Bölüm 37
Kıyametin Vasfı, Rekâik ve Vera'
كتاب صفة القيامة والرقائق والورع عن رسول الله صلى الله
Hadisler
2415
Rabbi kıyamet günü herkesle, aralarında bir tercüman olmaksızın konuşacaktır.
Adî b. Hâtim
Bab 1Kıyamet
2416
Âdemoğlunun ayakları kıyamet günü beş şeyden sorulmadıkça Rabbinin huzurundan ayrılmaz.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 1Kıyamet
2417
Kul; ömründen, ilminden, malından ve bedeninden sorulmadıkça kıyamet günü yerinden ayrılmaz.
Ebû Berze el-Eslemî
Bab 1Kıyamet
2418
Ümmetimin müflisi, kıyamet günü namaz, oruç ve zekâtla gelip başkalarına haksızlık etmiş olarak gelendir.
Ebû Hüreyre
Bab 2Hesap ve kısas
2419
Allah, kardeşine yaptığı haksızlık için hak alınmadan önce ondan helallik dileyen kula rahmet etsin.
Ebû Hüreyre
Bab 2Hesap ve kısas
2420
Haklar mutlaka sahiplerine ödenecek; boynuzsuz koyun için boynuzlu koyundan kısas alınacaktır.
Ebû Hüreyre
Bab 2Hesap ve kısas
2421
Kıyamet günü güneş kullara yaklaştırılır; insanlar amelleri ölçüsünde ter içinde kalırlar.
Mikdâd
Bab 2Hesap ve kısas
2422
Kıyamet günü insanlar kulaklarının yarısına kadar ter içinde dururlar.
Abdullah b. Ömer
Bab 2Hesap ve kısas
2423
İnsanlar kıyamet günü yalınayak, çıplak ve sünnetsiz haşrolunur; ilk giydirilecek olan İbrâhîm'dir.
İbn Abbâs
Bab 3Haşir
2424
Yaya, binekli ve yüzleriniz üzerinde sürüklenerek haşrolunacaksınız.
Muâviye b. Hayde
Bab 3Haşir
2425
İnsanlar kıyamet günü üç defa arz olunur; üçüncüsünde amel defterleri ellere uçuşur.
Ebû Hüreyre
Bab 4Arz (Allah'a sunulma)
2426
Hesabı didik didik sorgulanan helâk olur.
Âişe
Bab 5Aynı konuda başka bir bab
2427
Âdemoğlu kıyamet günü bir kuzu gibi getirilip Allah'ın huzurunda durdurulur ve nimetlerden sorulur.
Enes
Bab 6Aynı konuda başka bir bab
2428
Sen beni unuttuğun gibi bugün ben de seni unutuyorum.
Ebû Hüreyre ve Ebû Saîd
Bab 6Aynı konuda başka bir bab
2429
Yerin haberleri, her kulun kendi üzerinde yaptığı amellere şahitlik etmesidir.
Ebû Hüreyre
Bab 7Aynı konuda başka bir bab
2430
Sûr, içine üfürülecek bir boynuzdur.
Abdullah b. Amr b. Âs
Bab 8Sûr
2431
Sûr sahibi boynuzu ağzına almış, üfürme emrini beklerken ben nasıl rahat edebilirim?
Ebû Saîd
Bab 8Sûr
2432
Müminin sırat üzerindeki şiarı: "Rabbim, selamete çıkar, selamete çıkar!"
Mugîre b. Şu'be
Bab 9Sırat
2433
Beni önce sıratta, sonra mîzanın, sonra havzın yanında ara; ben bu üç yerden şaşmam.
Enes b. Mâlik
Bab 9Sırat
2434
Kıyamet günü insanlar şefaat için peygamberlere başvurur; sonunda Muhammed'e gelirler.
Ebû Hüreyre
Bab 10Şefaat
2435
Şefaatim, ümmetimden büyük günah sahipleri içindir.
Enes
Bab 11Aynı konuda başka bir bab
2436
Büyük günah sahiplerinden olmayanın şefaatle ne işi var?
Câbir b. Abdullah
Bab 11Aynı konuda başka bir bab
2437
Rabbim ümmetimden yetmiş bin kişiyi hesapsız ve azapsız cennete koymayı bana vaat etti.
Ebû Ümâme
Bab 12Aynı konuda başka bir bab
2438
Ümmetimden bir adamın şefaatiyle Temîmoğullarından daha çok kimse cennete girecektir.
Abdullah b. Şakîk
Bab 12Aynı konuda başka bir bab
2439
Osmân b. Affân kıyamet günü Rebîa ve Mudar kadar kişiye şefaat edecektir.
Hasan-ı Basrî
Bab 12Aynı konuda başka bir bab
2440
Ümmetimden kimisi büyük topluluklara, kimisi bir kabileye, kimisi de bir kişiye şefaat eder.
Ebû Saîd
Bab 12Aynı konuda başka bir bab
2441
Ümmetimin yarısının cennete girmesi ile şefaat arasında muhayyer bırakıldım ve şefaati seçtim.
Avf b. Mâlik el-Eşcaî
Bab 13Aynı konuda başka bir bab
2442
Havzımda gökteki yıldızların sayısınca ibrik vardır.
Enes b. Mâlik
Bab 14Havzın vasfı
2443
Her peygamberin bir havzı vardır; ben havzına gelenleri en çok olan peygamber olmayı umarım.
Semüre
Bab 14Havzın vasfı
2444
Havzıma ilk gelecek olanlar, saçları dağınık, elbiseleri kirli muhâcir fakirleridir.
Ebû Sellâm el-Habeşî
Bab 15Havzın kaplarının vasfı
2445
Havzın kapları, karanlık bir gecede gökteki yıldızlardan daha çoktur.
Ebû Zer
Bab 15Havzın kaplarının vasfı
2446
Hesapsız cennete girecek yetmiş bin kişi; dağlanmayan, rukye istemeyen ve Rablerine tevekkül edenlerdir.
İbn Abbâs
Bab 16Hesapsız cennete girecekler ve Ukkâşe'nin öne geçmesi
2447
Peygamber zamanında üzerinde bulunduğumuz şeylerden hiçbirini bugün tanımıyorum.
Enes b. Mâlik
Bab 17İnsanların namazı zayi etmesi ve kendini beğenen kulun kınanması
2448
Kendini beğenip böbürlenen ve Yüce, Büyük Allah'ı unutan kul ne kötü kuldur!
Esmâ bint Umeys el-Has'amiyye
Bab 17İnsanların namazı zayi etmesi ve kendini beğenen kulun kınanması
2449
Aç bir mümini doyuran mümini, Allah kıyamet günü cennet meyvelerinden yedirir.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 18Yedirmenin, içirmenin ve giydirmenin sevabı
2450
Dikkat edin! Allah'ın malı pahalıdır; dikkat edin! Allah'ın malı cennettir.
Ebû Hüreyre
Bab 18Yedirmenin, içirmenin ve giydirmenin sevabı
2451
Kul, sakıncalı olandan sakınmak için sakıncasız olanı terk etmedikçe muttakilerden olamaz.
Peygamber'in ashabından olan Atıyye es-Sa'dî
Bab 19Takvanın alametleri ve ihtiyaten sakıncasızı terk etmek
2452
Benim yanımdaki hâliniz üzere olsaydınız, melekler kanatlarıyla sizi gölgelerdi.
Hanzala el-Üseyyidî
Bab 20Benim yanımdaki hâliniz üzere olsaydınız
2453
Her şeyin bir coşkusu, her coşkunun da bir durgunluğu vardır.
Ebû Hüreyre
Bab 21Aynı konuda başka bir bab
2454
Bu Âdemoğludur, bu onu kuşatan ecelidir; dışarı uzanan çizgi de emeldir.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 22Ömür ve emel misali
2455
Âdemoğlu yaşlanır, ama onda iki şey gençleşir: Mal hırsı ve ömür hırsı.
Enes
Bab 22Ömür ve emel misali
2456
Âdemoğlunun yanında doksan dokuz ölüm sebebi vardır; onlar ıskalarsa ihtiyarlığa düşer.
Abdullah b. eş-Şıhhîr
Bab 22Ömür ve emel misali
2457
Duamın tamamını sana ayırayım; o takdirde derdine yetilir ve günahın bağışlanır.
Übey b. Ka'b
Bab 23Gecenin sonunda Allah'ı ve ölümü anmak, Peygamber'e çokça salavat getirmek
2458
Allah'tan hakkıyla hayâ edin; başı ve kavradıklarını, karnı ve içine aldıklarını koruyun.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 24Allah'tan hakkıyla hayâ etmek
2459
Akıllı kimse, nefsini hesaba çeken ve ölümden sonrası için çalışandır.
Şeddâd b. Evs
Bab 25Akıllı kimse nefsini hesaba çekendir
2460
Lezzetleri yıkıp yok edeni, ölümü çok anın; kabir ya cennet bahçesi ya da cehennem çukurudur.
Ebû Saîd
Bab 26Lezzetleri yıkanı çokça anmak
2461
Resûlullah hasır üzerine yaslanmıştı; hasırın izini onun böğründe gördüm.
Ömer b. el-Hattâb
Bab 27Peygamber'in dünyaya karşı tavrı
2462
Sizin için fakirlikten korkmuyorum; dünyanın size de serilip onda yarışmanızdan korkuyorum.
Bedir'de Resûlullah ile birlikte bulunmuş olan, Benî Âmir b. Lüey'in müttefiki Amr b. Avf
Bab 28Sizin için fakirlikten korkmuyorum
2463
Bu mal tatlı ve tazedir; kim onu gönül tokluğuyla alırsa, onda kendisine bereket verilir.
Hakîm b. Hizâm
Bab 29Bu mal tatlı ve tazedir
2464
Resûlullah ile birlikte darlıkla imtihan olunduk, sabrettik; ondan sonra bollukla imtihan olunduk, sabredemedik.
Abdurrahmân b. Avf
Bab 30Darlık ve bollukla imtihan, âhireti gaye edinmek
2465
Kimin derdi ahiret olursa Allah onun zenginliğini kalbine koyar ve dünya boyun eğmiş olarak ona gelir.
Enes b. Mâlik
Bab 30Darlık ve bollukla imtihan, âhireti gaye edinmek
2466
Ey Âdemoğlu! Kendini benim ibadetime ver ki göğsünü zenginlikle doldurayım ve fakirliğini gidereyim.
Ebû Hüreyre
Bab 30Darlık ve bollukla imtihan, âhireti gaye edinmek
2467
Arpayı ölçmeden bıraksaydık ondan daha fazla yerdik.
Âişe
Bab 31Âişe'nin Peygamber'in vefatına dair hadisi
2468
Resimli perdeyi çıkar, çünkü bana dünyayı hatırlatıyor.
Âişe
Bab 32Resimli perdenin dünyayı hatırlatması
2469
Resûlullah'ın üzerinde yattığı yastık deridendi; içi hurma lifiyle doldurulmuştu.
Âişe
Bab 32Resimli perdenin dünyayı hatırlatması
2470
Kesilen koyunun küreği dışında hepsi kaldı.
Âişe
Bab 33Peygamber'in kesilen koyun hakkındaki sözü
2471
Biz Muhammed ailesi, bir ay ateş yakmadan dururduk; yiyeceğimiz sadece su ve hurmaydı.
Âişe
Bab 34Peygamber ailesinin geçim darlığı
2472
Allah yolunda, kimsenin korkutulmadığı kadar korkutuldum ve kimseye eziyet edilmediği kadar eziyet gördüm.
Enes
Bab 34Peygamber ailesinin geçim darlığı
2473
Ali, açlıktan bir Yahudi'nin bahçesinde her kova suya bir hurma karşılığında çalıştı.
Muhammed b. Ka'b el-Kurazî
Bab 34Peygamber ailesinin geçim darlığı
2474
Sahâbîler açlığa düştü; Resûlullah da onlara birer hurma verdi.
Ebû Hüreyre
Bab 34Peygamber ailesinin geçim darlığı
2475
Azığımız tükendi; öyle ki içimizden her adama günde bir hurma düşüyordu.
Câbir b. Abdullah
Bab 34Peygamber ailesinin geçim darlığı
2476
Siz bugün, sabah bir elbise akşam başka bir elbise giyeceğiniz o günkü halinizden daha hayırlısınız.
Muhammed b. Ka'b el-Kurazî
Bab 35Ali'nin Mus'ab b. Umeyr'i anması
2477
Bir kadeh süt bütün Suffe ehlini doyurdu; sonunda Ebû Hüreyre de içebileceği kadar içti.
Ebû Hüreyre
Bab 36Suffe ehline dair bir rivayet
2478
Dünyada en çok doyanlar, kıyamet günü açlığı en uzun sürecek olanlardır.
Abdullah b. Ömer
Bab 37Dünyada en çok doyanlar
2479
Yağmur bize isabet ettiğinde görseydin, kokumuzun koyun kokusu olduğunu sanırdın.
Ebû Mûsâ
Bab 38Yün giymek
2480
Binanın hepsi vebaldir; zorunlu olanında ise ne sevap vardır ne günah.
İbrâhîm en-Nehaî
Bab 39Bina yapmanın vebali
2481
Gücü yettiği halde tevazu için güzel elbiseyi terk edene Allah iman elbiselerinden dilediğini giydirir.
Muâz b. Enes el-Cühenî
Bab 39Bina yapmanın vebali
2482
Harcamanın hepsi Allah yolundadır; bina hariç, onda hayır yoktur.
Enes b. Mâlik
Bab 40Bina dışındaki harcamaların Allah yolunda olması
2483
Kişi, toprak ve bina dışında bütün harcamalarından dolayı sevap alır.
Hâris b. Mudarrib
Bab 40Bina dışındaki harcamaların Allah yolunda olması
2484
Bir Müslümana elbise giydiren Müslüman, o elbiseden üzerinde bir parça kaldıkça Allah'ın koruması altındadır.
Husayn
Bab 41Bir Müslümanı giydirmenin sevabı
2485
Selâmı yayın, yemek yedirin, insanlar uyurken namaz kılın; selâmetle cennete girersiniz.
Abdullah b. Selâm
Bab 42Selâmı yaymak
2486
Yiyip şükreden, sabreden oruçlu mertebesindedir.
Ebû Hüreyre
Bab 43Yiyip şükreden kimse
2487
Ensâr için Allah'a dua ettiğiniz ve onları övdüğünüz sürece sevabınız gitmez.
Enes
Bab 44Muhâcirlerin Ensâr'ı övmesi
2488
Ateş; insanlara yakın, yumuşak huylu, nazik ve kolaylık gösteren herkese haramdır.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 45İnsanlara yakın ve yumuşak davranan kimsenin fazileti
2489
Peygamber evinde ailesinin hizmetinde bulunur, namaz vakti gelince kalkıp namaz kılardı.
Esved b. Yezîd
Bab 45İnsanlara yakın ve yumuşak davranan kimsenin fazileti
2490
Peygamber tokalaştığı kimse elini çekmedikçe elini onun elinden çekmezdi.
Enes b. Mâlik
Bab 46Peygamber'in meclislerindeki tevazuu
2491
Elbisesi içinde böbürlenerek çıkan adamı yer yuttu; kıyamete kadar onun içinde çalkalanacaktır.
Abdullah b. Amr
Bab 47Kibirlilere dair şiddetli tehdit
2492
Kibirliler kıyamet günü insan suretinde, zerreler gibi haşrolunurlar.
Abdullah b. Amr
Bab 47Kibirlilere dair şiddetli tehdit
2493
Kim gücü yettiği halde öfkesini yutarsa, Allah kıyamet günü onu hûrilerden dilediğini seçmekte serbest bırakır.
Muâz b. Enes el-Cühenî
Bab 48Öfkeyi yutmak ve zayıflara şefkat
2494
Zayıfa yumuşaklık, anne babaya şefkat ve köleye iyilik kimde bulunursa Allah onu cennetine koyar.
Câbir b. Abdullah
Bab 48Öfkeyi yutmak ve zayıflara şefkat
2495
Ey kullarım! Hidayet verdiklerim dışında hepiniz sapıksınız; benden hidayet isteyin ki size hidayet vereyim.
Ebû Zer
Bab 48Öfkeyi yutmak ve zayıflara şefkat
2496
İsrâiloğulları'ndan günahtan sakınmayan Kifl tövbe etti ve sabah kapısında "Allah Kifl'i bağışladı" yazılı bulundu.
Abdullah b. Ömer
Bab 48Öfkeyi yutmak ve zayıflara şefkat
2497
Mümin günahlarını, üzerine düşmesinden korktuğu bir dağ gibi görür; facir ise burnuna konan bir sinek gibi.
Hâris b. Süveyd
Bab 49Müminin günahlarını büyük görmesi
2498
Allah, kulunun tövbesine, çölde kaybettiği bineğini başucunda bulan adamdan daha çok sevinir.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 49Müminin günahlarını büyük görmesi
2499
Âdemoğlunun hepsi çok hata eder; çok hata edenlerin en hayırlısı çok tövbe edenlerdir.
Enes
Bab 49Müminin günahlarını büyük görmesi
2500
Allah'a ve âhiret gününe iman eden misafirine ikram etsin; ya hayır söylesin ya da sussun.
Ebû Hüreyre
Bab 50Allah'a iman eden misafirine ikram etsin
2501
Susan kurtulur.
Abdullah b. Amr
Bab 50Allah'a iman eden misafirine ikram etsin
2502
Öyle bir söz söyledin ki denizin suyuna katılsaydı onu bile bozardı.
Âişe
Bab 51Gıybet ve başkasını taklit etmek
2503
Bana şu kadar mal verilse bile birini taklit etmeyi sevmem.
Âişe
Bab 51Gıybet ve başkasını taklit etmek
2504
Müslümanların en faziletlisi, Müslümanların dilinden ve elinden emin olduğu kimsedir.
Ebû Mûsâ
Bab 52Müslümanların en faziletlisi
2505
Kardeşini bir günahla ayıplayan, o günahı kendisi işlemedikçe ölmez.
Muâz b. Cebel
Bab 53Kardeşini bir günahla ayıplamaya dair tehdit
2506
Kardeşinin başına gelene sevindiğini belli etme; Allah ona merhamet eder, seni de imtihan eder.
Vâsile b. Eska'
Bab 54Kardeşinin başına gelene sevinmemek
2507
İnsanlarla iç içe olup eziyetlerine sabreden Müslüman, onlardan uzak durup sabretmeyenden daha hayırlıdır.
Yahyâ b. Vessâb, Peygamber'in ashabından bir şeyhten
Bab 55İnsanlarla iç içe olup eziyetlerine sabretmenin fazileti
2508
Aranızdaki ilişkileri bozmaktan sakının; çünkü o, dini kazıyıp yok edendir.
Ebû Hüreyre
Bab 56Aradaki ilişkileri düzeltmenin fazileti
2509
Aranızdaki ilişkileri düzeltmek, oruç, namaz ve sadaka derecesinden daha faziletlidir.
Ebü'd-Derdâ
Bab 56Aradaki ilişkileri düzeltmenin fazileti
2510
Önceki ümmetlerin hastalığı olan haset ve kin size sokuldu; aranızda selamı yayın.
Zübeyr b. Avvâm
Bab 56Aradaki ilişkileri düzeltmenin fazileti
2511
Cezası dünyada da peşin verilmeye zulüm ve akrabalık bağını koparmaktan daha lâyık günah yoktur.
Ebû Bekre
Bab 57Zulüm ve akrabalık bağını koparmaya dair tehdit
2512
Dininde üstününe, dünyasında aşağısındakine bakanı Allah şükreden ve sabreden olarak yazar.
Abdullah b. Amr
Bab 58Sizden aşağıda olana bakın
2513
Sizden aşağıda olana bakın, üstün olana bakmayın; bu, Allah'ın nimetini küçümsememeniz için daha uygundur.
Ebû Hüreyre
Bab 58Sizden aşağıda olana bakın
2514
Ey Hanzala! Yanımdaki hâl üzere devam etseydiniz melekler sizinle musafaha ederdi; fakat bir saat böyle, bir saat öyle.
Hanzala el-Üseyyidî
Bab 59Hanzala hadisi
2515
Kendisi için sevdiğini kardeşi için de sevmeyen kimse gerçek anlamda iman etmiş olmaz.
Enes
Bab 59Hanzala hadisi
2516
Allah'ı gözet ki Allah da seni korusun; kalemler kaldırılmış, sayfalar kurumuştur.
İbn Abbâs
Bab 59Hanzala hadisi
2517
Devemi bağlayıp mı tevekkül edeyim? Onu bağla ve tevekkül et.
Enes b. Mâlik
Bab 60Deveni bağla ve tevekkül et
2518
Şüpheye düşüreni bırak, şüpheye düşürmeyene bak; doğruluk gönül huzurudur, yalan ise şüphedir.
Hasan b. Ali
Bab 60Deveni bağla ve tevekkül et
2519
Peygamber'in yanında ibadetiyle anılan adama karşı vera' sahibi övüldü: Vera' ile hiçbir şeyi denk tutma.
Câbir
Bab 60Deveni bağla ve tevekkül et
2520
Helal yiyen, sünnete göre amel eden ve insanların şerrinden emin olduğu kimse cennete girer.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 60Deveni bağla ve tevekkül et
2521
Allah için veren, Allah için vermeyen, Allah için seven ve buğzeden kimse imanını kemale erdirmiştir.
Muâz b. Enes el-Cühenî
Bab 60Deveni bağla ve tevekkül et
2522
Cennete ilk girecek topluluk dolunay gecesindeki ay suretinde, ikincisi en parlak yıldız renginde olacaktır.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 60Deveni bağla ve tevekkül et