Bölüm 14
Oruç
كتاب الصوم
Hadisler
2313
İbn Abbâs: Yatsıyı kıldıklarında yemek, içmek ve kadınlar onlara haram olurdu; Allah bunu kolaylaştırdı.
Abdullah b. Abbâs
Bab 767Orucun farz kılınışının başlangıcı
2314
Sırme b. Kays oruçlu iken uyuyup bayılınca "Oruç gecesi kadınlarınıza yaklaşmak size helâl kılındı" âyeti indi.
Berâ b. Âzib
Bab 767Orucun farz kılınışının başlangıcı
2315
Seleme b. el-Ekva': Fidye âyeti inince dileyen oruç tutmayıp fidye verirdi; sonraki âyet onu neshetti.
Seleme b. el-Ekva'
Bab 768Yüce Allah'ın "Oruca gücü yetenlerin üzerine fidye vardır" sözünün neshedilmesi (Bakara 2/184)
2316
İbn Abbâs: Dileyen bir yoksul doyumu fidye verir, orucu tamam olurdu; sonra "Kim bu aya ulaşırsa oruç tutsun" âyeti geldi.
Abdullah b. Abbâs
Bab 768Yüce Allah'ın "Oruca gücü yetenlerin üzerine fidye vardır" sözünün neshedilmesi (Bakara 2/184)
2317
İbn Abbâs: Fidye âyetinin hükmü hamile ve emzikli kadın için sabit bırakıldı.
Abdullah b. Abbâs
Bab 769Bu hükmün yaşlı ve hamile için geçerli olduğunu söyleyen kimse
2318
İbn Abbâs: Fidye, yaşlılar için bir ruhsattı; hamile ve emzikli kadın da korkarlarsa oruç tutmayıp yoksul doyururlardı.
Abdullah b. Abbâs
Bab 769Bu hükmün yaşlı ve hamile için geçerli olduğunu söyleyen kimse
2319
Biz ümmî bir ümmetiz; yazı yazmayız, hesap da yapmayız. Ay şöyle, şöyle ve şöyledir.
Abdullah b. Ömer
Bab 770Ay yirmi dokuz gün olabilir
2320
Ay yirmi dokuz gündür; hilali görmedikçe oruca başlamayın, görmedikçe de orucu bırakmayın.
Abdullah b. Ömer
Bab 770Ay yirmi dokuz gün olabilir
2321
Ömer b. Abdülazîz'in mektubu: Şaban hilalini filan gün görürsek oruç inşallah filan gündedir.
Eyyûb şöyle anlattı:
Bab 770Ay yirmi dokuz gün olabilir
2322
İbn Mes'ûd: Peygamber ile yirmi dokuz gün oruç tuttuğumuz, otuz gün tuttuğumuzdan daha çoktur.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 770Ay yirmi dokuz gün olabilir
2323
Bayram ayları olan iki ay eksik olmaz: Ramazan ve Zilhicce.
Ebû Bekre
Bab 770Ay yirmi dokuz gün olabilir
2324
Ramazan bayramınız oruç açtığınız gün, Kurban bayramınız kurban kestiğiniz gündür.
Ebû Hüreyre
Bab 771İnsanlar hilal konusunda yanılırsa
2325
Âişe: Şaban'ı başka aylardan daha özenle sayar, Ramazan hilalini görünce oruç tutardı.
Âişe
Bab 772Ay(ın başı) bulut sebebiyle görülemezse
2326
Hilali görmeden ya da sayıyı tamamlamadan ayın önüne geçmeyin.
Huzeyfe
Bab 772Ay(ın başı) bulut sebebiyle görülemezse
2327
Bir ya da iki gün oruç tutarak ayın önüne geçmeyin; bulut olursa sayıyı otuza tamamlayın.
Abdullah b. Abbâs
Bab 773"Hilal size kapalı olursa otuz gün oruç tutun" diyen kimse
2328
Şaban'ın sonundan hiç oruç tuttun mu? Öyleyse Ramazan'ı bitirince bir gün oruç tut.
İmrân b. Husayn
Bab 774(Ramazan'ı oruçla) öne almak hakkında
2329
Muâviye: Resûlullah'ı "Ayı ve sirrini oruçla geçirin" buyururken işittim.
Ebü'l-Ezher el-Mugîre b. Ferve şöyle anlattı:
Bab 774(Ramazan'ı oruçla) öne almak hakkında
2330
Evzâî: Hadisteki "sirr" ayın başıdır.
Velîd b. Müslim
Bab 774(Ramazan'ı oruçla) öne almak hakkında
2331
Saîd b. Abdülazîz: "Sirr" ayın başıdır; bazıları ortası, bazıları sonu dedi.
Ebû Müshir
Bab 774(Ramazan'ı oruçla) öne almak hakkında
2332
İbn Abbâs: Muâviye'nin hilali görmesi bize yetmez; Resûlullah bize böyle emretti.
Küreyb şöyle anlattı:
Bab 775Hilal bir beldede diğerlerinden bir gece önce görülürse
2333
Hasan el-Basrî: Başka bir şehrin o gün oruç tuttuğu bilinmedikçe, şahitlikle sonradan anlaşılan gün kaza edilmez.
Hasan el-Basrî
Bab 775Hilal bir beldede diğerlerinden bir gece önce görülürse
2334
Ammâr: Kim şek gününde oruç tutarsa Ebü'l-Kâsım'a isyan etmiş olur.
Sıla şöyle anlattı:
Bab 776Şek (şüpheli) günü oruç tutmanın mekruh oluşu
2335
Ebû Hüreyre: Ramazan orucunun önüne bir ya da iki günle geçmeyin; âdet edindiği oruç ise tutsun.
Ebû Hüreyre
Bab 777Şâban'ı Ramazan'a bitiştiren kimse hakkında
2336
Yıl içinde Şaban dışında tam bir ay oruç tutmaz, onu Ramazan'a bitiştirirdi.
Ümmü Seleme
Bab 777Şâban'ı Ramazan'a bitiştiren kimse hakkında
2337
Şaban yarılandığında oruç tutmayın.
Abdülazîz b. Muhammed şöyle anlattı:
Bab 778Bunun mekruh oluşu hakkında
2338
Hilali görmezsek iki âdil şahidin şahitliğiyle hac ibadetimizi yapmamızı Resûlullah bize tembih etti.
Ebû Mâlik el-Eşcaî, Hüseyn b. el-Hâris el-Cedelî'den şöyle anlattı:
Bab 779Şevval hilalinin görüldüğüne iki adamın şahitlik etmesi
2339
İki bedevi dün akşam hilali gördüklerine şahitlik edince Resûlullah insanlara orucu açmalarını emretti.
Rib'î b. Hirâş, Peygamber'in ashabından bir adamdan
Bab 779Şevval hilalinin görüldüğüne iki adamın şahitlik etmesi
2340
Ey Bilâl! İnsanlara ilan et de yarın oruç tutsunlar.
Abdullah b. Abbâs
Bab 780Ramazan hilalinin görüldüğüne tek kişinin şahitlik etmesi hakkında
2341
İkrime (mürsel): Bedevinin şahitliği üzerine Bilâl insanlara gece namazına kalkmalarını ve oruç tutmalarını ilan etti.
İkrime şöyle anlattı:
Bab 780Ramazan hilalinin görüldüğüne tek kişinin şahitlik etmesi hakkında
2342
İbn Ömer: Hilali gördüğümü haber verdim; Resûlullah oruç tuttu ve insanlara da oruç tutmayı emretti.
Abdullah b. Ömer
Bab 780Ramazan hilalinin görüldüğüne tek kişinin şahitlik etmesi hakkında
2343
Bizim orucumuzla Ehl-i kitabın orucu arasındaki fark sahur yemeğidir.
Amr b. el-Âs
Bab 781Sahurun önemi hakkında
2344
İrbâz b. Sâriye: Beni Ramazan'da sahura çağırdı ve "Bereketli sabah yemeğine gel!" dedi.
İrbâz b. Sâriye
Bab 782Sahura "gadâ" (sabah yemeği) diyen kimse
2345
Hurma, mü'minin ne güzel sahurudur!
Ebû Hüreyre
Bab 782Sahura "gadâ" (sabah yemeği) diyen kimse
2346
Bilâl'in ezanı da, ufkun dikine beyazlığı da yayılıncaya kadar sizi sahurdan alıkoymasın.
Semüre b. Cündeb hutbe okurken
Bab 783Sahurun vakti
2347
İbn Mes'ûd: Bilâl, namaz kılanınız dönsün, uyuyanınız uyansın diye ezan okur; fecir şöyle dikine değildir.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 783Sahurun vakti
2348
Kırmızılık ufukta enine yayılıncaya kadar yiyin, için.
Talk b. Ali
Bab 783Sahurun vakti
2349
Senin yastığın gerçekten enli ve uzunmuş! O, ancak gece ile gündüzdür.
Adî b. Hâtim
Bab 783Sahurun vakti
2350
Sizden biri ezanı işittiğinde kap elinde ise, ihtiyacını gidermedikçe onu bırakmasın.
Ebû Hüreyre
Bab 784Elinde kap varken ezanı işiten adam hakkında
2351
Ömer: Gece şuradan gelip gündüz şuradan gidince ve güneş batınca oruçlu iftar etmiş olur.
Ömer
Bab 785Oruçlunun iftar vakti
2352
İbn Ebû Evfâ: Gecenin şuradan geldiğini gördüğünüzde oruçlu iftar etmiş olur.
Abdullah b. Ebû Evfâ
Bab 785Oruçlunun iftar vakti
2353
İnsanlar iftarda acele ettikçe din üstün olmaya devam eder; çünkü yahudiler ve hristiyanlar geciktirir.
Ebû Hüreyre
Bab 786İftarda acele etmenin müstehap oluşu
2354
Âişe, iftarı ve namazı erken yapan Abdullah için: Resûlullah böyle yapardı.
Ebû Atiyye şöyle anlattı:
Bab 786İftarda acele etmenin müstehap oluşu
2355
Biriniz oruçlu olduğunda hurma ile iftar etsin; bulamazsa su ile, çünkü su temizleyicidir.
Selmân b. Âmir
Bab 787Ne ile iftar edilir?
2356
Namazdan önce taze hurma ile iftar ederdi; yoksa kuru hurma ile, o da yoksa birkaç yudum su ile.
Enes b. Mâlik
Bab 787Ne ile iftar edilir?
2357
İftar edince: Susuzluk gitti, damarlar ıslandı ve inşallah ecir sabit oldu.
Mervân b. Sâlim el-Mukaffa' şöyle anlattı:
Bab 788İftar ederken söylenecek söz
2358
Allah'ım! Senin için oruç tuttum ve senin rızkınla orucumu açtım.
Muâz b. Zühre şöyle anlattı:
Bab 788İftar ederken söylenecek söz
2359
Esmâ: Resûlullah zamanında Ramazan'da bulutlu bir günde orucumuzu açtık; sonra güneş çıktı.
Ebû Bekir'in kızı Esmâ
Bab 789Güneş batmadan iftar etmek
2360
Visâlden nehyetti: Ben sizin gibi değilim; ben yediriliyor ve içiriliyorum.
Abdullah b. Ömer
Bab 790Visâl (iftar etmeden oruçları birleştirmek) hakkında
2361
Visâl yapmayın; sizden kim visâl yapmak isterse seher vaktine kadar yapsın.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 790Visâl (iftar etmeden oruçları birleştirmek) hakkında
2362
Kim yalan sözü ve onunla amel etmeyi bırakmazsa, Allah'ın onun yemesini içmesini bırakmasına ihtiyacı yoktur.
Ebû Hüreyre
Bab 791Oruçlunun gıybet etmesi
2363
Oruç bir kalkandır; biri oruçluyla kavga eder ya da ona söverse: Ben oruçluyum, ben oruçluyum, desin.
Ebû Hüreyre
Bab 791Oruçlunun gıybet etmesi
2364
Resûlullah'ı oruçlu iken sayamayacağım kadar çok misvak kullanırken gördüm.
Âmir b. Rebîa
Bab 792Oruçlunun misvak kullanması
2365
Fetih yolculuğunda: Düşmanınıza karşı güçlenin; kendisi oruçlu iken Arc'da başına su dökerdi.
Peygamber'in ashabından biri
Bab 793Susuzluktan başından su döken ve burnuna suyu iyice çeken oruçlu
2366
Oruçlu olman dışında burnuna su çekmede mübalağa et.
Lakît b. Sabire
Bab 793Susuzluktan başından su döken ve burnuna suyu iyice çeken oruçlu
2367
Sevbân (Ebû Kılâbe tariki): Hacamat yapan da yaptıran da orucunu bozmuştur.
Sevbân
Bab 794Hacamat olan oruçlu hakkında
2368
Şeddâd b. Evs (Şeybân tariki): Peygamber ile yürürken hacamat yapan ve yaptıranın orucunu bozduğunu söyledi.
Bab 794Hacamat olan oruçlu hakkında
2369
Şeddâd b. Evs: Ramazan'ın on sekizinde Bakî'de: Hacamat yapan da yaptıran da orucunu bozmuştur.
Şeddâd b. Evs
Bab 794Hacamat olan oruçlu hakkında
2370
Sevbân (Mekhûl'ün mahalleden bir şeyhten rivayeti): Hacamat yapan da yaptıran da orucunu bozmuştur.
Resûlullah'ın âzatlısı Sevbân
Bab 794Hacamat olan oruçlu hakkında
2371
Sevbân (Mekhûl–Ebû Esmâ tariki): Hacamat yapan da yaptıran da orucunu bozmuştur.
Sevbân
Bab 794Hacamat olan oruçlu hakkında
2372
İbn Abbâs: Resûlullah oruçlu iken hacamat yaptırdı.
Abdullah b. Abbâs
Bab 795Buna ruhsat verilmesi hakkında
2373
Resûlullah oruçlu ve ihramlı iken hacamat yaptırdı.
Abdullah b. Abbâs
Bab 795Buna ruhsat verilmesi hakkında
2374
Ashabına acıyarak hacamattan ve visâlden nehyetti, fakat ikisini haram kılmadı.
Abdurrahman b. Ebû Leylâ şöyle anlattı:
Bab 795Buna ruhsat verilmesi hakkında
2375
Enes: Oruçlu için hacamatı ancak zahmetinden hoşlanmadığımız için bırakırdık.
Enes
Bab 795Buna ruhsat verilmesi hakkında
2376
Kusan, ihtilam olan ve hacamat yaptıran kimse orucunu bozmuş olmaz.
Peygamber'in ashabından bir adam
Bab 796Ramazan ayında gündüz ihtilam olan oruçlu hakkında
2377
Uyurken kokulu ismid sürmesini emretti ve: Oruçlu ondan sakınsın, buyurdu.
Ma'bed b. Hevze
Bab 797Oruçlunun uyurken sürme çekmesi hakkında
2378
Enes b. Mâlik oruçlu iken sürme çekerdi.
Ubeydullah b. Ebû Bekir b. Enes, Enes b. Mâlik'ten
Bab 797Oruçlunun uyurken sürme çekmesi hakkında
2379
A'meş: Arkadaşlarımızdan hiçbirinin oruçlu için sürmeyi mekruh gördüğünü görmedim.
A'meş
Bab 797Oruçlunun uyurken sürme çekmesi hakkında
2380
Oruçlu iken elinde olmadan kusana kaza gerekmez; kendisi kusarsa kaza etsin.
Ebû Hüreyre
Bab 798Kasten kusan oruçlu
2381
Resûlullah kustu ve orucunu açtı; Sevbân: Doğru söylemiş, abdest suyunu ben dökmüştüm.
Ma'dân b. Talha şöyle anlattı:
Bab 798Kasten kusan oruçlu
2382
Oruçlu iken öper ve eşine yakınlaşırdı; fakat o, arzusuna herkesten daha çok hâkimdi.
Âişe
Bab 799Oruçlunun öpmesi
2383
Âişe: Resûlullah oruç ayında öperdi.
Âişe
Bab 799Oruçlunun öpmesi
2384
Kendisi oruçlu, ben de oruçlu iken Resûlullah beni öperdi.
Âişe
Bab 799Oruçlunun öpmesi
2385
Oruçlu iken öpen Ömer'e: Oruçlu iken ağzını su ile çalkalasan ne dersin?
Ömer b. el-Hattâb
Bab 799Oruçlunun öpmesi
2386
Peygamber oruçlu iken Âişe'yi öper ve dilini emerdi.
Âişe
Bab 800Tükürüğü yutan oruçlu
2387
Oruçlunun eşine yakınlaşmasına yaşlıya ruhsat verdi, gence ise yasakladı.
Ebû Hüreyre
Bab 801Bunun (oruçlunun öpmesinin) genç için mekruh oluşu
2388
Resûlullah Ramazan'da ihtilamdan değil ilişkiden cünüp olarak sabahlar, sonra oruç tutardı.
Peygamber'in eşleri Âişe ve Ümmü Seleme şöyle rivayet ettiler:
Bab 802Ramazan ayında cünüp olarak sabahlayan kimse hakkında
2389
Ben de cünüp olarak sabahlıyorum ve oruç tutmak istiyorum; gusledip oruç tutuyorum.
Peygamber'in eşi Âişe
Bab 802Ramazan ayında cünüp olarak sabahlayan kimse hakkında
2390
Ramazan'da hanımıyla birleşen adama kefaret: köle azadı, iki ay peş peşe oruç ya da altmış yoksulu doyurmak.
Ebû Hüreyre
Bab 803Ramazan'da hanımıyla ilişkiye giren kimsenin kefareti
2391
Zührî (Ma'mer tariki): Bu ona has bir ruhsattı; bugün biri bunu yapsa kefaretten başka çaresi yoktur.
Bab 803Ramazan'da hanımıyla ilişkiye giren kimsenin kefareti
2392
Ramazan'da orucunu bozan adama köle azadını, iki ay peş peşe orucu ya da altmış yoksulu doyurmayı emretti.
Ebû Hüreyre
Bab 803Ramazan'da hanımıyla ilişkiye giren kimsenin kefareti
2393
Hişâm b. Sa'd tariki: Onu sen ve ev halkın yiyin; bir gün oruç tut ve Allah'tan bağışlanma dile.
Bab 803Ramazan'da hanımıyla ilişkiye giren kimsenin kefareti
2394
Yandım diyen adama: Bunu sadaka olarak ver; o, biz açız deyince: Onu yiyin.
Peygamber'in eşi Âişe
Bab 803Ramazan'da hanımıyla ilişkiye giren kimsenin kefareti
2395
Âişe (İbn Ebü'z-Zinâd tariki): Yandım diyen adama içinde yirmi sâ' hurma bulunan bir zenbil getirildi.
Bab 803Ramazan'da hanımıyla ilişkiye giren kimsenin kefareti
2396
Kim ruhsat olmaksızın Ramazan'dan bir gün orucunu açarsa, ömür boyu tutacağı oruç onu kaza edemez.
Ebû Hüreyre
Bab 804Orucunu kasten bozan kimse hakkındaki ağır tehdit
2397
Süfyân'ın Habîb'den rivayeti: Ruhsatsız Ramazan orucunu bozanın kazası ömür boyu orucu tutsa da olmaz.
Bab 804Orucunu kasten bozan kimse hakkındaki ağır tehdit
2398
Oruçluyken unutarak yiyip içen kimseye: Seni Allah yedirdi ve içirdi.
Ebû Hüreyre
Bab 805Unutarak yiyen kimse
2399
Üzerimde Ramazan'dan oruç borcu olurdu da Şaban gelinceye kadar onu kaza edemezdim.
Âişe
Bab 806Ramazan kazasını geciktirmek
2400
Kim üzerinde oruç borcu varken ölürse, velîsi onun yerine oruç tutar.
Âişe
Bab 807Üzerinde oruç borcu varken ölen kimse hakkında
2401
İbn Abbâs: Ramazan'da hastalanıp oruç tutamadan ölenin yerine fakir doyurulur; adak orucunu ise velîsi kaza eder.
Abdullah b. Abbâs
Bab 807Üzerinde oruç borcu varken ölen kimse hakkında
2402
Orucu ardı ardına tutan Hamza el-Eslemî'ye: Yolculukta dilersen tut, dilersen tutma.
Âişe
Bab 808Yolculukta oruç
2403
Binek kiralayan Hamza'ya, yolculukta oruç tutmak mı açmak mı diye sorunca: Ey Hamza, hangisini dilersen.
Hamza b. Amr el-Eslemî
Bab 808Yolculukta oruç
2404
Peygamber Usfân'da insanlara göstermek için suyu ağzına kaldırdı; dileyen tutar, dileyen açar.
Abdullah b. Abbâs
Bab 808Yolculukta oruç
2405
Yolculukta oruçlu olan oruç tutmayanı, oruç tutmayan da oruçluyu ayıplamadı.
Enes
Bab 808Yolculukta oruç
2406
Sabahleyin düşmanınızla karşılaşacaksınız; iftar etmek sizin için daha kuvvetlidir; o hâlde iftar edin.
Kaza'a şöyle anlattı:
Bab 808Yolculukta oruç
2407
Üzerine gölge yapılan oruçlu yolcuyu görünce: Yolculukta oruç tutmak iyilik değildir.
Câbir b. Abdullah
Bab 809(Yolculukta) oruç tutmamayı tercih etmek
2408
Allah yolcudan namazın yarısını ve orucu, emzikli ya da hamile kadından da orucu kaldırmıştır.
Benî Kuşeyr'in kardeşleri olan Benî Abdullah b. Ka'b'dan bir adam olan Enes b. Mâlik
Bab 809(Yolculukta) oruç tutmamayı tercih etmek
2409
Şiddetli sıcakta seferde Resûlullah ve Abdullah b. Revâha'dan başka oruçlu yoktu.
Ebü'd-Derdâ
Bab 810(Yolculukta) oruç tutmayı tercih eden kimse hakkında
2410
Kimin kendisini tokluğa ulaştıran bir bineği varsa, Ramazan ona nerede yetişirse orucunu tutsun.
Seleme b. el-Muhabbak el-Hüzelî
Bab 810(Yolculukta) oruç tutmayı tercih eden kimse hakkında
2411
Seleme b. el-Muhabbak (Abdussamed b. Abdülvâris tariki): Kime Ramazan yolculukta yetişirse...
Bab 810(Yolculukta) oruç tutmayı tercih eden kimse hakkında
2412
Şehrin evlerini geçmeden yemek isteyen Ebû Basra: Resûlullah'ın sünnetinden yüz mü çeviriyorsun?
Ubeyd b. Cebr şöyle anlattı:
Bab 811Yolcu yola çıkınca ne zaman orucunu açar?
2413
Dihye b. Halîfe: Birtakım insanlar Resûlullah'ın ve ashabının yolundan yüz çevirdiler; Allah'ım, beni kendine al.
Mansûr el-Kelbî şöyle anlattı:
Bab 812Oruç açılabilecek yolculuğun mesafesi
2414
İbn Ömer Ğâbe'ye çıktığında ne orucunu açar ne de namazı kısaltırdı.
Nâfi' şöyle anlattı:
Bab 812Oruç açılabilecek yolculuğun mesafesi
2415
Sizden biri sakın: Ramazan'ın tamamını oruçla geçirdim ve tamamını namazla ihya ettim demesin.
Ebû Bekre
Bab 813"Ramazan'ın tamamını oruçla geçirdim" diyen kimse
2416
Ömer: Resûlullah bu iki bayram gününde oruç tutmayı yasakladı; biri kurban etinden yediğiniz, öbürü iftar gününüzdür.
Ebû Ubeyd şöyle anlattı:
Bab 814İki bayram günü oruç tutmak hakkında
2417
İki bayram günü oruç, sammâ' ve tek elbisede ihtibâ ile sabah ve ikindiden sonra namaz yasaklandı.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 814İki bayram günü oruç tutmak hakkında
2418
Amr b. el-Âs: Ye; bunlar Resûlullah'ın bize oruç tutmayı yasakladığı günlerdir (teşrik günleri).
Ümmü Hânî'nin azatlısı Ebû Mürre'den şöyle rivayet edildi:
Bab 815Teşrik günlerinde oruç tutmak
2419
Arefe günü, kurban günü ve teşrik günleri biz Müslümanların bayramıdır; yeme ve içme günleridir.
Ukbe b. Âmir
Bab 815Teşrik günlerinde oruç tutmak
2420
Sizden biri, bir gün önce ya da bir gün sonra tutmadıkça cuma günü oruç tutmasın.
Ebû Hüreyre
Bab 816Cuma gününü oruç için ayırmanın yasaklanması
2421
Size farz kılınan dışında cumartesi günü oruç tutmayın; üzüm kabuğundan başka bir şey bulamazsanız onu çiğneyin.
Abdullah b. Büsr es-Sülemî'nin kız kardeşi
Bab 817Cumartesi gününü oruç için ayırmanın yasaklanması
2422
Cuma günü oruçlu olan Cüveyriye'ye: Dün tutmadın, yarın da tutmayacaksan o hâlde orucunu aç.
Cüveyriye bt. el-Hâris
Bab 818Buna ruhsat verilmesi
2423
İbn Şihâb, cumartesi orucunun yasaklandığı rivayeti için: Bu, Humuslu bir hadistir.
el-Leys şöyle anlattı:
Bab 818Buna ruhsat verilmesi
2424
el-Evzâî: Cumartesi orucu hadisini gizleyip durdum, nihayet yayıldığını gördüm.
el-Evzâî
Bab 818Buna ruhsat verilmesi
2425
Her aydan üç gün ve Ramazan'dan Ramazan'a oruç tutmak, bütün ömrün orucudur.
Ebû Katâde
Bab 819Nafile olarak sürekli oruç tutmak hakkında
2426
Ebû Katâde (Mehdî tariki): Pazartesi ve perşembe orucu sorulunca: O gün doğdum ve o gün bana Kur'an indirildi.
Bab 819Nafile olarak sürekli oruç tutmak hakkında
2427
Bir gün oruç tut, bir gün iftar et; bu, oruçların en dengelisi ve Dâvûd'un orucudur; bundan faziletlisi yoktur.
Abdullah b. Amr b. el-Âs
Bab 819Nafile olarak sürekli oruç tutmak hakkında
2428
Niçin kendine eziyet ettin? Sabır ayını ve her aydan bir gün oruç tut; haram aylarda oruç tut ve bırak.
Mücîbe el-Bâhiliyye, babasından ya da amcasından
Bab 820Haram aylarda oruç tutmak hakkında
2429
Ramazan'dan sonra oruçların en faziletlisi Allah'ın ayı Muharrem'dir; farzdan sonra en faziletli namaz gece namazıdır.
Ebû Hüreyre
Bab 821Muharrem'de oruç tutmak hakkında
2430
Receb orucu sorulunca İbn Abbâs: Oruç tutardı, hatta artık iftar etmez derdik; iftar ederdi, hatta tutmaz derdik.
Osman b. Hakîm şöyle anlattı:
Bab 822Receb'de oruç tutmak hakkında
2431
Resûlullah'a oruç tutmak için ayların en sevimlisi Şaban'dı; sonra onu Ramazan'a bitiştirirdi.
Âişe
Bab 823Şâban'da oruç tutmak hakkında
2432
Ailenin senin üzerinde hakkı vardır; Ramazan'ı, onu takip eden ayı, her çarşamba ve perşembeyi oruçla geçir.
Müslim el-Kureşî
Bab 824Şevval'de oruç tutmak hakkında
2433
Kim Ramazan'ı tutar, ardından Şevval'den altı gün tutarsa sanki bütün ömrünü oruçla geçirmiş gibidir.
Peygamber'in sahâbîsi Ebû Eyyûb
Bab 825Şevval'den altı gün oruç tutmak hakkında
2434
Ramazan dışında hiçbir ayın orucunu tamamladığını, Şaban'dan çok oruç tuttuğu bir ay da görmedim.
Peygamber'in eşi Âişe
Bab 826Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) nasıl oruç tutardı?
2435
Ebû Hüreyre tariki: Şâban'ın az bir kısmı dışında oruç tutardı; hatta tamamını oruçla geçirirdi.
Bab 826Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) nasıl oruç tutardı?
2436
Kulların amelleri pazartesi ve perşembe günleri Allah'a arz olunur.
Üsâme b. Zeyd'in azatlısı şöyle anlattı:
Bab 827Pazartesi ve perşembe oruç tutmak hakkında
2437
Zilhicce'nin dokuz gününde, Âşûrâ gününde ve her aydan üç gün oruç tutardı.
Peygamber'in eşlerinden biri
Bab 828(Zilhicce'nin ilk) on gününde oruç tutmak hakkında
2438
İçinde yapılan salih amelin Allah'a bu on gündekinden daha sevimli olduğu hiçbir gün yoktur.
Abdullah b. Abbâs
Bab 828(Zilhicce'nin ilk) on gününde oruç tutmak hakkında
2439
Âişe: Resûlullah'ı Zilhicce'nin on gününde asla oruçlu görmedim.
Âişe
Bab 829(Zilhicce'nin ilk) on gününde oruç tutmamak hakkında
2440
Resûlullah Arafat'ta Arefe günü oruç tutmayı yasakladı.
İkrime şöyle anlattı:
Bab 830Arafat'ta Arefe günü oruç tutmak hakkında
2441
Arefe günü Arafat'ta devesinin üzerindeyken kendisine gönderilen bir kadeh sütü içti.
Ümmü'l-Fadl bint el-Hâris
Bab 830Arafat'ta Arefe günü oruç tutmak hakkında
2442
Ramazan farz kılınınca Âşûrâ bırakıldı; dileyen o gün oruç tutar, dileyen bırakır.
Âişe
Bab 831Âşûrâ günü oruç tutmak hakkında
2443
Âşûrâ Allah'ın günlerinden bir gündür; dileyen o gün oruç tutar, dileyen bırakır.
Abdullah b. Ömer
Bab 831Âşûrâ günü oruç tutmak hakkında
2444
Âşûrâ orucu tutan yahudilere: Biz Mûsâ'ya sizden daha yakınız.
Abdullah b. Abbâs
Bab 831Âşûrâ günü oruç tutmak hakkında
2445
Gelecek yıl olunca dokuzuncu gün oruç tutarız.
Abdullah b. Abbâs
Bab 832Âşûrâ'nın (Muharrem'in) dokuzuncu günü olduğuna dair rivayetler
2446
İbn Abbâs: Muharrem hilalini görünce say; dokuzuncu gün olunca oruçlu olarak sabahla.
el-Hakem b. el-A'rec şöyle anlattı:
Bab 832Âşûrâ'nın (Muharrem'in) dokuzuncu günü olduğuna dair rivayetler
2447
Eslem kabilesine: Gününüzün geri kalanını tamamlayın ve onu kaza edin.
Abdurrahman b. Mesleme, amcasından
Bab 833Onun (Âşûrâ) orucunun fazileti hakkında
2448
Allah'a en sevimli oruç Dâvûd'un orucu, en sevimli namaz da Dâvûd'un namazıdır.
Abdullah b. Amr
Bab 834Bir gün oruç tutup bir gün tutmamak hakkında
2449
Eyyâm-ı bîd: Ayın on üç, on dört ve on beşinci günleri bütün yıl oruç tutmak gibidir.
Katâde b. Milhân el-Kaysî
Bab 835Her aydan üç gün oruç tutmak hakkında
2450
İbn Mes'ûd: Resûlullah her ayın başından üç gün oruç tutardı.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 835Her aydan üç gün oruç tutmak hakkında
2451
Hafsa: Aydan üç gün oruç tutardı: pazartesi, perşembe ve ertesi haftanın pazartesi.
Peygamber'in eşi Hafsa
Bab 836(Bu üç günün) pazartesi ve perşembe olduğunu söyleyen kimse
2452
Ümmü Seleme: Bana her aydan, ilki pazartesi ve perşembe olan üç gün oruç tutmamı emrederdi.
Hüneyde el-Huzâî'nin annesi şöyle anlattı:
Bab 836(Bu üç günün) pazartesi ve perşembe olduğunu söyleyen kimse
2453
Âişe: Ayın hangi günlerinden oruç tuttuğuna aldırmazdı.
Muâze el-Adeviyye şöyle anlattı:
Bab 837(Bu üç günün) ayın hangi günlerinden olduğunun önemi olmadığını söyleyen kimse
2454
Fecirden önce oruca kesin niyet etmeyenin orucu yoktur.
Peygamber'in eşi Hafsa
Bab 838Oruçta niyet
2455
Yanınızda yiyecek var mı? Yok dediğimizde: Ben oruçluyum, derdi.
Âişe
Bab 839Bu konudaki ruhsat hakkında
2456
Orucunu açan Ümmü Hânî'ye: Nafile ise sana bir zararı yoktur.
Ümmü Hânî
Bab 839Bu konudaki ruhsat hakkında
2457
Nafile orucunu açan Âişe ile Hafsa'ya: Onun yerine başka bir gün oruç tutun.
Âişe
Bab 840(Nafile orucu bozana) kaza gerektiği görüşünde olan kimse
2458
Kadın, kocası yanında iken Ramazan dışında onun izni olmadan oruç tutmaz.
Ebû Hüreyre
Bab 841Kocasının izni olmadan oruç tutan kadın
2459
Safvân b. el-Muattal kıssası: Hiçbir kadın kocasının izni olmadan oruç tutmaz.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 841Kocasının izni olmadan oruç tutan kadın
2460
Biriniz davet edildiğinde icabet etsin; oruçlu değilse yesin, oruçlu ise dua etsin.
Ebû Hüreyre
Bab 842Velîmeye (düğün yemeğine) çağrılan oruçlu hakkında
2461
Biriniz oruçlu iken yemeğe davet edilirse: Ben oruçluyum, desin.
Ebû Hüreyre
Bab 843Oruçlu yemeğe çağrıldığında ne söyler?
2462
Vefat edinceye kadar Ramazan'ın son on gününde itikâf ederdi; ondan sonra eşleri de itikâf etti.
Âişe
Bab 843İtikâf
2463
Übey b. Ka'b: Bir yıl itikâf etmedi; ertesi yıl yirmi gece itikâf etti.
Übey b. Ka'b
Bab 843İtikâf
2464
Eşlerinin itikâf çadırlarını görünce: Bunlar ne? İyilik mi istiyorsunuz?
Âişe
Bab 843İtikâf
2465
Nâfi': İbn Ömer, Resûlullah'ın mescitte itikâf ettiği yeri bana gösterdi.
Abdullah b. Ömer
Bab 844İtikâf nerede yapılır?
2466
Her Ramazan on gün itikâf ederdi; vefat ettiği yıl yirmi gün itikâf etti.
Ebû Hüreyre
Bab 844İtikâf nerede yapılır?
2467
İtikâftayken başını bana uzatır, ben de tarardım; insanî ihtiyaç dışında eve girmezdi.
Âişe
Bab 845İtikâftaki kimsenin ihtiyacı için evine girmesi
2468
Leys tarikiyle Âişe: İtikâftayken başını uzatır, ben tarardım; ihtiyaç dışında eve girmezdi.
Bab 845İtikâftaki kimsenin ihtiyacı için evine girmesi
2469
Âişe: Mescitte itikâftayken başını odanın aralığından bana uzatır, ben de yıkardım.
Âişe
Bab 845İtikâftaki kimsenin ihtiyacı için evine girmesi
2470
Şeytan insanda kanın dolaştığı yerde dolaşır; kalplerinize bir şey atmasından korktum.
Safiyye
Bab 845İtikâftaki kimsenin ihtiyacı için evine girmesi
2471
Şuayb tariki: Ümmü Seleme'nin kapısı yanındaki mescit kapısında iken yanlarından iki adam geçti.
Bab 845İtikâftaki kimsenin ihtiyacı için evine girmesi
2472
İtikâftayken hastanın yanından geçer, durmadan geçerken hâlini sorardı.
Âişe
Bab 846İtikâftaki kimsenin hasta ziyaret etmesi
2473
Âişe: Oruçsuz itikâf olmaz; cami olan bir mescit dışında da itikâf olmaz.
Âişe
Bab 846İtikâftaki kimsenin hasta ziyaret etmesi
2474
Câhiliyede itikâf adayan Ömer'e: İtikâf et ve oruç tut.
Abdullah b. Ömer
Bab 846İtikâftaki kimsenin hasta ziyaret etmesi
2475
Ömer itikâftayken Hevâzin esirleri azat edilince yanındaki câriyeyi de onlarla gönderdi.
Bab 846İtikâftaki kimsenin hasta ziyaret etmesi
2476
Eşlerinden biri onunla itikâf ederken sarılık ve kızıllık görür, altına leğen koyardık.
Âişe
Bab 847İstihâzalı kadının itikâfa girmesi hakkında