Bölüm 68
Talâk (Boşanma)
كتاب الطلاق
Hadisler
5251
Ona emret, hanımına dönsün; temizlenip hayız görüp yeniden temizleninceye kadar onu yanında tutsun.
Abdullah b. Ömer
Bab 1Yüce Allah'ın "Ey Peygamber! Kadınları boşadığınız zaman iddetleri (başlangıcı) için boşayın ve iddeti sayın" (Talâk 65/1) sözü
5252
İbn Ömer hanımını hayızlı iken boşayınca Peygamber: "Ona dönsün" buyurdu; bu boşama sayılır mı diye soruldu.
Enes b. Sîrîn, Abdullah b. Ömer'den
Bab 2Hayızlı kadın boşanırsa o talak (talaktan) sayılır
5253
İbn Ömer: Hayızlıyken yaptığım boşama bana bir talak olarak sayıldı.
Abdullah b. Ömer
Bab 2Hayızlı kadın boşanırsa o talak (talaktan) sayılır
5254
Andolsun, pek büyük olana sığındın; ailenin yanına git!
Evzâî
Bab 3Boşayan kimse ve erkek talakı karısının yüzüne karşı söyler mi?
5255
Sığınılacak olana sığındın. Ey Ebû Üseyd! Ona iki râzıkıyye giydir ve onu ailesine kavuştur.
Ebû Üseyd
Bab 3Boşayan kimse ve erkek talakı karısının yüzüne karşı söyler mi?
5256
Peygamber, Ümeyme bt. Şerâhîl ile evlendi; kadın hoşlanmayınca onu donatıp iki elbise giydirmesini emretti.
Sehl b. Sa'd ile Ebû Üseyd şöyle rivayet ettiler:
Bab 3Boşayan kimse ve erkek talakı karısının yüzüne karşı söyler mi?
5257
Ebû Üseyd ve Sehl tariki: Peygamber Ümeyme bt. Şerâhîl'i donatıp ailesine gönderdi.
Ebû Üseyd ile Sehl b. Sa'd şöyle rivayet ettiler:
Bab 3Boşayan kimse ve erkek talakı karısının yüzüne karşı söyler mi?
5258
Hayızlı iken boşayan İbn Ömer'e, hanımına dönmesi ve temizlenince dilerse boşaması emredildi.
Yûnus b. Cübeyr
Bab 3Boşayan kimse ve erkek talakı karısının yüzüne karşı söyler mi?
5259
Uveymir lianın ardından: "Onu tutarsam ona yalan söylemiş olurum" deyip hanımını üç talakla boşadı.
Sehl b. Sa'd es-Sâidî
Bab 4Üç talakı caiz gören kimse
5260
Galiba Rifâa'ya dönmek istiyorsun. Hayır, o senin balcağızını, sen de onun balcağızını tatmadıkça olmaz.
Âişe
Bab 4Üç talakı caiz gören kimse
5261
Üç talakla boşanan kadın, ikinci koca onun balcağızını tatmadıkça ilk kocasına helal olmaz.
Âişe
Bab 4Üç talakı caiz gören kimse
5262
Resûlullah bizi muhayyer bıraktı, biz Allah'ı ve Resûlü'nü seçtik; bunu bize talak olarak saymadı.
Âişe
Bab 5Hanımlarını muhayyer bırakan kimse
5263
Hanımım beni seçtikten sonra onu bir kere de yüz kere de muhayyer bıraksam aldırmam.
Mesrûk
Bab 5Hanımlarını muhayyer bırakan kimse
5264
Onu üç talakla boşarsan, senden başka bir kocayla evleninceye kadar sana haram olur.
Nâfi'
Bab 7Karısına "Sen bana haramsın" diyen kimse
5265
Öbürü senin balcağızını, sen de onun balcağızını tatmadıkça ilk kocana helal olmazsın.
Âişe
Bab 7Karısına "Sen bana haramsın" diyen kimse
5266
Kişi hanımını kendine haram kılarsa bu bir şey değildir.
Saîd b. Cübeyr, İbn Abbâs'tan
Bab 8"Allah'ın sana helal kıldığını niçin haram kılıyorsun?" (Tahrîm 66/1)
5267
Hayır, bilakis Zeyneb bt. Cahş'ın yanında bal içtim; bir daha da ona dönmeyeceğim.
Âişe
Bab 8"Allah'ın sana helal kıldığını niçin haram kılıyorsun?" (Tahrîm 66/1)
5268
Peygamber: "Hafsa bana bir şerbet bal içirdi" deyince Sevde: "Onun arısı urfut ağacından emmiş" dedi.
Âişe
Bab 8"Allah'ın sana helal kıldığını niçin haram kılıyorsun?" (Tahrîm 66/1)
5269
Allah ümmetimin içinden geçirdiği şeyleri, onlarla amel etmedikçe veya konuşmadıkça bağışlamıştır.
Ebû Hüreyre
Bab 11İğlâk (zorlama) hâlinde talak
5270
Kendi aleyhine dört kez şahitlik eden Eslemli adama Peygamber: "Sende delilik var mı? Evli misin?" diye sordu.
Câbir
Bab 11İğlâk (zorlama) hâlinde talak
5271, 5272
Kendi aleyhine dört kez şahitlik eden evli adam için Peygamber: "Onu götürün ve recmedin" buyurdu.
Ebû Hüreyre
Bab 11İğlâk (zorlama) hâlinde talak
5273
Peygamber, Sâbit b. Kays'a: "Bahçeyi kabul et ve onu bir talakla boşa" buyurdu.
İbn Abbâs
Bab 12Hul' ve hul'da talakın nasıl olduğu
5274
Abdullah b. Übey'in kız kardeşi bahçeyi geri verdi; Peygamber kocasına onu boşamasını emretti.
İkrime
Bab 12Hul' ve hul'da talakın nasıl olduğu
5275
Sâbit'i ne dini ne de ahlakı bakımından kınıyorum; fakat ona tahammül edemiyorum.
İbn Abbâs
Bab 12Hul' ve hul'da talakın nasıl olduğu
5276
Sâbit'i ne dini ne de ahlakı bakımından ayıplamıyorum; ancak küfre düşmekten korkuyorum.
İbn Abbâs
Bab 12Hul' ve hul'da talakın nasıl olduğu
5277
İkrime tariki: Cemîle, Sâbit'i ayıplamadığını ama küfre düşmekten korktuğunu söyledi.
İkrime
Bab 12Hul' ve hul'da talakın nasıl olduğu
5278
Muğîreoğulları, Ali'nin kendi kızlarıyla evlenmesi için izin istediler; ben izin vermiyorum.
Misver b. Mahreme
Bab 13Şikāk (karı-koca arasındaki geçimsizlik)
5279
Berîre hakkında üç sünnet vardı; biri, azat edilince kocası hakkında muhayyer bırakılmasıdır.
Peygamber'in hanımı Âişe
Bab 14Cariyenin satılması talak sayılmaz
5280
Berîre'nin kocasını köle olarak gördüm.
İbn Abbâs
Bab 15Köle kocanın nikâhı altındaki cariyenin muhayyerliği
5281
Sanki Muğîs'e bakıyorum; Medine sokaklarında Berîre'nin peşinden ağlayarak gidiyor.
İbn Abbâs
Bab 15Köle kocanın nikâhı altındaki cariyenin muhayyerliği
5282
Berîre'nin kocası, Muğîs denilen siyah bir köleydi; Medine sokaklarında onun arkasından dolaşırdı.
İbn Abbâs
Bab 15Köle kocanın nikâhı altındaki cariyenin muhayyerliği
5283
Ey Abbâs! Muğîs'in Berîre'yi sevmesine ve Berîre'nin Muğîs'e buğzetmesine şaşmıyor musun?
İbn Abbâs
Bab 16Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) Berîre'nin kocası hakkındaki şefaati
5284
Onu satın al ve azat et; velâ ancak azat edenindir.
Esved
Bab 17Velâ azat edenindir
5285
Bir kadının, Allah'ın kullarından bir kul olan Îsâ için "Rabbim" demesinden daha büyük bir şirk bilmiyorum.
Nâfi'
Bab 18Yüce Allah'ın "Müşrik kadınlarla iman edinceye kadar evlenmeyin. Mümin bir cariye, hoşunuza gitse bile müşrik bir kadından daha hayırlıdır" (Bakara 2/221) sözü
5286
Harp ehlinden hicret eden kadına, hayız görüp temizleninceye kadar evlenme teklif edilmezdi.
İbn Abbâs
Bab 19Müşrik kadınlardan Müslüman olanların nikâhı ve iddetleri
5287
Ömer, Karîbe bt. Ebû Ümeyye'yi boşadı; ardından onunla Muâviye b. Ebû Süfyân evlendi.
İbn Abbâs
Bab 19Müşrik kadınlardan Müslüman olanların nikâhı ve iddetleri
5288
Vallahi Resûlullah'ın eli hiçbir kadının eline asla dokunmadı; o, onlarla ancak sözle biatlaşırdı.
Peygamber'in hanımı Âişe
Bab 20Zimmî ya da harbî bir kimsenin nikâhı altındaki müşrik ya da Hristiyan kadın Müslüman olursa
5289
Resûlullah hanımlarına îlâ yaptı, yirmi dokuz gün meşrubede kaldı ve: "Ay yirmi dokuz gündür" buyurdu.
Enes b. Mâlik
Bab 21Yüce Allah'ın "Kadınlarına yaklaşmamaya yemin edenler için dört ay beklemek vardır" sözünden "...işitendir, bilendir" sözüne kadar (Bakara 2/226-227) olan âyetler. "Fâ'û": Döndüler (demektir)
5290
Îlâ süresi dolunca kişi ya hanımını iyilikle tutar ya da Allah'ın emrettiği gibi boşamaya karar verir.
Nâfi'
Bab 21Yüce Allah'ın "Kadınlarına yaklaşmamaya yemin edenler için dört ay beklemek vardır" sözünden "...işitendir, bilendir" sözüne kadar (Bakara 2/226-227) olan âyetler. "Fâ'û": Döndüler (demektir)
5291
Dört ay geçince îlâ yapan koca durdurulur; kendisi boşamadıkça ona talak düşmez.
Abdullah b. Ömer
Bab 21Yüce Allah'ın "Kadınlarına yaklaşmamaya yemin edenler için dört ay beklemek vardır" sözünden "...işitendir, bilendir" sözüne kadar (Bakara 2/226-227) olan âyetler. "Fâ'û": Döndüler (demektir)
5292
Kaybolmuş koyunu al; o ancak senin, kardeşinin ya da kurdundur; kaybolmuş deveye gelince, sana ne ondan!
Münbais'in azatlısı Yezîd
Bab 22Kayıp kimsenin ailesi ve malı hakkındaki hüküm
5293
Resûlullah devesinin üzerinde tavaf etti; rükne her gelişinde ona işaret edip tekbir getirirdi.
İbn Abbâs
Bab 24Talakta ve (diğer) işlerde işaret
5294
Cuma gününde bir saat vardır ki, ona denk gelip Allah'tan hayır isteyen müslümana Allah mutlaka verir.
Ebû Hüreyre
Bab 24Talakta ve (diğer) işlerde işaret
5295
Kız başıyla katilini işaret edince Resûlullah, Yahudinin başının iki taş arasında ezilmesini emretti.
Enes b. Mâlik
Bab 24Talakta ve (diğer) işlerde işaret
5296
Peygamber doğuya işaret ederek: "Fitne buradandır" buyurdu.
Abdullah b. Ömer
Bab 24Talakta ve (diğer) işlerde işaret
5297
Gecenin şuradan geldiğini gördüğünüzde oruçlu iftar etmiş olur.
Abdullah b. Ebû Evfâ
Bab 24Talakta ve (diğer) işlerde işaret
5298
Bilâl'in ezanı sizden hiçbirinizi sahurundan alıkoymasın; o, gece namazı kılanınız dönsün diye ezan okur.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 24Talakta ve (diğer) işlerde işaret
5299
Cimri ile infak edenin durumu, üzerlerinde demirden iki cübbe bulunan iki adamın durumu gibidir.
Ebû Hüreyre
Bab 24Talakta ve (diğer) işlerde işaret
5300
Size Ensâr'ın yurtlarının en hayırlısını haber vereyim mi? Neccâroğulları... Ensâr'ın bütün yurtlarında hayır vardır.
Enes b. Mâlik
Bab 25Lian
5301
Ben ve kıyamet şu iki parmak gibi gönderildik.
Resûlullah'ın sahâbîsi Sehl b. Sa'd es-Sâidî
Bab 25Lian
5302
Ay bir defa otuz, bir defa yirmi dokuz gün olur; Peygamber bunu eliyle işaret ederek gösterdi.
İbn Ömer
Bab 25Lian
5303
Peygamber eliyle Yemen'i işaret ederek: "İman işte buradadır" buyurdu.
Ebû Mes'ûd
Bab 25Lian
5304
Resûlullah, yetime bakan kimseyle cennette yan yana olacaklarını iki parmağıyla işaret ederek gösterdi.
Sehl
Bab 25Lian
5305
Siyah bir oğlu doğan adama Peygamber: "Belki senin bu oğlunu da bir damar çekmiştir" buyurdu.
Ebû Hüreyre
Bab 26(Koca) çocuğu reddetmeyi ima ederse
5306
Ensar'dan bir adam karısına zina iftirası attı; Peygamber ikisine yemin ettirip aralarını ayırdı.
Abdullah
Bab 27Lanetleşen kimseye yemin ettirmek
5307
Hilâl b. Ümeyye karısına iftira edip önce kendisi şahitlik etti, ardından kadın kalkıp şahitlik etti.
İbn Abbâs
Bab 28Lanetleşmeye erkek başlar
5308
Uveymir lanetleşmeden sonra karısını, Resûlullah emretmeden önce üç talakla boşadı.
Sehl b. Sa'd es-Sâidî
Bab 29Lian ve liandan sonra boşayan kimse
5309
Lanetleşme mescitte yapıldı; Peygamber: "Bu, lanetleşen her çift arasında bir ayırmadır" buyurdu.
Benî Sâide'den Sehl b. Sa'd
Bab 30Mescitte lanetleşmek
5310
İbn Abbâs'a: "Delilsiz recmedecek olsaydım bu kadını recmederdim" denilen kadın bu mu diye soruldu; "Hayır" dedi.
İbn Abbâs
Bab 31Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Delilsiz recmedecek olsaydım" sözü
5311
Lanetleşen adam malını isteyince ona: "Senin için mal yok; doğru söylüyorsan onunla zifafa girdin" denildi.
Saîd b. Cübeyr
Bab 32Lanetleşen kadının mehri
5312
Peygamber lanetleşenlere: "Hesabınız Allah'a aittir; ikinizden biri yalancıdır" buyurdu.
Saîd b. Cübeyr
Bab 33İmamın lanetleşenlere "İkinizden biri yalancıdır; içinizden tövbe eden var mı?" demesi
5313
Resûlullah, karısına zina iftirası atan bir adamla karısının arasını ayırdı ve ikisine yemin ettirdi.
İbn Ömer
Bab 34Lanetleşenlerin arasını ayırmak
5314
Peygamber Ensar'dan bir adamla bir kadını lanetleştirdi ve aralarını ayırdı.
İbn Ömer
Bab 34Lanetleşenlerin arasını ayırmak
5315
Peygamber lanetleşen karı-kocanın arasını ayırdı ve çocuğu annesine nispet etti.
İbn Ömer
Bab 35Çocuk lanetleşen kadına nispet edilir
5316
Resûlullah "Allah'ım, gerçeği açığa çıkar" diye dua etti; kadın, zan altındaki adama benzeyen bir çocuk doğurdu.
İbn Abbâs
Bab 36İmamın "Allah'ım! (Gerçeği) açığa çıkar" demesi
5317
Rifâa'nın boşadığı kadın, yeni kocasının kendisine yaklaşmadığını Peygamber'e anlattı.
Âişe
Bab 37(Koca) karısını üç talakla boşar, sonra kadın iddetten sonra başka bir kocayla evlenir de o ona dokunmazsa
5318
Ebü's-Senâbil Sübey'a'ya iki sürenin sonuncusunu beklemelisin dedi; Peygamber ise ona "Evlen" buyurdu.
Peygamber'in hanımı Ümmü Seleme
Bab 39"Hamile olanların süresi, doğum yapmalarıdır" (Talâk 65/4)
5319
Sübey'a: "Peygamber, doğum yaptığımda evlenebileceğime dair bana fetva verdi" dedi.
Ubeydullah b. Abdullah
Bab 39"Hamile olanların süresi, doğum yapmalarıdır" (Talâk 65/4)
5320
Kocasının vefatından birkaç gece sonra doğum yapan Sübey'a'ya Peygamber evlenme izni verdi.
Misver b. Mahreme
Bab 39"Hamile olanların süresi, doğum yapmalarıdır" (Talâk 65/4)
5321, 5322
Âişe, Medine emîri Mervân'a: "Allah'tan kork ve onu evine geri gönder" diye haber gönderdi.
Kāsım b. Muhammed ve Süleymân b. Yesâr
Bab 41Fâtıma bt. Kays kıssası
5323, 5324
Âişe, Fâtıma bt. Kays'ın "Mesken de yok, nafaka da yok" sözü için: "Allah'tan korkmuyor mu?" dedi.
Âişe
Bab 41Fâtıma bt. Kays kıssası
5325, 5326
Âişe: "Fâtıma ıssız bir yerdeydi, onun hakkında korkuldu; bu yüzden Peygamber ona ruhsat verdi" dedi.
Kāsım b. Muhammed
Bab 41Fâtıma bt. Kays kıssası
5327, 5328
Âişe, Fâtıma bt. Kays'ın boşanan kadının evden çıkabileceği sözünü kınadı.
Urve
Bab 42Boşanmış kadının, kocasının evinde (birilerinin) üzerine girmesinden korkulursa ya da (kocasının) ailesine kaba sözler söylerse
5329
Hayız gören Safiyye'ye Peygamber: "Kurban günü ifâda yaptın mı?" diye sordu; "Evet" deyince "Öyleyse yola çık" dedi.
Âişe
Bab 43Yüce Allah'ın "Allah'ın rahimlerinde yarattığını gizlemeleri onlara helal olmaz" (Bakara 2/228) sözü: hayız ve hamilelikten
5330
Ma'kıl kız kardeşini evlendirdi, kocası da onu bir talakla boşadı.
Hasan
Bab 44"Kocaları onları geri almaya daha çok hak sahibidir" (Bakara 2/228)
5331
Ma'kıl kız kardeşini eski kocasına vermeyince "Onları alıkoymayın" âyeti indi, o da Allah'ın emrine boyun eğdi.
Hasan
Bab 44"Kocaları onları geri almaya daha çok hak sahibidir" (Bakara 2/228)
5332
İbn Ömer: "Karını üç talakla boşadıysan, başka bir kocayla evlenmedikçe sana haram olmuştur" derdi.
Nâfi'
Bab 44"Kocaları onları geri almaya daha çok hak sahibidir" (Bakara 2/228)
5333
Hayızlıyken verilen talak sayılır mı diye sorulunca İbn Ömer: "Aciz kalıp ahmaklık ederse ne dersin?" dedi.
Yûnus b. Cübeyr
Bab 45Hayızlı kadına dönmek
5334
Ümmü Habîbe babası ölünce koku sürünüp: "Allah'a yemin ederim ki benim kokuya ihtiyacım yok" dedi.
Humeyd b. Nâfi'
Bab 46Kocası ölen kadın dört ay on gün yas tutar
5335
Zeyneb bt. Cahş kardeşi vefat edince koku sürünüp Resûlullah'ın minberde söylediği yas hadisini hatırlattı.
Zeyneb bt. Ebû Seleme
Bab 46Kocası ölen kadın dört ay on gün yas tutar
5336
Yas süresi sadece dört ay on gündür; cahiliyede sizden biri yılın sonunda tezek atardı.
Zeyneb bt. Ebû Seleme
Bab 46Kocası ölen kadın dört ay on gün yas tutar
5337
Kocası ölen kadın bir yıl küçük bir kulübede kalır, sonra çıkıp kendisine verilen tezeği atardı.
Humeyd b. Nâfi'
Bab 46Kocası ölen kadın dört ay on gün yas tutar
5338
Gözünden endişe edilen yaslı kadın için Peygamber: "Sürme çekmesin; dört ay on gün geçinceye kadar hayır" buyurdu.
Ümmü Seleme
Bab 47Yas tutan kadının sürme kullanması
5339
Allah'a ve ahiret gününe iman eden Müslüman kadın, kocası dışında kimse için üç günden fazla yas tutmaz.
Ümmü Habîbe
Bab 47Yas tutan kadının sürme kullanması
5340
Ümmü Atiyye: "Koca için olması dışında üç günden fazla yas tutmaktan nehyedildik" dedi.
Ümmü Atiyye
Bab 47Yas tutan kadının sürme kullanması
5341
Yaslı kadınlar sürme çekmez, koku sürünmez, asb dışında boyalı elbise giymezdi; temizlenince biraz kusta ruhsat verildi.
Ümmü Atiyye
Bab 48Yas tutan kadının temizlenme sırasında kust (kullanması)
5342
Kocası için yas tutan kadın sürme çekmez ve asb dışında boyalı elbise giymez.
Ümmü Atiyye
Bab 49Yas tutan kadın asb elbisesi giyer
5343
Yaslı kadın, temizlendiğinde bir parça kust ve ezfâr dışında koku sürünmez.
Ümmü Atiyye
Bab 49Yas tutan kadın asb elbisesi giyer
5344
Mücâhid: "Allah, kocası ölen kadına yılı tamamlayan yedi ay yirmi geceyi vasiyet olarak tanıdı" dedi.
Mücâhid
Bab 50"Sizden vefat edip geride eşler bırakanlar" sözünden "...yaptıklarınızdan haberdardır" sözüne kadar (Bakara 2/234)
5345
Ümmü Habîbe'ye babasının ölüm haberi gelince koku isteyip iki koluna sürdü.
Zeyneb bt. Ümmü Seleme
Bab 50"Sizden vefat edip geride eşler bırakanlar" sözünden "...yaptıklarınızdan haberdardır" sözüne kadar (Bakara 2/234)
5346
Peygamber köpeğin parasını, kâhinin bahşişini ve fahişenin mehrini yasakladı.
Ebû Mes'ûd
Bab 51Fahişenin mehri ve fasit nikâh
5347
Peygamber dövme yapan ve yaptıran kadına, faiz yiyen ve yedirene, resim yapanlara lanet etti.
Ebû Cuhayfe
Bab 51Fahişenin mehri ve fasit nikâh
5348
Ebû Hüreyre: "Peygamber cariyelerin kazancını yasakladı" dedi.
Ebû Hüreyre
Bab 51Fahişenin mehri ve fasit nikâh
5349
Zifafa girilen kadının mehri geri alınmaz: "Doğru söylüyorsan onunla zifafa girdin; yalancıysan mal senden daha uzaktır."
Saîd b. Cübeyr
Bab 52Zifafa girilen kadının mehri
5350
Ona karşı doğru söylediysen mehir, onun ferçini kendine helal kılmana karşılıktır.
İbn Ömer
Bab 53Mehri belirlenmemiş kadına müt'a