Bölüm 8

Oruç

127 hadis No 682 - 808
كتاب الصوم عن رسول الله صلى الله عليه وسلم

Hadisler

682 Ramazan'ın ilk gecesi şeytanlar zincire vurulur, cehennem kapıları kapanır, cennet kapıları açılır. Ebû Hüreyre Bab 1Ramazan ayının fazileti 683 Kim inanarak ve sevabını umarak Ramazan'ı oruçla, Kadir gecesini ibadetle geçirirse geçmiş günahları bağışlanır. Ebû Hüreyre Bab 1Ramazan ayının fazileti 684 Hilâli görünce oruç tutun, görünce bayram edin; hava bulutlu olursa otuz gün sayın. Ebû Hüreyre Bab 2(Ramazan) ayından önce oruç tutmayın 685 Ramazan'ı bir iki gün önceden oruçla karşılamayın; âdeti olan oruç tutabilir. Ebû Hüreyre Bab 2(Ramazan) ayından önce oruç tutmayın 686 İnsanların şüphe ettiği günde oruç tutan kimse Ebü'l-Kâsım'a isyan etmiş olur. Sıla b. Züfer Bab 3Şüpheli günde oruç tutmanın mekruh oluşu 687 Ramazan için Şaban hilâlini iyi sayın. Ebû Hüreyre Bab 4Ramazan için Şâban hilâlinin hesabını tutmak 688 Ramazan'dan önce oruç tutmayın; hilâli bulut perdesi örterse otuz güne tamamlayın. İbn Abbâs Bab 5Oruç hilâli görünce tutulur, onu görünce bırakılır 689 Peygamber ile yirmi dokuz gün tuttuğumuz Ramazan, otuz gün tuttuğumuzdan daha çoktur. İbn Mes'ûd Bab 6Ay yirmi dokuz gün de olur 690 "Bir ay için yemin etmiştin" diyenlere: Ay yirmi dokuz gündür. Enes Bab 6Ay yirmi dokuz gün de olur 691 Ey Bilâl! İnsanlara yarın oruç tutmalarını ilan et. İbn Abbâs Bab 7Şahitliğe dayanarak oruç tutmak 692 İki bayram ayı eksik olmaz: Ramazan ve Zilhicce. Ebû Bekre Bab 8İki bayram ayı birlikte eksik olmaz 693 Muâviye'nin hilâli görmesiyle yetinmez misin? Hayır, Resûlullah bize böyle emretti. Kureyb Bab 9Her belde halkı için kendi hilâl görüşü esastır 694 Hurma bulan onunla iftar etsin; bulamayan su ile iftar etsin, çünkü su temizleyicidir. Enes b. Mâlik Bab 10Neyle iftar etmenin müstehap olduğu 695 Biriniz iftar ettiğinde hurma ile iftar etsin; çünkü o berekettir. Selmân b. Âmir Bab 10Neyle iftar etmenin müstehap olduğu 696 Peygamber namazdan önce birkaç taze hurma ile, yoksa kuru hurma ile, o da yoksa su ile iftar ederdi. Enes b. Mâlik Bab 10Neyle iftar etmenin müstehap olduğu 697 Oruç, oruç tuttuğunuz gün; bayram, iftar ettiğiniz gün; kurban, kurban kestiğiniz gündür. Ebû Hüreyre Bab 11Oruç oruç tuttuğunuz gün, Ramazan bayramı orucu bıraktığınız gün, Kurban bayramı kurban kestiğiniz gündür 698 Gece gelip gündüz gidince ve güneş batınca iftar etmiş olursun. Ömer b. Hattâb Bab 12Gece gelip gündüz gidince oruçlu iftar etmiş olur 699 İnsanlar iftarda acele ettikleri sürece hayır üzere olmaya devam ederler. Sehl b. Sa'd Bab 13İftarda acele etmek 700 Kullarımın bana en sevimli olanı, iftarda en çok acele edenleridir. Ebû Hüreyre Bab 13İftarda acele etmek 701 Aynı senetle: Allah buyurur: Bana en sevimli kullarım iftarda en çok acele edenlerdir. Ebû Hüreyre Bab 13İftarda acele etmek 702 İftarı ve namazı erken yapan İbn Mes'ûd için Âişe: Resûlullah böyle yapardı. Ebû Atiyye Bab 13İftarda acele etmek 703 Peygamber ile sahur yaptık, sonra namaza kalktık; arası elli âyet kadardı. Enes b. Mâlik, Zeyd b. Sâbit'ten Bab 14Sahuru geciktirmek 704 "Elli âyet okuma miktarı" lafzıyla Zeyd b. Sâbit: Sahurla namaz arası elli âyet kadardı. Enes b. Mâlik, Zeyd b. Sâbit'ten Bab 14Sahuru geciktirmek 705 Yiyin, için; yükselen aydınlık sizi telaşa düşürmesin, ufukta kızıllık yayılıncaya kadar yiyin. Talk b. Ali Bab 15Fecrin açıklanması 706 Bilâl'in ezanı da dikine uzanan fecir de sizi sahurdan alıkoymasın; ufukta yayılan fecir alıkoyar. Semure b. Cündeb Bab 15Fecrin açıklanması 707 Yalan sözü ve onunla amel etmeyi bırakmayan oruçlunun yemeyi içmeyi bırakmasına Allah'ın ihtiyacı yoktur. Ebû Hüreyre Bab 16Oruçlunun gıybet etmesine dair şiddetli uyarı 708 Sahura kalkın; zira sahurda bereket vardır. Enes b. Mâlik Bab 17Sahurun fazileti 709 Bizim orucumuzla Ehl-i kitabın orucu arasındaki fark, sahur yemeğidir. Amr b. Âs Bab 17Sahurun fazileti 710 Yolculukta orucunu açtığı hâlde oruca devam edenler için: İşte onlar isyankârlardır. Câbir b. Abdullah Bab 18Yolculukta oruç tutmanın mekruh oluşu 711 Yolculukta oruç tutmayı soran Hamza b. Amr'a: İstersen tut, istersen tutma. Âişe Bab 19Yolculukta oruç tutmaya ruhsat 712 Ramazan'da yolculukta oruçlu orucundan, oruç tutmayan da tutmamasından dolayı ayıplanmazdı. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 19Yolculukta oruç tutmaya ruhsat 713 Güç bulup oruç tutan güzel yapmıştır, zayıflık hissedip tutmayan da güzel yapmıştır. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 19Yolculukta oruç tutmaya ruhsat 714 Resûlullah ile Ramazan'da Bedir ve Fetih gazvelerine çıktık, ikisinde de orucu açtık. Ma'mer b. Ebû Huyeyye Bab 20Savaşan kimse için oruç tutmama ruhsatı 715 Allah yolcudan orucu ve namazın yarısını, hamile ve emzikli kadından da orucu kaldırmıştır. Abdullah b. Ka'b oğullarından bir adam olan Enes b. Mâlik Bab 21Hamile ve emzikli kadın için oruç tutmama ruhsatı 716 Kız kardeşinin borcu olsaydı öder miydin? Allah'ın hakkı ödenmeye daha layıktır. İbn Abbâs Bab 22Ölü adına oruç tutmak 717 Ebû Hâlid el-Ahmer'in A'meş'ten rivayeti: Allah'ın hakkı ödenmeye daha layıktır. İbn Abbâs Bab 22Ölü adına oruç tutmak 718 Üzerinde bir aylık oruç borcu varken ölenin adına her gün için bir yoksul doyurulsun. Abdullah b. Ömer Bab 23Oruçta keffâret 719 Üç şey oruçlunun orucunu bozmaz: Hacamat, kusma ve ihtilâm. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 24İstemeden kusan oruçlu 720 Kendisini kusmak bastırana kaza gerekmez; kasten kusan ise kaza etsin. Ebû Hüreyre Bab 25Kasten kusan kimse 721 Unutarak yiyip içen orucunu açmasın; o, Allah'ın kendisine verdiği bir rızıktır. Ebû Hüreyre Bab 26Unutarak yiyen ya da içen oruçlu 722 Ebû Hüreyre'nin diğer tariki: Unutarak yiyip içen orucunu bozmasın; onu Allah yedirdi. Ebû Hüreyre Bab 26Unutarak yiyen ya da içen oruçlu 723 Ruhsatsız ve hastalıksız Ramazan'dan bir gün oruç tutmayanın kazasını ömür boyu tutulan oruç ödemez. Ebû Hüreyre Bab 27Orucu kasten bozmak 724 Ramazan'da hanımıyla birleşen adama keffâret için hurma verildi, sonra onu ailesine yedirmesi söylendi. Ebû Hüreyre Bab 28Ramazan'da orucu bozmanın keffâreti 725 Peygamber'i oruçluyken sayamayacağım kadar çok misvak kullanırken gördüm. Âmir b. Rebîa Bab 29Oruçlunun misvak kullanması 726 Gözü rahatsızlanan adam oruçluyken sürme çekebilir miyim diye sordu, Peygamber evet buyurdu. Enes b. Mâlik Bab 30Oruçlunun sürme çekmesi 727 Peygamber oruç ayında hanımlarını öperdi. Âişe Bab 31Oruçlunun öpmesi 728 Resûlullah oruçluyken bana sarılırdı; o, isteğine en çok hâkim olanınızdı. Âişe Bab 32Oruçlunun eşiyle mübâşereti 729 Resûlullah oruçluyken öper ve sarılırdı; isteğine en çok hâkim olan oydu. Âişe Bab 32Oruçlunun eşiyle mübâşereti 730 Fecirden önce oruca niyetini kesinleştirmeyenin orucu yoktur. Hafsa Bab 33Geceden niyet etmeyenin orucu yoktur 731 Kaza ettiğin bir oruç değilse onu açmanın sana zararı yok. Ümmü Hânî Bab 34Nafile oruç tutanın orucunu bozması 732 Nafile oruç tutan kendi nefsinin emînidir; dilerse tutar, dilerse açar. Şu'be Bab 34Nafile oruç tutanın orucunu bozması 733 Evde yiyecek bir şey olmadığını öğrenen Resûlullah, öyleyse ben oruçluyum buyurdu. Mü'minlerin annesi Âişe Bab 35Nafile orucu geceden niyet etmeden tutmak 734 Oruçlu sabahlayan Peygamber, kendilerine hediye edilen haystan yedi. Mü'minlerin annesi Âişe Bab 35Nafile orucu geceden niyet etmeden tutmak 735 Oruçluyken ikram edilen yemeği yiyen Âişe ve Hafsa'ya yerine başka bir gün kaza etmeleri emredildi. Âişe Bab 36(Nafile orucu bozana) kazanın gerekmesi 736 Peygamber'i Şa'bân ve Ramazan dışında art arda iki ay oruç tutarken görmedim. Ümmü Seleme Bab 37Şâban'ı Ramazan'a bitiştirmek 737 İbnü'l-Mübârek'in yorumuyla: Peygamber Şa'bân'ın çoğunu oruçla geçirirdi. Âişe Bab 37Şâban'ı Ramazan'a bitiştirmek 738 Şa'bân'ın yarısı kaldığında oruç tutmayın. Ebû Hüreyre Bab 38Ramazan sebebiyle Şâban'ın ikinci yarısında oruç tutmanın mekruh oluşu 739 Allah Şa'bân'ın yarısı gecesi dünya semasına iner ve Kelb koyunlarının kıllarından çok kimseyi bağışlar. Âişe Bab 39Şâban'ın on beşinci gecesi 740 Ramazan ayı orucundan sonra en faziletli oruç, Allah'ın ayı Muharrem'dir. Ebû Hüreyre Bab 40Muharrem orucu 741 Ramazan'dan sonra oruç tutacaksan Muharrem'de tut; çünkü o Allah'ın ayıdır. Nu'mân b. Sa'd Bab 40Muharrem orucu 742 Resûlullah her ayın başında üç gün oruç tutar, cuma günü pek az oruçsuz olurdu. Abdullah b. Mes'ûd Bab 41Cuma günü oruç tutmak 743 Sizden biri, öncesinde ya da sonrasında oruç tutmadıkça cuma günü oruç tutmasın. Ebû Hüreyre Bab 42Yalnız cuma günü oruç tutmanın mekruh oluşu 744 Allah'ın size farz kıldığı dışında cumartesi günü oruç tutmayın. Abdullah b. Büsr, kız kardeşinden Bab 43Cumartesi günü oruç tutmak 745 Peygamber pazartesi ve perşembe günleri oruç tutmayı gözetirdi. Âişe Bab 44Pazartesi ve perşembe günleri oruç tutmak 746 Resûlullah bir ayda cumartesi, pazar ve pazartesi, diğer ayda salı, çarşamba ve perşembe oruç tutardı. Âişe Bab 44Pazartesi ve perşembe günleri oruç tutmak 747 Ameller pazartesi ve perşembe arz olunur; amelimin oruçluyken arz edilmesini severim. Ebû Hüreyre Bab 44Pazartesi ve perşembe günleri oruç tutmak 748 Ailenin senin üzerinde hakkı vardır; Ramazan'ı, onu takip eden ayı, her çarşamba ve perşembeyi oruçlu geçir. Müslim el-Kureşî Bab 45Çarşamba ve perşembe günleri oruç tutmak 749 Arefe günü orucunun önceki ve sonraki yılın günahlarına keffâret olacağını Allah'tan umarım. Ebû Katâde Bab 46Arefe orucunun fazileti 750 Peygamber Arafat'ta oruç tutmadı; Ümmü'l-Fadl ona süt gönderdi, o da içti. İbn Abbâs Bab 47Arafat'ta iken Arefe günü oruç tutmanın mekruh oluşu 751 Ben Arafat'ta Arefe orucunu tutmam; ne onu emrederim ne de ondan nehyederim. Ebû Necîh Bab 47Arafat'ta iken Arefe günü oruç tutmanın mekruh oluşu 752 Âşûrâ günü orucunun önceki yılın günahlarına keffâret olacağını Allah'tan umarım. Ebû Katâde Bab 48Âşûrâ günü oruç tutmaya teşvik 753 Ramazan farz kılınınca Âşûrâ bırakıldı; dileyen o gün oruç tuttu, dileyen tutmadı. Âişe Bab 49Âşûrâ orucunu terk etmeye ruhsat 754 Muharrem hilâlini gördüğünde günleri say, dokuzuncu güne oruçlu olarak sabahla. Hakem b. A'rec Bab 50Âşûrâ hangi gündür? 755 Resûlullah Âşûrâ orucunun onuncu gün tutulmasını emretti. İbn Abbâs Bab 50Âşûrâ hangi gündür? 756 Peygamber'i Zilhicce'nin ilk on gününde asla oruçlu görmedim. Âişe Bab 51(Zilhicce'nin ilk) on gününde oruç tutmak 757 İçinde yapılan salih amelin Allah'a bu on günden daha sevimli olduğu hiçbir gün yoktur. İbn Abbâs Bab 52(Zilhicce'nin ilk) on gününde yapılan amel 758 Zilhicce'nin ilk on gününün her birinde tutulan oruç bir yıllık oruca denktir. Ebû Hüreyre Bab 52(Zilhicce'nin ilk) on gününde yapılan amel 759 Kim Ramazan'ı oruçlu geçirir, sonra ona Şevvâl'den altı gün eklerse, bu bütün yıl oruç tutmak gibidir. Ebû Eyyûb Bab 53Şevval'den altı gün oruç tutmak 760 Peygamber bana vitirsiz uyumamayı, her aydan üç gün oruç tutmayı ve kuşluk namazını tembihledi. Ebû Hüreyre Bab 54Her aydan üç gün oruç tutmak 761 Aydan üç gün oruç tutacağın zaman on üçüncü, on dördüncü ve on beşinci günleri oruçlu geçir. Ebû Zer Bab 54Her aydan üç gün oruç tutmak 762 Kim her aydan üç gün oruç tutarsa bu, bütün yıl oruç tutmaktır; bir gün on gün yerinedir. Ebû Zer Bab 54Her aydan üç gün oruç tutmak 763 Resûlullah her aydan üç gün oruç tutar, ayın hangi günlerinden tuttuğuna aldırmazdı. Muâze Bab 54Her aydan üç gün oruç tutmak 764 Oruç benim içindir, onun karşılığını ben veririm; oruç ateşe karşı bir kalkandır. Ebû Hüreyre Bab 55Orucun fazileti 765 Cennette Reyyân denilen bir kapı vardır; oruçlular oraya çağrılır. Sehl b. Sa'd Bab 55Orucun fazileti 766 Oruçlu için iki sevinç vardır: İftar ettiği zamanki sevinç ve Rabbine kavuştuğu zamanki sevinç. Ebû Hüreyre Bab 55Orucun fazileti 767 Bütün yıl oruç tutan kimse ne oruç tutmuş ne de yemiştir. Ebû Katâde Bab 56Bütün yıl oruç tutmak 768 Resûlullah Ramazan dışında hiçbir ayı tam olarak oruçlu geçirmedi. Abdullah b. Şakîk Bab 57Orucu ara vermeden sürdürmek 769 Onu gece namaz kılarken görmek istesen görürdün, uyurken görmek istesen de görürdün. Enes b. Mâlik Bab 57Orucu ara vermeden sürdürmek 770 Oruçların en faziletlisi kardeşim Dâvûd'un orucudur; bir gün oruç tutar, bir gün yerdi. Abdullah b. Amr Bab 57Orucu ara vermeden sürdürmek 771 Resûlullah'ı Ramazan ve Kurban bayramı günlerinde oruç tutmayı yasaklarken işittim. Abdurrahmân b. Avf'ın azatlısı Ebû Ubeyd Bab 58Ramazan bayramı ve Kurban bayramı günü oruç tutmanın mekruh oluşu 772 Resûlullah iki orucu yasakladı: Kurban bayramı günü ve Ramazan bayramı günü orucu. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 58Ramazan bayramı ve Kurban bayramı günü oruç tutmanın mekruh oluşu 773 Arefe günü, Kurban bayramı günü ve teşrik günleri bizim bayramımızdır; bunlar yeme ve içme günleridir. Ukbe b. Âmir Bab 59Teşrik günlerinde oruç tutmanın mekruh oluşu 774 Hacamat yapan da hacamat olan da orucunu bozmuştur. Râfi' b. Hadîc Bab 60Oruçlu için hacamatın mekruh oluşu 775 Resûlullah ihramlı ve oruçlu iken hacamat oldu. İbn Abbâs Bab 61Buna ruhsat verilmesi 776 Peygamber oruçlu iken hacamat oldu. İbn Abbâs Bab 61Buna ruhsat verilmesi 777 Peygamber Mekke ile Medine arasında ihramlı ve oruçlu iken hacamat oldu. İbn Abbâs Bab 61Buna ruhsat verilmesi 778 Visâl yapmayın; ben sizden biri gibi değilim, Rabbim beni yedirir ve içirir. Enes b. Mâlik Bab 62Oruçlu için visâlin mekruh oluşu 779 Peygamber cünüp olarak sabahlar, sonra gusledip orucunu tutardı. Ebû Bekir b. Abdurrahmân b. el-Hâris b. Hişâm Bab 63Oruç tutmak isterken cünüp olarak fecre giren kimse 780 Yemeğe davet edilen icabet etsin; oruçlu ise (davet sahibine) dua etsin. Ebû Hüreyre Bab 64Oruçlunun davete icabet etmesi 781 Oruçlu iken yemeğe davet edilen kimse "Ben oruçluyum" desin. Ebû Hüreyre Bab 64Oruçlunun davete icabet etmesi 782 Kocası yanındayken kadın, Ramazan dışında onun izni olmadan oruç tutmasın. Ebû Hüreyre Bab 65Kadının kocasının izni olmadan oruç tutmasının mekruh oluşu 783 Üzerimdeki Ramazan orucunu ancak Şabanda kaza ederdim. Âişe Bab 66Ramazan kazasını geciktirmek 784 Oruçlunun yanında oruçlu olmayanlar yemek yediğinde melekler ona dua eder. Leylâ, efendisi olan hanımdan Bab 67Yanında yemek yenen oruçlunun fazileti 785 Oruçlunun yanında yemek yenince, yiyenler bitirinceye kadar melekler ona dua eder. Ümmü Umâre bint Ka'b el-Ensâriyye Bab 67Yanında yemek yenen oruçlunun fazileti 786 "Doyuncaya kadar" denmeden: Oruçlunun yanında yemek yenince melekler ona dua eder. Ümmü Umâre bint Ka'b Bab 67Yanında yemek yenen oruçlunun fazileti 787 Temizlenince bize orucu kaza etmemiz emredilir, namazı kaza etmemiz emredilmezdi. Âişe Bab 68Hayızlı kadının namazı değil orucu kaza etmesi 788 Abdesti tam al, parmak aralarını hilâlle; oruçlu değilsen burna su çekmede mübalağa et. Lakît b. Sabra Bab 69Oruçlunun buruna aşırı su çekmesinin mekruh oluşu 789 Bir topluluğa misafir olan, onların izni olmadan nafile oruç tutmasın. Âişe Bab 70Bir topluluğa misafir olan, onların izni olmadan oruç tutmaz 790 Peygamber, Allah ruhunu alıncaya kadar Ramazan'ın son on gününde itikâf yapardı. Ebû Hüreyre ve Âişe Bab 71İtikâf 791 Resûlullah itikâfa gireceği zaman sabah namazını kılar, sonra itikâf yerine girerdi. Âişe Bab 71İtikâf 792 Resûlullah son on günde itikâfta kalır ve Kadir gecesini son on gecede aramayı emrederdi. Âişe Bab 72Kadir gecesi 793 Kadir gecesinin sabahında güneş ışınsız doğar; Übey onun yirmi yedinci gece olduğuna kanidir. Zir b. Hubeyş Bab 72Kadir gecesi 794 Kadir gecesini dokuz, yedi, beş ya da üç gece kala veya son gecede arayın. Uyeyne b. Abdurrahmân Bab 72Kadir gecesi 795 Peygamber, Ramazan'ın son on gecesinde ailesini uyandırırdı. Ali Bab 73Aynı konuda başka bir bab 796 Resûlullah son on günde, başka zamanlarda göstermediği bir gayret gösterirdi. Âişe Bab 73Aynı konuda başka bir bab 797 Zahmetsiz ganimet, kışın tutulan oruçtur. Âmir b. Mes'ûd Bab 74Kışın oruç tutmak 798 Fidye âyeti inince dileyen oruç tutmayıp fidye verirdi; sonraki âyet bunu neshetti. Seleme b. el-Ekva' Bab 75"Ona güç yetirenlerin üzerine..." (Bakara 2/184) âyeti 799 Enes yolculuğa çıkmadan önce Ramazan'da yemek yedi ve "Sünnettir" deyip bindi. Muhammed b. Ka'b Bab 76Yemek yedikten sonra yolculuğa çıkan kimse 800 Muhammed b. Ca'fer tarikiyle: Enes Ramazan'da yolculuğa çıkmadan yemek yedi, "Sünnettir" dedi. Muhammed b. Ka'b Bab 76Yemek yedikten sonra yolculuğa çıkan kimse 801 Oruçlunun hediyesi güzel kokulu yağ ve buhurdandır. Hasan b. Ali Bab 77Oruçluya yapılan ikram 802 Ramazan bayramı insanların orucu bıraktığı, Kurban bayramı insanların kurban kestiği gündür. Âişe Bab 78Ramazan ve Kurban bayramlarının ne zaman olduğu 803 Bir yıl itikâf yapmayan Peygamber, ertesi yıl yirmi gün itikâf yaptı. Enes b. Mâlik Bab 79İtikâftan çıkan kimse 804 Resûlullah itikâftayken başını uzatır, ben tarardım; insanî ihtiyaç dışında eve girmezdi. Âişe Bab 80İtikâfa giren, ihtiyacı için dışarı çıkabilir mi, çıkamaz mı? 805 Kuteybe'nin Leys'ten rivayeti: İtikâftaki Resûlullah ihtiyaç dışında eve girmezdi. Âişe Bab 80İtikâfa giren, ihtiyacı için dışarı çıkabilir mi, çıkamaz mı? 806 İmamla birlikte namazdan ayrılıncaya kadar kılana bir gecelik kıyam sevabı yazılır. Ebû Zer Bab 81Ramazan ayında gece namazı kılmak 807 Bir oruçluya iftar ettirene, oruçlunun ecrinden bir şey eksilmeksizin onun ecri kadar ecir vardır. Zeyd b. Hâlid el-Cühenî Bab 82Oruçluya iftar ettirenin fazileti 808 Resûlullah, kesin emretmeksizin Ramazan gecelerini namazla ihya etmeye teşvik ederdi. Ebû Hüreyre Bab 83Ramazan'da gece namazına teşvik ve bunun fazileti