktur" buyurdu. Abdullah b. Amr Bab 38Kendisine yastık konulan kimse 6278 Alkame Şam'da Ebü'd-Derdâ'nın yanına oturdu; o da: "Aranızda misvak ve yastık sahibi yok mu?" dedi. İbrâhîm Bab 38Kendisine yastık konulan kimse 6279 Cumadan sonra kaylûle eder ve kuşluk yemeğini yerdik. Sehl b. Sa'd Bab 39Cuma(namazın)dan sonra kaylûle 6280 Ali'ye Ebû Türâb'dan daha sevimli bir isim yoktu; Peygamber mescitte onu "Kalk ey Ebû Türâb!" diye kaldırdı. Sehl b. Sa'd Bab 40Mescitte kaylûle 6281 Ümmü Süleym, yanında kaylûle eden Peygamber'in terini ve saçını bir şişede toplayıp sükk kokusuna katardı. Enes Bab 41Bir topluluğu ziyaret edip yanlarında kaylûle yapan kimse 6282, 6283 Ümmü Harâm'ın evinde uyuyan Peygamber gülerek uyandı: Ümmetimden bazıları bu denize gazi olarak binerler. Enes b. Mâlik Bab 42Kolayına geldiği şekilde oturmak 6284 Peygamber iştimâlü's-sammâdan, avret açık kalacak şekilde tek elbiseyle ihtibâdan, mülâmese ve münâbezeden nehyetti. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 42Kolayına geldiği şekilde oturmak 6285, 6286 Peygamber Fâtıma'ya gizlice: "Mü'min kadınların hanımefendisi olmaya razı olmaz mısın?" dedi, o da güldü. Âişe Bab 43İnsanların önünde gizli konuşan ve arkadaşının sırrını (hayattayken) haber vermeyip o ölünce haber veren kimse 6287 Resûlullah'ı mescitte bir ayağını diğerinin üzerine koyarak sırtüstü uzanırken gördüm. Abbâd b. Temîm'in amcası Bab 44Sırtüstü uzanmak 6288 Üç kişi olduklarında, ikisi üçüncüyü bırakarak gizli konuşmasın. Abdullah Bab 45Üçüncüyü bırakıp iki kişi gizli konuşmaz 6289 Peygamber bana bir sır verdi; ondan sonra onu kimseye haber vermedim, soran Ümmü Süleym'e de söylemedim. Enes b. Mâlik Bab 46Sırrı saklamak 6290 Üç kişi olduğunuzda, insanlara karışıncaya kadar iki kişi diğerini bırakıp gizli konuşmasın; bu onu üzer. Abdullah Bab 47(Kişiler) üçten fazla olduklarında fısıldaşmakta ve gizli konuşmakta sakınca yoktur 6291 Taksime itiraz gizlice iletilince: "Allah'ın rahmeti Mûsâ'ya olsun; bundan fazlasıyla eziyet gördü de sabretti." Abdullah Bab 47(Kişiler) üçten fazla olduklarında fısıldaşmakta ve gizli konuşmakta sakınca yoktur 6292 Kamet getirildiği hâlde bir adam, ashâbı uyuyuncaya kadar Resûlullah ile gizli konuşmayı sürdürdü. Enes Bab 48Gizli konuşmayı uzatmak 6293 Uyuduğunuzda evlerinizde ateşi yanar hâlde bırakmayın. Abdullah b. Ömer Bab 49Uyurken evde ateş (yanık) bırakılmaz 6294 Bu ateş ancak sizin için bir düşmandır; uyuduğunuzda onu söndürün. Ebû Mûsâ Bab 49Uyurken evde ateş (yanık) bırakılmaz 6295 Kapları örtün, kapıları kapatın, kandilleri söndürün; çünkü fare çoğu zaman fitili çeker de ev halkını yakar. Câbir b. Abdullah Bab 49Uyurken evde ateş (yanık) bırakılmaz 6296 Geceleyin yattığınızda kandilleri söndürün, kapıları kapatın, tulumların ağzını bağlayın, yiyecek ve içeceği örtün. Câbir Bab 50Geceleyin kapıları kapamak 6297 Fıtrat beştir: Sünnet olmak, kasıkları tıraş etmek, koltuk altını yolmak, bıyığı kısaltmak ve tırnakları kesmek. Ebû Hüreyre Bab 51Yaşlandıktan sonra sünnet olmak ve koltuk altını yolmak 6298 İbrâhîm seksen yaşından sonra sünnet oldu; kadûm ile sünnet oldu. Ebû Hüreyre Bab 51Yaşlandıktan sonra sünnet olmak ve koltuk altını yolmak 6299 Peygamber vefat ettiğinde kimin gibiydin, diye sorulan İbn Abbâs: "O gün ben sünnetliydim" dedi. Saîd b. Cübeyr Bab 51Yaşlandıktan sonra sünnet olmak ve koltuk altını yolmak 6300 Peygamber vefat ettiğinde ben sünnet edilmiştim. İbn Abbâs Bab 51Yaşlandıktan sonra sünnet olmak ve koltuk altını yolmak 6301 Kim yemininde ‘Lât ve Uzzâ hakkı için’ derse ‘Lâ ilâhe illallah’ desin; kim ‘Gel kumar oynayalım’ derse sadaka versin. Ebû Hüreyre Bab 52Kişiyi Allah'a itaatten alıkoyduğunda her eğlence (lehv) batıldır 6302 Peygamber zamanında beni yağmurdan koruyacak, güneşten gölgeleyecek bir evi kendi elimle yaptım. Abdullah b. Ömer Bab 53Bina (yapmak) hakkında gelen (rivayetler) 6303 Vallahi, Peygamber vefat ettiğinden beri ne kerpiç üstüne kerpiç koydum ne de bir hurma fidanı diktim. Abdullah b. Ömer Bab 53Bina (yapmak) hakkında gelen (rivayetler)