Bölüm 34

Alım Satım (Büyû')

184 hadis No 2047 - 2238
كتاب البيوع

Hadisler

2047 Muhâcir kardeşlerimi pazarlarda alışveriş meşgul ederdi; ben ise karnımı doyuracak kadarıyla Resûlullah'tan ayrılmazdım. Ebû Hüreyre Bab 1Yüce Allah'ın şu sözü hakkında gelenler: "Namaz kılınınca yeryüzüne dağılın, Allah'ın lütfundan (rızık) arayın ve Allah'ı çok anın ki kurtuluşa eresiniz. Onlar bir ticaret yahut bir eğlence gördüklerinde hemen ona koşuştular ve seni ayakta bırakıverdiler. De ki: Allah'ın yanında olan, eğlenceden de ticaretten de hayırlıdır. Allah rızık verenlerin en hayırlısıdır." (Cuma 62/10-11) 2048 Sa'd b. Rebî' malının yarısını teklif edince Abdurrahman b. Avf: "İçinde ticaret yapılan bir pazar var mı?" dedi. Abdurrahman b. Avf Bab 1Yüce Allah'ın şu sözü hakkında gelenler: "Namaz kılınınca yeryüzüne dağılın, Allah'ın lütfundan (rızık) arayın ve Allah'ı çok anın ki kurtuluşa eresiniz. Onlar bir ticaret yahut bir eğlence gördüklerinde hemen ona koşuştular ve seni ayakta bırakıverdiler. De ki: Allah'ın yanında olan, eğlenceden de ticaretten de hayırlıdır. Allah rızık verenlerin en hayırlısıdır." (Cuma 62/10-11) 2049 Abdurrahman b. Avf, Sa'd'a: "Allah sana ailende ve malında bereket versin; bana pazarı gösterin" dedi. Enes Bab 1Yüce Allah'ın şu sözü hakkında gelenler: "Namaz kılınınca yeryüzüne dağılın, Allah'ın lütfundan (rızık) arayın ve Allah'ı çok anın ki kurtuluşa eresiniz. Onlar bir ticaret yahut bir eğlence gördüklerinde hemen ona koşuştular ve seni ayakta bırakıverdiler. De ki: Allah'ın yanında olan, eğlenceden de ticaretten de hayırlıdır. Allah rızık verenlerin en hayırlısıdır." (Cuma 62/10-11) 2050 Ukâz, Mecenne ve Zü'l-Mecâz cahiliye döneminde pazarlardı; İslâm gelince orada ticareti günah saydılar. İbn Abbâs Bab 1Yüce Allah'ın şu sözü hakkında gelenler: "Namaz kılınınca yeryüzüne dağılın, Allah'ın lütfundan (rızık) arayın ve Allah'ı çok anın ki kurtuluşa eresiniz. Onlar bir ticaret yahut bir eğlence gördüklerinde hemen ona koşuştular ve seni ayakta bırakıverdiler. De ki: Allah'ın yanında olan, eğlenceden de ticaretten de hayırlıdır. Allah rızık verenlerin en hayırlısıdır." (Cuma 62/10-11) 2051 Helal bellidir, haram da bellidir; ikisinin arasında şüpheli işler vardır. Nu'mân b. Beşîr Bab 2Helal bellidir, haram bellidir; ikisinin arasında da şüpheli şeyler vardır 2052 Siyah bir kadın ikisini emzirdiğini söyleyince Peygamber: "Nasıl olur, hâlbuki bu söylendi?" buyurdu. Ukbe b. Hâris Bab 3Şüpheli şeylerin açıklanması 2053 Çocuk yatak sahibinindir, zina edene taş vardır; çocuğun Utbe'ye benzediğini görünce Sevde'ye: "Ondan örtün" dedi. Âişe Bab 3Şüpheli şeylerin açıklanması 2054 Avda kendi köpeğinin yanında başka köpek bulana: "Yeme; sen ancak kendi köpeğine besmele çektin" buyurdu. Adî b. Hâtim Bab 3Şüpheli şeylerin açıklanması 2055 Peygamber düşmüş bir hurma görünce: "Sadaka olması ihtimali olmasaydı onu yerdim" buyurdu. Enes Bab 4Şüpheli şeylerden sakınılması gerekenler 2056 Namazda bir şey hisseden kimse, bir ses işitinceye ya da bir koku duyuncaya kadar namazı bırakmaz. Abbâd b. Temîm'in amcası Bab 5Vesveseleri ve benzerlerini şüpheli şeylerden saymayan kimse 2057 Kesilirken besmele çekilip çekilmediği bilinmeyen et için: "Siz üzerine Allah'ın adını anın ve onu yiyin" buyurdu. Âişe Bab 5Vesveseleri ve benzerlerini şüpheli şeylerden saymayan kimse 2058 Namaz kılarken Şam'dan yiyecek taşıyan bir kervan gelince insanlar ona yöneldi; âyet bunun üzerine indi. Câbir Bab 6Yüce Allah'ın şu sözü: "Onlar bir ticaret yahut bir eğlence gördüklerinde hemen ona koşuştular" (Cuma 62/11) 2059 İnsanlara öyle bir zaman gelecek ki kişi, aldığı şeyin helalden mi haramdan mı olduğuna aldırmayacak. Ebû Hüreyre Bab 7Malı nereden kazandığına aldırmayan kimse 2060, 2061 Biz Resûlullah zamanında iki tüccardık; ona sarfı sorduk: "Elden ele ise sakıncası yoktur" buyurdu. Ebü'l-Minhâl Bab 8Karada ticaret 2062 Ömer: "Resûlullah'ın emrinden bu bana gizli mi kaldı? Pazarlarda alışveriş beni alıkoydu" dedi. Ubeyd b. Umeyr Bab 9Ticaret için yolculuğa çıkmak 2063 Resûlullah, İsrâiloğulları'ndan denize açılıp ihtiyacını gideren bir adamı anlattı. Ebû Hüreyre Bab 10Denizde ticaret 2064 Cuma namazı kılarken bir kervan gelince insanlar on iki adam dışında dağılıp gittiler. Câbir Bab 11"Onlar bir ticaret yahut bir eğlence gördüklerinde hemen ona koşuştular" (Cuma 62/11) ve şanı yüce Allah'ın şu sözü: "Öyle adamlar ki ne ticaret ne de alışveriş onları Allah'ı anmaktan alıkoyar" (Nûr 24/37) 2065 Kadın evinin yiyeceğinden israf etmeksizin infak ederse ona, kocasına ve hazinedara sevap vardır. Âişe Bab 12Yüce Allah'ın şu sözü: "Kazandıklarınızın temiz olanlarından infak edin" (Bakara 2/267) 2066 Kadın kocasının kazancından, onun emri olmaksızın infak ederse, kocasına sevabın yarısı vardır. Ebû Hüreyre Bab 12Yüce Allah'ın şu sözü: "Kazandıklarınızın temiz olanlarından infak edin" (Bakara 2/267) 2067 Rızkının genişletilmesi ya da ömrünün uzatılması kimi sevindirirse, akrabalık bağını gözetsin. Enes b. Mâlik Bab 13Rızkının genişlemesini isteyen kimse 2068 Peygamber bir Yahudiden vadeli olarak yiyecek satın aldı ve ona demirden bir zırhını rehin bıraktı. Âişe Bab 14Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) veresiye satın alması 2069 Muhammed ailesinin yanında akşam ne bir sâ' buğday ne de bir sâ' tahıl bulundu; hâlbuki yanında dokuz kadın vardı. Enes Bab 14Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) veresiye satın alması 2070 Ebû Bekir halife seçilince: "Kavmim bilir ki mesleğim ailemin geçimini sağlamaktan aciz değildi" dedi. Âişe Bab 15Kişinin kazancı ve kendi eliyle çalışması 2071 Resûlullah'ın ashabı kendi işlerini kendileri görürdü; onlardan ter kokusu gelince "Keşke yıkansanız" denildi. Âişe Bab 15Kişinin kazancı ve kendi eliyle çalışması 2072 Hiç kimse, kendi elinin emeğinden yemesinden daha hayırlı bir yemek asla yememiştir. Mikdâm Bab 15Kişinin kazancı ve kendi eliyle çalışması 2073 Dâvûd aleyhisselâm ancak kendi elinin emeğinden yerdi. Ebû Hüreyre Bab 15Kişinin kazancı ve kendi eliyle çalışması 2074 Birinizin sırtında bir demet odun taşıması, birinden istemesinden -versin ya da vermesin- daha hayırlıdır. Ebû Hüreyre Bab 15Kişinin kazancı ve kendi eliyle çalışması 2075 Birinizin iplerini alıp odun toplaması, insanlardan istemesinden kendisi için daha hayırlıdır. Zübeyr b. Avvâm Bab 15Kişinin kazancı ve kendi eliyle çalışması 2076 Allah, sattığında, satın aldığında ve alacağını istediğinde müsamahakâr davranan kimseye rahmet etsin. Câbir b. Abdullah Bab 16Alışverişte kolaylık ve hoşgörü; bir hakkını isteyen kimse onu iffetle istesin 2077 Melekler önceki ümmetlerden bir adamın ruhunu karşıladılar; o, hizmetçilerine borçlulara mühlet vermelerini emrederdi. Huzeyfe Bab 17Varlıklı (borçluya) mühlet veren kimse 2078 Darda olanı görünce hizmetçilerine "Ondan geçin, umulur ki Allah da bizden geçer" diyen tüccarı Allah bağışladı. Ebû Hüreyre Bab 18Darda kalan (borçluya) mühlet veren kimse 2079 Alıcı ve satıcı ayrılmadıkça muhayyerdir; doğru söyler ve açıklarlarsa alışverişleri bereketli kılınır. Hakîm b. Hizâm Bab 19Alıcı ile satıcı (malın durumunu) açıklar, gizlemez ve dürüst davranırlarsa 2080 Karışık hurmanın iki sâ'ını bir sâ'a satarken Peygamber: "Ne iki sâ' bir sâ'a, ne iki dirhem bir dirheme" buyurdu. Ebû Saîd Bab 20Karışık hurma satışı 2081 Peygamber, davete peşlerinden gelen adam için: "İzin vermek istersen izin ver; dönmesini istersen döner" buyurdu. Ebû Mes'ûd Bab 21Et satıcısı ve kasap hakkında söylenenler 2082 Alıcı ve satıcı gizler ve yalan söylerlerse alışverişlerinin bereketi yok edilir. Hakîm b. Hizâm Bab 22Alışverişte yalan söylemenin ve (kusuru) gizlemenin (bereketi) yok etmesi 2083 İnsanlara mutlaka öyle bir zaman gelecek ki kişi, malı helalden mi haramdan mı aldığına aldırmayacak. Ebû Hüreyre Bab 23Yüce Allah'ın şu sözü: "Ey iman edenler! Faizi kat kat artırılmış olarak yemeyin. Allah'tan sakının ki kurtuluşa eresiniz" (Âl-i İmrân 3/130) 2084 Bakara'nın son âyetleri nazil olunca Peygamber onları mescitte okudu, sonra şarap ticaretini haram kıldı. Âişe Bab 24Faiz yiyen, ona şahitlik eden ve onu yazan 2085 Rüyada kandan bir nehirde ağzına taş atılarak geri döndürülen adam için: "O, faiz yiyendir" denildi. Semüre b. Cündüb Bab 24Faiz yiyen, ona şahitlik eden ve onu yazan 2086 Peygamber köpeğin ve kanın bedelini yasakladı; faiz yiyeni ve yedireni yasaklayıp resim yapana lanet etti. Avn b. Ebî Cühayfe Bab 25Faiz yediren 2087 Yemin, malı sürümlü kılar, bereketi yok eder. Ebû Hüreyre Bab 26"Allah faizi mahveder, sadakaları ise artırır. Allah, hiçbir günahkâr nankörü sevmez" (Bakara 2/276) 2088 Bir adam, bir müslümanı tuzağa düşürmek için malına verilmeyen bir bedelin verildiğine Allah'a yemin etti. Abdullah b. Ebî Evfâ Bab 27Alışverişte yemin etmenin mekruh olanı 2089 Ali, Fâtıma ile gerdeğe girmek isteyince izhir getirip kuyumculara satmak ve düğün yemeğine harcamak istedi. Ali Bab 28Kuyumcu hakkında söylenenler 2090 Allah Mekke'yi haram kıldı; benden önce hiç kimseye helal olmadı, benden sonra da hiç kimseye helal olmayacak. İbn Abbâs Bab 28Kuyumcu hakkında söylenenler 2091 Habbâb alacağını isteyince Âs b. Vâil: "Muhammed'i inkâr etmedikçe sana vermem" dedi. Habbâb Bab 29Demir ustası ve demircinin anılması 2092 Peygamber'i terzinin yemeğinde çanağın etrafından kabakları seçerken gördüm; o günden beri kabağı severim. Enes b. Mâlik Bab 30Terzinin anılması 2093 Peygamber'den bürdeyi isteyen adam: "Onu ancak öleceğim gün kefenim olsun diye istedim" dedi; o, onun kefeni oldu. Sehl b. Sa'd Bab 31Dokumacının anılması 2094 Marangoz kölene emret de bana, insanlarla konuştuğum zaman üzerine oturacağım tahtalar yapsın. Ebû Hâzim Bab 32Marangoz 2095 Peygamber minbere oturunca yanında hutbe okuduğu hurma kütüğü susturulan çocuk gibi inledi. Câbir b. Abdullah Bab 32Marangoz 2096 Âişe: Resûlullah bir Yahudiden veresiye yiyecek satın aldı ve ona zırhını rehin bıraktı. Âişe Bab 33İhtiyaçları bizzat satın almak 2097 Peygamber Câbir'in devesini bir ukiyyeye satın aldı, sonra "Deveni al, bedeli de senindir" buyurdu. Câbir b. Abdullah Bab 34Binek hayvanları ve eşek satın almak 2098 Hac mevsiminde ticaret: Ukâz, Mecenne ve Zü'l-Mecâz cahiliye pazarlarıydı; İslâm gelince ticareti günah saydılar. İbn Abbâs Bab 35Cahiliye döneminde bulunan ve insanların İslâm'da da alışveriş yaptığı pazarlar 2099 İbn Ömer hasta develeri geri vermedi: "Resûlullah'ın hükmüne razı olduk: Hastalık bulaşması yoktur" dedi. Amr Bab 36Hiyâm (susuzluk hastalığına tutulmuş) ya da uyuz develeri satın almak 2100 Ebû Katâde Huneyn yılı verilen zırhı satıp bir bahçe aldı; bu İslam'da edindiği ilk maldı. Ebû Katâde Bab 37Fitne zamanında ve başka zamanlarda silah satmak 2101 İyi arkadaş ile kötü arkadaşın misali, misk sahibi ile demircinin körüğü gibidir. Ebû Mûsâ Bab 38Attar ve misk satışı hakkında 2102 Ebû Taybe Resûlullah'a hacamat yaptı; ona bir sâ' hurma verilmesini emretti. Enes b. Mâlik Bab 39Hacamatçının anılması 2103 Peygamber hacamat oldu ve hacamatçıya ücretini verdi; haram olsaydı ona vermezdi. İbn Abbâs Bab 39Hacamatçının anılması 2104 Onu sana giyesin diye değil, ondan faydalanasın (satasın) diye gönderdim. Abdullah b. Ömer Bab 40Erkeklerin ve kadınların giymesi mekruh olan şeylerin ticareti 2105 Âişe'nin resimli minderi: Bu resimlerin sahipleri kıyamet günü azap görecek; resimli eve melekler girmez. Mü'minlerin annesi Âişe Bab 40Erkeklerin ve kadınların giymesi mekruh olan şeylerin ticareti 2106 Ey Neccâr oğulları! Bahçenizin fiyatı konusunda benimle pazarlık edin. Enes Bab 41Mal sahibi fiyat söylemeye daha çok hak sahibidir 2107 Alım satım yapan iki kişi, ayrılmadıkça ya da satış muhayyerlik şartlı olmadıkça satışlarında muhayyerdirler. İbn Ömer Bab 42Muhayyerlik ne kadar süre caizdir? 2108 Hakîm b. Hizâm: Alıcı ve satıcı ayrılmadıkça muhayyerdirler. Hakîm b. Hizâm Bab 42Muhayyerlik ne kadar süre caizdir? 2109 Alıcı ve satıcı, ayrılmadıkça ya da biri diğerine "Seç!" demedikçe muhayyerdirler. İbn Ömer Bab 43Muhayyerlikte süre belirlemezse satış caiz olur mu? 2110 Alıcı ve satıcı doğru söyleyip açıklarlarsa satışları bereketli kılınır; yalan söyleyip gizlerlerse bereketi yok edilir. Hakîm b. Hizâm Bab 44Alıcı ile satıcı birbirinden ayrılmadıkça muhayyerdir 2111 Alım satım yapan iki kişiden her biri, ayrılmadıkça arkadaşına karşı muhayyerdir; muhayyerlik şartlı satış hariç. Abdullah b. Ömer Bab 44Alıcı ile satıcı birbirinden ayrılmadıkça muhayyerdir 2112 İki adam alışveriş yaptıktan sonra ayrılır ve hiçbiri satıştan vazgeçmezse satış kesinleşmiş olur. İbn Ömer Bab 45Biri satıştan sonra arkadaşını muhayyer bırakırsa satış kesinleşmiş olur 2113 Alım satım yapan iki kişi arasında, ayrılmadıkça satış kesinleşmez; muhayyerlik şartlı satış hariç. İbn Ömer Bab 46Satıcı muhayyer ise satış caiz olur mu? 2114 Yalan söyler ve gizlerlerse belki bir kâr elde ederler, fakat satışlarının bereketi yok edilir. Hakîm b. Hizâm Bab 46Satıcı muhayyer ise satış caiz olur mu? 2115 Peygamber Ömer'den huysuz deveyi satın aldı ve "Ey Abdullah b. Ömer! O senindir, onunla dilediğini yap" buyurdu. İbn Ömer Bab 47Bir şey satın alıp, (taraflar) ayrılmadan hemen onu hibe ederse ve satıcı alıcıya itiraz etmezse; ya da bir köle satın alıp onu azat ederse 2116 İbn Ömer, Osman'la alışverişi yapınca satış geri çevrilmesin diye hemen geri dönüp evinden çıktı. Abdullah b. Ömer Bab 47Bir şey satın alıp, (taraflar) ayrılmadan hemen onu hibe ederse ve satıcı alıcıya itiraz etmezse; ya da bir köle satın alıp onu azat ederse 2117 Alışverişte aldatılan adama: "Alışveriş yaptığında: Aldatma yok! de." Abdullah b. Ömer Bab 48Alışverişte aldatmanın mekruh olanı 2118 Kâbe'ye karşı savaşmaya gelen ordu ilkleriyle sonlarıyla yere batırılır, sonra niyetlerine göre diriltilirler. Âişe Bab 49Pazarlar hakkında zikredilenler 2119 Kişinin cemaatle kıldığı namaz, çarşısında ve evinde kıldığı namazdan yirmi küsur derece fazladır. Ebû Hüreyre Bab 49Pazarlar hakkında zikredilenler 2120 Çarşıda "Ey Ebü'l-Kâsım!" diye seslenilince: Benim adımla adlanın, künyemle künyelenmeyin. Enes b. Mâlik Bab 49Pazarlar hakkında zikredilenler 2121 Bakî'de "Ey Ebü'l-Kâsım!" diyen adam "Seni kastetmedim" deyince: Benim adımla adlanın, künyemle künyelenmeyin. Enes Bab 49Pazarlar hakkında zikredilenler 2122 Peygamber torununu kucaklayıp öptü ve "Allah'ım! Onu sev, onu seveni de sev" buyurdu. Ebû Hüreyre ed-Devsî Bab 49Pazarlar hakkında zikredilenler 2123, 2124 Kervanlardan yiyecek alanların, onu satıldığı yere taşımadan aldıkları yerde satmalarına engel olunurdu. İbn Ömer Bab 49Pazarlar hakkında zikredilenler 2125 Peygamber Tevrat'ta da vasfedilmiştir: Kaba ve katı kalpli değildir, çarşılarda bağırıp çağıran değildir. Atâ b. Yesâr Bab 50Pazarda bağırıp çağırmanın mekruh oluşu 2126 Yiyecek satın alan kimse, onu tam olarak ölçüp almadıkça satmasın. Abdullah b. Ömer Bab 51Ölçmek satıcıya ve verene düşer 2127 Câbir babasının alacaklılarına hurmayı ölçüp borcu ödedi; hurması hiç eksilmemiş gibi kaldı. Câbir Bab 51Ölçmek satıcıya ve verene düşer 2128 Yiyeceğinizi ölçün, size bereketli kılınsın. Mikdâm b. Ma'dîkerib Bab 52Ölçmenin müstehap olanı 2129 İbrâhîm Mekke'yi harem kıldığı gibi ben de Medine'yi harem kıldım ve onun müddü ve sâ'ı hakkında dua ettim. Abdullah b. Zeyd Bab 53Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) sâı ve onların müddünün bereketi 2130 Allah'ım! Onların ölçeklerini bereketli kıl; sâ'larını ve müddlerini bereketli kıl. Enes b. Mâlik Bab 53Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) sâı ve onların müddünün bereketi 2131 Yiyeceği götürü satın alıp yüklerinin bulunduğu yere götürmeden satanlar Resûlullah zamanında dövülürdü. Abdullah b. Ömer Bab 54Yiyecek satışı ve ihtikâr hakkında zikredilenler 2132 Yiyeceği teslim almadan satmak, dirhemleri dirhemlerle satmaktır; yiyecek ise ertelenmiştir. İbn Abbâs Bab 54Yiyecek satışı ve ihtikâr hakkında zikredilenler 2133 Yiyecek satın alan kimse, onu teslim almadıkça satmasın. İbn Ömer Bab 54Yiyecek satışı ve ihtikâr hakkında zikredilenler 2134 Altın altınla ribâdır, ancak al-ver (peşin) olursa müstesna; buğday, hurma ve arpa da böyledir. Mâlik b. Evs Bab 54Yiyecek satışı ve ihtikâr hakkında zikredilenler 2135 Yasaklanan, yiyeceğin teslim alınmadan satılmasıdır; İbn Abbâs: "Her şeyin de onun gibi olduğunu düşünüyorum." İbn Abbâs Bab 55Yiyeceği teslim almadan önce satmak ve yanında olmayan şeyi satmak 2136 İbn Ömer: Yiyecek satın alan kimse, onu tam olarak ölçüp almadıkça satmasın. İbn Ömer Bab 55Yiyeceği teslim almadan önce satmak ve yanında olmayan şeyi satmak 2137 İbn Ömer: Götürü yiyecek alanlar, onu yüklerine götürmeden bulundukları yerde satarlarsa dövülürdü. İbn Ömer Bab 56Götürü (ölçmeden) yiyecek satın aldığında, onu kendi yerine götürmedikçe satmaması gerektiği görüşünde olan kimse ve bu konuda (uyanlara) verilen terbiye 2138 Ebû Bekir hicret için hazırladığı iki deveden birini sundu; Peygamber: "Onu bedeliyle aldım" buyurdu. Âişe Bab 57Bir mal ya da binek hayvanı satın alıp onu satıcının yanında bırakırsa ya da (o) teslim alınmadan önce ölürse 2139 Biriniz kardeşinin satışı üzerine satış yapmasın. Abdullah b. Ömer Bab 58Kişi kardeşinin satışı üzerine satış yapmaz ve kardeşinin pazarlığı üzerine pazarlık yapmaz; ta ki ona izin verinceye ya da (o pazarlığı) bırakıncaya kadar 2140 Kişi kardeşinin satışı üzerine satış yapmasın, kardeşinin dünürlüğü üzerine dünür olmasın. Ebû Hüreyre Bab 58Kişi kardeşinin satışı üzerine satış yapmaz ve kardeşinin pazarlığı üzerine pazarlık yapmaz; ta ki ona izin verinceye ya da (o pazarlığı) bırakıncaya kadar 2141 Peygamber muhtaç düşen adamın müdebber kölesini aldı ve "Bunu benden kim satın alır?" dedi. Câbir b. Abdullah Bab 59Artırmalı satış (müzâyede) 2142 Peygamber necşi (müşteriyi kızıştırmayı) yasakladı. Abdullah b. Ömer Bab 60Neceş (alma niyeti olmadan fiyatı artırmak) 2143 Resûlullah habelü'l-habele satışını yasakladı; bu, cahiliye halkının yaptığı bir satıştı. Abdullah b. Ömer Bab 61Garar (belirsizlik) satışı ve habelü'l-habele 2144 Resûlullah elbiseyi bakmadan atarak yapılan münâbezeyi ve bakmadan dokunarak yapılan mülâmeseyi yasakladı. Ebû Saîd Bab 62Mülâmese satışı 2145 İki giyiniş şekli ile limâs ve nibâz denen iki satış şekli yasaklandı. Ebû Hüreyre Bab 62Mülâmese satışı 2146 Resûlullah mülâmese ve münâbeze satışlarını yasakladı. Ebû Hüreyre Bab 63Münâbeze satışı 2147 Peygamber iki giyiniş şeklini ve iki satış şeklini, mülâmese ile münâbezeyi yasakladı. Ebû Saîd Bab 63Münâbeze satışı 2148 Deve ve koyunların sütünü memelerinde bekletmeyin; alan dilerse tutar, dilerse bir sâ' hurmayla geri verir. Ebû Hüreyre Bab 64Satıcının deveyi, sığırı, koyunu ve her hayvanı (memesinde süt biriksin diye) sağmadan bırakmasının yasaklanması 2149 Sütü bekletilmiş koyunu alıp geri veren onunla birlikte bir sâ' da versin. Abdullah b. Mes'ûd Bab 64Satıcının deveyi, sığırı, koyunu ve her hayvanı (memesinde süt biriksin diye) sağmadan bırakmasının yasaklanması 2150 Kervanları yolda karşılamayın, necş yapmayın, şehirli köylü adına satmasın, koyunların sütünü bekletmeyin. Ebû Hüreyre Bab 64Satıcının deveyi, sığırı, koyunu ve her hayvanı (memesinde süt biriksin diye) sağmadan bırakmasının yasaklanması 2151 Sütü bekletilmiş koyunu alıp sağan, beğenmezse sağdığı süt karşılığında bir sâ' hurma verir. Ebû Hüreyre Bab 65Dilerse musarrâtı geri verir; sağdığı süte karşılık da bir sâ' hurma (verir) 2152 Cariye üçüncü kez zina ederse kıldan bir ip karşılığında da olsa efendisi onu satsın. Ebû Hüreyre Bab 66Zina eden kölenin satışı 2153, 2154 Muhsan olmayan cariye zina ederse celde vurun; üçüncüde örülmüş bir ip karşılığında da olsa onu satın. Ebû Hüreyre ve Zeyd b. Hâlid Bab 66Zina eden kölenin satışı 2155 Kim Allah'ın Kitabı'nda olmayan bir şart koşarsa, yüz şart koşsa bile o bâtıldır. Âişe Bab 67Kadınlarla alışveriş 2156 Berîre'nin sahipleri velâyı şart koşunca Peygamber "Velâ ancak azat edenindir" buyurdu. Abdullah b. Ömer Bab 67Kadınlarla alışveriş 2157 Şehadet, namaz, zekât, dinleyip itaat ve her Müslümanın iyiliğini istemek üzere Resûlullah'a biat ettim. Cerîr Bab 68Şehirli, çöllü için ücretsiz satış yapabilir mi, ona yardım edebilir ya da öğüt verebilir mi? 2158 Kervanları yolda karşılamayın; şehirli köylü adına satış yapmasın, yani ona simsar olmasın. İbn Abbâs Bab 68Şehirli, çöllü için ücretsiz satış yapabilir mi, ona yardım edebilir ya da öğüt verebilir mi? 2159 Resûlullah şehirlinin köylü adına satış yapmasını yasakladı. Abdullah b. Ömer Bab 69Şehirlinin çöllü için ücretle satış yapmasını mekruh gören kimse 2160 Kişi kardeşinin satışı üzerine satın almasın; necş yapmayın; şehirli köylü adına satmasın. Ebû Hüreyre Bab 70Şehirli, çöllü için simsarlıkla satış yapmaz 2161 Şehirlinin köylü adına satış yapması bize yasaklandı. Enes b. Mâlik Bab 70Şehirli, çöllü için simsarlıkla satış yapmaz 2162 Peygamber kervanları yolda karşılamayı ve şehirlinin köylü adına satış yapmasını yasakladı. Ebû Hüreyre Bab 71Kervanları (pazara varmadan) karşılamanın yasaklanması 2163 "Şehirli köylü adına asla satış yapmasın" sözünün anlamı, ona simsar olmamasıdır. Tâvûs Bab 71Kervanları (pazara varmadan) karşılamanın yasaklanması 2164 Sütü bekletilmiş hayvanı alan bir sâ' ile geri versin; Peygamber malları yolda karşılamayı yasakladı. Abdullah b. Mes'ûd Bab 71Kervanları (pazara varmadan) karşılamanın yasaklanması 2165 Mallar pazara indirilinceye kadar onları yolda karşılamayın. Abdullah b. Ömer Bab 71Kervanları (pazara varmadan) karşılamanın yasaklanması 2166 Kervanları karşılayıp yiyecek alırdık; Peygamber onu yiyecek pazarına ulaştırmadan satmamızı yasakladı. Abdullah b. Ömer Bab 72Karşılamanın son sınırı 2167 Pazarın üst tarafında alınan yiyeceği taşımadan olduğu yerde satmalarını Resûlullah yasakladı. Abdullah b. Ömer Bab 72Karşılamanın son sınırı 2168 Onu al ve velâyı onlara şart koş; çünkü velâ ancak azat edenindir. Âişe Bab 73Satışta helal olmayan şartlar koşarsa 2169 Bu seni satın almaktan alıkoymasın; çünkü velâ ancak azat edenindir. Abdullah b. Ömer Bab 73Satışta helal olmayan şartlar koşarsa 2170 Buğdayı buğdayla, arpayı arpayla, hurmayı hurmayla satmak peşin olmadıkça ribâdır. Ömer Bab 74Hurmayı hurmayla satmak 2171 Resûlullah müzâbeneyi yasakladı: ağaçtaki hurmayı kuru hurmayla, kuru üzümü bağdaki üzümle ölçekle satmak. Abdullah b. Ömer Bab 75Kuru üzümü kuru üzümle ve yiyeceği yiyecekle satmak 2172, 2173 Müzâbene, meyveyi ölçekle "Artarsa benim, eksik çıkarsa aleyhime" diyerek satmaktır. Abdullah b. Ömer Bab 75Kuru üzümü kuru üzümle ve yiyeceği yiyecekle satmak 2174 Vallahi ondan almadıkça ayrılmayacaksın; altını altınla satmak peşin olmadıkça ribâdır. Mâlik b. Evs Bab 76Arpayı arpayla satmak 2175 Altını altınla, gümüşü gümüşle ancak eşit olarak satın; altını gümüşle dilediğiniz gibi satın. Ebû Bekre Bab 77Altını altınla satmak 2176 Altın altınla misli misline, gümüş gümüşle misli misline satılır. Abdullah b. Ömer Bab 78Gümüşü gümüşle satmak 2177 Altını altınla ancak misli misline satın; bunlardan hazır olmayanı hazır olanla satmayın. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 78Gümüşü gümüşle satmak 2178, 2179 İbn Abbâs: Üsâme bana Peygamber'in "Ribâ ancak vadeli satıştadır" buyurduğunu haber verdi. Ebû Sâlih ez-Zeyyât Bab 79Dinarı dinarla veresiye satmak 2180, 2181 Resûlullah altının gümüş karşılığında veresiye satılmasını yasakladı. Ebü'l-Minhâl Bab 80Gümüşü altınla veresiye satmak 2182 Peygamber altını gümüşle, gümüşü altınla dilediğimiz gibi satın almamızı emretti. Ebû Bekre Bab 81Altını gümüşle peşin (elden ele) satmak 2183, 2184 Meyveyi olgunluğu belirinceye kadar satmayın; ağaçtaki meyveyi kuru hurmayla satmayın. Abdullah b. Ömer Bab 82Müzâbene satışı; bu, (ağaçtaki) meyveyi kuru hurmayla ve kuru üzümü asmadaki üzümle satmaktır; ve arâyâ satışı 2185 Müzâbene, ağaçtaki hurmayı kuru hurmayla ve bağdaki üzümü kuru üzümle ölçekle satın almaktır. Abdullah b. Ömer Bab 82Müzâbene satışı; bu, (ağaçtaki) meyveyi kuru hurmayla ve kuru üzümü asmadaki üzümle satmaktır; ve arâyâ satışı 2186 Resûlullah müzâbeneyi, yani ağaç başındaki hurmayı kuru hurmayla almayı ve muhâkaleyi yasakladı. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 82Müzâbene satışı; bu, (ağaçtaki) meyveyi kuru hurmayla ve kuru üzümü asmadaki üzümle satmaktır; ve arâyâ satışı 2187 Peygamber muhâkale ve müzâbeneyi yasakladı. İbn Abbâs Bab 82Müzâbene satışı; bu, (ağaçtaki) meyveyi kuru hurmayla ve kuru üzümü asmadaki üzümle satmaktır; ve arâyâ satışı 2188 Resûlullah arıyye sahibine onu tahminle satmasına ruhsat verdi. Zeyd b. Sâbit Bab 82Müzâbene satışı; bu, (ağaçtaki) meyveyi kuru hurmayla ve kuru üzümü asmadaki üzümle satmaktır; ve arâyâ satışı 2189 Arâyâ dışında olgunlaşmamış hurmadan hiçbir şey ancak dinar ve dirhem karşılığında satılır. Câbir Bab 83Hurma ağaçlarının başındaki meyveyi altın ve gümüş karşılığında satmak 2190 Peygamber beş vesk ya da beş veskten az miktarda arâyâ satışına ruhsat verdi. Ebû Hüreyre Bab 83Hurma ağaçlarının başındaki meyveyi altın ve gümüş karşılığında satmak 2191 Resûlullah ağaçtaki meyvenin kuru hurmayla satılmasını yasakladı, ariyyenin tahminiyle satılmasına ruhsat verdi. Sehl b. Ebû Hasme Bab 83Hurma ağaçlarının başındaki meyveyi altın ve gümüş karşılığında satmak 2192 Resûlullah arâyânın, tahminiyle ölçek karşılığında satılmasına ruhsat verdi. Abdullah b. Ömer, Zeyd b. Sâbit'ten Bab 84Arâyânın açıklanması 2193 Meyvenin olgunluğu belli oluncaya kadar alışveriş yapmasınlar. Zeyd b. Sâbit Bab 85Meyveleri olgunlaştıkları belli olmadan önce satmak 2194 Resûlullah meyvelerin olgunlukları belli oluncaya kadar satılmasını yasakladı; satıcıyı da alıcıyı da men etti. Abdullah b. Ömer Bab 85Meyveleri olgunlaştıkları belli olmadan önce satmak 2195 Resûlullah hurma ağacının meyvesinin renk verinceye kadar satılmasını yasakladı. Enes Bab 85Meyveleri olgunlaştıkları belli olmadan önce satmak 2196 Peygamber meyvenin alacalanıncaya, yani kızarıp sararıp yenecek hale gelinceye kadar satılmasını yasakladı. Câbir b. Abdullah Bab 85Meyveleri olgunlaştıkları belli olmadan önce satmak 2197 Peygamber meyvenin olgunluğu belli oluncaya, hurmanın da kızarıp ya da sararıncaya kadar satılmasını yasakladı. Enes b. Mâlik Bab 86Hurma ağaçlarını (meyveleri) olgunlaştıkları belli olmadan önce satmak 2198 Allah meyveyi alıkoyarsa, biriniz kardeşinin malını ne karşılığında alır? Enes b. Mâlik Bab 87Meyveleri olgunlaştıkları belli olmadan önce satar da sonra onlara bir âfet isabet ederse (zarar) satıcıya aittir 2199 Olgunluğu belli oluncaya kadar meyveyi alıp satmayın; ağaçtaki meyveyi kuru hurma karşılığında da satmayın. İbn Şihâb Bab 87Meyveleri olgunlaştıkları belli olmadan önce satar da sonra onlara bir âfet isabet ederse (zarar) satıcıya aittir 2200 Peygamber bir Yahudiden vadeli olarak yiyecek satın aldı ve zırhını ona rehin verdi. Âişe Bab 88Yiyeceği vadeli satın almak 2201, 2202 Böyle yapma; karışık hurmayı dirhemle sat, sonra dirhemlerle cenîb hurma satın al. Ebû Saîd el-Hudrî ve Ebû Hüreyre Bab 89Hurmayı ondan daha iyi bir hurmayla değiştirmek isterse 2203 Aşılanmış olarak satılan hurma ağacının meyvesi anılmamışsa meyve onu aşılayanındır; köle ve ekin de böyledir. İbn Ömer'in azatlısı Nâfi' Bab 90Aşılanmış hurma ağaçlarını ya da ekili bir araziyi satan veya kiraya veren kimse 2204 Kim aşılanmış hurma ağacı satarsa meyvesi satıcınındır; ancak alıcı şart koşarsa başka. Abdullah b. Ömer Bab 90Aşılanmış hurma ağaçlarını ya da ekili bir araziyi satan veya kiraya veren kimse 2205 Resûlullah müzâbeneyi, yani bahçe meyvesini ölçekle kuru hurma, kuru üzüm ya da yiyecek karşılığında satmayı yasakladı. Abdullah b. Ömer Bab 91Ekini ölçekle yiyecek karşılığında satmak 2206 Hurma ağacını aşılayıp sonra ağacın kendisini satan kimse için meyve aşılayanındır; ancak alıcı onu şart koşarsa başka. Abdullah b. Ömer Bab 92Hurma ağacını kökü ile birlikte satmak 2207 Resûlullah muhâkaleyi, muhâdarayı, mülâmeseyi, münâbezeyi ve müzâbeneyi yasakladı. Enes b. Mâlik Bab 93Muhâdara satışı 2208 Allah meyveyi alıkoyarsa kardeşinin malını ne karşılığında helal sayarsın? Enes Bab 93Muhâdara satışı 2209 Peygamber hurma özü yerken: Ağaçlardan bir ağaç vardır ki mümin adam gibidir; o hurma ağacıdır. Abdullah b. Ömer Bab 94Hurma göbeğinin (cummâr) satışı ve yenmesi 2210 Ebû Taybe Resûlullah'a hacamat yaptı; ona bir sâ' hurma verilmesini ve haracının hafifletilmesini emretti. Enes b. Mâlik Bab 95Şehirlerin işini alışverişte, kiralamada, ölçek ve tartıda kendi aralarında bilinen örfe göre yürüten ve onların geleneklerini niyetlerine ve meşhur yollarına göre değerlendiren kimse 2211 Sen ve oğulların, size yetecek olanı örfe uygun şekilde alın. Âişe Bab 95Şehirlerin işini alışverişte, kiralamada, ölçek ve tartıda kendi aralarında bilinen örfe göre yürüten ve onların geleneklerini niyetlerine ve meşhur yollarına göre değerlendiren kimse 2212 Yetimin velisi fakirse onun malından örfe uygun şekilde yer. Âişe Bab 95Şehirlerin işini alışverişte, kiralamada, ölçek ve tartıda kendi aralarında bilinen örfe göre yürüten ve onların geleneklerini niyetlerine ve meşhur yollarına göre değerlendiren kimse 2213 Resûlullah bölünmemiş her malda şuf'a hakkı tanıdı; sınırlar belirlenip yollar ayrılınca şuf'a yoktur. Câbir Bab 96Ortağın ortağına satışı 2214 Peygamber bölünmemiş her malda şuf'a ile hükmetti. Câbir b. Abdullah Bab 97Arazi, ev ve malları bölünmemiş ortak hâlde satmak 2214b Ma'mer ve Hişâm tarikleri: Şuf'a bölünmemiş her şeyde hükmedildi. Câbir b. Abdullah Bab 97Arazi, ev ve malları bölünmemiş ortak hâlde satmak 2215 Mağaraya sığınan üç kişi yaptıkları en faziletli amelle dua edince kaya üzerlerinden kaldırıldı. Abdullah b. Ömer Bab 98Başkası için onun izni olmadan bir şey satın alır da o razı olursa 2216 Peygamber koyun süren müşrik bir adama "Satış mı, bağış mı?" diye sordu ve ondan bir koyun satın aldı. Abdurrahman b. Ebû Bekir Bab 99Müşriklerle ve harbîlerle alışveriş 2217 İbrâhîm Sâre ile hicret etti; zorba kral ona el uzatamadı ve hizmet için ona Hâcer'i verdi. Ebû Hüreyre Bab 100Harbîden köle satın almak, onu hibe etmek ve azat etmek 2218 Çocuk yatak sahibinindir; zina edene de taş vardır. Âişe Bab 100Harbîden köle satın almak, onu hibe etmek ve azat etmek 2219 Abdurrahman b. Avf'ın uyarısına Süheyb: Babamdan başkasına nispet etmem; fakat ben küçükken kaçırıldım, dedi. Sa'd'ın babası Bab 100Harbîden köle satın almak, onu hibe etmek ve azat etmek 2220 Geçmişte yaptığın hayırlar üzere Müslüman oldun. Hakîm b. Hizâm Bab 100Harbîden köle satın almak, onu hibe etmek ve azat etmek 2221 Ölmüş koyunun derisinden faydalansaydınız ya! Yalnızca onu yemek haram kılındı. Abdullah b. Abbâs Bab 101Tabaklanmadan önce leş derileri 2222 Meryem oğlu aranıza adaletli bir hâkim olarak inecek; haçı kıracak, domuzu öldürecek, cizyeyi kaldıracak. Ebû Hüreyre Bab 102Domuzu öldürmek 2223 Şarap satan birini duyan Ömer: Allah onu kahretsin! Yahudiler de haram kılınan iç yağlarını eritip sattılar, dedi. Abdullah b. Abbâs Bab 103Leşin iç yağı eritilmez ve yağı satılmaz 2224 Allah Yahudileri kahretsin; iç yağları haram kılınınca onu satıp bedelini yediler. Ebû Hüreyre Bab 103Leşin iç yağı eritilmez ve yağı satılmaz 2225 Kim bir resim yaparsa Allah ona, içine ruh üfleyinceye kadar azap eder; o ise asla ruh üfleyemeyecektir. Saîd b. Ebü'l-Hasen Bab 104Ruh taşımayan resimlerin satışı ve bunun mekruh olanı 2226 Bakara sûresinin son âyetleri inince Peygamber: Şarap ticareti haram kılındı, buyurdu. Âişe Bab 105Şarap ticaretinin haram kılınması 2227 Kıyamet günü hasmı olduğum üç kişi: Ahdini bozan, hür insanı satıp parasını yiyen ve işçinin ücretini vermeyen. Ebû Hüreyre Bab 106Hür bir insanı satanın günahı 2228 Esirler arasındaki Safiyye önce Dihye el-Kelbî'ye düştü, sonra Peygamber'e geçti. Enes Bab 108Köleleri ve hayvanı hayvanla veresiye satmak 2229 Allah'ın çıkmasını yazdığı hiçbir can yoktur ki mutlaka çıkacak olmasın. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 109Köle satışı 2230 Peygamber müdebberi sattı. Câbir Bab 110Müdebber kölenin satışı 2231 Resûlullah müdebber köleyi sattı. Câbir b. Abdullah Bab 110Müdebber kölenin satışı 2232, 2233 Zina eden cariyeye celde vurun; üçüncü ya da dördüncüden sonra onu satın. Zeyd b. Hâlid ve Ebû Hüreyre Bab 110Müdebber kölenin satışı 2234 Cariye üçüncü kez zina eder de zinası sabit olursa, kıldan bir ip karşılığında da olsa onu satsın. Ebû Hüreyre Bab 110Müdebber kölenin satışı 2235 Hayber'de Safiyye'yi kendisi için seçen Resûlullah, Sedd-i Ravhâ'da onunla evlendi ve hays ile velime verdi. Enes b. Mâlik Bab 111Cariyeyi istibrâ etmeden önce onunla yolculuğa çıkabilir mi? 2236 Allah ve Resûlü şarabın, leşin, domuzun ve putların satışını haram kıldı. Câbir b. Abdullah Bab 112Leş ve putların satışı 2237 Resûlullah köpek parasını, fahişe kazancını ve kâhin ücretini yasakladı. Ebû Mes'ûd el-Ensârî Bab 113Köpeğin parası 2238 Resûlullah kan ve köpek parasını, cariyenin kazancını yasakladı; dövme yapana, faiz yiyene ve resim yapana lanet etti. Avn b. Ebû Cuhayfe Bab 113Köpeğin parası