Zühd

2304 Sağlık ve boş vakit, insanların çoğunun aldandığı iki nimettir. İbn Abbâs Bab 1Sağlık ve boş vakit, insanların çoğunun aldandığı iki nimettir › 2305 Haramlardan sakın, insanların en çok ibadet edeni olursun; Allah'ın sana verdiği paya razı ol, en zengini olursun. Ebû Hüreyre Bab 2Haramlardan sakınan kimse insanların en âbididir › 2306 Yedi şeyden önce salih amellere koşun: Unutturan fakirlik, azdıran zenginlik, bozan hastalık ve diğerleri. Ebû Hüreyre Bab 3Amel etmekte acele etmek › 2307 Lezzetleri yıkanı, yani ölümü çokça anın! Ebû Hüreyre Bab 4Ölümü anmak › 2308 Kabir âhiret duraklarının ilkidir; hiçbir manzara görmedim ki kabir ondan daha korkunç olmasın. Osman'ın azatlısı Hânî Bab 5Kabrin dehşeti ve âhiretin ilk durağı oluşu › 2309 Kim Allah'a kavuşmayı severse Allah da ona kavuşmayı sever. Ubâde b. Sâmit Bab 6Allah'a kavuşmayı sevene Allah da kavuşmayı sever › 2310 Ey Abdülmuttalib oğulları! Ben sizin için Allah'tan gelecek hiçbir şeye güç yetiremem. Âişe Bab 7Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) kavmini uyarması › 2311 Allah korkusundan ağlayan cehenneme girmez; Allah yolundaki toz ile cehennem dumanı bir araya gelmez. Ebû Hüreyre Bab 8Allah korkusuyla ağlamanın fazileti › 2312 Benim bildiğimi bilseydiniz az güler, çok ağlardınız; gök gıcırdadı, gıcırdamak da onun hakkıdır. Ebû Zer Bab 9Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Benim bildiğimi bilseydiniz az gülerdiniz" sözü › 2313 Benim bildiğimi bilseydiniz az güler, çok ağlardınız. Ebû Hüreyre Bab 9Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Benim bildiğimi bilseydiniz az gülerdiniz" sözü › 2314 Kişi, sakıncasını görmediği bir söz yüzünden cehennemde yetmiş yıllık mesafe aşağı yuvarlanır. Ebû Hüreyre Bab 10İnsanları güldürmek için bir söz söyleyen kimse › 2315 İnsanları güldürmek için konuşup da yalan söyleyene yazıklar olsun! Behz b. Hakîm babasından, o da dedesinden) Bab 10İnsanları güldürmek için bir söz söyleyen kimse › 2316 Belki o, kendisini ilgilendirmeyen şeyler hakkında konuşmuş ya da eksiltmeyecek bir şeyde cimrilik etmiştir. Enes b. Mâlik Bab 11Kişinin kendisini ilgilendirmeyeni terk etmesi › 2317 Kişinin, kendisini ilgilendirmeyen şeyi terk etmesi, Müslümanlığının güzelliğindendir. Ebû Hüreyre Bab 11Kişinin kendisini ilgilendirmeyeni terk etmesi › 2318 Kişinin, kendisini ilgilendirmeyeni bırakması İslâm'ının güzelliğindendir (Ali b. Hüseyin'in mürsel rivayeti). Ali b. Hüseyin Bab 11Kişinin kendisini ilgilendirmeyeni terk etmesi › 2319 Kişi Allah'ın rızasına uygun bir söz söyler de Allah onun için kendisine kavuşacağı güne kadar rızasını yazar. Resûlullah'ın sahâbîsi Bilâl b. Hâris el-Müzenî Bab 12Az konuşmak › 2320 Dünya Allah katında bir sivrisineğin kanadı kadar değer taşısaydı, ondan bir kâfire bir yudum su içirmezdi. Sehl b. Sa'd Bab 13Dünyanın Allah (azze ve celle) katında değersiz oluşu › 2321 Dünya Allah katında, bu ölü kuzunun sahiplerinin gözündeki değerinden daha değersizdir. Müstevrid b. Şeddâd Bab 13Dünyanın Allah (azze ve celle) katında değersiz oluşu › 2322 Dünya ve içindekiler lanetlenmiştir; ancak Allah'ı zikir ve ona yakın olanlar, âlim ve ilim öğrenen müstesnadır. Ebû Hüreyre Bab 14Aynı konuda başka bir bab › 2323 Dünya, âhiretin yanında ancak sizden birinin parmağını denize daldırması gibidir. Fihr oğullarından Müstevrid Bab 15Aynı konuda başka bir bab › 2324 Dünya, müminin zindanı ve kâfirin cennetidir. Ebû Hüreyre Bab 16Dünya müminin zindanı, kâfirin cennetidir › 2325 Dünya ancak dört kişi içindir: Mal ve ilim verilen, yalnız ilim verilen, yalnız mal verilen ve hiçbiri verilmeyen kul. Ebû Kebşe el-Enmârî Bab 17Dünyanın misali dört kişinin misali gibidir › 2326 Yoksulluğunu insanlara arz edenin yoksulluğu giderilmez; Allah'a arz edene Allah er ya da geç rızık verir. Abdullah b. Mes'ûd Bab 18Dünya kaygısı ve dünya sevgisi › 2327 Mal biriktirmekten sana ancak bir hizmetçi ile Allah yolunda bir binek yeter. Ebû Vâil Bab 19Kişiye malından yetecek olan › 2328 Arazi ve mülk edinmeyin; yoksa dünyaya rağbet edersiniz. Abdullah b. Mes'ûd Bab 20Aynı konuda başka bir bab › 2329 İnsanların en hayırlısı, ömrü uzun ve ameli güzel olandır. Abdullah b. Büsr Bab 21Müminin ömrünün uzun olması › 2330 İnsanların en kötüsü, ömrü uzun ve ameli kötü olandır. Ebû Bekre Bab 22Aynı konuda başka bir bab › 2331 Ümmetimin ömrü altmış yıl ile yetmiş yıl arasıdır. Ebû Hüreyre Bab 23Bu ümmetin ömürlerinin altmış ile yetmiş arasında sona ermesi › 2332 Zaman birbirine yaklaşmadıkça kıyamet kopmaz; yıl bir ay, ay bir hafta, hafta bir gün gibi olur. Enes b. Mâlik Bab 24Zamanın yakınlaşması ve emelin kısalığı › 2333 Dünyada sanki bir garip ya da bir yolcu gibi ol; kendini kabir ehlinden say. Abdullah b. Ömer Bab 25Emelin kısalığı › 2334 Bu, Âdemoğludur, bu da onun ecelidir; emeli ise ecelinin ötesindedir. Enes b. Mâlik Bab 25Emelin kısalığı › 2335 Ben işin, yıkılmak üzere olan bu kulübeden daha çabuk geleceğini görüyorum. Abdullah b. Amr Bab 25Emelin kısalığı › 2336 Her ümmetin bir fitnesi vardır; benim ümmetimin fitnesi de maldır. Ka'b b. Iyâz Bab 26Bu ümmetin fitnesi maldadır › 2337 Âdemoğlunun altından bir vadisi olsa, ikinci bir vadisinin de olmasını ister. Enes b. Mâlik Bab 27Âdemoğlunun iki vadi dolusu malı olsa üçüncüsünü arardı › 2338 İhtiyarın kalbi iki şeyin sevgisinde gençtir: Uzun yaşamak ve çok mal. Ebû Hüreyre Bab 28Yaşlının kalbi iki şeyin sevgisinde gençtir › 2339 Âdemoğlu ihtiyarlar, ondaki iki şey gençleşir: Ömre düşkünlük ve mala düşkünlük. Enes b. Mâlik Bab 28Yaşlının kalbi iki şeyin sevgisinde gençtir › 2340 Dünyada zühd, helâli haram kılmak ve malı zayi etmekle olmaz. Ebû Zer Bab 29Dünyaya karşı zühd › 2341 Âdemoğlunun bir ev, bir elbise, kuru ekmek ve sudan başka bir şeyde hakkı yoktur. Osman b. Affân Bab 30Aynı konuda başka bir bab › 2342 Malından sadaka verip gönderdiğin, yiyip tükettiğin ve giyip eskittiğinden başka neyin var? Mutarrif b. Abdullah b. Şıhhîr'in babası Bab 31Aynı konuda başka bir bab › 2343 Ey Âdemoğlu! İhtiyacından fazlasını vermen senin için hayırlı, onu tutman ise kötüdür. Ebû Ümâme Bab 32Aynı konuda başka bir bab › 2344 Allah'a gereği gibi tevekkül etseydiniz, kuşların rızıklandırıldığı gibi rızıklandırılırdınız. Ömer b. el-Hattâb Bab 33Allah'a tevekkül › 2345 Belki de sen kardeşin sayesinde rızıklandırılıyorsun. Enes b. Mâlik Bab 33Allah'a tevekkül › 2346 Güven içinde, sağlıklı ve günlük yiyeceği yanında sabahlayana sanki dünya toplanıp verilmiştir. Ubeydullah b. Mihsan el-Hatmî Bab 34Kendisine dünya toplanmış kimsenin vasfı › 2347 Dostlarımın en çok gıpta edileni, yükü hafif, namazdan nasibi bol ve yetecek kadar rızka sabreden mümindir. Ebû Ümâme Bab 35Kifâf (yetecek kadar rızık) ve ona sabretmek › 2348 Müslüman olan, rızkı yetecek kadar olan ve Allah'ın kanaatkâr kıldığı kimse kurtuluşa ermiştir. Abdullah b. Amr Bab 35Kifâf (yetecek kadar rızık) ve ona sabretmek › 2349 İslâm'a hidayet edilen, geçimi yetecek kadar olan ve kanaat eden kimseye ne mutlu! Fadâle b. Ubeyd Bab 35Kifâf (yetecek kadar rızık) ve ona sabretmek › 2350 Beni seviyorsan fakirliğe karşı bir zırh hazırla; fakirlik beni sevene selden hızlı gelir. Abdullah b. Muğaffel Bab 36Fakirliğin fazileti › 2351 Muhâcirlerin fakirleri cennete zenginlerinden beş yüz yıl önce girerler. Ebû Saîd Bab 37Muhâcirlerin fakirleri cennete zenginlerinden önce girer › 2352 Miskinler cennete zenginlerinden kırk güz önce girer; Ey Âişe, miskinleri sev ve onları yaklaştır. Enes Bab 37Muhâcirlerin fakirleri cennete zenginlerinden önce girer › 2353 Fakirler cennete zenginlerden beş yüz yıl, yani yarım gün önce girerler. Ebû Hüreyre Bab 37Muhâcirlerin fakirleri cennete zenginlerinden önce girer › 2354 Müslümanların fakirleri cennete zenginlerinden yarım gün önce girer; bu da beş yüz yıldır. Ebû Hüreyre Bab 37Muhâcirlerin fakirleri cennete zenginlerinden önce girer › 2355 Müslümanların fakirleri cennete zenginlerinden kırk güz önce girerler. Câbir b. Abdullah Bab 37Muhâcirlerin fakirleri cennete zenginlerinden önce girer › 2356 Allah'a yemin olsun ki Resûlullah bir günde iki defa ekmek ve etle doymadı. Mesrûk Bab 38Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) ve ailesinin geçimi › 2357 Resûlullah vefat edinceye kadar arka arkaya iki gün arpa ekmeğiyle doymadı. Âişe Bab 38Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) ve ailesinin geçimi › 2358 Resûlullah ve ailesi dünyadan ayrılıncaya kadar üç gün arka arkaya buğday ekmeğiyle doymadılar. Ebû Hüreyre Bab 38Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) ve ailesinin geçimi › 2359 Peygamber'in ev halkının arpa ekmeğinden artan olmazdı. Ebû Ümâme Bab 38Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) ve ailesinin geçimi › 2360 Resûlullah arka arkaya geceleri aç geçirir, ailesi de akşam yemeği bulamazdı. Abdullah b. Abbâs Bab 38Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) ve ailesinin geçimi › 2361 Allah'ım! Muhammed ailesinin rızkını yetecek kadar azık kıl. Ebû Hüreyre Bab 38Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) ve ailesinin geçimi › 2362 Peygamber yarın için hiçbir şey biriktirmezdi. Enes Bab 38Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) ve ailesinin geçimi › 2363 Resûlullah vefat edinceye kadar ne yüksek sofrada yemek yedi ne de ince yufka ekmeği yedi. Enes Bab 38Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) ve ailesinin geçimi › 2364 Resûlullah Allah'a kavuşuncaya kadar elenmiş ak un görmedi. Sehl b. Sa'd Bab 38Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) ve ailesinin geçimi › 2365 Allah yolunda kan döken ve ok atan ilk adam benim; ağaç yaprağından başka yiyeceğimiz yoktu. Sa'd b. Ebû Vakkâs Bab 39Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) ashabının geçimi › 2366 Araplardan Allah yolunda ok atan ilk adam benim; hubleden ve semurdan başka yiyeceğimiz yoktu. Sa'd b. Mâlik Bab 39Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) ashabının geçimi › 2367 Kendimi minber ile Âişe'nin odası arasında açlıktan baygın düşerken gördüm; o ancak açlıktı. Muhammed b. Sîrîn Bab 39Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) ashabının geçimi › 2368 Allah katında sizin için ne olduğunu bilseydiniz, yoksulluğunuzun ve ihtiyacınızın artmasını isterdiniz. Fadâle b. Ubeyd Bab 39Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) ashabının geçimi › 2369 Serin gölge, güzel taze hurma ve soğuk su; kıyamet günü sorguya çekileceğiniz nimetlerdendir. Ebû Hüreyre Bab 39Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) ashabının geçimi › 2370 "Ebû Hüreyre'den" denmeden: Serin gölge, taze hurma ve soğuk su sorulacak nimetlerdendir. Ebû Seleme b. Abdurrahman Bab 39Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) ashabının geçimi › 2371 Açlıktan şikâyet edip karnımızdaki birer taşı gösterdik; Resûlullah da karnındaki iki taşı gösterdi. Ebû Talha Bab 39Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) ashabının geçimi › 2372 Peygamberinizi, karnını dolduracak kadar adi kuru hurma bile bulamazken gördüm. Nu'mân b. Beşîr Bab 39Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) ashabının geçimi › 2373 Zenginlik mal çokluğundan değildir; asıl zenginlik gönül zenginliğidir. Ebû Hüreyre Bab 40Zenginlik gönül zenginliğidir › 2374 Bu mal yeşil ve tatlıdır; kim onu hakkıyla elde ederse onda kendisine bereket verilir. Hamza b. Abdülmuttalib'in hanımı Havle bint Kays Bab 41Mal edinmek › 2375 Dinarın kulu lanetlendi, dirhemin kulu lanetlendi. Ebû Hüreyre Bab 42Dinarın kulu ve dirhemin kulu › 2376 Sürüye salınan iki aç kurt, kişinin mal ve şeref hırsının dinine verdiği zarardan fazlasını veremez. Ka'b b. Mâlik el-Ensârî Bab 43Sürüye salınan iki aç kurt › 2377 Ben dünyada ancak bir ağacın altında gölgelenip sonra onu bırakıp giden bir yolcu gibiyim. Abdullah b. Mes'ûd Bab 44Dünyada gölgelenip geçen bir yolcu gibi olmak › 2378 Kişi dostunun dini üzeredir; her biriniz kiminle dostluk kurduğuna baksın. Ebû Hüreyre Bab 45Kişi dostunun dini üzeredir › 2379 Ölünün ardından ailesi, malı ve ameli gider; ailesi ve malı geri döner, ameli kalır. Enes b. Mâlik Bab 46Âdemoğlunun, ailesinin, çocuğunun, malının ve amelinin misali › 2380 İnsanoğlu, karnından daha kötü bir kap doldurmamıştır. Mikdâm b. Ma'dîkerib Bab 47Çok yemenin mekruh oluşu › 2381 Kim gösteriş yaparsa Allah da onu teşhir eder; kim duyurmak isterse Allah da onu duyurur. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 48Riyâ ve süm'a (gösteriş ve duyurma arzusu) › 2382 Gösteriş için okuyan, harcayan ve savaşan üç kişi, kıyamet günü ateşin ilk tutuşturulacağı kimselerdir. Şüfey el-Asbahî şöyle anlattı: Bab 48Riyâ ve süm'a (gösteriş ve duyurma arzusu) › 2383 Cehennemin her gün yüz defa sığındığı hüzün kuyusuna amelleriyle gösteriş yapan kurrâ girer. Ebû Hüreyre Bab 48Riyâ ve süm'a (gösteriş ve duyurma arzusu) › 2384 Gizlediği ameli ortaya çıkınca sevinen kişiye gizliliğin ve açıklığın olmak üzere iki ecir vardır. Ebû Hüreyre Bab 49Gizli amel › 2385 Kişi sevdiğiyle beraberdir; sen de sevdiğinle berabersin. Enes b. Mâlik Bab 50Kişi sevdiğiyle beraberdir › 2386 Kişi sevdiğiyle beraberdir; kazandığı da kendisinedir. Enes b. Mâlik Bab 50Kişi sevdiğiyle beraberdir › 2387 Bir topluluğu sevip de onlara yetişemeyen kimse, sevdiğiyle beraberdir. Safvân b. Assâl Bab 50Kişi sevdiğiyle beraberdir › 2388 Ben kulumun beni zannı yanındayım; bana dua ettiğinde onunla beraberim. Ebû Hüreyre Bab 51Allah hakkında hüsnüzan › 2389 İyilik güzel ahlâktır; günah ise içini tırmalayan ve insanların bilmesinden hoşlanmadığın şeydir. Nevvâs b. Sem'ân Bab 52İyilik (birr) ve günah › 2390 Celâlim için birbirini sevenlere nurdan minberler vardır; peygamberler ve şehitler onlara gıpta eder. Muâz b. Cebel Bab 53Allah için sevmek › 2391 Yedi kişiyi Allah, kendi gölgesinden başka gölgenin bulunmadığı günde gölgesinde gölgelendirir. Ebû Hüreyre ya da Ebû Saîd Bab 53Allah için sevmek › 2392 Biriniz kardeşini sevdiğinde, bunu ona bildirsin. Mikdâm b. Ma'dîkerib Bab 53bSevgiyi bildirmek › 2392 b Bir adam biriyle kardeşlik kurduğunda ona adını, babasının adını ve kimlerden olduğunu sorsun. Yezîd b. Nuâme ed-Dabbî Bab 53bSevgiyi bildirmek › 2393 Resûlullah bize, övgücülerin yüzlerine toprak saçmamızı emretti. Ebû Ma'mer Bab 54Övgünün ve övücülerin (meddâhların) mekruh oluşu › 2394 Resûlullah, övgücülerin ağızlarına toprak saçmamızı emretti. Ebû Hüreyre Bab 54Övgünün ve övücülerin (meddâhların) mekruh oluşu › 2395 Müminden başkasıyla arkadaşlık etme; yemeğini de takva sahibinden başkası yemesin. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 55Mümine arkadaş olmak › 2396 Allah kulu için hayır dilediğinde, onun cezasını dünyada peşin verir. Enes b. Mâlik Bab 56Belâya sabretmek › 2397 Hastalık ağrısının hiç kimsede Resûlullah'takinden daha şiddetli olduğunu görmedim. Âişe Bab 56Belâya sabretmek › 2398 İnsanların en şiddetli belâya uğrayanı peygamberlerdir; kişi dinine göre belâya uğratılır. Sa'd b. Ebî Vakkâs Bab 56Belâya sabretmek › 2399 Belâ, mümin erkek ve kadının canında, çocuğunda ve malında, Allah'a günahsız kavuşuncaya kadar sürer. Ebû Hüreyre Bab 56Belâya sabretmek › 2400 Dünyada kulumun iki gözünü aldığımda, onun katımdaki karşılığı ancak cennettir. Enes b. Mâlik Bab 57Gözlerin görmez olması › 2401 Gözlerini aldığım kimse sabreder ve sevabını umarsa, ona cennetten aşağı bir mükâfata razı olmam. Ebû Hüreyre Bab 57Gözlerin görmez olması › 2402 Kıyamet günü âfiyet ehli, belâ ehline verilen sevabı görünce dünyada derilerinin makaslarla kesilmiş olmasını ister. Câbir Bab 58Kıyamet günü iyilerin ve kötülerin pişmanlığı › 2403 Ölen hiç kimse yoktur ki pişman olmasın. Ebû Hüreyre Bab 58Kıyamet günü iyilerin ve kötülerin pişmanlığı › 2404 Âhir zamanda dinle dünyayı elde etmeye çalışan, dilleri şekerden tatlı, kalpleri kurt kalbi adamlar çıkacak. Ebû Hüreyre Bab 59Din ile dünyayı elde etmeye çalışanlar ve cezaları › 2405 Öyle kimseler yarattım ki dilleri baldan tatlı, kalpleri sabır otundan daha acıdır. Abdullah b. Ömer Bab 59Din ile dünyayı elde etmeye çalışanlar ve cezaları › 2406 Kurtuluş nedir? Diline hâkim ol, evin sana yetsin ve günahına ağla. Ukbe b. Âmir Bab 60Dili korumak › 2407 Âdemoğlu sabahladığında bütün organları dile, hakkımızda Allah'tan kork diye yalvarır. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 60Dili korumak › 2408 Kim bana iki çenesi arasındakini ve iki bacağı arasındakini garanti ederse, ona cenneti garanti ederim. Sehl b. Sa'd Bab 60Dili korumak › 2409 Allah kimi iki çenesi ve iki bacağı arasındakinin şerrinden korursa, o cennete girer. Ebû Hüreyre Bab 60Dili korumak › 2410 Rabbim Allah'tır de, sonra dosdoğru ol; senin için en çok korktuğum şey dildir. Süfyân b. Abdullah es-Sakafî Bab 60Dili korumak › 2411 Allah'ı anmanın dışında sözü çoğaltmayın; çünkü bu, kalbi katılaştırır. Abdullah b. Ömer Bab 61Aynı konuda başka bir bab › 2412 Âdemoğlunun bütün sözü lehine değil aleyhinedir; ancak iyiliği emretmek, kötülükten sakındırmak ve zikir müstesna. Peygamber'in hanımı Ümmü Habîbe Bab 62Aynı konuda başka bir bab › 2413 Nefsinin, Rabbinin, misafirinin ve ailenin senin üzerinde hakkı vardır; her hak sahibine hakkını ver. Ebû Cühayfe Bab 63Nefsin, Rabbin, misafirin ve ailenin hakkını vermek › 2414 Kim insanları öfkelendirme pahasına Allah'ın rızasını ararsa, Allah ona insanlara karşı yeter. Medine ehlinden bir adam Bab 64Aynı konuda başka bir bab ›