Edep

5970 Allah'a en sevimli amel vaktinde kılınan namaz, sonra anne babaya iyilik, sonra Allah yolunda cihattır. Ebû Amr eş-Şeybânî Bab 1Yüce Allah'ın "Biz insana anne babasını tavsiye ettik" (Ankebût 29/8) sözü › 5971 Güzel davranmama en lâyık olan kimdir? Annen, sonra annen, sonra annen, sonra baban. Ebû Hüreyre Bab 2İyi arkadaşlığa (iyi davranılmaya) insanların en layık olanı kimdir? › 5972 Cihada izin isteyene: "Anne baban var mı? O hâlde onlar uğrunda cihat et." Abdullah b. Amr Bab 3Anne babanın izni olmadan cihada gidilmez › 5973 Büyük günahların en büyüklerinden biri, kişinin anne babasına lanet etmesidir. Abdullah b. Amr Bab 4Kişi anne babasına sövmez › 5974 Mağarada kapalı kalan üç kişi, Allah rızası için yaptıkları salih amellerle dua edince kaya açıldı. İbn Ömer Bab 5Anne babasına iyilik eden kimsenin duasının kabul edilmesi › 5975 Allah size annelere itaatsizliği, vermeyip istemeyi ve kız çocuklarını diri diri gömmeyi haram kıldı. Muğîre Bab 6Anne babaya isyan (ukuk) büyük günahlardandır › 5976 Büyük günahların en büyüğü: Allah'a ortak koşmak, anne babaya itaatsizlik, yalan söz ve yalancı şahitlik. Ebû Bekre Bab 6Anne babaya isyan (ukuk) büyük günahlardandır › 5977 Büyük günahlar: Allah'a ortak koşmak, cana kıymak, anne babaya itaatsizlik; en büyüğü yalan söz ya da yalancı şahitlik. Enes b. Mâlik Bab 6Anne babaya isyan (ukuk) büyük günahlardandır › 5978 Annem (iyilik) umarak bana geldi; Peygamber'e "Ona iyilik edeyim mi?" diye sordum, "Evet" buyurdu. Esmâ bint Ebû Bekir Bab 7Müşrik babaya sıla (iyilik) etmek › 5979 Müşrik annem (iyilik) umarak geldi; Peygamber: "Evet, annene iyilik et" buyurdu. Esmâ Bab 8Kocası olan kadının annesine sıla (iyilik) etmesi › 5980 Peygamber bize namazı, sadakayı, iffeti ve sıla-i rahimi emrediyor. Ebû Süfyân Bab 8Kocası olan kadının annesine sıla (iyilik) etmesi › 5981 Ömer, Peygamber'in gönderdiği ipek hulleyi Mekke'de henüz müslüman olmamış bir kardeşine gönderdi. İbn Ömer Bab 9Müşrik kardeşe sıla (iyilik) etmek › 5982 Ey Allah'ın Resûlü! Beni cennete sokacak bir ameli bana haber ver, denildi. Ebû Eyyûb Bab 10Sıla-i rahmin (akrabayı gözetmenin) fazileti › 5983 Allah'a ibadet edersin, O'na hiçbir şeyi ortak koşmazsın, namazı kılar, zekâtı verir ve sıla-i rahimde bulunursun. Ebû Eyyûb el-Ensârî Bab 10Sıla-i rahmin (akrabayı gözetmenin) fazileti › 5984 Akrabalık bağını koparan cennete giremez. Cübeyr b. Mut'im Bab 11Akrabalık bağını koparanın günahı › 5985 Rızkının genişletilmesi ve ömrünün uzatılması kimi sevindirirse, akrabalık bağını gözetsin. Ebû Hüreyre Bab 12Sıla-i rahim sebebiyle rızkı genişletilen kimse › 5986 Rızkının genişletilmesini ve ömrünün uzatılmasını kim severse, sıla-i rahimde bulunsun. Enes b. Mâlik Bab 12Sıla-i rahim sebebiyle rızkı genişletilen kimse › 5987 Allah rahme: "Seni gözeteni gözetmemden, seni koparanı koparmamdan razı olmaz mısın?" buyurdu. Ebû Hüreyre Bab 13(Akrabalık bağını) gözeteni Allah da gözetir › 5988 Rahim, Rahmân'dan bir daldır; Allah: "Seni gözeteni gözetirim, seni koparanı koparırım" buyurdu. Ebû Hüreyre Bab 13(Akrabalık bağını) gözeteni Allah da gözetir › 5989 Rahim bir daldır; onu gözeteni ben de gözetirim, onu koparanı ben de koparırım. Peygamber'in eşi Âişe Bab 13(Akrabalık bağını) gözeteni Allah da gözetir › 5990 Ebû ...'nın ailesi benim dostlarım değildir; benim dostum ancak Allah ve müminlerin salih olanlarıdır. Amr b. Âs Bab 14Akrabalık bağı, ıslaklığıyla ıslatılır (gereği yerine getirilerek canlı tutulur) › 5991 Sıla-i rahimde bulunan, karşılık veren değil; akrabalığı bağını kopardığında onu gözeten kimsedir. Abdullah b. Amr Bab 15Sıla-i rahim yapan (vâsıl), (iyiliğe) karşılık veren (mükâfî) değildir › 5992 Cahiliyede yaptığı iyilikleri soran Hakîm'e: "Geçmişte yaptığın hayırlarla birlikte müslüman oldun." Hakîm b. Hizâm Bab 16Şirk hâlindeyken akrabalık bağını gözetip sonra Müslüman olan kimse › 5993 Peygamber, sarı gömlekli küçük Ümmü Hâlid'e: "Eskit ve yıprat, sonra eskit ve yıprat" diye dua etti. Ümmü Hâlid bint Hâlid b. Saîd Bab 17Başkasının küçük kızını kendisiyle oynaması için bırakan ya da onu öpen veya onunla şakalaşan kimse › 5994 Iraklı sivrisinek kanını soruyor, oysa Peygamber'in torununu öldürdüler; Peygamber: "Onlar iki reyhanımdır." İbn Ebû Nu'm Bab 18Çocuğa merhamet etmek, onu öpmek ve kucaklamak › 5995 Kim bu kızlardan birinin işini üstlenip onlara iyilik ederse, onlar kendisi için ateşe karşı perde olurlar. Peygamber'in eşi Âişe Bab 18Çocuğa merhamet etmek, onu öpmek ve kucaklamak › 5996 Peygamber, Ebü'l-Âs'ın kızı Ümâme omzundayken namaz kıldı; rükûda onu koyar, kalkınca kaldırırdı. Ebû Katâde Bab 18Çocuğa merhamet etmek, onu öpmek ve kucaklamak › 5997 On çocuğundan hiçbirini öpmediğini söyleyen Akra'a: "Merhamet etmeyene merhamet edilmez." Ebû Hüreyre Bab 18Çocuğa merhamet etmek, onu öpmek ve kucaklamak › 5998 Allah senin kalbinden merhameti söküp almışsa, ben senin için ne yapabilirim? Âişe Bab 18Çocuğa merhamet etmek, onu öpmek ve kucaklamak › 5999 Allah kullarına, bu kadının çocuğuna olan merhametinden daha merhametlidir. Ömer b. Hattâb Bab 18Çocuğa merhamet etmek, onu öpmek ve kucaklamak › 6000 Allah rahmeti yüz parça kıldı; o bir parça sayesinde kısrak bile yavrusuna basmamak için toynağını kaldırır. Ebû Hüreyre Bab 19Allah rahmeti yüz parça kıldı › 6001 Seni O yaratmışken Allah'a eş koşman, yemeğine ortak olur diye çocuğunu öldürmen, komşunun karısıyla zina etmen. Abdullah Bab 20Çocuğu, kendisiyle birlikte yemek yer korkusuyla öldürmek › 6002 Peygamber, tahnîk için kucağına koyduğu çocuk üzerine işeyince su isteyip ardından döktü. Âişe Bab 21Çocuğu kucağa koymak › 6003 Allah'ım! Bunlara merhamet et, çünkü ben de onlara merhamet ediyorum. Üsâme b. Zeyd Bab 22Çocuğu uyluğun üzerine koymak › 6004 Peygamber'in Hatice'yi anması, köşkle müjdelemesi ve dostlarına et göndermesi yüzünden onu çok kıskandım. Âişe Bab 23Ahde vefa (eski dostluğu gözetmek) imandandır › 6005 Ben ve yetimi himayesine alan kimse cennette (şehadet ve orta parmak gibi) şöyleyiz. Sehl b. Sa'd Bab 24Yetime bakan kimsenin fazileti › 6006 Dul kadın ve yoksul için çalışan, Allah yolunda cihat eden ya da gündüz oruç tutup gece ibadet eden gibidir. Safvân b. Süleym, Peygamber'e ref ederek Bab 25Dul kadın için çalışıp çabalayan kimse › 6007 Dul ve yoksul için çalışan, cihat eden, gevşemeden ibadet eden ve ara vermeden oruç tutan gibidir. Ebû Hüreyre Bab 26Yoksul için çalışıp çabalayan kimse › 6008 Yumuşak huylu ve merhametli Peygamber: "Ailelerinize dönün, onlara öğretin ve onlara emredin" buyurdu. Ebû Süleymân Mâlik b. Huveyris Bab 27İnsanlara ve hayvanlara merhamet etmek › 6009 Susuz köpeği mestiyle sulayan adamı Allah bağışladı; her yaş ciğer sahibine (yapılan iyilikte) sevap vardır. Ebû Hüreyre Bab 27İnsanlara ve hayvanlara merhamet etmek › 6010 "Bana ve Muhammed'e merhamet et, başka kimseye etme" diyen bedeviye: "Geniş olanı daralttın." Ebû Hüreyre Bab 27İnsanlara ve hayvanlara merhamet etmek › 6011 Müminler birbirlerine merhamet, sevgi ve şefkatte bir beden gibidir; bir organ rahatsızlanınca bütün beden ona katılır. Nu'mân b. Beşîr Bab 27İnsanlara ve hayvanlara merhamet etmek › 6012 Müslümanın diktiği fidandan bir insan ya da bir hayvan yerse, bu mutlaka onun için bir sadaka olur. Enes b. Mâlik Bab 27İnsanlara ve hayvanlara merhamet etmek › 6013 Merhamet etmeyene merhamet edilmez. Cerîr b. Abdullah Bab 27İnsanlara ve hayvanlara merhamet etmek › 6014 Cebrâil bana komşu hakkında o kadar tavsiyede bulundu ki onu mirasçı kılacak sandım. Âişe Bab 28Komşu hakkında tavsiye › 6015 İbn Ömer'den: Cebrâil bana komşuyu tavsiye edip durdu; öyle ki onu mirasçı kılacağını sandım. İbn Ömer Bab 28Komşu hakkında tavsiye › 6016 Vallahi iman etmiş olmaz: Komşusu, kötülüklerinden emin olmayan kimse. Ebû Şüreyh Bab 29Komşusu, kötülüklerinden emin olmayan kimsenin günahı › 6017 Ey müslüman kadınlar! Hiçbir komşu kadın, komşusu için koyun paçası bile olsa küçümsemesin. Ebû Hüreyre Bab 30Bir komşu kadın, komşu kadının (hediyesini) asla küçümsemesin › 6018 Allah'a ve ahiret gününe iman eden kimse komşusuna eziyet etmesin, misafirine ikram etsin, ya hayır söylesin ya sussun. Ebû Hüreyre Bab 31Allah'a ve ahiret gününe iman eden, komşusuna eziyet etmesin › 6019 Misafirin câizesi bir gün bir gecedir; misafirlik üç gündür, ötesi ona sadakadır. Ebû Şüreyh el-Adevî Bab 31Allah'a ve ahiret gününe iman eden, komşusuna eziyet etmesin › 6020 İki komşum var, hangisine hediye göndereyim? Kapısı sana daha yakın olana. Âişe Bab 32Komşuluk hakkında kapıların yakınlığı (gözetilir) › 6021 Her iyilik sadakadır. Câbir b. Abdullah Bab 33Her iyilik sadakadır › 6022 Her müslümanın üzerine bir sadaka vardır; hiçbir şey yapamazsa kötülükten elini çeker, bu da onun için sadakadır. Ebû Mûsâ el-Eş'arî Bab 33Her iyilik sadakadır › 6023 Yarım hurma ile de olsa ateşten korunun; onu da bulamazsan güzel bir sözle. Adî b. Hâtim Bab 34Güzel söz › 6024 Yavaş ol ey Âişe! Şüphesiz Allah her işte yumuşaklığı sever. Peygamber'in eşi Âişe Bab 35Her işte yumuşaklık (rifk) › 6025 Mescitte idrarını yapan bedevi için: Onun idrarını kesmeyin; sonra üzerine bir kova su döküldü. Enes b. Mâlik Bab 35Her işte yumuşaklık (rifk) › 6026, 6027 Mümin mümin için, parçaları birbirini kenetleyen bir bina gibidir. Ebû Mûsâ Bab 36Müminlerin birbirleriyle yardımlaşması › 6028 Aracılık edin ki sevap kazanasınız; Allah da Resûlünün diliyle dilediğine hükmetsin. Ebû Mûsâ Bab 37Yüce Allah'ın "Kim güzel bir şefaatte bulunursa ondan kendisine bir pay vardır; kim de kötü bir şefaatte bulunursa ondan kendisine bir pay (kifl) vardır. Allah her şeye gücü yetendir" (Nisâ 4/85) sözü › 6029 Sizin en hayırlılarınızdan biri ahlakı en güzel olanınızdır. Mesrûk Bab 38Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) kötü sözlü (fâhiş) değildi, kötü söz söylemeye de özenmezdi (mütefahhiş) › 6030 Yavaş ol ey Âişe! Yumuşaklığa sarıl; sertlikten ve kötü sözden sakın. Âişe Bab 38Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) kötü sözlü (fâhiş) değildi, kötü söz söylemeye de özenmezdi (mütefahhiş) › 6031 Peygamber sövücü, kötü sözlü ve lanetçi değildi. Enes b. Mâlik Bab 38Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) kötü sözlü (fâhiş) değildi, kötü söz söylemeye de özenmezdi (mütefahhiş) › 6032 Kıyamet günü Allah katında insanların en kötüsü, kötülüğünden korunmak için insanların terk ettiği kimsedir. Âişe Bab 38Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) kötü sözlü (fâhiş) değildi, kötü söz söylemeye de özenmezdi (mütefahhiş) › 6033 Peygamber insanların en güzeli, en cömerdi ve en cesuruydu. Enes Bab 39Güzel ahlak, cömertlik ve cimrilikten hoş görülmeyenler › 6034 Peygamber'den bir şey istenip de onun "Hayır" dediği asla olmadı. Câbir Bab 39Güzel ahlak, cömertlik ve cimrilikten hoş görülmeyenler › 6035 Sizin en hayırlılarınız ahlakça en güzel olanlarınızdır. Mesrûk Bab 39Güzel ahlak, cömertlik ve cimrilikten hoş görülmeyenler › 6036 Peygamber'in giydiği bürdeyi isteyen sahâbî: Bereketini umdum; belki onunla kefenlenirim. Sehl b. Sa'd Bab 39Güzel ahlak, cömertlik ve cimrilikten hoş görülmeyenler › 6037 Zaman yakınlaşır, amel azalır, kalplere cimrilik atılır ve herc, yani öldürmek çoğalır. Ebû Hüreyre Bab 39Güzel ahlak, cömertlik ve cimrilikten hoş görülmeyenler › 6038 Peygamber'e on yıl hizmet ettim; bana bir kez bile "Öf!" demedi. Enes Bab 39Güzel ahlak, cömertlik ve cimrilikten hoş görülmeyenler › 6039 Peygamber ailesinin hizmetinde bulunurdu; namaz vakti gelince namaza kalkardı. Esved Bab 40Kişi ailesi içinde nasıl olmalıdır? › 6040 Allah bir kulu sevdiği zaman Cebrâil'e: Allah filancayı seviyor, sen de onu sev, diye seslenir. Ebû Hüreyre Bab 41Sevgi (mika) yüce Allah'tandır › 6041 Bir kişiyi yalnızca Allah için sevmedikçe hiç kimse imanın tadını bulamaz. Enes b. Mâlik Bab 42Allah için sevmek › 6042 Niçin biriniz karısını aygır dövülür gibi dövüyor, sonra da belki ona sarılıyor? Abdullah b. Zem'a Bab 43Yüce Allah'ın "Ey iman edenler! Bir topluluk bir diğer toplulukla alay etmesin; belki onlar kendilerinden daha hayırlıdırlar..." sözünden "...İşte onlar zalimlerin ta kendileridir" sözüne kadar (Hucurât 49/11) › 6043 Allah kanlarınızı, mallarınızı ve ırzlarınızı bu gününüzün dokunulmazlığı gibi haram kılmıştır (Minâ hutbesi). İbn Ömer Bab 43Yüce Allah'ın "Ey iman edenler! Bir topluluk bir diğer toplulukla alay etmesin; belki onlar kendilerinden daha hayırlıdırlar..." sözünden "...İşte onlar zalimlerin ta kendileridir" sözüne kadar (Hucurât 49/11) › 6044 Abdullah b. Mes'ûd'dan: Müslümana sövmek fısktır, onunla savaşmak küfürdür. Abdullah Bab 44Sövmek ve lanet etmekten yasaklananlar › 6045 Bir kimse başkasını fısk ya da küfürle itham ederse, o öyle değilse bu itham kendisine geri döner. Ebû Zer Bab 44Sövmek ve lanet etmekten yasaklananlar › 6046 Resûlullah kötü sözlü, lanetçi ve sövücü değildi; azarlarken: Alnı toprak olsun! derdi. Enes Bab 44Sövmek ve lanet etmekten yasaklananlar › 6047 Kim bir mümine lanet ederse bu, onu öldürmesi gibidir; mümini küfürle itham etmek de öyledir. Ağaç altında bulunanlardan olan Sâbit b. Dahhâk Bab 44Sövmek ve lanet etmekten yasaklananlar › 6048 Bir söz biliyorum ki öfkelenen onu söylese öfkesi gider: Şeytandan Allah'a sığın. Peygamber'in ashabından Süleymân b. Surad Bab 44Sövmek ve lanet etmekten yasaklananlar › 6049 Kadir gecesini haber vermek için çıktım; filan ile filan çekişti ve onun bilgisi kaldırıldı. Ubâde b. Sâmit Bab 44Sövmek ve lanet etmekten yasaklananlar › 6050 Sen, kendisinde cahiliye huyu bulunan bir adamsın; onlar kardeşlerinizdir, yediğinizden yedirin. Ma'rûr, Ebû Zer'den Bab 44Sövmek ve lanet etmekten yasaklananlar › 6051 Peygamber'in Zü'l-yedeyn diye çağırdığı adam: Ey Allah'ın Peygamberi! Unuttun mu, yoksa namaz kısaltıldı mı? Ebû Hüreyre Bab 45İnsanları anarken caiz olanlar; "uzun", "kısa" demeleri gibi › 6052 Bu ikisi azap görüyorlar: Biri idrarından korunmazdı, öbürü laf taşırdı. İbn Abbâs Bab 46Gıybet › 6053 Ensâr'ın kabilelerinin en hayırlısı Neccâroğullarıdır. Ebû Üseyd es-Sâidî Bab 47Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Ensâr'ın en hayırlı evleri (kabileleri)" sözü › 6054 Ey Âişe! İnsanların en kötüsü, kötü sözünden korunmak için insanların kendisini terk ettiği kimsedir. Âişe Bab 48Fesat ve şüphe ehlinin gıybetinden caiz olanlar › 6055 Büyük bir günahtan azap görmüyorlar, hâlbuki o büyüktür: Biri idrardan korunmazdı, öbürü laf taşırdı. İbn Abbâs Bab 49Koğuculuk (nemîme) büyük günahlardandır › 6056 Koğucu (laf taşıyan) cennete giremez. Hemmâm Bab 50Koğuculuğun mekruh oluşu › 6057 Yalan sözü, onunla amel etmeyi ve cahilliği bırakmayanın yemesini içmesini bırakmasına Allah'ın ihtiyacı yoktur. Ebû Hüreyre Bab 51Yüce Allah'ın "Yalan sözden kaçının" (Hac 22/30) sözü › 6058 Kıyamet günü Allah katında insanların en kötülerinden biri olarak iki yüzlüyü bulursun. Ebû Hüreyre Bab 52İki yüzlü kimse hakkında söylenenler › 6059 Allah Mûsâ'ya rahmet etsin! O, bundan daha fazlasıyla eziyet gördü de sabretti. İbn Mes'ûd Bab 53Arkadaşına, hakkında söylenenleri haber veren kimse › 6060 Birini aşırı övene: Adamın belini kestiniz! Ebû Mûsâ Bab 54Karşılıklı övgünün mekruh oluşu › 6061 Bir adamı öven kişiye: "Yazık sana! Arkadaşının boynunu kestin" buyurdu ve bunu defalarca tekrarladı. Ebû Bekre Bab 54Karşılıklı övgünün mekruh oluşu › 6062 Ebû Bekir: "İzarım bir tarafından kayıyor" deyince Resûlullah: "Sen onlardan değilsin" buyurdu. Abdullah b. Ömer Bab 55Kardeşini bildiği şeyle öven kimse › 6063 Lebîd b. A'sam'ın büyüsü çıkarılınca: "Allah bana şifa verdi; insanlara bir kötülük kışkırtmaktan hoşlanmam" buyurdu. Âişe Bab 56Yüce Allah'ın "Şüphesiz Allah adaleti, ihsanı, akrabaya vermeyi emreder; hayâsızlığı, kötülüğü ve azgınlığı yasaklar. O, düşünüp öğüt alasınız diye size öğüt veriyor" (Nahl 16/90) sözü › 6064 Zandan sakının; kusur araştırmayın, gözetlemeyin, kıskanmayın, sırt çevirmeyin, buğzetmeyin; kardeş olun. Ebû Hüreyre Bab 57Birbirini kıskanmak ve birbirine sırt çevirmekten yasaklananlar › 6065 Bir müslümanın, kardeşine üç günden fazla küsmesi helal değildir. Enes b. Mâlik Bab 57Birbirini kıskanmak ve birbirine sırt çevirmekten yasaklananlar › 6066 Zandan sakının; necş yapmayın, birbirinizi kıskanmayın, buğzetmeyin, sırt çevirmeyin; ey Allah'ın kulları, kardeş olun. Ebû Hüreyre Bab 58"Ey iman edenler! Zannın çoğundan kaçının; çünkü zannın bir kısmı günahtır. Birbirinizin kusurlarını araştırmayın" (Hucurât 49/12) › 6067 Falan ve falanın dinimizden bir şey bildiklerini sanmıyorum. Âişe Bab 59Zandan (caiz) olanlar › 6068 Ey Âişe! Falan ve falanın, üzerinde bulunduğumuz dinimizi bildiklerini sanmıyorum. Âişe Bab 59Zandan (caiz) olanlar › 6069 Ümmetimin hepsi afiyettedir; ancak günahlarını açığa vuranlar müstesna. Ebû Hüreyre Bab 60Müminin (işlediği günahı) kendi üzerine örtmesi › 6070 Ben dünyada onları senin üzerine örttüm; bugün de onları sana bağışlıyorum. Safvân b. Muhriz Bab 60Müminin (işlediği günahı) kendi üzerine örtmesi › 6071 Cennet ehli zayıf görülen herkes, cehennem ehli ise kaba, cimri ve kibirli herkestir. Hârise b. Vehb el-Huzâî Bab 61Kibir › 6072 Medine halkının cariyelerinden biri Resûlullah'ın elinden tutar ve onu dilediği yere götürürdü. Enes b. Mâlik Bab 61Kibir › 6073-6075 Âişe, İbn Zübeyr ile konuşmamaya adak adadı; sonra onunla barışıp adağı için kırk köle azat etti. Avf b. Mâlik b. Tufeyl -ki Hâris'in oğludur ve Peygamber'in eşi Âişe'nin anne bir kardeşinin oğludur- Bab 62Küsmek (hicret) › 6076 Buğzetmeyin, kıskanmayın, sırt çevirmeyin; müslümanın kardeşine üç geceden fazla küsmesi helal değildir. Enes b. Mâlik Bab 62Küsmek (hicret) › 6077 Karşılaşırlar, bu yüz çevirir, o da yüz çevirir; onların hayırlısı selamla başlayandır. Ebû Eyyûb el-Ensârî Bab 62Küsmek (hicret) › 6078 Âişe: "(Kızgınken) ben yalnızca senin ismini terk ederim" dedi. Âişe Bab 63İsyan eden (günah işleyen) kimseye küsmekten caiz olanlar › 6079 Resûlullah öğle sıcağında Ebû Bekir'in evine gelip: "Bana çıkmak için izin verildi" buyurdu. Peygamber'in eşi Âişe Bab 64Kişi arkadaşını her gün ya da sabah akşam ziyaret eder mi? › 6080 Resûlullah ziyaret ettiği bir Ensârî ailede yemek yedi, su serpilmiş bir yaygıda namaz kılıp onlara dua etti. Enes b. Mâlik Bab 65Ziyaret ve bir topluluğu ziyaret edip yanlarında yemek yiyen kimse › 6081 Ömer'e istebrak hulle gönderen Peygamber: "Onu sana ancak onunla bir mal elde edesin diye gönderdim" buyurdu. Yahyâ b. Ebû İshâk Bab 66Elçi heyetleri için güzelce giyinip süslenen kimse › 6082 Peygamber, Abdurrahman ile Sa'd b. Rebî' arasında kardeşlik kurdu ve: "Bir koyunla da olsa velime ver" buyurdu. Enes Bab 67Kardeşlik kurmak ve antlaşma (hilf) › 6083 Enes'e "İslâm'da hilf yoktur" sözü soruldu; o: "Peygamber benim evimde Kureyş ile Ensâr arasında antlaşma yaptı" dedi. Âsım Bab 67Kardeşlik kurmak ve antlaşma (hilf) › 6084 Hâlid'in itirazına karşın Resûlullah, Rifâa'nın karısının açık sözlerine tebessümden fazlasını yapmadı. Âişe Bab 68Tebessüm ve gülme › 6085 Peygamber'in yanındaki kadınlar, Ömer'in sesini işitince perdeye koşuştular. Sa'd b. Ebû Vakkâs Bab 68Tebessüm ve gülme › 6086 Yaralar çoğalınca "İnşallah yarın dönüyoruz" buyurdu; ashap susunca Resûlullah güldü. Abdullah b. Amr Bab 68Tebessüm ve gülme › 6087 Ramazan'da eşiyle ilişkiye giren fakir adama Peygamber azı dişleri görününceye kadar güldü: "Öyleyse siz alın." Ebû Hüreyre Bab 68Tebessüm ve gülme › 6088 Ridasını şiddetle çeken bedeviye Peygamber dönüp güldü, sonra ona bir bağış verilmesini emretti. Enes b. Mâlik Bab 68Tebessüm ve gülme › 6089, 6090 Müslüman olduğumdan beri Peygamber beni hiç geri çevirmedi ve beni ne zaman görse yüzüme tebessüm etti. Cerîr Bab 68Tebessüm ve gülme › 6091 "Kadın da ihtilam olur mu?" diye gülen Ümmü Seleme'ye: "Öyleyse çocuğun benzemesi neden?" buyurdu. Ümmü Seleme Bab 68Tebessüm ve gülme › 6092 Peygamber'i küçük dili görünecek şekilde gülerken hiç görmedim; o sadece tebessüm ederdi. Âişe Bab 68Tebessüm ve gülme › 6093 "Boğulduk" denilince Peygamber güldü, sonra: "Allah'ım! Etrafımıza, üzerimize değil" buyurdu. Enes Bab 68Tebessüm ve gülme › 6094 Doğruluk iyiliğe, iyilik cennete götürür; yalan kötülüğe, kötülük cehenneme götürür. Abdullah Bab 69Yüce Allah'ın "Ey iman edenler! Allah'tan korkun ve doğrularla beraber olun" (Tevbe 9/119) sözü ve yalandan yasaklananlar › 6095 Münafığın alameti üç: Konuşunca yalan söyler, söz verince döner, kendisine güvenilince hıyanet eder. Ebû Hüreyre Bab 69Yüce Allah'ın "Ey iman edenler! Allah'tan korkun ve doğrularla beraber olun" (Tevbe 9/119) sözü ve yalandan yasaklananlar › 6096 Ağzının kenarı yarılan kişi, söylediği yalan ufuklara ulaşan çok yalancıdır; kıyamete kadar ona böyle yapılır. Semure b. Cündeb Bab 69Yüce Allah'ın "Ey iman edenler! Allah'tan korkun ve doğrularla beraber olun" (Tevbe 9/119) sözü ve yalandan yasaklananlar › 6097 Gidiş, tavır ve hâl bakımından Resûlullah'a insanların en çok benzeyeni İbn Ümmü Abd'dir. Huzeyfe Bab 70Güzel gidişat (hedy-i sâlih) hakkında › 6098 Sözün en güzeli Allah'ın Kitabı, yolun en güzeli de Muhammed'in yoludur. Abdullah Bab 70Güzel gidişat (hedy-i sâlih) hakkında › 6099 Hiç kimse işittiği eziyete karşı Allah'tan daha sabırlı değildir; O'na çocuk isnat ederler, O ise onlara afiyet verir. Ebû Mûsâ Bab 71Eziyete sabretmek › 6100 Paylaştırmasına dil uzatıldığını duyunca: "Mûsâ bundan daha fazlasıyla eziyet gördü de sabretti" buyurdu. Abdullah Bab 71Eziyete sabretmek › 6101 Benim yaptığım bir şeyden uzak duranlara ne oluyor? Vallahi ben Allah'ı en iyi bilen ve O'ndan en çok korkanım. Âişe Bab 72İnsanların yüzüne karşı sitem etmeyen kimse › 6102 Peygamber bakire kızdan daha hayâlıydı; hoşlanmadığı bir şey görünce bunu yüzünden anlardık. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 72İnsanların yüzüne karşı sitem etmeyen kimse › 6103 Bir adam kardeşine "Ey kâfir!" derse, bu söz ikisinden birine döner. Ebû Hüreyre Bab 73Kardeşini bir te'vil (geçerli bir yorum) olmaksızın tekfir eden kimse, dediği gibidir › 6104 Hangi adam kardeşine "Ey kâfir!" derse, ikisinden biri bu sözü yüklenmiş olur. Abdullah b. Ömer Bab 73Kardeşini bir te'vil (geçerli bir yorum) olmaksızın tekfir eden kimse, dediği gibidir › 6105 Mümine lanet etmek onu öldürmek gibidir; mümini küfürle itham etmek de onu öldürmek gibidir. Sâbit b. Dahhâk Bab 73Kardeşini bir te'vil (geçerli bir yorum) olmaksızın tekfir eden kimse, dediği gibidir › 6106 Muâz'ın münafık dediği adam şikâyet edince Peygamber: "Ey Muâz! Sen fitneci misin?" buyurdu. Câbir b. Abdullah Bab 74Bunu te'vil ederek ya da bilmeyerek söyleyen kimseyi kâfir saymayan kimse › 6107 Arkadaşına "Gel seninle kumar oynayayım" diyen kimse sadaka versin. Ebû Hüreyre Bab 74Bunu te'vil ederek ya da bilmeyerek söyleyen kimseyi kâfir saymayan kimse › 6108 Allah sizi babalarınız adına yemin etmekten nehyediyor; kim yemin edecekse Allah adına yemin etsin, yoksa sussun. Abdullah b. Ömer Bab 74Bunu te'vil ederek ya da bilmeyerek söyleyen kimseyi kâfir saymayan kimse › 6109 Kıyamet günü azabı en şiddetli olan insanlardan biri, bu suretleri yapanlardır. Âişe Bab 75Allah'ın emri için öfkelenmek ve sertlik göstermekten caiz olanlar › 6110 Resûlullah öfkeyle: "Ey insanlar! Sizin içinizde nefret ettirenler var; namaz kıldıran kısa tutsun" buyurdu. Ebû Mes'ûd Bab 75Allah'ın emri için öfkelenmek ve sertlik göstermekten caiz olanlar › 6111 Peygamber mescidin kıblesinde gördüğü balgamı eliyle kazıdı ve öfkelendi: "Allah onun yüzünün karşısındadır" buyurdu. Abdullah Bab 75Allah'ın emri için öfkelenmek ve sertlik göstermekten caiz olanlar › 6112 Kaybolmuş deve sorulunca Peygamber öfkelendi: "Senin onunla ne işin var? Ayakkabısı da su kabı da yanındadır." Zeyd b. Hâlid el-Cühenî Bab 75Allah'ın emri için öfkelenmek ve sertlik göstermekten caiz olanlar › 6113 Kişinin en hayırlı namazı, farz namaz dışında, evinde kıldığı namazdır. Zeyd b. Sâbit Bab 75Allah'ın emri için öfkelenmek ve sertlik göstermekten caiz olanlar › 6114 Güçlü kimse rakiplerini yere seren değildir; güçlü kimse ancak öfke anında kendine hâkim olandır. Ebû Hüreyre Bab 76Öfkeden sakınmak › 6115 Öfkelenen biri ‘Kovulmuş şeytandan Allah'a sığınırım’ dese, içinde bulunduğu hâl ondan gider. Süleymân b. Surad Bab 76Öfkeden sakınmak › 6116 Bir adam "Bana öğüt ver" dedi; Peygamber: "Öfkelenme" buyurdu ve adam tekrarladıkça yine "Öfkelenme" dedi. Ebû Hüreyre Bab 76Öfkeden sakınmak › 6117 Haya ancak hayır getirir. İmrân b. Husayn Bab 77Haya › 6118 Haya yüzünden kınanan adam için Peygamber: "Bırak onu; çünkü haya imandandır" buyurdu. Abdullah b. Ömer Bab 77Haya › 6119 Peygamber, perdesi içindeki bâkire kızdan daha hayalı idi. Ebû Saîd Bab 77Haya › 6120 İnsanların ilk peygamberlik sözünden ulaştıkları şeylerden biri: Utanmazsan dilediğini yap. Ebû Mes'ûd Bab 78Utanmazsan dilediğini yap › 6121 Allah haktan utanmaz; ihtilam olan kadına gusül gerekir mi? Peygamber: "Evet, suyu görürse" buyurdu. Ümmü Seleme Bab 79Dinde anlayış kazanmak için haktan utanılmaz › 6122 Müminin misali, yaprağı düşmeyen ve dökülmeyen yeşil bir ağaç gibidir; o hurma ağacıdır. İbn Ömer Bab 79Dinde anlayış kazanmak için haktan utanılmaz › 6123 Kendini Peygamber'e arz eden kadın için Enes, kızına: "O senden daha hayırlıdır" dedi. Enes Bab 79Dinde anlayış kazanmak için haktan utanılmaz › 6124 Ebû Mûsâ ile Muâz'a: "Kolaylaştırın, zorlaştırmayın; müjdeleyin, nefret ettirmeyin; uyumlu olun" buyurdu. Ebû Mûsâ Bab 80Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Kolaylaştırın, zorlaştırmayın" sözü › 6125 Kolaylaştırın, zorlaştırmayın; sükûnet verin, nefret ettirmeyin. Enes b. Mâlik Bab 80Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Kolaylaştırın, zorlaştırmayın" sözü › 6126 Resûlullah iki iş arasında serbest bırakılınca günah olmadıkça kolayını seçer, kendisi için asla intikam almazdı. Âişe Bab 80Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Kolaylaştırın, zorlaştırmayın" sözü › 6127 Ebû Berze, kaçan atını yakalamak için namazını bıraktı; Peygamber'in kolaylaştırmasını gördüğünü anlattı. Ezrak b. Kays Bab 80Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Kolaylaştırın, zorlaştırmayın" sözü › 6128 Mescitte bevleden bedevî için: "Onu bırakın; siz ancak kolaylaştırıcılar olarak gönderildiniz" buyurdu. Ebû Hüreyre Bab 80Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Kolaylaştırın, zorlaştırmayın" sözü › 6129 Peygamber bizimle o kadar iç içeydi ki küçük kardeşime: "Ey Ebû Umeyr! Nugayr ne yaptı?" derdi. Enes b. Mâlik Bab 81İnsanlara karşı güler yüzlü ve samimi olmak › 6130 Peygamber'in yanında oyuncak bebeklerle oynardım; arkadaşlarım ondan saklanınca onları bana gönderirdi. Âişe Bab 81İnsanlara karşı güler yüzlü ve samimi olmak › 6131 Allah katında mevki bakımından insanların en kötüsü, kötü sözünden korunmak için insanların bıraktığı kimsedir. Âişe Bab 82İnsanlarla iyi geçinmek (müdârât) › 6132 Peygamber, ahlakında sertlik bulunan Mahreme'ye: "Bunu senin için sakladım" buyurdu. Abdullah b. Ebû Müleyke Bab 82İnsanlarla iyi geçinmek (müdârât) › 6133 Mümin bir delikten iki defa sokulmaz. Ebû Hüreyre Bab 83Mümin aynı delikten iki defa sokulmaz › 6134 Bedeninin, gözünün, misafirinin ve eşinin senin üzerinde hakkı var; geceyi namazla, gündüzü oruçla geçirme. Abdullah b. Amr Bab 84Misafirin hakkı › 6135 Misafirin câizesi bir gün bir gecedir, misafirlik üç gündür; bundan sonrası sadakadır. Ebû Şüreyh el-Ka'bî Bab 85Misafire ikram etmek ve ona bizzat hizmet etmek › 6136 Allah'a ve ahiret gününe iman eden komşusuna eziyet etmesin, misafirine ikram etsin, ya hayır söylesin ya da sussun. Ebû Hüreyre Bab 85Misafire ikram etmek ve ona bizzat hizmet etmek › 6137 Konuk olduğunuz kavim sizi ağırlamazsa, onlardan kendilerine düşen misafir hakkını alın. Ukbe b. Âmir Bab 85Misafire ikram etmek ve ona bizzat hizmet etmek › 6138 Allah'a ve ahiret gününe iman eden misafirine ikram etsin, sıla-i rahimde bulunsun, ya hayır söylesin ya da sussun. Ebû Hüreyre Bab 85Misafire ikram etmek ve ona bizzat hizmet etmek › 6139 Selmân: "Rabbinin, nefsinin ve aile halkının senin üzerinde hakkı var" dedi; Peygamber: "Selmân doğru söylemiş" buyurdu. Ebû Cuhayfe Bab 86Misafir için yemek hazırlamak ve külfete girmek › 6140 Ebû Bekir, misafirler yemeyince yemin etti; sonra "Bismillah, ilki şeytandandı" diyerek yedi, onlar da yediler. Abdurrahman b. Ebû Bekir Bab 87Misafirin yanında öfkelenmek ve sızlanmaktan hoş görülmeyenler › 6141 Ebû Bekir'in misafir yemeğinden bir lokma kaldırdıkça altından ondan daha fazlası artıyordu. Abdurrahman b. Ebû Bekir Bab 88Misafirin ev sahibine "Sen yemedikçe ben yemem" demesi › 6142, 6143 Maktulün davasında en küçükleri söze başlayınca Peygamber: "Büyüğe büyüklüğünü ver!" buyurdu. Râfi' b. Hadîc ve Sehl b. Ebû Hasme Bab 89Büyüğe saygı göstermek; söze ve soruya en büyük olan başlar › 6144 Ebû Bekir ve Ömer susunca hurma ağacı olduğunu söylemekten çekindim; babam: "Söyleseydin daha sevimli olurdu" dedi. İbn Ömer Bab 89Büyüğe saygı göstermek; söze ve soruya en büyük olan başlar › 6145 Şüphesiz şiirin bir kısmı hikmettir. Übey b. Ka'b Bab 90Şiirden, recezden ve hudâdan (deve kervanı türkülerinden) caiz olanlar ve hoş görülmeyenler › 6146 Taşa takılıp parmağı kanayınca: "Sen ancak kanayan bir parmaksın; başına gelen de Allah yolundadır" dedi. Cündeb Bab 90Şiirden, recezden ve hudâdan (deve kervanı türkülerinden) caiz olanlar ve hoş görülmeyenler › 6147 Şairin söylediği en doğru söz Lebîd'in sözüdür; Ümeyye b. Ebü's-Salt da az kalsın müslüman olacaktı. Ebû Hüreyre Bab 90Şiirden, recezden ve hudâdan (deve kervanı türkülerinden) caiz olanlar ve hoş görülmeyenler › 6148 Âmir'in amelinin boşa gittiğini söyleyen yalan söylemiştir; onun için iki ecir vardır. Seleme b. Ekva' Bab 90Şiirden, recezden ve hudâdan (deve kervanı türkülerinden) caiz olanlar ve hoş görülmeyenler › 6149 Yazık sana ey Enceşe! Şişeleri yavaş sür. Enes b. Mâlik Bab 90Şiirden, recezden ve hudâdan (deve kervanı türkülerinden) caiz olanlar ve hoş görülmeyenler › 6150 Hassân, müşrikleri hicvetmek için izin istedi: "Hamurdan kıl çekilir gibi seni onlardan çekip çıkaracağım." Âişe Bab 91Müşrikleri hicvetmek › 6151 Sizin bir kardeşiniz var ki çirkin söz söylemez; İbn Revâha: "İçimizde Kitabını okuyan Allah'ın Resûlü var" dedi. Ebû Hüreyre Bab 91Müşrikleri hicvetmek › 6152 Hassân, Ebû Hüreyre'yi şahit tuttu: "Ey Hassân! Resûlullah adına cevap ver; Allah'ım, onu Rûhu'l-Kudüs ile destekle." Ebû Seleme b. Abdurrahman b. Avf Bab 91Müşrikleri hicvetmek › 6153 Peygamber Hassân'a: "Onları hicvet -ya da onlara hicivle karşılık ver-; Cebrâil seninledir" buyurdu. Berâ Bab 91Müşrikleri hicvetmek › 6154 Sizden birinin içinin irinle dolması, şiirle dolmasından onun için daha hayırlıdır. İbn Ömer Bab 92Şiirin, insanı Allah'ı zikretmekten, ilimden ve Kur'an'dan alıkoyacak kadar ona baskın gelmesinin mekruh oluşu › 6155 Bir adamın içinin onu çürütecek irinle dolması, şiirle dolmasından daha hayırlıdır. Ebû Hüreyre Bab 92Şiirin, insanı Allah'ı zikretmekten, ilimden ve Kur'an'dan alıkoyacak kadar ona baskın gelmesinin mekruh oluşu › 6156 Ona izin ver, çünkü o senin (süt) amcandır; elin toprak olsun! Âişe Bab 93Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Teribet yemînük" (sağ elin toprağa bulansın) ve "Akrâ halkâ" sözleri › 6157 Hayız gören Safiyye'ye: "Akrâ halkâ! Sen bizi alıkoyacaksın." Âişe Bab 93Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Teribet yemînük" (sağ elin toprağa bulansın) ve "Akrâ halkâ" sözleri › 6158 Hoş geldin Ümmü Hânî! Senin himaye ettiğini biz de himaye ettik. Ümmü Hânî bint Ebû Tâlib Bab 94"Za'amû" (iddia ettiler) hakkında gelenler › 6159 Enes: Kurbanlık deve süren adama Peygamber: "Ona bin, yazık sana!" buyurdu. Enes Bab 95Kişinin "Veyleke" (yazıklar olsun sana) demesi hakkında gelenler › 6160 Ebû Hüreyre: Kurbanlık deveyi süren adama ikinci ya da üçüncü defada: "Ona bin, yazık sana!" Ebû Hüreyre Bab 95Kişinin "Veyleke" (yazıklar olsun sana) demesi hakkında gelenler › 6161 Vah sana ey Enceşe! Şişelere karşı yavaş ol! Enes b. Mâlik Bab 95Kişinin "Veyleke" (yazıklar olsun sana) demesi hakkında gelenler › 6162 Övülen kardeşi için: "Yazık sana! Kardeşinin boynunu kestin." Ebû Bekre Bab 95Kişinin "Veyleke" (yazıklar olsun sana) demesi hakkında gelenler › 6163 Zü'l-Huvaysıra'ya: "Yazık sana! Ben adaletli olmazsam kim adaletli olur?" buyurdu. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 95Kişinin "Veyleke" (yazıklar olsun sana) demesi hakkında gelenler › 6164 Ramazan'da hanımıyla birleştiği için "Helak oldum" diyen adama: "Vah sana!" Ebû Hüreyre Bab 95Kişinin "Veyleke" (yazıklar olsun sana) demesi hakkında gelenler › 6165 Hicreti soran bedeviye: "Vah sana! Hicretin işi çetindir; develerin var mı?" Ebû Saîd el-Hudrî Bab 95Kişinin "Veyleke" (yazıklar olsun sana) demesi hakkında gelenler › 6166 Yazık size ya da vah size! Benden sonra birbirinizin boynunu vuran kâfirlere dönüşmeyin. Abdullah b. Ömer Bab 95Kişinin "Veyleke" (yazıklar olsun sana) demesi hakkında gelenler › 6167 Kıyameti soran bedeviye: "Yazık sana! Onun için ne hazırladın?" Sen sevdiğinle berabersin. Enes Bab 95Kişinin "Veyleke" (yazıklar olsun sana) demesi hakkında gelenler › 6168 Kişi sevdiğiyle beraberdir. Abdullah b. Mes'ûd Bab 96Aziz ve celil olan Allah'ı sevmenin alameti › 6169 Bir topluluğu sevip onlara yetişemeyen adam hakkında: "Kişi sevdiğiyle beraberdir." Abdullah b. Mes'ûd Bab 96Aziz ve celil olan Allah'ı sevmenin alameti › 6170 Ebû Mûsâ: Henüz yetişemediği bir topluluğu seven kimse de sevdiğiyle beraberdir. Ebû Mûsâ Bab 96Aziz ve celil olan Allah'ı sevmenin alameti › 6171 Çok namaz, oruç ve sadaka hazırlamadım ama Allah'ı ve Resûlünü seviyorum. "Sen sevdiğinle berabersin." Enes b. Mâlik Bab 96Aziz ve celil olan Allah'ı sevmenin alameti › 6172 İbn Sâid'e: "Senin için bir şey sakladım; nedir?" "Duh." "Defol!" Abdullah b. Abbâs Bab 97Kişinin bir başkasına "İhsa' (defol)" demesi › 6173-6175 İbn Sayyâd'a: "Defol! Sen haddini asla aşamazsın"; Deccâl tek gözlüdür, Allah ise tek gözlü değildir. Abdullah b. Ömer Bab 97Kişinin bir başkasına "İhsa' (defol)" demesi › 6176 Abdülkays heyetine: "Rezil olmadan ve pişman olmadan gelen heyete merhaba!" Abdullah b. Abbâs Bab 98Kişinin "Merhaba" demesi › 6177 Ahdini bozan kimse için kıyamet günü bir sancak kaldırılır: "Bu, filan oğlu filanın vefasızlığıdır." Abdullah b. Ömer Bab 99İnsanların babalarıyla çağrılması › 6178 Ahdini bozan kimse için kıyamet günü bir sancak dikilir ve "Bu, filan oğlu filanın vefasızlığıdır" denilir. Abdullah b. Ömer Bab 99İnsanların babalarıyla çağrılması › 6179 Sizden biri "Nefsim pisleşti" demesin; fakat "Nefsim bulandı" desin. Âişe Bab 100(Kişi) "Habusat nefsî" (içim pisleşti) demesin › 6180 Sehl b. Huneyf: Sizden biri "Habusat nefsî" demesin; fakat "Lakisat nefsî" desin. Sehl b. Huneyf Bab 100(Kişi) "Habusat nefsî" (içim pisleşti) demesin › 6181 Âdemoğulları dehre söver; hâlbuki dehr benim, gece ve gündüz benim elimdedir. Ebû Hüreyre Bab 101Zamana (dehr) sövmeyin › 6182 Üzüme kerm adını vermeyin ve "Dehrin hüsranı" demeyin; çünkü dehr Allah'tır. Ebû Hüreyre Bab 101Zamana (dehr) sövmeyin › 6183 Kerm diyorlar; kerm ancak mü'minin kalbidir. Ebû Hüreyre Bab 102Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Kerm, ancak müminin kalbidir" sözü › 6184 Sa'd'a: "At, babam ve annem sana feda olsun!" Ali Bab 103Kişinin "Babam ve annem sana feda olsun" demesi › 6185 Ebû Talha: "Ey Allah'ın Nebîsi! Allah beni sana feda etsin, sana bir şey oldu mu?" Enes b. Mâlik Bab 104Kişinin "Allah beni sana feda etsin" demesi › 6186 Oğluna Kâsım adını veren adama: "Oğluna Abdurrahmân adını ver." Câbir Bab 105Aziz ve celil olan Allah'a en sevimli isimler › 6187 Oğluna Kâsım adı verilince: "Benim ismimle isimlenin, künyemle künyelenmeyin." Câbir Bab 106Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Benim ismimle isimlenin, künyemle künyelenmeyin" sözü › 6188 Ebû Hüreyre: Ebü'l-Kâsım "Benim ismimle isimlenin, künyemle künyelenmeyin" buyurdu. Ebû Hüreyre Bab 106Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Benim ismimle isimlenin, künyemle künyelenmeyin" sözü › 6189 "Ebü'l-Kâsım künyesiyle gözünü aydın etmeyiz" denilen adama: "Oğluna Abdurrahmân adını ver." Câbir b. Abdullah Bab 106Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Benim ismimle isimlenin, künyemle künyelenmeyin" sözü › 6190 Adı Hazn olana: "Sen Sehl'sin"; o: "Babamın bana verdiği adı değiştirmem" dedi. Müseyyeb b. Hazn Bab 107Hazn ismi › 6191 Ebû Üseyd'in oğlu için: "Hayır, onun adını Münzir koy." Sehl Bab 108İsmi daha güzel bir isme çevirmek › 6192 Adı Berre olan kadın için "Kendini temize çıkarıyor" denilince Resûlullah ona Zeyneb adını verdi. Ebû Hüreyre Bab 108İsmi daha güzel bir isme çevirmek › 6193 Hazn'a: "Hayır, sen Sehl'sin"; İbnü'l-Müseyyeb: Bundan sonra bizde sertlik hiç eksik olmadı. Abdülhamîd b. Cübeyr b. Şeybe Bab 108İsmi daha güzel bir isme çevirmek › 6194 Muhammed'den sonra bir peygamber olması takdir edilseydi oğlu İbrâhîm yaşardı; fakat ondan sonra peygamber yoktur. İsmâil Bab 109Peygamberlerin isimlerini koyan kimse › 6195 İbrâhîm için: "Onun için cennette bir süt anne vardır." Berâ Bab 109Peygamberlerin isimlerini koyan kimse › 6196 Benim ismimle isimlenin, künyemle künyelenmeyin; çünkü ben ancak aranızda taksim eden bir Kâsım'ım. Câbir b. Abdullah el-Ensârî Bab 109Peygamberlerin isimlerini koyan kimse › 6197 Benim ismimle isimlenin, künyemle künyelenmeyin; beni rüyada gören gerçekten beni görmüştür. Ebû Hüreyre Bab 109Peygamberlerin isimlerini koyan kimse › 6198 Peygamber, Ebû Mûsâ'nın oğluna İbrâhîm adını verdi, onu hurmayla tahnîk edip bereketle dua etti. Ebû Mûsâ Bab 109Peygamberlerin isimlerini koyan kimse › 6199 İbrâhîm'in öldüğü gün güneş tutuldu. Mugîre b. Şu'be Bab 109Peygamberlerin isimlerini koyan kimse › 6200 Rükûdan kalkınca: "Allah'ım! Velîd b. Velîd'i, Seleme b. Hişâm'ı ve Ayyâş b. Ebû Rebîa'yı kurtar." Ebû Hüreyre Bab 110Velîd ismini koymak › 6201 Âişe, Cebrâil'in selamına: "Ve aleyhisselâm ve rahmetullah" dedi; Peygamber bizim görmediğimizi görürdü. Peygamber'in eşi Âişe Bab 111Arkadaşını ismindeki bir harfi eksilterek çağıran kimse › 6202 Ümmü Süleym'in de bulunduğu kafilede Peygamber: "Ey Enceş, yavaş ol! Camları sürüyorsun" buyurdu. Enes Bab 111Arkadaşını ismindeki bir harfi eksilterek çağıran kimse › 6203 Peygamber, Enes'in küçük kardeşine şakayla: "Ey Ebû Umeyr! Nuğayr ne yaptı?" derdi. Enes Bab 112Çocuğa ve kişiye çocuğu doğmadan önce künye vermek › 6204 Ali'nin en sevdiği isim Ebû Türâb idi; Peygamber sırtındaki toprağı silerek: "Otur ey Ebû Türâb!" dedi. Sehl b. Sa'd Bab 113Başka bir künyesi olsa bile Ebû Turâb künyesiyle anılmak › 6205 Kıyamet günü Allah katında isimlerin en çirkini, melikü'l-emlâk (melikler meliki) diye adlandırılan adamdır. Ebû Hüreyre Bab 114Allah katında en sevimsiz isimler › 6206 Allah katında en alçak isim, kendisine melikler meliki adını veren adamın ismidir. Ebû Hüreyre Bab 114Allah katında en sevimsiz isimler › 6207 Sa'd b. Ubâde: "Ey Allah'ın Resûlü, onu affet ve hoş gör" dedi; Resûlullah da İbn Übey'i affetti. Üsâme b. Zeyd Bab 115Müşrikin künyesi › 6208 Ebû Tâlib ateşin sığ bir yerindedir; ben olmasaydım cehennemin en alt tabakasında olurdu. Abbâs b. Abdülmuttalib Bab 115Müşrikin künyesi › 6209 Ey Enceşe, yazık sana! Camlara karşı yumuşak ol. Enes b. Mâlik Bab 116Kinayeli sözler (meârîz) yalandan kurtuluş yoludur › 6210 Bir yolculukta hudâ okuyan Enceşe'ye Peygamber: "Yavaş ol ey Enceşe, camları sürüyorsun!" buyurdu. Enes Bab 116Kinayeli sözler (meârîz) yalandan kurtuluş yoludur › 6211 Sesi güzel deve sürücüsüne: "Yavaş ol ey Enceşe, camları kırma!" Enes b. Mâlik Bab 116Kinayeli sözler (meârîz) yalandan kurtuluş yoludur › 6212 Medine'deki telaşta Ebû Talha'nın atına binen Peygamber: "Bu atı gerçekten bir deniz bulduk" buyurdu. Enes b. Mâlik Bab 116Kinayeli sözler (meârîz) yalandan kurtuluş yoludur › 6213 Kâhinler bir şey değildir; cinin kaptığı hak kelimeye yüzden fazla yalan karıştırırlar. Âişe Bab 117Kişinin bir şey için, onun gerçek olmadığını kastederek "Bir şey değildir" demesi › 6214 Vahiy kesildikten sonra yürürken gökten bir ses işittim; Hirâ'da bana gelen melek bir kürsüde oturuyordu. Câbir b. Abdullah Bab 118Gözü göğe kaldırmak › 6215 Peygamber gecenin son üçte birinde oturup göğe baktı ve "Göklerin ve yerin yaratılışında..." âyetini okudu. İbn Abbâs Bab 118Gözü göğe kaldırmak › 6216 Elindeki çubukla suya ve çamura vuran Peygamber, kapıyı çalan Ebû Bekir, Ömer ve Osman'ı cennetle müjdeletti. Ebû Mûsâ Bab 119Değneği su ve çamura batırıp vurmak › 6217 Cenazede yeri çubukla eşeleyen Peygamber: "Amel edin; herkese kolaylaştırılmıştır" buyurdu. Ali Bab 120Kişinin elindeki bir şeyle yeri eşelemesi › 6218 Hücrelerin sahiplerini namaz kılsınlar diye kim uyandırır? Dünyada giyinik nice kadın âhirette çıplaktır. Ümmü Seleme Bab 121Hayret anında tekbir ve tesbih getirmek › 6219 Yavaş olun, bu Safiyye bint Huyey'dir; şeytan Âdemoğlunda kanın ulaştığı yere kadar dolaşır. Peygamber'in hanımı Safiyye bint Huyey Bab 121Hayret anında tekbir ve tesbih getirmek › 6220 Hazf ne av öldürür ne de düşmanı yaralar; fakat gözü çıkarır, dişi kırar. Abdullah b. Muğaffel el-Müzenî Bab 122Hazf (parmaklar arasında taş fırlatmak) yasağı › 6221 Yanında aksıran iki adamdan birine teşmît etti: "Bu Allah'a hamdetti, şu ise Allah'a hamdetmedi." Enes b. Mâlik Bab 123Aksıranın hamd etmesi › 6222 Peygamber bize yedi şeyi emretti; bunlardan biri de aksırana teşmît etmekti. Berâ Bab 124Aksırana, Allah'a hamd ettiğinde teşmît etmek (yerhamükallah demek) › 6223 Allah aksırığı sever, esnemeyi sevmez; esneyen "hâ" dediğinde şeytan ona güler. Ebû Hüreyre Bab 125Aksırmanın sevilmesi ve esnemenin hoş görülmemesi › 6224 Aksıran Elhamdülillah, kardeşi Yerhamükallah desin; o da Yehdîkümullah ve yuslihu bâleküm desin. Ebû Hüreyre Bab 126(Kişi) aksırınca kendisine nasıl teşmît edilir? › 6225 "Bana teşmît etmedin" diyen adama: "Bu Allah'a hamdetti, sen ise Allah'a hamdetmedin" buyurdu. Enes Bab 127Aksıran Allah'a hamd etmezse teşmît edilmez › 6226 Biriniz esnediğinde gücü yettiği kadar onu geri çevirsin; çünkü esneyene şeytan güler. Ebû Hüreyre Bab 128(Kişi) esnediğinde elini ağzına koysun ›