Ravi

Hz. Âişe

Hayatı

Âişe, Hz. Ebû Bekir es-Sıddîk ile Ümmü Rûmân'ın kızı ve Hz. Peygamber'in eşidir. Babasına nisbetle "Sıddîka binti's-Sıddîk" diye anılır. Çocuğu olmadığı için Hz. Peygamber ona kız kardeşi Esmâ'nın oğlu Abdullah bin Zübeyr'e nisbetle Ümmü Abdullah künyesini vermiştir. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre bi'setin 4. yılında (614) Mekke'de doğdu. Zehebî de onun İslâm döneminde doğanlardan olduğunu kaydeder.

Hz. Peygamber'le nikâhı hicretten önce Mekke'de kıyıldı. Medine'ye göç ettikten sonra hicretin 2. yılı Şevval ayında (624), bir rivayete göre ise 1. yılında evlendi. Ona yönelik iftiranın (ifk hadisesi) Nûr sûresindeki âyetlerle reddedilmesi hayatının önemli olaylarındandır. Hz. Peygamber onun odasında vefat etti ve oraya defnedildi. Hz. Âişe 17 Ramazan 58 (14 Temmuz 678) gecesi Medine'de vefat etti. Hişâm bin Urve ve Ahmed bin Hanbel gibi bazı kaynaklar 57 yılını verir. Cenaze namazını Ebû Hüreyre kıldırdı ve vasiyeti üzerine Bakī'a defnedildi.

Hadisleri büyük ölçüde doğrudan Hz. Peygamber'den işitti; bir kısmını da babası, Hz. Ömer ve Hz. Fâtıma gibi sahâbîlerden aldı. Ondan rivayette bulunanların sayısı 200'ü aşar. Bunlar arasında Ebû Hüreyre, İbn Ömer, İbn Abbas gibi sahâbîler; yeğenleri Urve bin Zübeyr ve Kāsım bin Muhammed; Saîd bin Müseyyeb, Mesrûk, Şa'bî ve Mücâhid gibi tâbiîler; kadınlardan da Amre bint Abdurrahman vardır.

Rivayet ettiği hadislerin sayısı 2210'dur. Bu yönüyle müksirûnun dördüncüsüdür ve en çok hadis rivayet eden kadın sahâbîdir. Buhârî ve Müslim 174 hadisinde birleşmiş, Buhârî ayrıca 54, Müslim de 69 hadisini almıştır. Rivayetleri Kütüb-i Sitte'nin bütün bölümlerine, özellikle aile hayatı, ibadet ve Hz. Peygamber'in ev içindeki yaşayışıyla ilgili konulara yayılır.

Hz. Âişe güçlü hâfızası ve fıkıh bilgisiyle de öne çıkar. Hz. Ömer kadınlarla ilgili fıkhî meselelerde onun görüşüne başvururdu. Bazı sahâbîlerin rivayetlerini düzeltmesi ve eleştirmesi, hadis tenkidinin ilk örnekleri arasında sayılır.

Kaynaklar

Hadisler

2 Vahiy bazen çıngırak sesi gibi gelir, bazen de melek bir adam suretinde görünür. Mü'minlerin annesi Âişe Sahîh-i BuhârîVahyin Başlangıcı 3 Yaratan Rabbinin adıyla oku! İlk vahyin Hirâ mağarasında gelişi. Mü'minlerin annesi Âişe Sahîh-i BuhârîVahyin Başlangıcı 20 Sizin Allah'tan en çok korkanınız ve Allah'ı en iyi bileniniz benim. Âişe Sahîh-i Buhârîİman 43 Gücünüzün yettiği amelleri yapın. Vallahi siz usanmadıkça Allah usanmaz. Âişe Sahîh-i Buhârîİman 103 Kim hesapta sıkı sorguya çekilirse helâk olur. İbn Ebû Müleyke Sahîh-i Buhârîİlim 126 Kavmin küfre yakın zamanlı olmasaydı Kâbe'yi yıkar, ona iki kapı yapardım. Esved Sahîh-i Buhârîİlim 146 Peygamber'in hanımları geceleyin ihtiyaç için açık alana çıkarlardı; sonra örtünme âyeti indi. Âişe Sahîh-i BuhârîAbdest 147 Kadınlara ihtiyaçları için dışarı çıkmalarına izin verildi. Âişe Sahîh-i BuhârîAbdest 168 Peygamber ayakkabı giymede, saç taramada, temizlikte ve bütün işlerinde sağdan başlamayı severdi. Âişe Sahîh-i BuhârîAbdest 198 Ağızları çözülmemiş yedi kırbadan üzerime su dökün; belki insanlara vasiyette bulunurum. Âişe Sahîh-i BuhârîAbdest 212 Namaz kılarken uyuklayan, uykusu gidinceye kadar uyusun. Âişe Sahîh-i BuhârîAbdest 222 Elbisesine idrarını yapan çocuktan sonra Peygamber su isteyip üzerine döktü. Mü'minlerin annesi Âişe Sahîh-i BuhârîAbdest 228 İstihâze bir damar kanıdır, hayız değildir; namazı bırakma. Âişe Sahîh-i BuhârîAbdest 229 Peygamber'in elbisesinden cünüplük izini yıkardım; su lekeleriyle namaza çıkardı. Âişe Sahîh-i BuhârîAbdest 230 Meniyi Resûlullah'ın elbisesinden yıkardım; su lekeleri olduğu hâlde namaza çıkardı. Süleyman b. Yesâr Sahîh-i BuhârîAbdest 231 Cünüplük izi yıkanan elbisede kalan su lekeleri namaza engel değildir. Amr b. Meymûn Sahîh-i BuhârîAbdest 232 Peygamber'in elbisesinden meniyi yıkardım; sonra onda bir iki leke görürdüm. Âişe Sahîh-i BuhârîAbdest 242 Sarhoşluk veren her içki haramdır. Âişe Sahîh-i BuhârîAbdest 248 Peygamber'in cünüplük guslü: Önce elleri yıkar, namaz abdesti alır, sonra bütün bedenine su dökerdi. Peygamber'in hanımı Âişe Sahîh-i BuhârîGusül 250 Ben ve Peygamber ferak denilen tek bir kaptan yıkanırdık. Âişe Sahîh-i BuhârîGusül 251 Âişe, perde arkasında bir sâ' su ile yıkanarak Peygamber'in guslünü gösterdi. Ebû Seleme Sahîh-i BuhârîGusül 258 Peygamber gusle hilâb gibi bir kapla başlar, başının önce sağ sonra sol tarafına dökerdi. Âişe Sahîh-i BuhârîGusül 261 Peygamber ile tek bir kaptan yıkanırdık; ellerimiz sırayla kaba girerdi. Âişe Sahîh-i BuhârîGusül 262 Resûlullah cünüplükten gusledeceği zaman önce elini yıkardı. Âişe Sahîh-i BuhârîGusül 263 Ben ve Peygamber cünüplükten dolayı tek bir kaptan yıkanırdık. Âişe Sahîh-i BuhârîGusül 267 Resûlullah'a güzel koku sürerdim; hanımlarını dolaşır, sabah kokusu yayılırken ihrama girerdi. Muhammed b. Münteşir Sahîh-i BuhârîGusül 270 Âişe: Resûlullah'a güzel koku sürdüm; hanımlarını dolaştı, sonra sabah ihrama girdi. Muhammed b. Münteşir Sahîh-i BuhârîGusül 271 İhramlı Peygamber'in saç ayrımındaki güzel kokunun parıltısına sanki şu an bakıyorum. Âişe Sahîh-i BuhârîGusül 272, 273 Resûlullah gusülde saçını hilaller, tenini ıslattığını düşününce başına üç kez su dökerdi. Hişâm b. Urve, babasından, o da Âişe'den Sahîh-i BuhârîGusül 277 Cünüp olan kadın başına üç kez su döker, sonra sağ ve sol tarafına su alırdı. Âişe Sahîh-i BuhârîGusül 288 Peygamber cünüpken uyumak istediğinde tenasül uzvunu yıkar ve namaz abdesti alırdı. Âişe Sahîh-i BuhârîGusül 294 Hayız, Allah'ın Âdem kızlarına yazdığı bir şeydir. Kâsım, Âişe'den Sahîh-i BuhârîHayız 295 Hayızlı iken Resûlullah'ın başını tarardım. Âişe Sahîh-i BuhârîHayız 296 Hayızlı kadın hizmet edebilir: Âişe itikâftaki Resûlullah'ın başını hayızlıyken tarardı. Urve Sahîh-i BuhârîHayız 297 Peygamber hayızlı iken kucağıma yaslanır, Kur'an okurdu. Âişe Sahîh-i BuhârîHayız 299, 300, 301 Hayızlı iken izar bağlardım; Peygamber benimle tenini tenime değdirirdi. Âişe Sahîh-i BuhârîHayız 302 Peygamber'in arzusuna hâkim olduğu gibi hanginiz arzusuna hâkim olabilir? Abdurrahman b. Esved, babasından, o da Âişe'den Sahîh-i BuhârîHayız 305 Hayızlı kadın hacının yaptığını yapar; ancak temizlenmedikçe Kâbe'yi tavaf etmez. Âişe Sahîh-i BuhârîHayız 306 İstihâze ancak bir damardır, hayız değildir; süresi geçince kanı yıka ve namaz kıl. Âişe Sahîh-i BuhârîHayız 308 Hayızdan temizlenen kadın elbisesindeki kanı ovalayıp yıkar ve onunla namaz kılardı. Âişe Sahîh-i BuhârîHayız 309 Peygamber'in hanımlarından biri istihâzeli iken onunla birlikte itikâfa girdi. Âişe Sahîh-i BuhârîHayız 310 İstihâzeli kadın kan görürken altında leğenle namaz kılardı. Âişe Sahîh-i BuhârîHayız 311 Mü'minlerin annelerinden biri istihâzeli iken itikâfa girdi. Âişe Sahîh-i BuhârîHayız 312 Tek elbisemiz vardı; hayız kanı bulaşırsa tükürük sürüp tırnakla kazırdık. Mücâhid şöyle rivayet etti: Âişe dedi ki: Sahîh-i BuhârîHayız 314 Miskli bir bez parçası al, onunla temizlen: Hayız guslü. Âişe Sahîh-i BuhârîHayız 315 Misk sürülmüş bir bez parçası al ve üç kez temizlen: Peygamber utanıp yüzünü çevirdi. Âişe Sahîh-i BuhârîHayız 316 Saçını çöz, tara ve umreni bırak: Hayız guslünde saçı taramak. Âişe Sahîh-i BuhârîHayız 317 Umreni bırak, saçını çöz, tara ve hac için ihrama gir. Âişe Sahîh-i BuhârîHayız 319 Hayızlı kadın hac ve umre için ihrama girer: Âişe'nin Vedâ haccındaki durumu. Urve, Âişe'den Sahîh-i BuhârîHayız 320 Hayız geldiğinde namazı bırak; gidince yıkan ve namaz kıl. Âişe Sahîh-i BuhârîHayız 321 Hayızlı kadın namazı kaza etmez: Peygamber bize bunu emretmezdi. Muâze Sahîh-i BuhârîHayız 325 İstihâzeli kadın, hayız gördüğü günler kadar namazı bırakır, sonra yıkanıp namaz kılar. Âişe Sahîh-i BuhârîHayız 327 Ümmü Habîbe yedi yıl istihâze kanı gördü; Peygamber "Bu bir damardır" buyurdu. Peygamber'in hanımı Âişe Sahîh-i BuhârîHayız 328 İfâza tavafından sonra hayız olan Safiyye'ye: O hâlde yola koyul. Peygamber'in hanımı Âişe Sahîh-i BuhârîHayız 331 İstihâzeli kadın temizlik görünce kanı yıkar ve namaz kılar. Âişe Sahîh-i BuhârîHayız 334 Gerdanlığın kaybolması ve teyemmüm âyetinin inişi: Bu sizin ilk bereketiniz değildir. Peygamber'in hanımı Âişe Sahîh-i BuhârîTeyemmüm 336 Su ve toprak bulamayan sahâbîler namazı kıldılar; ardından teyemmüm âyeti indi. Urve, Âişe'den Sahîh-i BuhârîTeyemmüm 350 Namaz önce ikişer rekât farz kılındı; yolculuk namazı bırakıldı, hazar namazına ilave yapıldı. Mü'minlerin annesi Âişe Sahîh-i BuhârîNamaz 372 Mü'min kadınlar örtülerine bürünmüş olarak sabah namazında bulunur, kimse onları tanımazdı. Âişe Sahîh-i BuhârîNamaz 373 Bu nakışlı örtü az önce beni namazımdan alıkoydu. Âişe Sahîh-i BuhârîNamaz 382 Ayaklarım kıblesinde olarak Resûlullah'ın önünde uyurdum; secde edeceği zaman beni dürterdi. Peygamber'in hanımı Âişe Sahîh-i BuhârîNamaz 383 Resûlullah, Âişe kıble yönünde yatakta enine uzanmışken namaz kılardı. Âişe Sahîh-i BuhârîNamaz 407 Resûlullah kıble duvarındaki tükürüğü kazıdı. Mü'minlerin annesi Âişe Sahîh-i BuhârîNamaz 426 Peygamber gücü yettiğince bütün işlerinde sağdan başlamayı severdi. Âişe Sahîh-i BuhârîNamaz 427 Salih kişinin kabri üzerine mescit yapanlar Allah katında yaratılmışların en kötüleridir. Âişe Sahîh-i BuhârîNamaz 434 Habeşistan'daki resimli kilise: Kabir üzerine mescit yapanlar yaratılmışların en kötüleridir. Âişe Sahîh-i BuhârîNamaz 435, 436 Allah'ın laneti, peygamberlerinin kabirlerini mescit edinen Yahudilerin ve Hristiyanların üzerine olsun. Âişe ve Abdullah b. Abbâs Sahîh-i BuhârîNamaz 439 Kuşak günü Rabbimizin harikalarındandır: Mescitte çadırı olan siyahî kadının kıssası. Âişe Sahîh-i BuhârîNamaz 454, 455 Habeşliler mescitte mızraklarıyla oynarken Peygamber beni ridâsıyla örtüyordu. Âişe Sahîh-i BuhârîNamaz 456 Velâ hakkı azat edene aittir; Allah'ın Kitabı'nda olmayan şart geçersizdir. Âişe Sahîh-i BuhârîNamaz 459 Ribâ âyetleri inince Peygamber onları mescitte okudu ve içki ticaretini haram kıldı. Âişe Sahîh-i BuhârîNamaz 463 Yaralı Sa'd için mescitte çadır kuruldu; Peygamber onu yakından ziyaret ederdi. Âişe Sahîh-i BuhârîNamaz 476 Ebû Bekir evinin avlusunda bir mescit yaptı; Kur'an okurken gözyaşlarına hâkim olamazdı. Peygamber'in hanımı Âişe Sahîh-i BuhârîNamaz 508 Bizi köpek ve merkeple bir mi tuttunuz? Peygamber sedire doğru namaz kılardı. Âişe Sahîh-i BuhârîNamaz 511 Bizi köpek yaptınız! Peygamber namaz kılarken ben onunla kıble arasında uzanırdım. Âişe Sahîh-i BuhârîNamaz 512 Peygamber ben uyurken namaz kılar, vitir kılacağı zaman beni uyandırırdı. Âişe Sahîh-i BuhârîNamaz 513 Kadının önünde nafile namaz kılmak: Ayaklarım Resûlullah'ın kıblesindeydi. Peygamber'in hanımı Âişe Sahîh-i BuhârîNamaz 514 Bizi merkeplere ve köpeklere benzettiniz! Namazı hiçbir şey bozmaz. Âişe Sahîh-i BuhârîNamaz 515 Namazı hiçbir şey bozmaz. İbn Şihâb'ın kardeşinin oğlu Sahîh-i BuhârîNamaz 519 Peygamber secde etmek istediğinde ayaklarımı dürterdi, ben de onları çekerdim. Âişe Sahîh-i BuhârîNamaz 521, 522 Cebrâil indi ve Resûlullah'a beş vakit namazı kıldırdı: Bununla emrolundun. İbn Şihâb Sahîh-i BuhârîNamaz Vakitleri 544 Resûlullah ikindiyi, güneş ışığı odamdan çıkmamışken kılardı. Âişe Sahîh-i BuhârîNamaz Vakitleri 545 Resûlullah ikindiyi gölge odadan yükselmemişken kıldı. Âişe Sahîh-i BuhârîNamaz Vakitleri 546 Peygamber ikindiyi güneş odama vururken kılardı. Âişe Sahîh-i BuhârîNamaz Vakitleri 566 Yeryüzü halkından sizden başka bu namazı bekleyen kimse yok. Âişe Sahîh-i BuhârîNamaz Vakitleri 569 Yatsı, şafak kaybolduğu zamandan gecenin ilk üçte birine kadar kılınırdı. Âişe Sahîh-i BuhârîNamaz Vakitleri 578 Sabah namazı alaca karanlıkta kılınırdı; dönen kadınları kimse tanımazdı. Âişe Sahîh-i BuhârîNamaz Vakitleri 590 Peygamber ikindiden sonraki iki rekâtı Allah'a kavuşuncaya kadar bırakmadı. Âişe Sahîh-i BuhârîNamaz Vakitleri 591 Peygamber benim yanımda ikindiden sonraki iki rekâtı hiç terk etmedi. Urve şöyle rivayet etti: Âişe dedi ki: Sahîh-i BuhârîNamaz Vakitleri 592 Resûlullah'ın gizli de açık da bırakmadığı iki namaz: Sabahtan önce ve ikindiden sonra iki rekât. Âişe Sahîh-i BuhârîNamaz Vakitleri 593 Peygamber ikindiden sonra yanıma geldiğinde mutlaka iki rekât kılardı. Ebû İshâk Sahîh-i BuhârîNamaz Vakitleri 619 Peygamber sabah namazının ezanı ile kameti arasında hafif iki rekât kılardı. Âişe Sahîh-i BuhârîEzan 622, 623 Bilâl gece ezan okur; İbn Ümmü Mektûm ezan okuyana kadar yiyin için (Âişe ve İbn Ömer rivayeti). Âişe ve Abdullah b. Ömer Sahîh-i BuhârîEzan 626 Resûlullah sabahın iki rekât sünnetinden sonra müezzin kamet için gelinceye kadar sağ yanı üzerine uzanırdı. Âişe Sahîh-i BuhârîEzan 664 Resûlullah vefat ettiği hastalığında: Ebû Bekir'e söyleyin, insanlara namaz kıldırsın. Esved Sahîh-i BuhârîEzan 665 Peygamber, evimde bakılması için hanımlarından izin istedi ve iki adamın arasında çıktı. Âişe Sahîh-i BuhârîEzan 671 Akşam yemeği konulur ve namaza kamet getirilirse, yemekle başlayın. Âişe Sahîh-i BuhârîEzan 676 Peygamber evinde ailesine hizmet eder, namaz vakti gelince namaza çıkardı. Esved Sahîh-i BuhârîEzan 679 Ebû Bekir ağlamaktan sesini duyuramaz, Ömer'e emret. Sus! Siz Yûsuf'un kadınları gibisiniz. Mü'minlerin annesi Âişe Sahîh-i BuhârîEzan 683 Ebû Bekir, Resûlullah'ın namazına uyuyor, insanlar da Ebû Bekir'in namazına uyuyordu. Âişe Sahîh-i BuhârîEzan