Bölüm 57
Humusun Farz Kılınması (Ganimetin Beşte Biri)
كتاب فرض الخمس
Hadisler
3091
Hamza sarhoşken Ali'nin develerini kesti; Peygamber onu kınayınca "Siz babamın kölelerinden başkası mısınız?" dedi.
Ali
Bab 1Humusun farz kılınması
3092, 3093
Fâtıma, Ebû Bekir'den Resûlullah'ın Hayber, Fedek ve Medine'deki sadakasından payını istedi; o kabul etmedi.
Mü'minlerin annesi Âişe
Bab 1Humusun farz kılınması
3094
Ömer, Ali ile Abbâs'a: "Bundan başka bir hüküm vermem; onu idare etmekten aciz kalırsanız bana geri verin" dedi.
Zührî, Mâlik b. Evs b. el-Hadesân'dan
Bab 1Humusun farz kılınması
3095
Elde ettiğiniz ganimetin beşte birini Allah için ödemenizi emrediyorum.
İbn Abbâs
Bab 2Humusu ödemek dindendir
3096
Mirasçılarım bir dinar paylaşamaz; hanımlarımın nafakası ve işçimin geçiminden sonra bıraktığım her şey sadakadır.
Ebû Hüreyre
Bab 3Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) vefatından sonra hanımlarının nafakası
3097
Resûlullah vefat ettiğinde evimde rafımdaki biraz arpadan başka bir canlının yiyebileceği hiçbir şey yoktu.
Âişe
Bab 3Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) vefatından sonra hanımlarının nafakası
3098
Peygamber silahından, beyaz katırından ve sadaka olarak bıraktığı bir araziden başka bir şey bırakmadı.
Amr b. el-Hâris
Bab 3Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) vefatından sonra hanımlarının nafakası
3099
Resûlullah ağırlaşınca benim evimde bakılmak için hanımlarından izin istedi; onlar da ona izin verdiler.
Peygamber'in hanımı Âişe
Bab 4Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) hanımlarının evleri ve evlerden onlara nispet edilenler hakkında gelenler
3100
Peygamber benim evimde, benim nöbet günümde, göğsümle boynum arasında vefat etti.
İbn Ebû Müleyke
Bab 4Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) hanımlarının evleri ve evlerden onlara nispet edilenler hakkında gelenler
3101
Şeytan insanda kanın ulaştığı yere ulaşır; onun kalplerinize bir şey atmasından korktum.
Peygamber'in hanımı Safiyye
Bab 4Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) hanımlarının evleri ve evlerden onlara nispet edilenler hakkında gelenler
3102
Hafsa'nın evinin üstüne çıktım; Peygamber'i kıbleye arkasını, Şam'a yüzünü dönmüş olarak def-i hacet yaparken gördüm.
Abdullah b. Ömer
Bab 4Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) hanımlarının evleri ve evlerden onlara nispet edilenler hakkında gelenler
3103
Resûlullah, güneş henüz Âişe'nin odasından çıkmamışken ikindi namazını kılardı.
Âişe
Bab 4Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) hanımlarının evleri ve evlerden onlara nispet edilenler hakkında gelenler
3104
Peygamber, Âişe'nin meskeni tarafını işaret ederek: "Fitne buradadır, şeytanın boynuzunun doğduğu yerden" buyurdu.
Abdullah
Bab 4Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) hanımlarının evleri ve evlerden onlara nispet edilenler hakkında gelenler
3105
Onu Hafsa'nın süt amcası falan sanıyorum; süt emme, doğumun haram kıldığını haram kılar.
Amre bint Abdurrahman
Bab 4Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) hanımlarının evleri ve evlerden onlara nispet edilenler hakkında gelenler
3106
Ebû Bekir'in mühürlediği mektuptaki mührün nakşı üç satırdı: Muhammed bir satır, Resûl bir satır, Allah bir satır.
Enes
Bab 5Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) zırhı, asası, kılıcı, kadehi ve mührü; halifelerin ondan sonra bunlardan taksim edildiği zikredilmeyen şeyleri kullanmaları; ayrıca saçı, ayakkabısı ve kapları gibi, vefatından sonra ashabının ve başkalarının teberrük ettiği şeyler hakkında zikredilenler
3107
Enes bize kılsız, iki kayışlı bir çift nalın çıkardı; bunlar Peygamber'in nalınlarıydı.
Îsâ b. Tahmân
Bab 5Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) zırhı, asası, kılıcı, kadehi ve mührü; halifelerin ondan sonra bunlardan taksim edildiği zikredilmeyen şeyleri kullanmaları; ayrıca saçı, ayakkabısı ve kapları gibi, vefatından sonra ashabının ve başkalarının teberrük ettiği şeyler hakkında zikredilenler
3108
Âişe bize keçeleşmiş bir örtü çıkarıp: "Peygamber'in ruhu bunun içinde alındı" dedi.
Ebû Bürde
Bab 5Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) zırhı, asası, kılıcı, kadehi ve mührü; halifelerin ondan sonra bunlardan taksim edildiği zikredilmeyen şeyleri kullanmaları; ayrıca saçı, ayakkabısı ve kapları gibi, vefatından sonra ashabının ve başkalarının teberrük ettiği şeyler hakkında zikredilenler
3109
Peygamber'in kadehi kırıldı; çatlağın yerine gümüşten bir kenet yaptı.
Enes b. Mâlik
Bab 5Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) zırhı, asası, kılıcı, kadehi ve mührü; halifelerin ondan sonra bunlardan taksim edildiği zikredilmeyen şeyleri kullanmaları; ayrıca saçı, ayakkabısı ve kapları gibi, vefatından sonra ashabının ve başkalarının teberrük ettiği şeyler hakkında zikredilenler
3110
Fâtıma bendendir; vallahi Resûlullah'ın kızı ile Allah düşmanının kızı asla bir araya gelmez.
Ali b. Hüseyin
Bab 5Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) zırhı, asası, kılıcı, kadehi ve mührü; halifelerin ondan sonra bunlardan taksim edildiği zikredilmeyen şeyleri kullanmaları; ayrıca saçı, ayakkabısı ve kapları gibi, vefatından sonra ashabının ve başkalarının teberrük ettiği şeyler hakkında zikredilenler
3111
Ali, Resûlullah'ın sadaka yazısını Osman'a gönderdi; Osman "Onu bizden uzak tut" deyince Ali "Aldığın yere koy" dedi.
İbnü'l-Hanefiyye
Bab 5Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) zırhı, asası, kılıcı, kadehi ve mührü; halifelerin ondan sonra bunlardan taksim edildiği zikredilmeyen şeyleri kullanmaları; ayrıca saçı, ayakkabısı ve kapları gibi, vefatından sonra ashabının ve başkalarının teberrük ettiği şeyler hakkında zikredilenler
3112
Babam: "Bu yazıyı Osman'a götür; çünkü onda Peygamber'in sadaka hakkındaki emri vardır" dedi.
İbnü'l-Hanefiyye
Bab 5Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) zırhı, asası, kılıcı, kadehi ve mührü; halifelerin ondan sonra bunlardan taksim edildiği zikredilmeyen şeyleri kullanmaları; ayrıca saçı, ayakkabısı ve kapları gibi, vefatından sonra ashabının ve başkalarının teberrük ettiği şeyler hakkında zikredilenler
3113
Yataklarınıza girince otuz dört tekbir, otuz üç hamd ve otuz üç tesbih, sizin için istediğiniz şeyden daha hayırlıdır.
Ali
Bab 6Humusun Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) ihtiyaçları ve yoksullar için olduğuna dair delil
3114
Benim adımla ad koyun, künyemle künyelenmeyin; çünkü ben ancak aranızda taksim eden bir kâsım kılındım.
Câbir b. Abdullah
Bab 7Yüce Allah'ın "Onun beşte biri Allah'ındır" (Enfâl 8/41) sözü
3115
Ensâr iyi yaptı; benim adımla ad koyun, künyemle künyelenmeyin, çünkü ben ancak kâsımım.
Câbir b. Abdullah el-Ensârî
Bab 7Yüce Allah'ın "Onun beşte biri Allah'ındır" (Enfâl 8/41) sözü
3116
Veren Allah'tır, taksim eden benim; bu ümmet Allah'ın emri gelinceye kadar muhaliflerine üstün olmaya devam edecek.
Muâviye
Bab 7Yüce Allah'ın "Onun beşte biri Allah'ındır" (Enfâl 8/41) sözü
3117
Ben size ne veririm ne de sizden alıkoyarım; ben bir kâsımım, emrolunduğum yere koyarım.
Ebû Hüreyre
Bab 7Yüce Allah'ın "Onun beşte biri Allah'ındır" (Enfâl 8/41) sözü
3118
Bazı adamlar Allah'ın malına haksız yere dalarlar; kıyamet günü onlar için ateş vardır.
Havle el-Ensâriyye
Bab 7Yüce Allah'ın "Onun beşte biri Allah'ındır" (Enfâl 8/41) sözü
3119
Atların alınlarına kıyamet gününe kadar hayır, yani sevap ve ganimet bağlanmıştır.
Urve el-Bârikî
Bab 8Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Ganimetler size helal kılındı" sözü
3120
Nefsim elinde olana yemin ederim ki Kisrâ ve Kayser'in hazinelerini mutlaka Allah yolunda harcayacaksınız.
Ebû Hüreyre
Bab 8Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Ganimetler size helal kılındı" sözü
3121
Kisrâ'dan sonra Kisrâ, Kayser'den sonra Kayser yoktur; ikisinin hazineleri mutlaka Allah yolunda harcanacaktır.
Câbir b. Semüre
Bab 8Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Ganimetler size helal kılındı" sözü
3122
Ganimetler bana helal kılındı.
Câbir b. Abdullah
Bab 8Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Ganimetler size helal kılındı" sözü
3123
Allah, yolunda cihat edeni cennete koymayı ya da elde ettiği sevap veya ganimetle evine döndürmeyi üzerine almıştır.
Ebû Hüreyre
Bab 8Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Ganimetler size helal kılındı" sözü
3124
Bir peygamber güneşe: "Sen memursun, ben de memurum" dedi; Allah zayıflığımızı görüp ganimetleri bize helal kıldı.
Ebû Hüreyre
Bab 8Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Ganimetler size helal kılındı" sözü
3125
Sonraki Müslümanlar olmasaydı, fethettiğim her kasabayı Peygamber'in Hayber'i taksim ettiği gibi taksim ederdim.
Eslem
Bab 9Ganimet savaşta bulunanlarındır
3126
Ganimet, şöhret ya da yiğitlik için savaşanlardan hangisi Allah yolundadır? Allah'ın kelimesi yüce olsun diye savaşan.
Ebû Mûsâ el-Eş'arî
Bab 10Ganimet için savaşan kimsenin ecrinden eksilir mi?
3127
Ey Ebü'l-Misver! Bunu senin için sakladım.
Abdullah b. Ebû Müleyke
Bab 11İmamın kendisine gelen (malı) taksim etmesi ve orada bulunmayan ya da gaip olan kimse için (pay) saklaması
3128
Adamlar Peygamber'e hurma ağaçları ayırırdı; Kurayza ve Nadîr'i fethedince onları sahiplerine geri verdi.
Enes b. Mâlik
Bab 12Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) Kurayza ve Nadîr (mallarını) nasıl taksim ettiği ve bundan ihtiyaçları için ne verdiği
3129
Zübeyr oğluna: "Borcumdan aciz kalırsan Mevlâmdan yardım iste" dedi; "Mevlân kim?" deyince "Allah" dedi.
Abdullah b. Zübeyr
Bab 13Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) ve yöneticilerle birlikte savaşan gazinin malının diriyken de ölüyken de bereketli olması
3130
Peygamber Osman'a: "Sana, Bedir'e katılanlardan bir adamın sevabı ve payı vardır" buyurdu.
İbn Ömer
Bab 14İmam bir elçiyi bir iş için gönderir ya da ona (geride) kalmasını emrederse ona (ganimetten) pay verilir mi?
3131, 3132
Hevâzin esirlerini seçince Resûlullah: "Sizden kim bunu gönül hoşluğuyla yapmak isterse yapsın" buyurdu.
Mervân b. Hakem ile Misver b. Mahreme
Bab 15Humusun müslümanların ihtiyaçları için olduğuna dair delillerden biri de Hevâzin'in, aralarında süt emmiş olması sebebiyle Peygamber'den (sallallahu aleyhi ve sellem) (esirlerini) istemesi ve onun da müslümanlardan helallik dilemesidir
3133
Bir şeye yemin edip başkasını ondan daha hayırlı görürsem, mutlaka hayırlı olanı yapar ve yeminimi çözerim.
Zehdem
Bab 15Humusun müslümanların ihtiyaçları için olduğuna dair delillerden biri de Hevâzin'in, aralarında süt emmiş olması sebebiyle Peygamber'den (sallallahu aleyhi ve sellem) (esirlerini) istemesi ve onun da müslümanlardan helallik dilemesidir
3134
Resûlullah'ın Necd tarafına gönderdiği seriyyenin payları on iki ya da on bir deve oldu; birer deve de nefl verildi.
İbn Ömer
Bab 15Humusun müslümanların ihtiyaçları için olduğuna dair delillerden biri de Hevâzin'in, aralarında süt emmiş olması sebebiyle Peygamber'den (sallallahu aleyhi ve sellem) (esirlerini) istemesi ve onun da müslümanlardan helallik dilemesidir
3135
Resûlullah gönderdiği seriyyelerden bazılarına, ordunun genel taksimi dışında kendilerine özel nefl verirdi.
İbn Ömer
Bab 15Humusun müslümanların ihtiyaçları için olduğuna dair delillerden biri de Hevâzin'in, aralarında süt emmiş olması sebebiyle Peygamber'den (sallallahu aleyhi ve sellem) (esirlerini) istemesi ve onun da müslümanlardan helallik dilemesidir
3136
Hayber'in fethinde bulunmayanlardan yalnızca biz gemi arkadaşlarına, Ca'fer ve arkadaşlarıyla birlikte pay ayırdı.
Ebû Mûsâ
Bab 15Humusun müslümanların ihtiyaçları için olduğuna dair delillerden biri de Hevâzin'in, aralarında süt emmiş olması sebebiyle Peygamber'den (sallallahu aleyhi ve sellem) (esirlerini) istemesi ve onun da müslümanlardan helallik dilemesidir
3137
Bahreyn malı bana gelseydi sana şöyle, şöyle ve şöyle verirdim.
Câbir
Bab 15Humusun müslümanların ihtiyaçları için olduğuna dair delillerden biri de Hevâzin'in, aralarında süt emmiş olması sebebiyle Peygamber'den (sallallahu aleyhi ve sellem) (esirlerini) istemesi ve onun da müslümanlardan helallik dilemesidir
3138
Ben adaletli davranmazsam sen bedbaht olursun.
Câbir b. Abdullah
Bab 15Humusun müslümanların ihtiyaçları için olduğuna dair delillerden biri de Hevâzin'in, aralarında süt emmiş olması sebebiyle Peygamber'den (sallallahu aleyhi ve sellem) (esirlerini) istemesi ve onun da müslümanlardan helallik dilemesidir
3139
Mut'im b. Adî hayatta olup bu kokuşmuşlar hakkında benimle konuşsaydı, onları onun hatırı için bırakırdım.
Cübeyr b. Mut'im
Bab 16Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) humusu ayrılmadan esirlere (fidyesiz salıvererek) lütufta bulunması
3140
Muttalib oğulları ile Hâşim oğulları ancak tek bir şeydir.
Cübeyr b. Mut'im
Bab 17Humusun imama ait olduğuna ve onun akrabalarından bir kısmına verip bir kısmına vermeyebileceğine dair delillerden biri de Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) Hayber humusundan Muttalib oğullarına ve Hâşim oğullarına taksim ettiği paydır
3141
Ebû Cehil'i öldüren iki gence: "Onu ikiniz de öldürdünüz" buyurdu; selbi Muâz b. Amr b. Cemûh'a verildi.
Abdurrahman b. Avf
Bab 18Selbleri humusa tabi tutmayan kimse
3142
Kim bir kişiyi öldürür ve bunun üzerine bir delili olursa, onun selbi onundur.
Ebû Katâde
Bab 18Selbleri humusa tabi tutmayan kimse
3143
Seni hak ile gönderene yemin ederim ki senden sonra dünyadan ayrılıncaya kadar kimseden bir şey almayacağım.
Hakîm b. Hizâm
Bab 19Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) müellefe-i kulûba ve başkalarına humustan ve benzerinden verdikleri
3144
Resûlullah Huneyn esirlerini salıverince Ömer oğluna: "Git, o iki câriyeyi de salıver" dedi.
Nâfi'
Bab 19Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) müellefe-i kulûba ve başkalarına humustan ve benzerinden verdikleri
3145
Bazı kimselere sapıp sabırsızlanmalarından korktuğum için veriyorum; bazılarını kalplerindeki hayra havale ediyorum.
Amr b. Tağlib
Bab 19Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) müellefe-i kulûba ve başkalarına humustan ve benzerinden verdikleri
3146
Ben Kureyş'e gönüllerini ısındırmak için veriyorum; çünkü onlar cahiliyeden yeni çıkmışlardır.
Enes
Bab 19Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) müellefe-i kulûba ve başkalarına humustan ve benzerinden verdikleri
3147
İnsanların mallarla gitmesine, sizin ise Resûlullah ile konaklarınıza dönmenize razı olmaz mısınız?
Enes b. Mâlik
Bab 19Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) müellefe-i kulûba ve başkalarına humustan ve benzerinden verdikleri
3148
Şu dikenli ağaçlar sayısınca hayvanım olsaydı aranızda taksim ederdim; beni ne cimri, ne yalancı, ne korkak bulursunuz.
Cübeyr b. Mut'im
Bab 19Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) müellefe-i kulûba ve başkalarına humustan ve benzerinden verdikleri
3149
Bürdesini şiddetle çekip mal isteyen bedeviye Peygamber dönüp güldü ve ona bir bağış verilmesini emretti.
Enes b. Mâlik
Bab 19Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) müellefe-i kulûba ve başkalarına humustan ve benzerinden verdikleri
3150
Allah ve Resûlü adaletli davranmazsa kim adaletli davranır? Allah Mûsâ'ya rahmet etsin; o bundan fazlasına sabretti.
Abdullah
Bab 19Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) müellefe-i kulûba ve başkalarına humustan ve benzerinden verdikleri
3151
Esmâ, Resûlullah'ın Zübeyr'e ikta ettiği araziden başının üzerinde hurma çekirdeği taşırdı.
Esmâ bt. Ebû Bekir
Bab 19Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) müellefe-i kulûba ve başkalarına humustan ve benzerinden verdikleri
3152
Ömer yahudileri ve hıristiyanları Hicaz'dan sürgün etti; Hayber yahudilerini Teymâ ve Erîhâ'ya çıkardı.
Abdullah b. Ömer
Bab 19Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) müellefe-i kulûba ve başkalarına humustan ve benzerinden verdikleri
3153
Hayber kuşatmasında atılan iç yağı dağarcığını almak için sıçradım; dönünce Peygamber'i görüp ondan utandım.
Abdullah b. Muğaffel
Bab 20Düşman topraklarında elde edilen yiyecek
3154
Gazvelerimizde bal ve üzüm elde ederdik; onu yer, taksim için kaldırmazdık.
Abdullah b. Ömer
Bab 20Düşman topraklarında elde edilen yiyecek
3155
Hayber günü münâdî: "Kazanları devirin! Eşeklerin etlerinden hiçbir şey yemeyin!" diye seslendi.
Abdullah b. Ebû Evfâ
Bab 20Düşman topraklarında elde edilen yiyecek