Bölüm 14

Oruç

164 hadis No 2313 - 2476
كتاب الصوم

Hadisler

2313 İbn Abbâs: Yatsıyı kıldıklarında yemek, içmek ve kadınlar onlara haram olurdu; Allah bunu kolaylaştırdı. Abdullah b. Abbâs Bab 767Orucun farz kılınışının başlangıcı 2314 Sırme b. Kays oruçlu iken uyuyup bayılınca "Oruç gecesi kadınlarınıza yaklaşmak size helâl kılındı" âyeti indi. Berâ b. Âzib Bab 767Orucun farz kılınışının başlangıcı 2315 Seleme b. el-Ekva': Fidye âyeti inince dileyen oruç tutmayıp fidye verirdi; sonraki âyet onu neshetti. Seleme b. el-Ekva' Bab 768Yüce Allah'ın "Oruca gücü yetenlerin üzerine fidye vardır" sözünün neshedilmesi (Bakara 2/184) 2316 İbn Abbâs: Dileyen bir yoksul doyumu fidye verir, orucu tamam olurdu; sonra "Kim bu aya ulaşırsa oruç tutsun" âyeti geldi. Abdullah b. Abbâs Bab 768Yüce Allah'ın "Oruca gücü yetenlerin üzerine fidye vardır" sözünün neshedilmesi (Bakara 2/184) 2317 İbn Abbâs: Fidye âyetinin hükmü hamile ve emzikli kadın için sabit bırakıldı. Abdullah b. Abbâs Bab 769Bu hükmün yaşlı ve hamile için geçerli olduğunu söyleyen kimse 2318 İbn Abbâs: Fidye, yaşlılar için bir ruhsattı; hamile ve emzikli kadın da korkarlarsa oruç tutmayıp yoksul doyururlardı. Abdullah b. Abbâs Bab 769Bu hükmün yaşlı ve hamile için geçerli olduğunu söyleyen kimse 2319 Biz ümmî bir ümmetiz; yazı yazmayız, hesap da yapmayız. Ay şöyle, şöyle ve şöyledir. Abdullah b. Ömer Bab 770Ay yirmi dokuz gün olabilir 2320 Ay yirmi dokuz gündür; hilali görmedikçe oruca başlamayın, görmedikçe de orucu bırakmayın. Abdullah b. Ömer Bab 770Ay yirmi dokuz gün olabilir 2321 Ömer b. Abdülazîz'in mektubu: Şaban hilalini filan gün görürsek oruç inşallah filan gündedir. Eyyûb şöyle anlattı: Bab 770Ay yirmi dokuz gün olabilir 2322 İbn Mes'ûd: Peygamber ile yirmi dokuz gün oruç tuttuğumuz, otuz gün tuttuğumuzdan daha çoktur. Abdullah b. Mes'ûd Bab 770Ay yirmi dokuz gün olabilir 2323 Bayram ayları olan iki ay eksik olmaz: Ramazan ve Zilhicce. Ebû Bekre Bab 770Ay yirmi dokuz gün olabilir 2324 Ramazan bayramınız oruç açtığınız gün, Kurban bayramınız kurban kestiğiniz gündür. Ebû Hüreyre Bab 771İnsanlar hilal konusunda yanılırsa 2325 Âişe: Şaban'ı başka aylardan daha özenle sayar, Ramazan hilalini görünce oruç tutardı. Âişe Bab 772Ay(ın başı) bulut sebebiyle görülemezse 2326 Hilali görmeden ya da sayıyı tamamlamadan ayın önüne geçmeyin. Huzeyfe Bab 772Ay(ın başı) bulut sebebiyle görülemezse 2327 Bir ya da iki gün oruç tutarak ayın önüne geçmeyin; bulut olursa sayıyı otuza tamamlayın. Abdullah b. Abbâs Bab 773"Hilal size kapalı olursa otuz gün oruç tutun" diyen kimse 2328 Şaban'ın sonundan hiç oruç tuttun mu? Öyleyse Ramazan'ı bitirince bir gün oruç tut. İmrân b. Husayn Bab 774(Ramazan'ı oruçla) öne almak hakkında 2329 Muâviye: Resûlullah'ı "Ayı ve sirrini oruçla geçirin" buyururken işittim. Ebü'l-Ezher el-Mugîre b. Ferve şöyle anlattı: Bab 774(Ramazan'ı oruçla) öne almak hakkında 2330 Evzâî: Hadisteki "sirr" ayın başıdır. Velîd b. Müslim Bab 774(Ramazan'ı oruçla) öne almak hakkında 2331 Saîd b. Abdülazîz: "Sirr" ayın başıdır; bazıları ortası, bazıları sonu dedi. Ebû Müshir Bab 774(Ramazan'ı oruçla) öne almak hakkında 2332 İbn Abbâs: Muâviye'nin hilali görmesi bize yetmez; Resûlullah bize böyle emretti. Küreyb şöyle anlattı: Bab 775Hilal bir beldede diğerlerinden bir gece önce görülürse 2333 Hasan el-Basrî: Başka bir şehrin o gün oruç tuttuğu bilinmedikçe, şahitlikle sonradan anlaşılan gün kaza edilmez. Hasan el-Basrî Bab 775Hilal bir beldede diğerlerinden bir gece önce görülürse 2334 Ammâr: Kim şek gününde oruç tutarsa Ebü'l-Kâsım'a isyan etmiş olur. Sıla şöyle anlattı: Bab 776Şek (şüpheli) günü oruç tutmanın mekruh oluşu 2335 Ebû Hüreyre: Ramazan orucunun önüne bir ya da iki günle geçmeyin; âdet edindiği oruç ise tutsun. Ebû Hüreyre Bab 777Şâban'ı Ramazan'a bitiştiren kimse hakkında 2336 Yıl içinde Şaban dışında tam bir ay oruç tutmaz, onu Ramazan'a bitiştirirdi. Ümmü Seleme Bab 777Şâban'ı Ramazan'a bitiştiren kimse hakkında 2337 Şaban yarılandığında oruç tutmayın. Abdülazîz b. Muhammed şöyle anlattı: Bab 778Bunun mekruh oluşu hakkında 2338 Hilali görmezsek iki âdil şahidin şahitliğiyle hac ibadetimizi yapmamızı Resûlullah bize tembih etti. Ebû Mâlik el-Eşcaî, Hüseyn b. el-Hâris el-Cedelî'den şöyle anlattı: Bab 779Şevval hilalinin görüldüğüne iki adamın şahitlik etmesi 2339 İki bedevi dün akşam hilali gördüklerine şahitlik edince Resûlullah insanlara orucu açmalarını emretti. Rib'î b. Hirâş, Peygamber'in ashabından bir adamdan Bab 779Şevval hilalinin görüldüğüne iki adamın şahitlik etmesi 2340 Ey Bilâl! İnsanlara ilan et de yarın oruç tutsunlar. Abdullah b. Abbâs Bab 780Ramazan hilalinin görüldüğüne tek kişinin şahitlik etmesi hakkında 2341 İkrime (mürsel): Bedevinin şahitliği üzerine Bilâl insanlara gece namazına kalkmalarını ve oruç tutmalarını ilan etti. İkrime şöyle anlattı: Bab 780Ramazan hilalinin görüldüğüne tek kişinin şahitlik etmesi hakkında 2342 İbn Ömer: Hilali gördüğümü haber verdim; Resûlullah oruç tuttu ve insanlara da oruç tutmayı emretti. Abdullah b. Ömer Bab 780Ramazan hilalinin görüldüğüne tek kişinin şahitlik etmesi hakkında 2343 Bizim orucumuzla Ehl-i kitabın orucu arasındaki fark sahur yemeğidir. Amr b. el-Âs Bab 781Sahurun önemi hakkında 2344 İrbâz b. Sâriye: Beni Ramazan'da sahura çağırdı ve "Bereketli sabah yemeğine gel!" dedi. İrbâz b. Sâriye Bab 782Sahura "gadâ" (sabah yemeği) diyen kimse 2345 Hurma, mü'minin ne güzel sahurudur! Ebû Hüreyre Bab 782Sahura "gadâ" (sabah yemeği) diyen kimse 2346 Bilâl'in ezanı da, ufkun dikine beyazlığı da yayılıncaya kadar sizi sahurdan alıkoymasın. Semüre b. Cündeb hutbe okurken Bab 783Sahurun vakti 2347 İbn Mes'ûd: Bilâl, namaz kılanınız dönsün, uyuyanınız uyansın diye ezan okur; fecir şöyle dikine değildir. Abdullah b. Mes'ûd Bab 783Sahurun vakti 2348 Kırmızılık ufukta enine yayılıncaya kadar yiyin, için. Talk b. Ali Bab 783Sahurun vakti 2349 Senin yastığın gerçekten enli ve uzunmuş! O, ancak gece ile gündüzdür. Adî b. Hâtim Bab 783Sahurun vakti 2350 Sizden biri ezanı işittiğinde kap elinde ise, ihtiyacını gidermedikçe onu bırakmasın. Ebû Hüreyre Bab 784Elinde kap varken ezanı işiten adam hakkında 2351 Ömer: Gece şuradan gelip gündüz şuradan gidince ve güneş batınca oruçlu iftar etmiş olur. Ömer Bab 785Oruçlunun iftar vakti 2352 İbn Ebû Evfâ: Gecenin şuradan geldiğini gördüğünüzde oruçlu iftar etmiş olur. Abdullah b. Ebû Evfâ Bab 785Oruçlunun iftar vakti 2353 İnsanlar iftarda acele ettikçe din üstün olmaya devam eder; çünkü yahudiler ve hristiyanlar geciktirir. Ebû Hüreyre Bab 786İftarda acele etmenin müstehap oluşu 2354 Âişe, iftarı ve namazı erken yapan Abdullah için: Resûlullah böyle yapardı. Ebû Atiyye şöyle anlattı: Bab 786İftarda acele etmenin müstehap oluşu 2355 Biriniz oruçlu olduğunda hurma ile iftar etsin; bulamazsa su ile, çünkü su temizleyicidir. Selmân b. Âmir Bab 787Ne ile iftar edilir? 2356 Namazdan önce taze hurma ile iftar ederdi; yoksa kuru hurma ile, o da yoksa birkaç yudum su ile. Enes b. Mâlik Bab 787Ne ile iftar edilir? 2357 İftar edince: Susuzluk gitti, damarlar ıslandı ve inşallah ecir sabit oldu. Mervân b. Sâlim el-Mukaffa' şöyle anlattı: Bab 788İftar ederken söylenecek söz 2358 Allah'ım! Senin için oruç tuttum ve senin rızkınla orucumu açtım. Muâz b. Zühre şöyle anlattı: Bab 788İftar ederken söylenecek söz 2359 Esmâ: Resûlullah zamanında Ramazan'da bulutlu bir günde orucumuzu açtık; sonra güneş çıktı. Ebû Bekir'in kızı Esmâ Bab 789Güneş batmadan iftar etmek 2360 Visâlden nehyetti: Ben sizin gibi değilim; ben yediriliyor ve içiriliyorum. Abdullah b. Ömer Bab 790Visâl (iftar etmeden oruçları birleştirmek) hakkında 2361 Visâl yapmayın; sizden kim visâl yapmak isterse seher vaktine kadar yapsın. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 790Visâl (iftar etmeden oruçları birleştirmek) hakkında 2362 Kim yalan sözü ve onunla amel etmeyi bırakmazsa, Allah'ın onun yemesini içmesini bırakmasına ihtiyacı yoktur. Ebû Hüreyre Bab 791Oruçlunun gıybet etmesi 2363 Oruç bir kalkandır; biri oruçluyla kavga eder ya da ona söverse: Ben oruçluyum, ben oruçluyum, desin. Ebû Hüreyre Bab 791Oruçlunun gıybet etmesi 2364 Resûlullah'ı oruçlu iken sayamayacağım kadar çok misvak kullanırken gördüm. Âmir b. Rebîa Bab 792Oruçlunun misvak kullanması 2365 Fetih yolculuğunda: Düşmanınıza karşı güçlenin; kendisi oruçlu iken Arc'da başına su dökerdi. Peygamber'in ashabından biri Bab 793Susuzluktan başından su döken ve burnuna suyu iyice çeken oruçlu 2366 Oruçlu olman dışında burnuna su çekmede mübalağa et. Lakît b. Sabire Bab 793Susuzluktan başından su döken ve burnuna suyu iyice çeken oruçlu 2367 Sevbân (Ebû Kılâbe tariki): Hacamat yapan da yaptıran da orucunu bozmuştur. Sevbân Bab 794Hacamat olan oruçlu hakkında 2368 Şeddâd b. Evs (Şeybân tariki): Peygamber ile yürürken hacamat yapan ve yaptıranın orucunu bozduğunu söyledi. Bab 794Hacamat olan oruçlu hakkında 2369 Şeddâd b. Evs: Ramazan'ın on sekizinde Bakî'de: Hacamat yapan da yaptıran da orucunu bozmuştur. Şeddâd b. Evs Bab 794Hacamat olan oruçlu hakkında 2370 Sevbân (Mekhûl'ün mahalleden bir şeyhten rivayeti): Hacamat yapan da yaptıran da orucunu bozmuştur. Resûlullah'ın âzatlısı Sevbân Bab 794Hacamat olan oruçlu hakkında 2371 Sevbân (Mekhûl–Ebû Esmâ tariki): Hacamat yapan da yaptıran da orucunu bozmuştur. Sevbân Bab 794Hacamat olan oruçlu hakkında 2372 İbn Abbâs: Resûlullah oruçlu iken hacamat yaptırdı. Abdullah b. Abbâs Bab 795Buna ruhsat verilmesi hakkında 2373 Resûlullah oruçlu ve ihramlı iken hacamat yaptırdı. Abdullah b. Abbâs Bab 795Buna ruhsat verilmesi hakkında 2374 Ashabına acıyarak hacamattan ve visâlden nehyetti, fakat ikisini haram kılmadı. Abdurrahman b. Ebû Leylâ şöyle anlattı: Bab 795Buna ruhsat verilmesi hakkında 2375 Enes: Oruçlu için hacamatı ancak zahmetinden hoşlanmadığımız için bırakırdık. Enes Bab 795Buna ruhsat verilmesi hakkında 2376 Kusan, ihtilam olan ve hacamat yaptıran kimse orucunu bozmuş olmaz. Peygamber'in ashabından bir adam Bab 796Ramazan ayında gündüz ihtilam olan oruçlu hakkında 2377 Uyurken kokulu ismid sürmesini emretti ve: Oruçlu ondan sakınsın, buyurdu. Ma'bed b. Hevze Bab 797Oruçlunun uyurken sürme çekmesi hakkında 2378 Enes b. Mâlik oruçlu iken sürme çekerdi. Ubeydullah b. Ebû Bekir b. Enes, Enes b. Mâlik'ten Bab 797Oruçlunun uyurken sürme çekmesi hakkında 2379 A'meş: Arkadaşlarımızdan hiçbirinin oruçlu için sürmeyi mekruh gördüğünü görmedim. A'meş Bab 797Oruçlunun uyurken sürme çekmesi hakkında 2380 Oruçlu iken elinde olmadan kusana kaza gerekmez; kendisi kusarsa kaza etsin. Ebû Hüreyre Bab 798Kasten kusan oruçlu 2381 Resûlullah kustu ve orucunu açtı; Sevbân: Doğru söylemiş, abdest suyunu ben dökmüştüm. Ma'dân b. Talha şöyle anlattı: Bab 798Kasten kusan oruçlu 2382 Oruçlu iken öper ve eşine yakınlaşırdı; fakat o, arzusuna herkesten daha çok hâkimdi. Âişe Bab 799Oruçlunun öpmesi 2383 Âişe: Resûlullah oruç ayında öperdi. Âişe Bab 799Oruçlunun öpmesi 2384 Kendisi oruçlu, ben de oruçlu iken Resûlullah beni öperdi. Âişe Bab 799Oruçlunun öpmesi 2385 Oruçlu iken öpen Ömer'e: Oruçlu iken ağzını su ile çalkalasan ne dersin? Ömer b. el-Hattâb Bab 799Oruçlunun öpmesi 2386 Peygamber oruçlu iken Âişe'yi öper ve dilini emerdi. Âişe Bab 800Tükürüğü yutan oruçlu 2387 Oruçlunun eşine yakınlaşmasına yaşlıya ruhsat verdi, gence ise yasakladı. Ebû Hüreyre Bab 801Bunun (oruçlunun öpmesinin) genç için mekruh oluşu 2388 Resûlullah Ramazan'da ihtilamdan değil ilişkiden cünüp olarak sabahlar, sonra oruç tutardı. Peygamber'in eşleri Âişe ve Ümmü Seleme şöyle rivayet ettiler: Bab 802Ramazan ayında cünüp olarak sabahlayan kimse hakkında 2389 Ben de cünüp olarak sabahlıyorum ve oruç tutmak istiyorum; gusledip oruç tutuyorum. Peygamber'in eşi Âişe Bab 802Ramazan ayında cünüp olarak sabahlayan kimse hakkında 2390 Ramazan'da hanımıyla birleşen adama kefaret: köle azadı, iki ay peş peşe oruç ya da altmış yoksulu doyurmak. Ebû Hüreyre Bab 803Ramazan'da hanımıyla ilişkiye giren kimsenin kefareti 2391 Zührî (Ma'mer tariki): Bu ona has bir ruhsattı; bugün biri bunu yapsa kefaretten başka çaresi yoktur. Bab 803Ramazan'da hanımıyla ilişkiye giren kimsenin kefareti 2392 Ramazan'da orucunu bozan adama köle azadını, iki ay peş peşe orucu ya da altmış yoksulu doyurmayı emretti. Ebû Hüreyre Bab 803Ramazan'da hanımıyla ilişkiye giren kimsenin kefareti 2393 Hişâm b. Sa'd tariki: Onu sen ve ev halkın yiyin; bir gün oruç tut ve Allah'tan bağışlanma dile. Bab 803Ramazan'da hanımıyla ilişkiye giren kimsenin kefareti 2394 Yandım diyen adama: Bunu sadaka olarak ver; o, biz açız deyince: Onu yiyin. Peygamber'in eşi Âişe Bab 803Ramazan'da hanımıyla ilişkiye giren kimsenin kefareti 2395 Âişe (İbn Ebü'z-Zinâd tariki): Yandım diyen adama içinde yirmi sâ' hurma bulunan bir zenbil getirildi. Bab 803Ramazan'da hanımıyla ilişkiye giren kimsenin kefareti 2396 Kim ruhsat olmaksızın Ramazan'dan bir gün orucunu açarsa, ömür boyu tutacağı oruç onu kaza edemez. Ebû Hüreyre Bab 804Orucunu kasten bozan kimse hakkındaki ağır tehdit 2397 Süfyân'ın Habîb'den rivayeti: Ruhsatsız Ramazan orucunu bozanın kazası ömür boyu orucu tutsa da olmaz. Bab 804Orucunu kasten bozan kimse hakkındaki ağır tehdit 2398 Oruçluyken unutarak yiyip içen kimseye: Seni Allah yedirdi ve içirdi. Ebû Hüreyre Bab 805Unutarak yiyen kimse 2399 Üzerimde Ramazan'dan oruç borcu olurdu da Şaban gelinceye kadar onu kaza edemezdim. Âişe Bab 806Ramazan kazasını geciktirmek 2400 Kim üzerinde oruç borcu varken ölürse, velîsi onun yerine oruç tutar. Âişe Bab 807Üzerinde oruç borcu varken ölen kimse hakkında 2401 İbn Abbâs: Ramazan'da hastalanıp oruç tutamadan ölenin yerine fakir doyurulur; adak orucunu ise velîsi kaza eder. Abdullah b. Abbâs Bab 807Üzerinde oruç borcu varken ölen kimse hakkında 2402 Orucu ardı ardına tutan Hamza el-Eslemî'ye: Yolculukta dilersen tut, dilersen tutma. Âişe Bab 808Yolculukta oruç 2403 Binek kiralayan Hamza'ya, yolculukta oruç tutmak mı açmak mı diye sorunca: Ey Hamza, hangisini dilersen. Hamza b. Amr el-Eslemî Bab 808Yolculukta oruç 2404 Peygamber Usfân'da insanlara göstermek için suyu ağzına kaldırdı; dileyen tutar, dileyen açar. Abdullah b. Abbâs Bab 808Yolculukta oruç 2405 Yolculukta oruçlu olan oruç tutmayanı, oruç tutmayan da oruçluyu ayıplamadı. Enes Bab 808Yolculukta oruç 2406 Sabahleyin düşmanınızla karşılaşacaksınız; iftar etmek sizin için daha kuvvetlidir; o hâlde iftar edin. Kaza'a şöyle anlattı: Bab 808Yolculukta oruç 2407 Üzerine gölge yapılan oruçlu yolcuyu görünce: Yolculukta oruç tutmak iyilik değildir. Câbir b. Abdullah Bab 809(Yolculukta) oruç tutmamayı tercih etmek 2408 Allah yolcudan namazın yarısını ve orucu, emzikli ya da hamile kadından da orucu kaldırmıştır. Benî Kuşeyr'in kardeşleri olan Benî Abdullah b. Ka'b'dan bir adam olan Enes b. Mâlik Bab 809(Yolculukta) oruç tutmamayı tercih etmek 2409 Şiddetli sıcakta seferde Resûlullah ve Abdullah b. Revâha'dan başka oruçlu yoktu. Ebü'd-Derdâ Bab 810(Yolculukta) oruç tutmayı tercih eden kimse hakkında 2410 Kimin kendisini tokluğa ulaştıran bir bineği varsa, Ramazan ona nerede yetişirse orucunu tutsun. Seleme b. el-Muhabbak el-Hüzelî Bab 810(Yolculukta) oruç tutmayı tercih eden kimse hakkında 2411 Seleme b. el-Muhabbak (Abdussamed b. Abdülvâris tariki): Kime Ramazan yolculukta yetişirse... Bab 810(Yolculukta) oruç tutmayı tercih eden kimse hakkında 2412 Şehrin evlerini geçmeden yemek isteyen Ebû Basra: Resûlullah'ın sünnetinden yüz mü çeviriyorsun? Ubeyd b. Cebr şöyle anlattı: Bab 811Yolcu yola çıkınca ne zaman orucunu açar? 2413 Dihye b. Halîfe: Birtakım insanlar Resûlullah'ın ve ashabının yolundan yüz çevirdiler; Allah'ım, beni kendine al. Mansûr el-Kelbî şöyle anlattı: Bab 812Oruç açılabilecek yolculuğun mesafesi 2414 İbn Ömer Ğâbe'ye çıktığında ne orucunu açar ne de namazı kısaltırdı. Nâfi' şöyle anlattı: Bab 812Oruç açılabilecek yolculuğun mesafesi 2415 Sizden biri sakın: Ramazan'ın tamamını oruçla geçirdim ve tamamını namazla ihya ettim demesin. Ebû Bekre Bab 813"Ramazan'ın tamamını oruçla geçirdim" diyen kimse 2416 Ömer: Resûlullah bu iki bayram gününde oruç tutmayı yasakladı; biri kurban etinden yediğiniz, öbürü iftar gününüzdür. Ebû Ubeyd şöyle anlattı: Bab 814İki bayram günü oruç tutmak hakkında 2417 İki bayram günü oruç, sammâ' ve tek elbisede ihtibâ ile sabah ve ikindiden sonra namaz yasaklandı. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 814İki bayram günü oruç tutmak hakkında 2418 Amr b. el-Âs: Ye; bunlar Resûlullah'ın bize oruç tutmayı yasakladığı günlerdir (teşrik günleri). Ümmü Hânî'nin azatlısı Ebû Mürre'den şöyle rivayet edildi: Bab 815Teşrik günlerinde oruç tutmak 2419 Arefe günü, kurban günü ve teşrik günleri biz Müslümanların bayramıdır; yeme ve içme günleridir. Ukbe b. Âmir Bab 815Teşrik günlerinde oruç tutmak 2420 Sizden biri, bir gün önce ya da bir gün sonra tutmadıkça cuma günü oruç tutmasın. Ebû Hüreyre Bab 816Cuma gününü oruç için ayırmanın yasaklanması 2421 Size farz kılınan dışında cumartesi günü oruç tutmayın; üzüm kabuğundan başka bir şey bulamazsanız onu çiğneyin. Abdullah b. Büsr es-Sülemî'nin kız kardeşi Bab 817Cumartesi gününü oruç için ayırmanın yasaklanması 2422 Cuma günü oruçlu olan Cüveyriye'ye: Dün tutmadın, yarın da tutmayacaksan o hâlde orucunu aç. Cüveyriye bt. el-Hâris Bab 818Buna ruhsat verilmesi 2423 İbn Şihâb, cumartesi orucunun yasaklandığı rivayeti için: Bu, Humuslu bir hadistir. el-Leys şöyle anlattı: Bab 818Buna ruhsat verilmesi 2424 el-Evzâî: Cumartesi orucu hadisini gizleyip durdum, nihayet yayıldığını gördüm. el-Evzâî Bab 818Buna ruhsat verilmesi 2425 Her aydan üç gün ve Ramazan'dan Ramazan'a oruç tutmak, bütün ömrün orucudur. Ebû Katâde Bab 819Nafile olarak sürekli oruç tutmak hakkında 2426 Ebû Katâde (Mehdî tariki): Pazartesi ve perşembe orucu sorulunca: O gün doğdum ve o gün bana Kur'an indirildi. Bab 819Nafile olarak sürekli oruç tutmak hakkında 2427 Bir gün oruç tut, bir gün iftar et; bu, oruçların en dengelisi ve Dâvûd'un orucudur; bundan faziletlisi yoktur. Abdullah b. Amr b. el-Âs Bab 819Nafile olarak sürekli oruç tutmak hakkında 2428 Niçin kendine eziyet ettin? Sabır ayını ve her aydan bir gün oruç tut; haram aylarda oruç tut ve bırak. Mücîbe el-Bâhiliyye, babasından ya da amcasından Bab 820Haram aylarda oruç tutmak hakkında 2429 Ramazan'dan sonra oruçların en faziletlisi Allah'ın ayı Muharrem'dir; farzdan sonra en faziletli namaz gece namazıdır. Ebû Hüreyre Bab 821Muharrem'de oruç tutmak hakkında 2430 Receb orucu sorulunca İbn Abbâs: Oruç tutardı, hatta artık iftar etmez derdik; iftar ederdi, hatta tutmaz derdik. Osman b. Hakîm şöyle anlattı: Bab 822Receb'de oruç tutmak hakkında 2431 Resûlullah'a oruç tutmak için ayların en sevimlisi Şaban'dı; sonra onu Ramazan'a bitiştirirdi. Âişe Bab 823Şâban'da oruç tutmak hakkında 2432 Ailenin senin üzerinde hakkı vardır; Ramazan'ı, onu takip eden ayı, her çarşamba ve perşembeyi oruçla geçir. Müslim el-Kureşî Bab 824Şevval'de oruç tutmak hakkında 2433 Kim Ramazan'ı tutar, ardından Şevval'den altı gün tutarsa sanki bütün ömrünü oruçla geçirmiş gibidir. Peygamber'in sahâbîsi Ebû Eyyûb Bab 825Şevval'den altı gün oruç tutmak hakkında 2434 Ramazan dışında hiçbir ayın orucunu tamamladığını, Şaban'dan çok oruç tuttuğu bir ay da görmedim. Peygamber'in eşi Âişe Bab 826Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) nasıl oruç tutardı? 2435 Ebû Hüreyre tariki: Şâban'ın az bir kısmı dışında oruç tutardı; hatta tamamını oruçla geçirirdi. Bab 826Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) nasıl oruç tutardı? 2436 Kulların amelleri pazartesi ve perşembe günleri Allah'a arz olunur. Üsâme b. Zeyd'in azatlısı şöyle anlattı: Bab 827Pazartesi ve perşembe oruç tutmak hakkında 2437 Zilhicce'nin dokuz gününde, Âşûrâ gününde ve her aydan üç gün oruç tutardı. Peygamber'in eşlerinden biri Bab 828(Zilhicce'nin ilk) on gününde oruç tutmak hakkında 2438 İçinde yapılan salih amelin Allah'a bu on gündekinden daha sevimli olduğu hiçbir gün yoktur. Abdullah b. Abbâs Bab 828(Zilhicce'nin ilk) on gününde oruç tutmak hakkında 2439 Âişe: Resûlullah'ı Zilhicce'nin on gününde asla oruçlu görmedim. Âişe Bab 829(Zilhicce'nin ilk) on gününde oruç tutmamak hakkında 2440 Resûlullah Arafat'ta Arefe günü oruç tutmayı yasakladı. İkrime şöyle anlattı: Bab 830Arafat'ta Arefe günü oruç tutmak hakkında 2441 Arefe günü Arafat'ta devesinin üzerindeyken kendisine gönderilen bir kadeh sütü içti. Ümmü'l-Fadl bint el-Hâris Bab 830Arafat'ta Arefe günü oruç tutmak hakkında 2442 Ramazan farz kılınınca Âşûrâ bırakıldı; dileyen o gün oruç tutar, dileyen bırakır. Âişe Bab 831Âşûrâ günü oruç tutmak hakkında 2443 Âşûrâ Allah'ın günlerinden bir gündür; dileyen o gün oruç tutar, dileyen bırakır. Abdullah b. Ömer Bab 831Âşûrâ günü oruç tutmak hakkında 2444 Âşûrâ orucu tutan yahudilere: Biz Mûsâ'ya sizden daha yakınız. Abdullah b. Abbâs Bab 831Âşûrâ günü oruç tutmak hakkında 2445 Gelecek yıl olunca dokuzuncu gün oruç tutarız. Abdullah b. Abbâs Bab 832Âşûrâ'nın (Muharrem'in) dokuzuncu günü olduğuna dair rivayetler 2446 İbn Abbâs: Muharrem hilalini görünce say; dokuzuncu gün olunca oruçlu olarak sabahla. el-Hakem b. el-A'rec şöyle anlattı: Bab 832Âşûrâ'nın (Muharrem'in) dokuzuncu günü olduğuna dair rivayetler 2447 Eslem kabilesine: Gününüzün geri kalanını tamamlayın ve onu kaza edin. Abdurrahman b. Mesleme, amcasından Bab 833Onun (Âşûrâ) orucunun fazileti hakkında 2448 Allah'a en sevimli oruç Dâvûd'un orucu, en sevimli namaz da Dâvûd'un namazıdır. Abdullah b. Amr Bab 834Bir gün oruç tutup bir gün tutmamak hakkında 2449 Eyyâm-ı bîd: Ayın on üç, on dört ve on beşinci günleri bütün yıl oruç tutmak gibidir. Katâde b. Milhân el-Kaysî Bab 835Her aydan üç gün oruç tutmak hakkında 2450 İbn Mes'ûd: Resûlullah her ayın başından üç gün oruç tutardı. Abdullah b. Mes'ûd Bab 835Her aydan üç gün oruç tutmak hakkında 2451 Hafsa: Aydan üç gün oruç tutardı: pazartesi, perşembe ve ertesi haftanın pazartesi. Peygamber'in eşi Hafsa Bab 836(Bu üç günün) pazartesi ve perşembe olduğunu söyleyen kimse 2452 Ümmü Seleme: Bana her aydan, ilki pazartesi ve perşembe olan üç gün oruç tutmamı emrederdi. Hüneyde el-Huzâî'nin annesi şöyle anlattı: Bab 836(Bu üç günün) pazartesi ve perşembe olduğunu söyleyen kimse 2453 Âişe: Ayın hangi günlerinden oruç tuttuğuna aldırmazdı. Muâze el-Adeviyye şöyle anlattı: Bab 837(Bu üç günün) ayın hangi günlerinden olduğunun önemi olmadığını söyleyen kimse 2454 Fecirden önce oruca kesin niyet etmeyenin orucu yoktur. Peygamber'in eşi Hafsa Bab 838Oruçta niyet 2455 Yanınızda yiyecek var mı? Yok dediğimizde: Ben oruçluyum, derdi. Âişe Bab 839Bu konudaki ruhsat hakkında 2456 Orucunu açan Ümmü Hânî'ye: Nafile ise sana bir zararı yoktur. Ümmü Hânî Bab 839Bu konudaki ruhsat hakkında 2457 Nafile orucunu açan Âişe ile Hafsa'ya: Onun yerine başka bir gün oruç tutun. Âişe Bab 840(Nafile orucu bozana) kaza gerektiği görüşünde olan kimse 2458 Kadın, kocası yanında iken Ramazan dışında onun izni olmadan oruç tutmaz. Ebû Hüreyre Bab 841Kocasının izni olmadan oruç tutan kadın 2459 Safvân b. el-Muattal kıssası: Hiçbir kadın kocasının izni olmadan oruç tutmaz. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 841Kocasının izni olmadan oruç tutan kadın 2460 Biriniz davet edildiğinde icabet etsin; oruçlu değilse yesin, oruçlu ise dua etsin. Ebû Hüreyre Bab 842Velîmeye (düğün yemeğine) çağrılan oruçlu hakkında 2461 Biriniz oruçlu iken yemeğe davet edilirse: Ben oruçluyum, desin. Ebû Hüreyre Bab 843Oruçlu yemeğe çağrıldığında ne söyler? 2462 Vefat edinceye kadar Ramazan'ın son on gününde itikâf ederdi; ondan sonra eşleri de itikâf etti. Âişe Bab 843İtikâf 2463 Übey b. Ka'b: Bir yıl itikâf etmedi; ertesi yıl yirmi gece itikâf etti. Übey b. Ka'b Bab 843İtikâf 2464 Eşlerinin itikâf çadırlarını görünce: Bunlar ne? İyilik mi istiyorsunuz? Âişe Bab 843İtikâf 2465 Nâfi': İbn Ömer, Resûlullah'ın mescitte itikâf ettiği yeri bana gösterdi. Abdullah b. Ömer Bab 844İtikâf nerede yapılır? 2466 Her Ramazan on gün itikâf ederdi; vefat ettiği yıl yirmi gün itikâf etti. Ebû Hüreyre Bab 844İtikâf nerede yapılır? 2467 İtikâftayken başını bana uzatır, ben de tarardım; insanî ihtiyaç dışında eve girmezdi. Âişe Bab 845İtikâftaki kimsenin ihtiyacı için evine girmesi 2468 Leys tarikiyle Âişe: İtikâftayken başını uzatır, ben tarardım; ihtiyaç dışında eve girmezdi. Bab 845İtikâftaki kimsenin ihtiyacı için evine girmesi 2469 Âişe: Mescitte itikâftayken başını odanın aralığından bana uzatır, ben de yıkardım. Âişe Bab 845İtikâftaki kimsenin ihtiyacı için evine girmesi 2470 Şeytan insanda kanın dolaştığı yerde dolaşır; kalplerinize bir şey atmasından korktum. Safiyye Bab 845İtikâftaki kimsenin ihtiyacı için evine girmesi 2471 Şuayb tariki: Ümmü Seleme'nin kapısı yanındaki mescit kapısında iken yanlarından iki adam geçti. Bab 845İtikâftaki kimsenin ihtiyacı için evine girmesi 2472 İtikâftayken hastanın yanından geçer, durmadan geçerken hâlini sorardı. Âişe Bab 846İtikâftaki kimsenin hasta ziyaret etmesi 2473 Âişe: Oruçsuz itikâf olmaz; cami olan bir mescit dışında da itikâf olmaz. Âişe Bab 846İtikâftaki kimsenin hasta ziyaret etmesi 2474 Câhiliyede itikâf adayan Ömer'e: İtikâf et ve oruç tut. Abdullah b. Ömer Bab 846İtikâftaki kimsenin hasta ziyaret etmesi 2475 Ömer itikâftayken Hevâzin esirleri azat edilince yanındaki câriyeyi de onlarla gönderdi. Bab 846İtikâftaki kimsenin hasta ziyaret etmesi 2476 Eşlerinden biri onunla itikâf ederken sarılık ve kızıllık görür, altına leğen koyardık. Âişe Bab 847İstihâzalı kadının itikâfa girmesi hakkında