Bölüm 23
Zekât
كتاب الزكاة
Hadisler
2435
Allah onlara, zenginlerinden alınıp fakirlerine verilecek bir sadakayı farz kılmıştır.
Abdullah b. Abbâs
Bab 1Zekâtın farz oluşu
2436
İslâm'ın alametleri: Yüzünü Allah'a teslim etmek, namazı kılmak ve zekâtı vermektir.
Behz b. Hakîm'in dedesi Muâviye b. Hayde
Bab 1Zekâtın farz oluşu
2437
Namaz nurdur, zekât burhandır, sabır ışıktır.
Ebû Mâlik el-Eş'arî
Bab 1Zekâtın farz oluşu
2438
Beş vakit namazı kılan, ramazan orucunu tutan, zekâtı veren ve yedi büyük günahtan kaçınana cennet kapıları açılır.
Ebû Hüreyre ve Ebû Saîd
Bab 1Zekâtın farz oluşu
2439
Kim Allah yolunda bir çift infak ederse, cennetin kapılarından ona seslenilir.
Ebû Hüreyre
Bab 1Zekâtın farz oluşu
2440
Kâbe'nin Rabbine yemin olsun ki, malı en çok olanlar en çok zarara uğrayanlardır.
Ebû Zer
Bab 2Zekâtı alıkoyma hakkında sert uyarı
2441
Malının hakkını ödemeyenin malı, boynuna dolanan kel bir yılan hâline getirilir.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 2Zekâtı alıkoyma hakkında sert uyarı
2442
Devesinin, sığırının ve koyununun hakkını vermeyen, kıyamet günü onların ayakları altında çiğnenir.
Ebû Hüreyre
Bab 2Zekâtı alıkoyma hakkında sert uyarı
2443
Namaz ile zekâtın arasını ayıran kimseyle mutlaka savaşırım; çünkü zekât malın hakkıdır.
Ebû Hüreyre
Bab 3Zekâtı vermeyen kimse
2444
Kim zekâtı vermekten kaçınırsa, biz onu ve devesinin yarısını alırız.
Behz b. Hakîm'in dedesi Muâviye b. Hayde
Bab 4Zekâtı vermeyenin cezası
2445
Beş vesktan, beş deveden ve beş ukıyyeden azında zekât yoktur.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 5Deve zekâtı
2446
Beş deveden, beş ukıyyeden ve beş vesktan azında sadaka yoktur.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 5Deve zekâtı
2447
Ebû Bekir'in yazdığı mektupta Resûlullah'ın farz kıldığı deve, koyun ve gümüş zekâtı miktarları.
Enes b. Mâlik
Bab 5Deve zekâtı
2448
Sizden biri kıyamet günü boynunda böğüren bir deve taşıyarak gelip "Ey Muhammed!" demesin.
Ebû Hüreyre
Bab 6Deve zekâtını vermeyen kimse
2449
Otlayan her devede, her kırk deveden bir bint-i lebûn vardır.
Behz b. Hakîm'in dedesi Muâviye b. Hayde
Bab 7Develer sahiplerinin sütünden yararlandığı ve yüklerini taşıyan develer olursa zekâtın düşmesi
2450
Sığırın her otuzunda bir tebî' veya tebîa, her kırkında bir müsinne alınır.
Muâz b. Cebel
Bab 8Sığır zekâtı
2451
Her kırk sığırdan bir seniyye, her otuzdan bir tebî' alınır.
Muâz b. Cebel
Bab 8Sığır zekâtı
2452
Resûlullah, Muâz'ı Yemen'e gönderince her ergenden bir dinar veya dengi meâfirî kumaş almasını emretti.
Muâz b. Cebel
Bab 8Sığır zekâtı
2453
Sığırlar otuza ulaşıncaya kadar onlardan zekât alınmaz.
Muâz b. Cebel
Bab 8Sığır zekâtı
2454
Hayvanların hakkı; erkeğini aşım için, kovasını ödünç vermek ve Allah yolunda üzerine bindirmektir.
Câbir b. Abdullah
Bab 9Sığır zekâtını vermeyen kimse
2455
Otlayan koyunlarda kırktan yüz yirmiye kadar bir koyun zekât vardır.
Enes b. Mâlik
Bab 10Koyun zekâtı
2456
Zekâtı verilmeyen deve, sığır ve koyunlar kıyamet günü sahiplerini boynuzlarıyla süser, tabanlarıyla çiğner.
Ebû Zer
Bab 11Koyun zekâtını vermeyen kimse
2457
Zekât memurunun talimatında süt emen hayvanı almamak, ayrı malları birleştirmemek vardı.
Süveyd b. Gafele
Bab 12Ayrı olanı birleştirmek ve birleşik olanı ayırmak
2458
Zekâta cılız deve yavrusu veren adam güzel bir deve getirip tövbe edince Peygamber ona bereket diledi.
Vâil b. Hucr
Bab 12Ayrı olanı birleştirmek ve birleşik olanı ayırmak
2459
Allah'ım, sadakasını getiren Ebû Evfâ ailesine salât et.
Abdullah b. Ebû Evfâ
Bab 13İmamın sadaka sahibine dua etmesi
2460
Zekât memurlarınızı razı edin.
Cerîr b. Abdullah
Bab 14Zekât memuru sadakada haddi aşarsa
2461
Zekât memuru size geldiğinde, sizden razı olarak ayrılsın.
Cerîr b. Abdullah
Bab 14Zekât memuru sadakada haddi aşarsa
2462
Resûlullah'ın elçileri süt dolu koyunu almayıp doğurma çağındaki bir oğlağı zekât olarak aldı.
Müslim b. Sefine
Bab 15Mal sahibinin, zekât memurunun seçimi olmaksızın mal vermesi
2463
İbn Alkame'nin babası tarikiyle: Zekât memurları süt koyununu bırakıp doğurma çağındaki oğlağı aldı.
Müslim b. Sefine
Bab 15Mal sahibinin, zekât memurunun seçimi olmaksızın mal vermesi
2464
Hâlid'e haksızlık ediyorsunuz; o zırhlarını ve teçhizatını Allah yolunda vakfetmiştir.
Ebû Hüreyre
Bab 15Mal sahibinin, zekât memurunun seçimi olmaksızın mal vermesi
2465
Aynı lafızla: Hâlid zırhlarını ve teçhizatını Allah yolunda vakfetmiştir; ona haksızlık ediyorsunuz.
Ebû Hüreyre
Bab 15Mal sahibinin, zekât memurunun seçimi olmaksızın mal vermesi
2466
Muhacirlerin fakirlerine verilmeseydi zekât koyununu almazdım.
Abdullah b. Hilâl es-Sekafî
Bab 15Mal sahibinin, zekât memurunun seçimi olmaksızın mal vermesi
2467
Müslümana kölesinde ve atında sadaka yoktur.
Ebû Hüreyre
Bab 16At zekâtı
2468
Müslüman adama kölesinde ve atında zekât gerekmez.
Ebû Hüreyre
Bab 16At zekâtı
2469
Müslümanın kölesi ve atı için sadaka yükümlülüğü yoktur.
Ebû Hüreyre
Bab 16At zekâtı
2470
Kişiye atında ve memlûkünde sadaka yoktur.
Ebû Hüreyre
Bab 16At zekâtı
2471
Müslümanın kölesinde sadaka gerekmez; atında da gerekmez.
Ebû Hüreyre
Bab 17Köle zekâtı
2472
Müslümana hizmetçisinde (gulâmında) ve atında sadaka yoktur.
Ebû Hüreyre
Bab 17Köle zekâtı
2473
Beş ukıyyeden azında sadaka yoktur; beş deve ve beş vesk için de durum aynıdır.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 18Gümüş zekâtı
2474
Beş vesk hurmadan, beş ukıyye gümüşten ve beş deveden azında sadaka yoktur.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 18Gümüş zekâtı
2475
Beş vesktan az hurmada sadaka yoktur; beş ukıyye gümüş ve beş deveden azında da yoktur.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 18Gümüş zekâtı
2476
Beş ukıyyeden az gümüşte sadaka yoktur.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 18Gümüş zekâtı
2477
Atlardan ve kölelerden zekâtı affettim; mallarınızın zekâtını her iki yüzden beş olarak verin.
Ali
Bab 18Gümüş zekâtı
2478
İki yüz dirhemden azında zekât yoktur.
Ali
Bab 18Gümüş zekâtı
2479
Allah'ın kıyamet günü bunlar yüzünden sana ateşten iki bilezik takmasından hoşlanır mısın?
Amr b. Şuayb'ın dedesi Abdullah b. Amr
Bab 19Ziynet eşyasının zekâtı
2480
Mu'temir'in mürsel rivayeti: Kızının iki altın bileziği yüzünden ateşten bilezik takılmasını ister misin?
Amr b. Şuayb
Bab 19Ziynet eşyasının zekâtı
2481
Malının zekâtını vermeyene malı kıyamet günü kel bir yılan olarak görünür ve "Ben senin hazinenim" der.
Abdullah b. Ömer
Bab 20Malının zekâtını vermeyen kimse
2482
Zekâtı verilmeyen mal, sahibini iki çenesinden yakalar ve "Ben senin malınım, ben senin hazinenim" der.
Ebû Hüreyre
Bab 20Malının zekâtını vermeyen kimse
2483
Beş vesktan az tahıl ya da hurmada sadaka yoktur.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 21Hurma zekâtı
2484
Buğday ve hurmada beş veske ulaşıncaya kadar zekât almak helal olmaz.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 22Buğday zekâtı
2485
Tahılda ve hurmada beş veske ulaşmadıkça sadaka yoktur.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 23Hububat zekâtı
2486
Beş ukıyyeden azında sadaka yoktur.
Ebû Saîd
Bab 24Sadakanın vacip olduğu miktar
2487
Beş ukıyyeden, beş deveden ve beş veskten azında sadaka yoktur.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 24Sadakanın vacip olduğu miktar
2488
Yağmurun ve pınarların suladığında onda bir, su taşınarak sulananda onda birin yarısı vardır.
Abdullah b. Ömer
Bab 25Öşrü gerektiren ve yarım öşrü gerektiren şeyler
2489
Gökten, nehirlerden ve pınarlardan sulananda öşür, su çeken deveyle sulananda yarım öşür vardır.
Câbir b. Abdullah
Bab 25Öşrü gerektiren ve yarım öşrü gerektiren şeyler
2490
Resûlullah, Muâz'a yağmurun suladığından onda bir, dolapla sulanandan yarım öşür almasını emretti.
Muâz
Bab 25Öşrü gerektiren ve yarım öşrü gerektiren şeyler
2491
Ürünü tahmin ettiğinizde alın ve üçte birini bırakın.
Abdurrahmân b. Mes'ûd b. Niyâr
Bab 26Tahminci (hâris) ne kadar bırakır
2492
Resûlullah sadakada değersiz hurmanın alınmasını yasakladı.
Ebû Ümâme b. Sehl b. Huneyf
Bab 27Allah'ın (azze ve celle) «Ondan, kötü olanı infak etmeye kalkışmayın» sözü
2493
Bu sadakanın sahibi kıyamet günü çürük hurma yiyecektir.
Avf b. Mâlik
Bab 27Allah'ın (azze ve celle) «Ondan, kötü olanı infak etmeye kalkışmayın» sözü
2494
İşlek yolda ve mamur köyde olmayan buluntuda ve rikâzda beşte bir vardır.
Abdullah b. Amr
Bab 28Maden
2495
Hayvanın yaralaması, kuyu ve maden hederdir; rikâzda beşte bir vardır.
Ebû Hüreyre
Bab 28Maden
2496
Başka bir tarikle: Hayvanın yaralaması, kuyu ve maden hederdir; rikâzda beşte bir vardır.
Ebû Hüreyre
Bab 28Maden
2497
Hayvanın yaralaması hederdir; rikâzda ise beşte bir vardır.
Ebû Hüreyre
Bab 28Maden
2498
Kuyu, hayvan ve maden hederdir; rikâzda beşte bir vardır.
Ebû Hüreyre
Bab 28Maden
2499
Hilâl arılarının öşrünü getirince Resûlullah onun için Selebe vadisini koru yaptı.
Abdullah b. Amr
Bab 29Bal zekâtı
2500
Resûlullah Ramazan zekâtını bir sa' hurma ya da bir sa' arpa olarak farz kıldı.
Abdullah b. Ömer
Bab 30Ramazan zekâtının (fıtır sadakasının) farz oluşu
2501
Resûlullah fıtır sadakasını köle üzerine de bir sa' hurma ya da arpa olarak farz kıldı.
Abdullah b. Ömer
Bab 31Ramazan zekâtının köleye farz oluşu
2502
Resûlullah Ramazan zekâtını her küçük ve büyük üzerine farz kıldı.
Abdullah b. Ömer
Bab 32Ramazan zekâtının küçüğe farz oluşu
2503
Resûlullah fıtır zekâtını Müslümanlardan her hür ya da köle, erkek ya da kadın üzerine farz kıldı.
Abdullah b. Ömer
Bab 33Ramazan zekâtının antlaşmalılara değil, Müslümanlara farz oluşu
2504
Resûlullah fıtır zekâtını Müslümanların küçüğüne ve büyüğüne farz kıldı, namazdan önce ödenmesini emretti.
Abdullah b. Ömer
Bab 33Ramazan zekâtının antlaşmalılara değil, Müslümanlara farz oluşu
2505
Fıtır sadakası bir sa' hurma ya da bir sa' arpa olarak farz kılındı.
Abdullah b. Ömer
Bab 34Ne kadar farz kılındı
2506
Ramazan ve zekât inince fıtır zekâtı ne emredildi ne yasaklandı; biz onu yapıyorduk.
Kays b. Sa'd b. Ubâde
Bab 35Fıtır sadakasının zekât (emri) inmeden önce farz kılınması
2507
Resûlullah zekât inmeden önce bize fıtır sadakasını emretti.
Kays b. Sa'd
Bab 35Fıtır sadakasının zekât (emri) inmeden önce farz kılınması
2508
Fıtır zekâtını Resûlullah bir sa' arpa ya da hurma veya yarım sa' buğday olarak farz kıldı.
Hasan
Bab 36Fıtır zekâtının ölçüsü
2509
Fıtır sadakası bir sa' buğday, hurma, arpa ya da sülttür.
Abdullah b. Abbâs
Bab 36Fıtır zekâtının ölçüsü
2510
Fıtır sadakası bir sa' yiyecektir.
Ebû Recâ
Bab 36Fıtır zekâtının ölçüsü
2511
Resûlullah fıtır sadakasını bir sa' arpa, hurma ya da keş olarak farz kıldı.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 37Fıtır zekâtında hurma
2512
Resûlullah aramızdayken fıtır zekâtını bir sa' kuru üzüm olarak da çıkarırdık.
Ebû Saîd
Bab 38Kuru üzüm
2513
Muâviye, Şam buğdayından iki müddün bir sa'a denk geldiğini söyleyince insanlar bunu benimsedi.
Ebû Saîd
Bab 38Kuru üzüm
2514
Resûlullah döneminde fıtır sadakasını bir sa' un olarak da çıkarırdık.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 39Un
2515
Allah genişlik verdiğine göre siz de genişlik gösterin; bir sa' buğday ya da başka bir şey verin.
Hasan
Bab 40Buğday
2516
İnsanlar fıtır sadakasını bir sa' arpa, hurma, sült ya da kuru üzüm olarak çıkarırdı.
Abdullah b. Ömer
Bab 41Sült (kabuksuz arpa)
2517
Muâviye, Şam buğdayından iki müddün bir sa' arpaya denk geldiği kanaatindeydi.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 42Arpa
2518
Fıtır sadakasını bir sa' hurma, arpa ya da keş olarak çıkarır, başkasını çıkarmazdık.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 43Keş (ekıt)
2519
Resûlullah döneminde sa', bugünkü müddünüzle bir müd ve üçte bir idi.
Sâib b. Yezîd
Bab 44Sa' ne kadardır
2520
Ölçek Medine halkının ölçeği, tartı Mekke halkının tartısıdır.
Abdullah b. Ömer
Bab 44Sa' ne kadardır
2521
Resûlullah fıtır sadakasının insanlar namaza çıkmadan önce ödenmesini emretti.
Abdullah b. Ömer
Bab 45Fıtır sadakasının verilmesi müstehap olan vakit
2522
Sadaka zenginlerinden alınıp fakirlerine verilir; mazlumun bedduasından kork.
Abdullah b. Abbâs
Bab 46Zekâtı bir beldeden başka bir beldeye çıkarmak
2523
Bilmeden bir hırsıza, zina eden bir kadına ve bir zengine sadaka veren adamın sadakası kabul edildi.
Ebû Hüreyre
Bab 47Kişi zekâtı farkında olmadan bir zengine verirse
2524
Allah, ganimetten çalınmış maldan verilen sadakayı kabul etmez.
Üsâme b. Umeyr
Bab 48Ganimetten çalınan maldan (gulûl) sadaka
2525
Helal kazançtan verilen bir hurma bile Rahmân'ın avucunda büyüyerek dağdan daha büyük olur.
Ebû Hüreyre
Bab 48Ganimetten çalınan maldan (gulûl) sadaka
2526
En faziletli sadaka, az mal sahibinin gücünün yettiği sadakadır.
Abdullah b. Hubşî el-Has'amî
Bab 49Azı olanın gücü yettiğince vermesi
2527
Bir dirhem yüz bin dirhemi geçti.
Ebû Hüreyre
Bab 49Azı olanın gücü yettiğince vermesi
2528
İki dirheminden birini veren, çok malından yüz bin verenden öne geçti.
Ebû Hüreyre
Bab 49Azı olanın gücü yettiğince vermesi
2529
Sadaka verecek bir şey bulamayan, çarşıda sırtında yük taşıyıp kazandığı bir müddü getirirdi.
Ebû Mes'ûd
Bab 49Azı olanın gücü yettiğince vermesi
2530
Ebû Akîl'in yarım sa' sadakasını münafıklar ayıplayınca Tevbe sûresindeki âyet indi.
Ebû Mes'ûd
Bab 49Azı olanın gücü yettiğince vermesi
2531
Bu mal yeşil ve tatlıdır; kim onu gönül tokluğuyla alırsa onda kendisine bereket verilir.
Hakîm b. Hizâm
Bab 50Üstteki el
2532
Verenin eli üstteki eldir; bakmakla yükümlü olduklarından başla.
Târık el-Muhâribî
Bab 51İki elden hangisi üstteki eldir
2533
Üstteki el infak eden, alttaki el ise dilenen eldir.
Abdullah b. Ömer
Bab 52Alttaki el
2534
Sadakanın en hayırlısı, geride zenginlik bırakarak verilendir.
Ebû Hüreyre
Bab 53Sadakayı ihtiyaç fazlasından vermek
2535
Dinarını önce kendine, sonra eşine, çocuğuna ve hizmetçine sadaka olarak harca.
Ebû Hüreyre
Bab 54Bunun açıklaması
2536
Muhtaç olduğu hâlde elbisesini sadaka olarak atan adama Peygamber elbisesini geri aldırdı.
Ebû Saîd
Bab 55Kişi kendisi muhtaçken sadaka verirse sadakası kendisine geri verilir mi
2537
Efendisinin izni olmadan yoksula yediren köle hakkında: Sevap ikiniz arasındadır.
Âbi'l-lahm'ın azatlısı Umeyr
Bab 56Kölenin sadakası
2538
Her Müslümanın üzerine bir sadaka vardır; bulamazsa eliyle çalışır, kendine fayda sağlar ve sadaka verir.
Ebû Mûsâ
Bab 56Kölenin sadakası
2539
Kadın kocasının evinden sadaka verdiğinde ona da kocasına da hazinedara da sevap vardır.
Âişe
Bab 57Kadının kocasının evinden sadaka vermesi
2540
Bir kadının, kocasının izni olmadan bağışta bulunması caiz değildir.
Abdullah b. Amr
Bab 58Kadının kocasının izni olmadan bağışta bulunması
2541
Hangimiz sana en önce kavuşacak? Eli en uzun olanınız.
Âişe
Bab 59Sadakanın fazileti
2542
En faziletli sadaka, sağlıklı ve mala düşkünken, yaşamayı umup fakirlikten korkarken verilendir.
Ebû Hüreyre
Bab 60Hangi sadaka daha faziletlidir
2543
Sadakanın en faziletlisi ihtiyaç fazlasından verilendir; üstteki el alttaki elden hayırlıdır.
Hakîm b. Hizâm
Bab 60Hangi sadaka daha faziletlidir
2544
Sadakanın en hayırlısı ihtiyaç fazlasından verilendir; bakmakla yükümlü olduğun kimselerden başla.
Ebû Hüreyre
Bab 60Hangi sadaka daha faziletlidir
2545
Kişi sevabını umarak ailesine harcadığında bu onun için sadaka olur.
Ebû Mes'ûd
Bab 60Hangi sadaka daha faziletlidir
2546
Kendinden başla; artarsa ailene, ailenden artarsa akrabana ver.
Câbir
Bab 60Hangi sadaka daha faziletlidir
2547
Harcayan ile cimrinin misali, üzerlerinde demirden iki zırh bulunan iki adamın misali gibidir.
Ebû Hüreyre
Bab 61Cimrinin sadakası
2548
Cimri sadaka vermeye niyetlendiğinde zırhının her halkası büzülür; genişletmeye çalışır ama genişlemez.
Ebû Hüreyre
Bab 61Cimrinin sadakası
2549
Yavaş ol ey Âişe! Sayma; yoksa Allah da sana sayarak verir.
Ebû Ümâme b. Sehl b. Huneyf
Bab 62Sadakada sayıp hesaplamak
2550
Peygamber Esmâ'ya: Sayma; yoksa Allah da sana sayarak verir.
Esmâ bt. Ebû Bekir
Bab 62Sadakada sayıp hesaplamak
2551
Gücünün yettiği kadarını ver; keseni bağlama, yoksa Allah da sana rızkını bağlar.
Esmâ bt. Ebû Bekir
Bab 62Sadakada sayıp hesaplamak
2552
Yarım hurmayla da olsa ateşten korunun.
Adî b. Hâtim
Bab 63Sadakanın azı
2553
Yarım hurmayla da olsa ateşten korunun; bulamazsanız güzel bir sözle.
Adî b. Hâtim
Bab 63Sadakanın azı
2554
Kim İslâm'da güzel bir çığır açarsa, onun sevabı ve onunla amel edenlerin sevabı ona aittir.
Cerîr
Bab 64Sadakaya teşvik
2555
Sadaka verin; kişinin sadakasıyla dolaşıp onu kabul eden bulamayacağı bir zaman gelecek.
Hârise
Bab 64Sadakaya teşvik
2556
Şefaat edin, şefaatiniz kabul edilsin; Allah Peygamberinin diliyle dilediği hükmü verir.
Ebû Mûsâ
Bab 65Sadaka hususunda aracılık (şefaat) etmek
2557
Şefaat edin, sevap kazanırsınız.
Muâviye b. Ebû Süfyân
Bab 65Sadaka hususunda aracılık (şefaat) etmek
2558
Allah'ın sevdiği büyüklenme, kişinin savaşta ve sadaka verirken büyüklenmesidir.
Câbir b. Atîk
Bab 66Sadaka verirken böbürlenmek
2559
İsrafa ve kibre kaçmadan yiyin, sadaka verin ve giyinin.
Abdullah b. Amr
Bab 66Sadaka verirken böbürlenmek
2560
Emredileni gönül hoşluğuyla veren emin hazinedar, iki sadaka verenden biridir.
Ebû Mûsâ
Bab 67Efendisinin izniyle sadaka veren hazinedarın ecri
2561
Kur'ân'ı açıktan okuyan sadakayı açıktan veren, gizlice okuyan da gizlice veren gibidir.
Ukbe b. Âmir
Bab 68Sadakasını gizli veren kimse
2562
Anne babasına âsi olan, içkiye düşkün olan ve verdiğini başa kakan cennete girmez.
Abdullah b. Ömer
Bab 69Verdiğini başa kakan kimse
2563
Allah'ın kıyamet günü konuşmayacağı üç kişi: izarını salan, yalan yeminle mal satan ve verdiğini başa kakan.
Ebû Zer
Bab 69Verdiğini başa kakan kimse
2564
Verdiğini başa kakanla Allah kıyamet günü konuşmaz, ona bakmaz ve onu temize çıkarmaz.
Ebû Zer
Bab 69Verdiğini başa kakan kimse
2565
Dilenciyi bir paçayla da olsa bir şey vererek gönderin.
Ümmü Büceyd
Bab 70Dilenciyi (bir şey vererek) geri göndermek
2566
Mevlâsının istediği fazlalığı esirgeyene kıyamet günü kel bir yılan çağrılır.
Muâviye b. Hayde
Bab 71Kendisinden istenip de vermeyen kimse
2567
Allah adına sizden isteyene verin; size iyilik yapana karşılığını verin.
Abdullah b. Ömer
Bab 72Allah (azze ve celle) adına isteyen kimse
2568
Allah'ın yüzü hakkı için sana soruyorum: Rabbin seni bize ne ile gönderdi? İslâm ile.
Muâviye b. Hayde
Bab 73Allah'ın (azze ve celle) vechi adına isteyen kimse
2569
İnsanların en kötüsü, Allah adına kendisinden istenip de vermeyen kimsedir.
Abdullah b. Abbâs
Bab 74Kendisinden Allah (azze ve celle) adına istenip de vermeyen kimse
2570
Allah'ın sevdiği üç kişiden biri, istenip verilmeyen kişiye gizlice veren adamdır.
Ebû Zer
Bab 75Veren kimsenin sevabı
2571
Miskin, bir iki hurmayla savılan değil, iffetini koruyup istemeyen kimsedir.
Ebû Hüreyre
Bab 76Miskinin açıklaması
2572
Miskin, kendine yetecek varlığı olmayan, fark edilmeyen ve kalkıp insanlardan istemeyen kimsedir.
Ebû Hüreyre
Bab 76Miskinin açıklaması
2573
Miskin, bir varlık bulamayan ve insanların ihtiyacını bilmediği kimsedir.
Ebû Hüreyre
Bab 76Miskinin açıklaması
2574
Miskine verecek yanmış bir paçadan başka bir şey bulamazsan onu ver.
Resûlullah'a biat eden kadınlardan Ümmü Büceyd
Bab 76Miskinin açıklaması
2575
Allah'ın kıyamet günü konuşmayacağı üç kişi: zina eden yaşlı, kibirlenen fakir ve yalancı imam.
Ebû Hüreyre
Bab 77Kibirli fakir
2576
Allah'ın buğzettiği dört kişi: çok yemin eden satıcı, büyüklenen fakir, zina eden yaşlı ve zalim imam.
Ebû Hüreyre
Bab 77Kibirli fakir
2577
Dul kadın ve yoksul için çalışan, Allah yolunda cihad eden gibidir.
Ebû Hüreyre
Bab 78Dul kadın için çalışıp çabalayanın fazileti
2578
Bunun soyundan Kur'ân'ı okuyan ama Kur'ân gırtlaklarından öteye geçmeyen bir topluluk çıkacak.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 79Kalpleri (İslâm'a) ısındırılmak istenenler
2579
İstemek ancak üç kişiye helâldir; biri insanlar arasında borç yüklenip onu ödeyinceye kadar isteyendir.
Kabîsa b. Muhârik
Bab 80Bir borç yükü (hamâle) üstlenen kimseye sadaka
2580
Ey Kabîsa! Bu üçü dışındaki istemek haramdır; sahibi onu haram olarak yer.
Kabîsa b. Muhârik
Bab 80Bir borç yükü (hamâle) üstlenen kimseye sadaka
2581
Bu mal yeşil ve tatlıdır; yetime, yoksula ve yolcuya verilirse Müslümanın ne güzel arkadaşıdır.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 81Yetime sadaka
2582
Akrabaya verilen sadaka ikidir: hem sadaka hem sıla-i rahim.
Selmân b. Âmir
Bab 82Akrabaya sadaka
2583
Kocasına ve yetim akrabalarına sadaka veren kadına iki sevap vardır: akrabalık ve sadaka sevabı.
Abdullah'ın hanımı Zeyneb
Bab 82Akrabaya sadaka
2584
Sırtında bir bağ odun taşıyıp satmak, birinden istemekten daha hayırlıdır.
Ebû Hüreyre
Bab 83Dilenmek
2585
Dilenmeyi sürdüren kişi kıyamet günü yüzünde bir parça et olmadan gelir.
Abdullah b. Ömer
Bab 83Dilenmek
2586
Dilenmede ne olduğunu bilseydiniz kimse bir şey istemek için başkasına gitmezdi.
Âiz b. Amr
Bab 83Dilenmek
2587
Mutlaka istemen gerekiyorsa salih kimselerden iste.
İbnü'l-Firâsî
Bab 84Salih kimselerden istemek
2588
Kim istemekten kaçınırsa Allah onu iffetli kılar; kimseye sabırdan daha hayırlı bir bağış verilmemiştir.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 85İstemekten kaçınıp iffetli davranmak
2589
Birinizin ipini alıp sırtında odun taşıması, bir adama gidip ondan istemesinden daha hayırlıdır.
Ebû Hüreyre
Bab 85İstemekten kaçınıp iffetli davranmak
2590
Kim bana bir şeyi, insanlardan hiçbir şey istememeyi tekeffül ederse cennet onundur.
Sevbân
Bab 86İnsanlardan hiçbir şey istemeyenin fazileti
2591
İstemek ancak üç kişi için uygundur; bunun dışındaki istemek haramdır.
Kabîsa b. Muhârik
Bab 86İnsanlardan hiçbir şey istemeyenin fazileti
2592
Kişiyi ihtiyaçtan kurtaran miktar elli dirhem ya da bunun altın karşılığıdır.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 87Zenginliğin sınırı
2593
İsterken ısrar etmeyin; hoşnut olmadan verilen şeyde bereket olmaz.
Muâviye
Bab 88İsterken ısrar etmek
2594
Kırk dirhemi olduğu hâlde isteyen kimse ısrarla isteyendir.
Amr b. Şuayb, babası aracılığıyla dedesinden
Bab 89Israrla isteyen kimdir
2595
Kim müstağni olmak isterse Allah onu müstağni kılar; kim yetinmek isterse Allah ona yeter.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 89Israrla isteyen kimdir
2596
Bir ukıyyesi ya da onun dengi malı olduğu hâlde isteyen kimse ısrarla istemiş olur.
Esedoğullarından bir adam
Bab 90Dirhemi olmayıp onun dengi malı olan kimse
2597
Sadaka zengine ve sağlam, güçlü kuvvetli kimseye helâl olmaz.
Ebû Hüreyre
Bab 90Dirhemi olmayıp onun dengi malı olan kimse
2598
Sadakada zengin ve kazanç sağlayabilen güçlü kimse için bir pay yoktur.
Ubeydullah b. Adî b. el-Hıyâr
Bab 91Kazanç sağlayabilen güçlü kimsenin istemesi
2599
Dilenmek kişinin yüzünü tırmalayan yaradır; yetki sahibinden istemek bunun dışındadır.
Semüre b. Cündeb
Bab 92Kişinin sultandan istemesi
2600
Dilenmek yüzü yıpratır; ancak kaçınılmaz bir iş için istemek bunun dışındadır.
Semüre b. Cündeb
Bab 93Kişinin kaçınılmaz bir iş için istemesi
2601
Bu mal yeşil ve tatlıdır; onu gönül hoşluğuyla alana bereketli kılınır.
Hakîm b. Hizâm
Bab 93Kişinin kaçınılmaz bir iş için istemesi
2602
Malı gönül cömertliğiyle alana bereket verilir, hırsla alana verilmez.
Hakîm b. Hizâm
Bab 93Kişinin kaçınılmaz bir iş için istemesi
2603
Seni hak ile gönderene yemin ederim ki senden sonra hiç kimseden bir şey almayacağım.
Hakîm b. Hizâm
Bab 93Kişinin kaçınılmaz bir iş için istemesi
2604
Sen istemeden sana bir şey verildiğinde onu ye ve sadaka ver.
İbnü's-Sâidî el-Mâlikî
Bab 94Allah'ın (azze ve celle) istemeden mal verdiği kimse
2605
Allah'ın sana istemeden ve göz dikmeden verdiği malı al; vermediğine gönlünü bağlama.
Abdullah b. es-Sa'dî
Bab 94Allah'ın (azze ve celle) istemeden mal verdiği kimse
2606
Göz dikmeden ve istemeden sana gelen malı al; onu malına kat ya da sadaka olarak ver.
Abdullah b. es-Sa'dî
Bab 94Allah'ın (azze ve celle) istemeden mal verdiği kimse
2607
Göz dikmeden ve istemeden sana gelen malı al; böyle olmayana gönlünü bağlama.
Abdullah b. es-Sa'dî
Bab 94Allah'ın (azze ve celle) istemeden mal verdiği kimse
2608
Peygamber, Ömer'e bağışı alıp malına katmasını ve ondan sadaka vermesini söyledi.
Abdullah b. Ömer
Bab 94Allah'ın (azze ve celle) istemeden mal verdiği kimse
2609
Bu sadaka insanların kirleridir; Muhammed'e de Muhammed'in ailesine de helâl olmaz.
Abdülmuttalib b. Rebîa b. el-Hâris
Bab 95Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) ailesini sadaka toplama işine memur etmek
2610
Bir kavmin kız kardeşinin oğlu onların kendilerindendir.
Şu'be
Bab 96Bir kavmin kız kardeşinin oğlu onlardandır
2611
Bir kavmin kız kardeşinin oğlu onlardandır.
Enes b. Mâlik
Bab 96Bir kavmin kız kardeşinin oğlu onlardandır
2612
Sadaka bize helâl olmaz; bir kavmin azatlısı da onlardandır.
Ebû Râfi'
Bab 97Bir kavmin azatlısı onlardandır
2613
Peygamber kendisine getirilen şey sadakaysa yemez, hediyeyse elini uzatırdı.
Behz b. Hakîm, babası aracılığıyla dedesinden
Bab 98Sadaka Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem) helâl değildir
2614
Berîre'ye sadaka olarak verilen et, onun için sadaka, bizim için hediyedir.
Âişe
Bab 99Sadaka el değiştirdiğinde
2615
Sadakasından dönen, kusmuğuna dönen köpek gibidir.
Ömer b. el-Hattâb
Bab 100Sadakayı satın almak
2616
Allah yolunda verdiğin atı geri satın alarak sadakana ilişme.
Abdullah b. Ömer
Bab 100Sadakayı satın almak
2617
Sadaka olarak verdiğin şeyi satın alıp sadakana geri dönme.
Abdullah b. Ömer
Bab 100Sadakayı satın almak
2618
Hurmanın zekâtı kuru hurma olarak ödendiği gibi üzümün zekâtı da kuru üzüm olarak ödenir.
Saîd b. el-Müseyyeb
Bab 100Sadakayı satın almak