Kadıların Âdâbı

5379 Adil olanlar, Allah katında Rahmân'ın sağ tarafında nurdan minberler üzerindedir. Abdullah b. Amr b. el-Âs Bab 1Hükmünde adil olan hâkimin fazileti › 5380 Allah'ın kıyamet gününde kendi gölgesinde gölgelendireceği yedi kişinin ilki adil imamdır. Ebû Hüreyre Bab 2Adil imam › 5381 Hâkim içtihad edip isabet ederse iki ecir, içtihad edip yanılırsa bir ecir alır. Ebû Hüreyre Bab 3Hükümde isabet etmek › 5382 Biz, işimizde bizden görev isteyen kimseden yardım almayız. Ebû Mûsâ Bab 4Kadılığa hırs gösteren kimseyi görevlendirmemek › 5383 Benden sonra başkalarının size tercih edildiğini göreceksiniz; Havz'da bana kavuşuncaya kadar sabredin. Üseyd b. Hudayr Bab 4Kadılığa hırs gösteren kimseyi görevlendirmemek › 5384 Emirliği isteme; istemen üzerine verilirse onunla baş başa bırakılırsın. Abdurrahmân b. Semüre Bab 5Emirlik istemenin yasaklanması › 5385 Emirliğe hırs göstereceksiniz; oysa o kıyamet gününde pişmanlık ve hasret olacaktır. Ebû Hüreyre Bab 5Emirlik istemenin yasaklanması › 5386 Ebû Bekir ile Ömer'in Benî Temîm'e emir tayini konusundaki tartışması üzerine Hucurât âyetleri indi. Abdullah b. ez-Zübeyr Bab 6Şairleri görevlendirmek › 5387 Hakem ancak Allah'tır, hüküm de O'na aittir; sen niçin Ebü'l-Hakem künyesini taşıyorsun? Şüreyh b. Hâni', babası Hâni'den Bab 7İnsanlar bir adamı hakem tayin edip o da aralarında hüküm verirse › 5388 İşlerini bir kadına bırakan bir topluluk asla kurtuluşa eremez. Ebû Bekre Bab 8Kadınların hüküm işinde görevlendirilmesinin yasaklanması › 5389 Evet, babanın yerine hac yap; onun bir borcu olsaydı onu da sen öderdin. Fazl b. Abbâs Bab 9Benzetme ve örnekle hüküm vermek ve İbn Abbâs hadisinde Velîd b. Müslim'den gelen rivayetlerdeki farklılığın zikri › 5390 Has'amlı kadın, bineğin üzerinde duramayan babası yerine hac yapmanın yeterli olup olmayacağını sordu. Abdullah b. Abbâs Bab 9Benzetme ve örnekle hüküm vermek ve İbn Abbâs hadisinde Velîd b. Müslim'den gelen rivayetlerdeki farklılığın zikri › 5391 Veda haccında Resûlullah, Has'amlı kadına bakan Fazl'ın yüzünü öbür tarafa çeviriyordu. Abdullah b. Abbâs Bab 9Benzetme ve örnekle hüküm vermek ve İbn Abbâs hadisinde Velîd b. Müslim'den gelen rivayetlerdeki farklılığın zikri › 5392 Babası yerine yapacağı haccın onun borcunu ödeyip ödemeyeceğini soran kadına Resûlullah "Evet" dedi. Abdullah b. Abbâs Bab 9Benzetme ve örnekle hüküm vermek ve İbn Abbâs hadisinde Velîd b. Müslim'den gelen rivayetlerdeki farklılığın zikri › 5393 Babanın borcunu ödemen yeterli olurdu; o hâlde babanın yerine hac yap. Abdullah b. Abbâs Bab 10Bu hadiste Yahyâ b. Ebû İshâk'tan gelen rivayetlerdeki farklılığın zikri › 5394 Annenin bir borcu olsaydı onu öderdin; o hâlde annenin yerine hac yap. Fazl b. Abbâs Bab 10Bu hadiste Yahyâ b. Ebû İshâk'tan gelen rivayetlerdeki farklılığın zikri › 5395 Hacca gücü yetmeyen yaşlı babasını soran adama Peygamber: Babanın yerine hac yap, dedi. Fazl b. Abbâs Bab 10Bu hadiste Yahyâ b. Ebû İshâk'tan gelen rivayetlerdeki farklılığın zikri › 5396 Evet; babanın borcunu ödesen bu onun adına yeterli olmaz mıydı? Abdullah b. Abbâs Bab 10Bu hadiste Yahyâ b. Ebû İshâk'tan gelen rivayetlerdeki farklılığın zikri › 5397 Kitap'ta, Peygamber'in ve sâlihlerin hükmünde bulunmayan meselede kadı re'yiyle içtihad etsin. Abdurrahmân b. Yezîd Bab 11İlim ehlinin ittifakıyla hüküm vermek › 5398 Hüküm verecek kimse önce Allah'ın Kitabı'yla, sonra Peygamber'in, sonra sâlihlerin hükmüyle hükmetsin. Abdullah b. Mes'ûd Bab 11İlim ehlinin ittifakıyla hüküm vermek › 5399 Ömer, Kadı Şüreyh'e önce Kitap'la, sonra Sünnet'le, sonra sâlihlerin hükmüyle hükmetmesini yazdı. Şüreyh Bab 11İlim ehlinin ittifakıyla hüküm vermek › 5400 Tevrat'ı değiştiren krallar, Allah'ın indirdiğiyle hükmetmeyi okuyan müminleri ölümle tehdit etti. Abdullah b. Abbâs Bab 12Allah'ın (azze ve celle) «Kim Allah'ın indirdiğiyle hükmetmezse, işte onlar kâfirlerin ta kendileridir» sözünün yorumu › 5401 Kime kardeşinin hakkından bir şey hükmedersem onu almasın; çünkü o ateşten bir parçadır. Ümmü Seleme Bab 13Zahire göre hüküm vermek › 5402 Dâvûd çocuğu büyük kadına verdi; Süleymân ise onu bölmeye razı olmayan küçük kadına hükmetti. Ebû Hüreyre Bab 14Hâkimin kendi bilgisiyle hüküm vermesi › 5403 Süleymân, hakkı ortaya çıkarmak için: Bana bıçağı getirin, oğlanı ikisi arasında ikiye böleyim, dedi. Ebû Hüreyre Bab 15Hakkın ortaya çıkması için hâkimin, yapmayacağı bir şey hakkında «Yap» diyebilmesine genişlik tanınması › 5404 Süleymân, Dâvûd'un büyük kadın lehine verdiği hükmü bozup çocuğu bölünmesine razı olmayana verdi. Ebû Hüreyre Bab 16Hâkimin, kendisi gibi veya kendisinden daha üstün birinin verdiği hükmü bozması › 5405 Allah'ım! Hâlid'in yaptığından sana karşı uzak olduğumu bildiririm. Abdullah b. Ömer Bab 17Hâkim haksız hüküm verdiğinde ona itiraz etmek › 5406 Hiç kimse öfkeliyken iki kişi arasında hüküm vermesin. Abdurrahmân b. Ebû Bekre Bab 18Hâkimin kaçınması gereken şeylerin zikri › 5407 Ensârî Resûlullah'ı öfkelendirince, Resûlullah açık hükümle Zübeyr'e hakkını tam olarak verdi. Zübeyr b. Avvâm Bab 19Güvenilir hâkimin öfkeliyken hüküm vermesine ruhsat › 5408 Resûlullah, odasının perdesini açıp Ka'b'a alacağının yarısını indirmesini işaret etti. Ka'b b. Mâlik Bab 20Hâkimin evinde hüküm vermesi › 5409 Cahil iken ona öğretmedin, aç iken onu doyurmadın; elbisesini ona geri ver. Abbâd b. Şurahbîl Bab 21Hasmına karşı (hâkimden) yardım istemek › 5410 Canım elinde olana yemin ederim ki aranızda Allah'ın Kitabı ile hüküm vereceğim. Ebû Hüreyre ve Zeyd b. Hâlid el-Cühenî Bab 22Kadınları hüküm meclisinden korumak › 5411 Ey Üneys! Yarın sabah bunun karısına git; eğer itiraf ederse onu recmet. Ebû Hüreyre, Zeyd b. Hâlid ve Şibl Bab 22Kadınları hüküm meclisinden korumak › 5412 Resûlullah, zina ettiğini itiraf eden kötürüme acıyıp hurma salkımıyla vurarak cezasını hafifletti. Ebû Ümâme b. Sehl b. Huneyf Bab 23Hâkimin, zina ettiği haber verilen kimseye (birini) göndermesi › 5413 Peygamber, birbirine taş atan Ensar'dan iki kabilenin arasını düzeltmek için onlara gitti. Sehl b. Sa'd es-Sâidî Bab 24Hâkimin, aralarını düzeltmek için halkının yanına gitmesi › 5414 Ka'b, Resûlullah'ın eliyle yaptığı işaret üzerine alacağının yarısını alıp yarısını bıraktı. Ka'b b. Mâlik Bab 25Hâkimin hasma sulhu tavsiye etmesi › 5415 Eğer onu affedersen, o hem kendi günahını hem de arkadaşının günahını yüklenir. Vâil Bab 26Hâkimin hasma affı tavsiye etmesi › 5416 Ey Zübeyr! Sula, sonra suyu komşuna salıver. Abdullah b. ez-Zübeyr Bab 27Hâkimin yumuşaklığı tavsiye etmesi › 5417 Peygamber, Berîre'ye kocası Muğîs'e dönmesini emretmediğini, yalnızca aracılık ettiğini söyledi. Abdullah b. Abbâs Bab 28Hükmü kesinleştirmeden önce hâkimin hasımlar için aracılık etmesi › 5418 Resûlullah, muhtaç ve borçlu adamın müdebber kölesini satıp: Borcunu öde, ailene harca, dedi. Câbir b. Abdullah Bab 29Hâkimin, ihtiyaç içindeyken halkını mallarını telef etmekten men etmesi › 5419 Yeminiyle bir Müslümanın hakkını koparan kimseye, erak dalı kadar az olsa da cehennem vâcip olur. Ebû Ümâme Bab 30Az ve çok malda hüküm vermek › 5420 Ebû Süfyân'ın malından sana ve çocuğuna yetecek kadarını örfe uygun şekilde al. Âişe Bab 31Hâkimin, tanıdığı takdirde hazır bulunmayan kimse aleyhine hüküm vermesi › 5421 Hiç kimse bir davada iki hüküm vermesin, öfkeliyken de iki hasım arasında hüküm vermesin. Abdurrahmân b. Ebû Bekre Bab 32Bir davada iki hüküm verilmesinin yasaklanması › 5422 Ben ancak bir insanım ve işittiğime göre aranızda hüküm veririm. Ümmü Seleme Bab 33Hükmün kesip verdiği şey › 5423 Allah katında insanların en sevimsizi, aşırı inatçı ve kavgacı olandır. Âişe Bab 34Aşırı inatçı ve kavgacı hasım › 5424 Delili olmayan iki davacının binek hayvanını Peygamber aralarında yarı yarıya paylaştırdı. Ebû Mûsâ Bab 35Delili olmayan kimse hakkında hüküm › 5425 Resûlullah, yeminin davalıya düştüğüne hükmetti. İbn Ebû Müleyke Bab 36Hâkimin yemin hususunda öğüt vermesi › 5426 Cebrâil bana gelip Allah'ın sizinle meleklere karşı övündüğünü haber verdi. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 37Hâkim nasıl yemin ettirir › 5427 Îsâ, Allah adına yemin eden hırsıza: Allah'a iman ettim, gözümü yalanladım, dedi. Ebû Hüreyre Bab 37Hâkim nasıl yemin ettirir ›