Bölüm 41

Diyetler

102 hadis No 4494 - 4595
كتاب الديات

Hadisler

4494 Kurayza ve Nadîr arasındaki eşitsiz kan bedeli üzerine "aralarında adaletle hükmet" âyeti indi; adalet cana candır. Abdullah b. Abbâs Bab 1644Cana can (kısas) hakkında 4495 O senin yerine suç işlemiş olmaz, sen de onun yerine suç işlemiş olmazsın. Ebû Rimse Bab 1645Kişi kardeşinin veya babasının suçundan dolayı sorumlu tutulmaz 4496 Öldürme veya yaralamaya uğrayan üç şeyden birini seçer: ya kısas yapar ya affeder ya da diyet alır. Ebû Şüreyh el-Huzâî Bab 1646İmamın kan davasında affı emretmesi 4497 Peygamber'e kısas gerektiren bir dava getirildiğinde mutlaka affı emrederdi. Enes b. Mâlik Bab 1646İmamın kan davasında affı emretmesi 4498 Eğer o doğru söylüyorsa ve sen onu öldürürsen ateşe girersin; katil kayışını sürükleyerek çıktı. Ebû Hüreyre Bab 1646İmamın kan davasında affı emretmesi 4499 Eğer onu affedersen, o hem kendi günahını hem de maktulün günahını yüklenir. Vâil b. Hucr Bab 1646İmamın kan davasında affı emretmesi 4500 Yahyâ b. Saîd'in Câmi' b. Matar'dan rivayeti: Affedersen o, kendi ve maktulün günahını yüklenir. Bab 1646İmamın kan davasında affı emretmesi 4501 Habeşli katil hakkında: Eğer onu öldürürse onun gibi olur; onu salıver, kendi günahını ve maktulün günahını yüklenir. Vâil b. Hucr Bab 1646İmamın kan davasında affı emretmesi 4502 Osman kuşatılmışken: Müslümanın kanı ancak üç şeyden biriyle helal olur; beni ne sebeple öldürüyorlar? Ebû Ümâme b. Sehl şöyle anlattı: Bab 1646İmamın kan davasında affı emretmesi 4503 Muhallim b. Cessâme kıssası: Ey Uyeyne! Diyeti kabul etmez misin? Allah'ım! Muhallim'i bağışlama! Ziyâd b. Sa'd b. Dumeyre es-Sülemî, babasından -Mûsâ rivayetinde: ve dedesinden- Bab 1646İmamın kan davasında affı emretmesi 4504 Bu sözümden sonra kimin bir yakını öldürülürse, ailesi ya diyeti alır ya da kısas yapar. Ebû Şüreyh el-Ka'bî Bab 1647Kasten öldürülenin velisinin diyet alması 4505 Kimin bir yakını öldürülürse ya diyet alır ya kısas yapılır; Ebû Şâh'a yazın. Ebû Hüreyre Bab 1647Kasten öldürülenin velisinin diyet alması 4506 Kâfire karşılık mü'min öldürülmez; bir mü'mini kasten öldüren maktulün velîlerine teslim edilir. Amr b. Şuayb, babasından, o da dedesinden Bab 1647Kasten öldürülenin velisinin diyet alması 4507 Diyeti aldıktan sonra katili öldüreni affetmem. Câbir b. Abdullah Bab 1648Diyeti aldıktan sonra öldüren kimse 4508 Yahudi kadının zehirli koyunu: Allah seni buna musallat edecek değildi; onu öldürmeyelim mi? Hayır. Enes b. Mâlik Bab 1649Bir adama zehir içiren veya yediren ve onun ölmesine sebep olan kimseye kısas uygulanır mı? 4509 Yahudi kadın Peygamber'e zehirli koyun hediye etti; Peygamber ona ilişmedi. Ebû Hüreyre Bab 1649Bir adama zehir içiren veya yediren ve onun ölmesine sebep olan kimseye kısas uygulanır mı? 4510 Elimdeki şu ön kol bana haber verdi; eğer peygamberse ona asla zarar vermez dedim. İbn Şihâb Bab 1649Bir adama zehir içiren veya yediren ve onun ölmesine sebep olan kimseye kısas uygulanır mı? 4511 Ebû Seleme (mürsel): Bişr b. el-Berâ ölünce zehirleyen Yahudi kadın Resûlullah'ın emriyle öldürüldü. Ebû Seleme şöyle anlattı: Bab 1649Bir adama zehir içiren veya yediren ve onun ölmesine sebep olan kimseye kısas uygulanır mı? 4512 Hayber'de yediğim lokmanın acısını hep hissediyorum; işte şimdi şah damarımı kesme zamanıdır. Ebû Hüreyre Bab 1649Bir adama zehir içiren veya yediren ve onun ölmesine sebep olan kimseye kısas uygulanır mı? 4513 Ümmü Mübeşşir: Oğlum hakkında ancak zehirli koyundan şüphe ediyorum; Peygamber: Ben de kendim hakkında ancak ondan. Ka'b b. Mâlik Bab 1649Bir adama zehir içiren veya yediren ve onun ölmesine sebep olan kimseye kısas uygulanır mı? 4514 Ümmü Mübeşşir tariki: Bişr b. el-Berâ ölünce zehirleyen Yahudi kadın öldürüldü. Bab 1649Bir adama zehir içiren veya yediren ve onun ölmesine sebep olan kimseye kısas uygulanır mı? 4515 Kim kölesini öldürürse onu öldürürüz; kim kölesinin burnunu keserse onun burnunu keseriz. Semure b. Cündeb Bab 1650Kölesini öldüren veya ona müsle yapan (uzuvlarını kesen) kimseye kısas uygulanır mı? 4516 Hişâm tariki: Kim kölesini hadım ederse onu hadım ederiz. Bab 1650Kölesini öldüren veya ona müsle yapan (uzuvlarını kesen) kimseye kısas uygulanır mı? 4517 İbn Ebû Arûbe tariki: Hasan bu hadisi unuttu; hür kimse köle karşılığında öldürülmez derdi. Bab 1650Kölesini öldüren veya ona müsle yapan (uzuvlarını kesen) kimseye kısas uygulanır mı? 4518 Hasan el-Basrî: Hür kimseye köle karşılığında kısas uygulanmaz. Hasan el-Basrî Bab 1650Kölesini öldüren veya ona müsle yapan (uzuvlarını kesen) kimseye kısas uygulanır mı? 4519 Kıskanıp kölesinin uzvunu kesen efendiye karşı Peygamber köleye: Git, sen hürsün, buyurdu. Amr b. Şuayb, babasından, o da dedesinden Bab 1650Kölesini öldüren veya ona müsle yapan (uzuvlarını kesen) kimseye kısas uygulanır mı? 4520 Sizden elli kişi onlardan bir adam aleyhine yemin eder, o da ipiyle birlikte teslim edilir. Sehl b. Ebû Hasme ve Râfi' b. Hadîc Bab 1651Kasâme 4521 Ya arkadaşınızın diyetini öderler ya da kendilerine savaş ilan edilir. Sehl b. Ebû Hasme ve kavminin büyüklerinden bazı adamlar Bab 1651Kasâme 4522 Resûlullah Benî Nasr b. Mâlik'ten bir adamı kasâme ile kısas olarak öldürdü. Amr b. Şuayb Bab 1651Kasâme 4523 Peygamber maktulün kanını heder etmek istemedi; diyetini sadaka develerinden yüz deve olarak ödedi. Sehl b. Ebû Hasme Bab 1652Kasâme ile kısasın terk edilmesi hakkında 4524 Arkadaşınızın öldürülmesine şahitlik edecek iki şahidiniz var mı? Râfi' b. Hadîc Bab 1652Kasâme ile kısasın terk edilmesi hakkında 4525 Abdurrahman b. Bucayd: Vallahi Sehl hadiste yanıldı; Resûlullah Yahudilere diyeti ödeyin diye yazdı. Abdurrahman b. Bucayd Bab 1652Kasâme ile kısasın terk edilmesi hakkında 4526 Maktul aralarında bulunduğu için Resûlullah diyeti Yahudilerin üzerine yükledi. Ebû Seleme b. Abdurrahman ve Süleymân b. Yesâr, Ensâr'dan bazı adamlardan Bab 1652Kasâme ile kısasın terk edilmesi hakkında 4527 Başı iki taş arasında ezilmiş kız başıyla işaret etti; Yahudinin de başı taşlarla ezildi. Enes b. Mâlik Bab 1653Katile kısas uygulanır 4528 Ensârlı kızı ziyneti için öldürüp kuyuya atan Yahudi ölünceye kadar taşlandı. Enes b. Mâlik Bab 1653Katile kısas uygulanır 4529 Falan mı seni öldürdü? Kız başıyla evet dedi; Yahudi iki taş arasında öldürüldü. Enes b. Mâlik Bab 1653Katile kısas uygulanır 4530 Müminlerin kanları birbirine denktir; mümin kâfir karşılığında öldürülmez. Kays b. Abbâd şöyle anlattı: Bab 1654Müslümana kâfirden dolayı kısas uygulanır mı? 4531 Amr b. Şuayb tariki: Müslümanların en uzaktakisi de onlar adına eman verir. Amr b. Şuayb, babasından, o da dedesinden Bab 1654Müslümana kâfirden dolayı kısas uygulanır mı? 4532 Karısının yanında bir adam bulan onu öldürür mü? Hayır. Efendinizin ne dediğini dinleyin! Ebû Hüreyre Bab 1655Ailesiyle birlikte bir adam bulan kimse onu öldürebilir mi? 4533 Karımın yanında bir adam bulsam dört şahit getirinceye kadar ona mühlet mi vereyim? Evet. Ebû Hüreyre Bab 1655Ailesiyle birlikte bir adam bulan kimse onu öldürebilir mi? 4534 Ebû Cehm'in başını yardığı adamın yakınları kısas istedi; Peygamber mal verip onları razı etti. Âişe Bab 1656Elinde hata ile bir yaralanma meydana gelen (zekât) görevlisi 4535 Kızın başını taşla ezen Yahudi itiraf etti; Peygamber onun başının da taşlarla ezilmesini emretti. Enes b. Mâlik Bab 1657Demir dışındaki bir şeyle kısas 4536 Resûlullah urcûnla yaraladığı adama: Gel, kısas al! buyurdu; adam: Hayır, affettim, dedi. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 1658Vuruştan dolayı kısas ve emîrin kendisinden kısas aldırması 4537 Ömer: Memurlarımı derilerinizi dövsünler diye göndermedim; Resûlullah'ın kendi nefsinden kısas aldırdığını gördüm. Ebû Firâs şöyle anlattı: Bab 1658Vuruştan dolayı kısas ve emîrin kendisinden kısas aldırması 4538 Kısas hakkı olanlar en yakından başlayarak sırasıyla el çekmelidir; affeden kadın olsa bile. Âişe Bab 1659Kadınların kan (davasını) affetmesi 4539 Taş atışmasında kimin elinden olduğu belirsiz öldürülen hatadır; kasten öldürülende kısas vardır. Tâvûs Bab 1660Bir topluluk arasında kim olduğu bilinmeyen (bir kargaşada) öldürülen kimse 4540 Süleymân b. Kesîr tarikiyle İbn Abbâs: Taş atışmasında faili belirsiz öldürülen hatadır. Bab 1660Bir topluluk arasında kim olduğu bilinmeyen (bir kargaşada) öldürülen kimse 4541 Hata ile öldürülenin diyeti yüz devedir: Otuz bint mahâd, otuz bint lebûn, otuz hıkka ve on ibn lebûn. Amr b. Şuayb, babasından, o da dedesinden Bab 1661Diyet ne kadardır? 4542 Develer pahalanınca Ömer diyeti altın sahiplerine bin dinar, gümüş sahiplerine on iki bin dirhem olarak belirledi. Amr b. Şuayb, babasından, o da dedesinden Bab 1661Diyet ne kadardır? 4543 Atâ: Resûlullah diyette deve sahiplerine yüz deve, sığır sahiplerine iki yüz sığır hükmetti. Atâ b. Ebû Rebâh Bab 1661Diyet ne kadardır? 4544 Câbir (Ebû Tümeyle tariki): Resûlullah diyeti belirledi; yiyecek sahiplerine de hatırlanmayan bir miktar. Bab 1661Diyet ne kadardır? 4545 Hata diyetinde yirmi hıkka, yirmi cezea, yirmi bint mahâd, yirmi bint lebûn ve yirmi ibn mahâd vardır. Abdullah b. Mes'ûd Bab 1661Diyet ne kadardır? 4546 Benî Adî'den öldürülen adamın diyetini Peygamber on iki bin olarak belirledi. Abdullah b. Abbâs Bab 1661Diyet ne kadardır? 4547 Kamçı ve sopa ile olan kasta benzer hatanın diyeti, kırkı gebe olmak üzere yüz devedir. Abdullah b. Amr Bab 1662Kasta benzer hata diyeti 4548 Vüheyb'in Hâlid'den rivayeti: Kasta benzer hatanın diyeti kırkı gebe yüz devedir. Bab 1662Kasta benzer hata diyeti 4549 İbn Ömer: Resûlullah fetih günü Kâbe'nin basamağı üzerinde hutbe okudu. Bab 1662Kasta benzer hata diyeti 4550 Ömer kasta benzer öldürmede otuz hıkka, otuz cezea ve kırk gebe deve hükmetti. Mücâhid Bab 1662Kasta benzer hata diyeti 4551 Ali: Kasta benzer öldürmede diyet üç kısımdır: Otuz üç hıkka, otuz üç cezea ve otuz dört gebe deve. Ali Bab 1662Kasta benzer hata diyeti 4552 Abdullah b. Mes'ûd: Kasta benzer öldürmede yirmi beşer hıkka, cezea, bint lebûn ve bint mahâd. Abdullah b. Mes'ûd Bab 1662Kasta benzer hata diyeti 4553 Ali: Hata ile öldürmede diyet dört kısımdır: Yirmi beşer hıkka, cezea, bint lebûn ve bint mahâd. Ali Bab 1662Kasta benzer hata diyeti 4554 Osman ve Zeyd b. Sâbit: Ağırlaştırılmış diyette kırk gebe cezea, otuz hıkka ve otuz bint lebûn vardır. Osman b. Affân ile Zeyd b. Sâbit'ten şöyle rivayet edildi: Bab 1662Kasta benzer hata diyeti 4555 Saîd b. el-Müseyyeb tarikiyle Zeyd b. Sâbit: Ağırlaştırılmış diyette kırk gebe cezea vardır. Bab 1662Kasta benzer hata diyeti 4556 Parmaklar eşittir; her biri için onar deve. Ebû Mûsâ Bab 1664Uzuvların diyetleri 4557 Ebû Mûsâ: Parmaklar eşittir. Onar deve mi? dedim; Evet, buyurdu. Ebû Mûsâ el-Eş'arî Bab 1664Uzuvların diyetleri 4558 Bu ve bu eşittir: Başparmak ile serçe parmağı. Abdullah b. Abbâs Bab 1664Uzuvların diyetleri 4559 Parmaklar eşittir, dişler de eşittir; ön diş ile azı dişi eşittir. Abdullah b. Abbâs Bab 1664Uzuvların diyetleri 4560 Dişler eşittir, parmaklar da eşittir. Abdullah b. Abbâs Bab 1664Uzuvların diyetleri 4561 Resûlullah ellerin ve ayakların parmaklarını (diyette) eşit tuttu. Abdullah b. Abbâs Bab 1664Uzuvların diyetleri 4562 Peygamber sırtını Kâbe'ye dayamış hâlde: Parmaklarda onar deve vardır. Amr b. Şuayb, babasından, o da dedesinden Bab 1664Uzuvların diyetleri 4563 Dişlerde beşer deve vardır. Amr b. Şuayb, babasından, o da dedesinden Bab 1664Uzuvların diyetleri 4564 Resûlullah hata diyetini develerin fiyatına göre takdir ederdi; katil hiçbir şeye vâris olmaz. Amr b. Şuayb, babasından, o da dedesinden Bab 1664Uzuvların diyetleri 4565 Kasta benzer öldürmenin diyeti, kasıtlı öldürmeninki gibi ağırdır; ancak faili öldürülmez. Amr b. Şuayb, babasından, o da dedesinden Bab 1664Uzuvların diyetleri 4566 Kemiği açığa çıkaran (mûdıha) yaralarda beş deve diyet vardır. Abdullah b. Amr Bab 1664Uzuvların diyetleri 4567 Yerinde duran fakat görmeyen göz için diyetin üçte biri ile hüküm verdi. Amr b. Şuayb, babasından, o da dedesinden Bab 1664Uzuvların diyetleri 4568 Mugîre: Bedevîlerin seci'i gibi bir seci mi? Peygamber ceninin diyeti olarak gurreye hükmetti. Mugîre b. Şu'be Bab 1665Ceninin diyeti 4569 Mugîre (Cerîr tariki): Öldürülen kadının diyetini öldüren kadının asabesine, cenin için de gurre yükledi. Bab 1665Ceninin diyeti 4570 Ömer cenin düşürme hakkında istişare etti; Mugîre ile Muhammed b. Mesleme gurre hükmüne şahitlik etti. Misver b. Mahreme Bab 1665Ceninin diyeti 4571 Vüheyb'in Hişâm'dan rivayeti: Ömer cenin düşürme hakkında istişare etti, Mugîre gurreye şahitlik etti. Bab 1665Ceninin diyeti 4572 Hamel b. Mâlik: Biri diğerine mistahla vurup onu ve ceninini öldürdü; ceninine gurre ile hükmetti. Abdullah b. Abbâs, Ömer'den Bab 1665Ceninin diyeti 4573 Ömer: Allahu ekber! Cenin hakkındaki bu hükmü işitmeseydik, başkasıyla hüküm verecektik. Tâvûs şöyle anlattı: Bab 1665Ceninin diyeti 4574 Câhiliye seci'i ve kâhinliği mi bu? Çocuk için bir gurre öde. Abdullah b. Abbâs, Hamel b. Mâlik kıssası hakkında Bab 1665Ceninin diyeti 4575 Öldürülen kadının diyeti âkileye yüklendi; onun mirası ise kocasına ve çocuğunadır. Câbir b. Abdullah Bab 1665Ceninin diyeti 4576 Hüzeylli iki kadından biri diğerini taşla öldürdü; Peygamber: Bu ancak kâhinlerin kardeşlerindendir. Ebû Hüreyre Bab 1665Ceninin diyeti 4577 Aleyhine gurre hükmedilen kadın ölünce mirası oğullarına, diyet ise asabesine verildi. Ebû Hüreyre bu kıssa hakkında Bab 1665Ceninin diyeti 4578 Düşük için beş yüz koyun kıldı ve o gün taş fırlatmayı yasakladı. Büreyde b. el-Husayb Bab 1665Ceninin diyeti 4579 Cenin için köle veya cariye ya da at veya katır olarak bir gurre ile hüküm verdi. Ebû Hüreyre Bab 1665Ceninin diyeti 4580 Şa'bî: Gurre (cenin diyeti) beş yüz dirhemdir. Şa'bî Bab 1665Ceninin diyeti 4581 Öldürülen mükâtebe, ödediği kısım oranında hür diyeti, kalanı oranında köle diyeti ödenir. Abdullah b. Abbâs Bab 1666Mükâtebin diyeti hakkında 4582 Mükâteb diyete hak kazanır veya mirasa vâris olursa, azat edilmiş kısmı oranında vâris olur. Abdullah b. Abbâs Bab 1666Mükâtebin diyeti hakkında 4583 Muâhedin diyeti, hürün diyetinin yarısıdır. Amr b. Şuayb, babasından, o da dedesinden Bab 1667Zimmînin diyeti hakkında 4584 Elini senin ağzına koysun da aygır gibi onu çiğneyesin mi istiyorsun? Ya'lâ b. Ümeyye Bab 1668Bir adamla dövüşen ve onu kendinden uzaklaştıran adam hakkında 4585 Ya'lâ b. Ümeyye (Hüşeym tariki): İstersen elini ısırması için ona teslim et, sonra onun ağzından çek. Bab 1668Bir adamla dövüşen ve onu kendinden uzaklaştıran adam hakkında 4586 Kim tıp bilgisi bilinmediği hâlde tabiplik yaparsa, verdiği zararı tazmin eder. Amr b. Şuayb, babasından, o da dedesinden Bab 1669Tıptan anlamadığı bilindiği hâlde tabiplik yapıp zarar veren kimse hakkında 4587 Tabipliği bilinmeyen bir tabip bir topluluğu tedavi edip zarar verirse, zararı tazmin eder. Abdülazîz b. Ömer b. Abdülazîz şöyle anlattı: Bab 1669Tıptan anlamadığı bilindiği hâlde tabiplik yapıp zarar veren kimse hakkında 4588 Kasta benzer hata, kırbaç ve sopa ile olandır; diyeti kırkı gebe olmak üzere yüz devedir. Abdullah b. Amr Bab 1670Kasta benzer hata diyeti hakkında 4589 Vüheyb tarikiyle: Kırbaç ve sopa ile olan kasta benzer hatada yüz deve diyet vardır. Bab 1670Kasta benzer hata diyeti hakkında 4590 Fakirlerin kölesi zenginlerin kölesinin kulağını kesti; fakir olduklarından ona bir şey yüklemedi. İmrân b. Husayn Bab 1671Fakirlere ait olan kölenin işlediği suç hakkında 4591 Karışıklıkta öldürülenin diyeti hata diyetidir; kasten öldürülende kısas vardır. Abdullah b. Abbâs Bab 1672Bir topluluk arasında körü körüne (bir kargaşada) öldüren kimse hakkında 4592 Hayvanın ayağıyla verdiği zarar hederdir. Ebû Hüreyre Bab 1673Ayağıyla tepen hayvan hakkında 4593 Hayvanın yaralaması, maden ve kuyu hederdir; rikâzda beşte bir vardır. Ebû Hüreyre Bab 1674Hayvanın, madenin ve kuyunun (sebep olduğu zarar) heder (tazminatsız)dır 4594 Ateşin verdiği zarar hederdir. Ebû Hüreyre Bab 1675Yayılıp başkasına geçen ateş hakkında 4595 Allah'ın kulları arasında öyleleri vardır ki Allah adına yemin etse, Allah onun yeminini yerine getirir. Enes b. Mâlik Bab 1676Dişten dolayı kısas