Bölüm 25

Menâsik (Hac İbadetleri)

238 hadis No 2882 - 3119
كتاب المناسك

Hadisler

2882 Yolculuk azaptan bir parçadır; ihtiyacını gideren ailesinin yanına dönmekte acele etsin. Ebû Hüreyre Bab 1Hacca çıkış 2883 Kim hacca gitmek isterse acele etsin; çünkü hastalık, kayıp ya da bir ihtiyaç ortaya çıkabilir. İbn Abbâs Bab 1Hacca çıkış 2884 Hac her yıl mı diye sorulunca: Hayır, eğer evet deseydim her yıl farz olurdu, buyurdu. Ali b. Ebû Tâlib Bab 2Haccın farz oluşu 2885 Evet deseydim hac her yıl farz olurdu; farz olsaydı onu yerine getiremez ve azaba uğratılırdınız. Enes b. Mâlik Bab 2Haccın farz oluşu 2886 Hac bir defadır; kim daha fazlasına güç yetirirse bu nafiledir. İbn Abbâs Bab 2Haccın farz oluşu 2887 Hac ile umreyi birbiri ardınca yapın; bu, körüğün demirin pasını giderdiği gibi fakirliği ve günahları giderir. Ömer b. el-Hattâb Bab 3Hac ve umrenin fazileti 2888 Umre, diğer umreye kadar aradakilerin keffaretidir; mebrûr haccın karşılığı ise ancak cennettir. Ebû Hüreyre Bab 3Hac ve umrenin fazileti 2889 Kim bu Beyt'i hacceder de refes ve fısktan sakınırsa, annesinin onu doğurduğu gündeki gibi döner. Ebû Hüreyre Bab 3Hac ve umrenin fazileti 2890 Allah'ım! Bunu içinde riya ve gösteriş bulunmayan bir hac kıl. Enes b. Mâlik Bab 4Deve semeri üzerinde hac 2891 Sanki Mûsâ'ya bakıyorum; parmaklarını kulaklarına koymuş, telbiye ile Allah'a yüksek sesle yalvararak bu vadiden geçiyor. İbn Abbâs Bab 4Deve semeri üzerinde hac 2892 Hac ve umre yapanlar Allah'ın misafir heyetidir; dua ederlerse icabet eder, bağışlanma dilerlerse bağışlar. Ebû Hüreyre Bab 5Hacıların duasının fazileti 2893 Allah yolunda savaşan gazi, hacı ve umreci Allah'ın misafir heyetidir; O'ndan istediler, O da onlara verdi. İbn Ömer Bab 5Hacıların duasının fazileti 2894 Kardeşçiğim! Duandan bize de bir pay ayır, bizi unutma. Ömer b. el-Hattâb Bab 5Hacıların duasının fazileti 2895 Kişinin gıyabında kardeşi için yaptığı dua kabul olunur; başında duasına âmin diyen bir melek vardır. Safvân b. Abdullah b. Safvân şöyle anlattı: Bab 5Hacıların duasının fazileti 2896 Haccı vacip kılan azık ve binektir; hac ise telbiyede sesi yükseltmek ve kurban kesmektir. İbn Ömer Bab 6Haccı farz kılan şey 2897 Yoluna gücü yeten sözünden maksat azık ve binektir. İbn Abbâs Bab 6Haccı farz kılan şey 2898 Kadın ancak babası, kardeşi, oğlu, kocası ya da bir mahremi ile üç gün ve daha fazla süren yolculuğa çıkabilir. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 7Velisiz hacca giden kadın 2899 Allah'a ve âhiret gününe iman eden kadına, mahremi olmaksızın bir günlük mesafeye yolculuk etmesi helal olmaz. Ebû Hüreyre Bab 7Velisiz hacca giden kadın 2900 Gazveye yazılan ve hanımı hacca giden bedeviye: Dön de onunla beraber git, buyurdu. İbn Abbâs Bab 7Velisiz hacca giden kadın 2901 Kadınlara içinde savaş bulunmayan bir cihad vardır: Hac ve umre. Âişe Bab 8Hac kadınların cihadıdır 2902 Hac, her zayıfın cihadıdır. Ümmü Seleme Bab 8Hac kadınların cihadıdır 2903 Önce bu haccı kendin için yap, sonra Şübrüme adına hac yap. İbn Abbâs Bab 9Ölü adına hac 2904 Baban adına hac yap; ona bir hayır katmazsan da bir şer katmış olmazsın. İbn Abbâs Bab 9Ölü adına hac 2905 Hac yapmadan ölen baban adına hac yap; adak orucu da böyledir, onun yerine kaza edilir. Ebü'l-Gavs b. Husayn Bab 9Ölü adına hac 2906 Hacca, umreye ve yolculuğa gücü yetmeyen baban adına hac ve umre yap. Ebû Rezîn el-Ukaylî Bab 10Gücü yetmeyen diri adına hac 2907 Bunamış yaşlı babası adına hac yapmak isteyen Has'amlı kadına: Evet, onun yerine geçer, buyurdu. Abdullah b. Abbâs Bab 10Gücü yetmeyen diri adına hac 2908 Ancak bineğe bağlanarak hac yapabilecek baban adına sen hac yap. Husayn b. Avf Bab 10Gücü yetmeyen diri adına hac 2909 Evet, baban adına hac yap; babanın bir borcu olsaydı onu sen öderdin. Fadl b. Abbâs Bab 10Gücü yetmeyen diri adına hac 2910 Çocuğun haccı var mı diye soran kadına: Evet, sana da ecir vardır, buyurdu. Câbir b. Abdullah Bab 11Çocuğun haccı 2911 Şecere'de lohusa olan Esmâ bint Umeys'e yıkanıp ihrama girmesi emredildi. Âişe Bab 12Lohusa ve hayızlı kadın hac için ihrama girer 2912 Lohusa kadın yıkanıp hac için ihrama girer ve Beyt'i tavaf dışında insanların yaptığı her şeyi yapar. Ebû Bekir Bab 12Lohusa ve hayızlı kadın hac için ihrama girer 2913 Lohusa olan Esmâ'ya yıkanmasını, bir bezle kendini sıkıca bağlamasını ve ihrama girmesini emretti. Câbir b. Abdullah Bab 12Lohusa ve hayızlı kadın hac için ihrama girer 2914 Medine halkı Zülhuleyfe'den, Şam halkı Cuhfe'den, Necid halkı Karn'dan, Yemen halkı Yelemlem'den ihrama girer. İbn Ömer Bab 13Uzak bölgelerden gelenlerin mîkatları 2915 Medine halkının mîkatı Zülhuleyfe, Şam'ın Cuhfe, Yemen'in Yelemlem, Necid'in Karn, Doğu halkının Zâtüirk'tir. Câbir b. Abdullah Bab 13Uzak bölgelerden gelenlerin mîkatları 2916 Resûlullah bineği doğrulunca Zülhuleyfe Mescidi'nin yanından ihrama girip telbiyeye başlardı. İbn Ömer Bab 14İhram 2917 Vedâ haccında umre ve hac için birlikte telbiye getirdi: Lebbeyk bi-umretin ve haccetin meâ. Enes b. Mâlik Bab 14İhram 2918 Resûlullah'ın telbiyesi: Lebbeyk Allâhümme lebbeyk, lebbeyke lâ şerîke leke lebbeyk; İbn Ömer buna ilave ederdi. İbn Ömer Bab 15Telbiye 2919 Resûlullah'ın telbiyesi: Lebbeyk Allâhümme lebbeyk, lebbeyke lâ şerîke leke lebbeyk, inne'l-hamde ve'n-ni'mete leke ve'l-mülk. Câbir b. Abdullah Bab 15Telbiye 2920 Resûlullah telbiyesinde: Lebbeyke ilâhe'l-hak lebbeyk, derdi. Ebû Hüreyre Bab 15Telbiye 2921 Telbiye getirenle birlikte sağındaki ve solundaki taş, ağaç ve toprak da yeryüzünün sonuna kadar telbiye getirir. Sehl b. Sa'd es-Sâidî Bab 15Telbiye 2922 Cebrâil bana gelip ashabıma telbiye getirirken seslerini yükseltmelerini emretmemi emretti. Sâib b. Hallâd Bab 16Telbiyede sesi yükseltmek 2923 Ashabına emret de telbiyede seslerini yükseltsinler; çünkü o, haccın şiarlarındandır. Zeyd b. Hâlid el-Cühenî Bab 16Telbiyede sesi yükseltmek 2924 Haccın en faziletli amelleri, telbiyede sesi yükseltmek ve kurban kanı akıtmaktır. Ebû Bekir es-Sıddîk Bab 16Telbiyede sesi yükseltmek 2925 Allah için gün boyu güneş altında telbiye getiren ihramlının günahları güneşle birlikte batar. Câbir b. Abdullah Bab 17İhramlının gölgelenmesi 2926 Resûlullah'a ihrama girmeden önce ve ifâda tavafından önce ihramdan çıkışı için koku sürdüm. Âişe Bab 18İhrama girerken koku sürünmek 2927 Resûlullah telbiye getirirken saçlarının ayrımlarındaki kokunun parıltısına sanki şu an bakıyorum. Âişe Bab 18İhrama girerken koku sürünmek 2928 Resûlullah ihramlıyken üç gün sonra saçının ayrımındaki kokunun parıltısını sanki şu an görüyorum. Âişe Bab 18İhrama girerken koku sürünmek 2929 İhramlı gömlek, sarık, şalvar, bornoz ve mest giymez; zâferan veya vers değmiş elbise giymeyin. Abdullah b. Ömer Bab 19İhramlının giyebileceği elbiseler 2930 Resûlullah, ihramlının vers veya zâferanla boyanmış elbise giymesini yasakladı. Abdullah b. Ömer Bab 19İhramlının giyebileceği elbiseler 2931 İzar bulamayan şalvar giysin, ayakkabı bulamayan da mest giysin. İbn Abbâs Bab 20İzar veya nalin bulamayan ihramlının şalvar ve mest giymesi 2932 Ayakkabı bulamayan ihramlı mest giysin ve onları topukların altından kessin. İbn Ömer Bab 20İzar veya nalin bulamayan ihramlının şalvar ve mest giymesi 2933 Şu ihramlıya bakın, ne yapıyor: Ebû Bekir'in ihramlıyken kölesini dövmesi. Esmâ bint Ebû Bekir Bab 21İhramda sakınılacak şeyler 2934 Ebû Eyyûb ihramlıyken başını yıkadı ve: Resûlullah'ı böyle yaparken gördüm, dedi. Abdullah b. Huneyn şöyle anlattı: Bab 22İhramlının başını yıkaması 2935 İhramlı kadınlar bir süvari karşılaştığında örtülerini başlarının üstünden sarkıtır, geçince kaldırırlardı. Âişe Bab 23İhramlı kadının yüzüne örtü sarkıtması 2936 İhrama gir ve ihramdan çıkış yerinin, alıkonulduğun yer olacağını şart koş. Ebû Bekir b. Abdullah b. Zübeyr'in ninesi Bab 24Hacda şart koşmak 2937 Haccet ve: Beni nerede alıkoyarsan ihramdan çıkış yerim orasıdır, de. Dubâa Bab 24Hacda şart koşmak 2938 Telbiye ederek ihrama gir ve: Beni nerede alıkoyarsan ihramdan çıkış yerim orasıdır, diye şart koş. İbn Abbâs Bab 24Hacda şart koşmak 2939 Peygamberler Harem'e yaya ve yalınayak girer, Beyt'i yalınayak ve yaya tavaf ederlerdi. Abdullah b. Abbâs Bab 25Harem'e girmek 2940 Resûlullah Mekke'ye yukarı geçitten girer, aşağı geçitten çıkardı. İbn Ömer Bab 26Mekke'ye girmek 2941 Peygamber Mekke'ye gündüz girdi. İbn Ömer Bab 26Mekke'ye girmek 2942 Akîl bize bir ev bıraktı mı ki? Yarın Benî Kinâne'nin Hayf'ına, Muhassab'a konaklayacağız. Üsâme b. Zeyd Bab 26Mekke'ye girmek 2943 Senin zarar da fayda da veremeyen bir taş olduğunu biliyorum; Resûlullah'ı seni öperken görmeseydim öpmezdim. Abdullah b. Sercis Bab 27Hacerü'l-esved'i istilâm etmek 2944 Hacerü'l-esved kıyamet günü iki göz ve bir dille gelecek, onu hakkıyla istilâm eden hakkında şahitlik edecektir. İbn Abbâs Bab 27Hacerü'l-esved'i istilâm etmek 2945 Ey Ömer! Gözyaşları işte burada dökülür. İbn Ömer Bab 27Hacerü'l-esved'i istilâm etmek 2946 Resûlullah Beyt'in rükünlerinden yalnız Rükn-i Esved'i ve ona bitişik olan rüknü istilâm ederdi. Abdullah b. Ömer Bab 27Hacerü'l-esved'i istilâm etmek 2947 Fetih yılı Resûlullah devesi üzerinde tavaf etti, rüknü elindeki değnekle istilâm etti. Safiyye bint Şeybe Bab 28Rüknü değneğiyle istilâm eden kimse 2948 Peygamber Vedâ haccında deve üzerinde tavaf etti, rüknü bir değnekle istilâm etti. İbn Abbâs Bab 28Rüknü değneğiyle istilâm eden kimse 2949 Peygamber bineği üzerinde tavaf ederken rüknü değneğiyle istilâm ediyor ve değneği öpüyordu. Ebü't-Tufeyl Âmir b. Vâsile Bab 28Rüknü değneğiyle istilâm eden kimse 2950 Resûlullah ilk tavafında Hacer'den Hacer'e üç şavtta remel yapar, dördünde normal yürürdü. İbn Ömer Bab 29Beyt'in etrafında remel 2951 Peygamber Hacer'den Hacer'e kadar üç şavt remel yaptı, dört şavt normal yürüdü. Câbir Bab 29Beyt'in etrafında remel 2952 Allah'a yemin olsun ki, Resûlullah zamanında yaptığımız hiçbir şeyi bırakmayız. Ömer Bab 29Beyt'in etrafında remel 2953 Kavminiz yarın sizi görecek; sizi mutlaka güçlü görsünler. İbn Abbâs Bab 29Beyt'in etrafında remel 2954 Peygamber ıztıbâ yaparak tavaf etti. Ya'lâ b. Ümeyye Bab 30Iztıbâ 2955 Hıcr Beyt'tendir; kavmin küfürden yeni çıkmış olmasaydı onu Beyt'e katar, kapısını yere bitişik yapardım. Âişe Bab 31Hicr'i de içine alarak tavaf 2956 Kim Beyt'i tavaf eder ve iki rekât namaz kılarsa, bu bir köle azat etmek gibidir. Abdullah b. Ömer Bab 32Tavafın fazileti 2957 Rükn-i Yemânî'ye yetmiş melek görevlendirilmiştir; orada dua edene Âmin derler. Humeyd b. Ebû Seviyye şöyle anlattı: Bab 32Tavafın fazileti 2958 Resûlullah tavafı bitirince metâfın kenarında iki rekât kıldı; tavaf edenlerle arasında kimse yoktu. Muttalib b. Ebû Vedâa Bab 33Tavaftan sonra iki rekât 2959 Resûlullah Beyt'i yedi defa tavaf etti, iki rekât kıldı, sonra Safâ'ya çıktı. İbn Ömer Bab 33Tavaftan sonra iki rekât 2960 Bu, atamız İbrâhîm'in makamıdır: İbrâhîm'in makamından kendinize bir namaz yeri edinin. Câbir Bab 33Tavaftan sonra iki rekât 2961 Hasta olan Ümmü Seleme'ye insanların arkasından binekli olarak tavaf etmesini emretti. Ümmü Seleme Bab 34Hastanın binek üzerinde tavaf etmesi 2962 Hacer ile Kâbe'nin kapısı arasında durup göğsünü, ellerini ve yanağını ona yapıştırdı. Amr b. Şuayb'ın dedesi şöyle anlattı: Bab 35Mültezem 2963 Bu, Allah'ın Âdemoğlu'nun kızlarına yazdığı bir şeydir; Beyt'i tavaf etmen dışında bütün menâsiki yerine getir. Âişe Bab 36Hayızlı kadın tavaf dışındaki bütün menâsiki yerine getirir 2964 Resûlullah haccı ifrad olarak yaptı. Âişe Bab 37Haccı ifrad 2965 Resûlullah haccı ifrad olarak yaptı: Urve'nin Âişe'den rivayeti. Mü'minlerin annesi Âişe Bab 37Haccı ifrad 2966 Câbir: Resûlullah haccı ifrad olarak yaptı. Câbir Bab 37Haccı ifrad 2967 Resûlullah, Ebû Bekir, Ömer ve Osmân haccı ifrad olarak yaptılar. Câbir Bab 37Haccı ifrad 2968 Lebbeyke umraten ve haccen: Resûlullah umre ve hac için birlikte telbiye etti. Enes b. Mâlik Bab 38Hac ile umreyi kıran olarak birlikte yapan kimse 2969 Lebbeyke bi-umratin ve haccetin: Peygamber'in kıran telbiyesi. Enes Bab 38Hac ile umreyi kıran olarak birlikte yapan kimse 2970 Hac ile umreye birlikte niyet eden Subay'a Ömer: Peygamber'in sünnetine iletildin, dedi. Subay b. Ma'bed şöyle anlattı: Bab 38Hac ile umreyi kıran olarak birlikte yapan kimse 2971 Ebû Talha: Resûlullah hac ile umreyi kıran ederek birleştirdi. İbn Abbâs Bab 38Hac ile umreyi kıran olarak birlikte yapan kimse 2972 Resûlullah ve ashabı umreleri ve hacları için yalnızca bir tavaf yaptılar. Câbir b. Abdullah, İbn Ömer ve İbn Abbâs Bab 39Kıran yapanın tavafı 2973 Peygamber hac ve umre için tek bir tavaf yaptı. Câbir Bab 39Kıran yapanın tavafı 2974 İbn Ömer kıran yaparak geldi, tavaf ve sa'y etti: Resûlullah böyle yaptı. İbn Ömer Bab 39Kıran yapanın tavafı 2975 Kim hac ve umre için birlikte ihrama girerse, ikisi için bir tavaf yeter. İbn Ömer Bab 39Kıran yapanın tavafı 2976 Rabbimden bir gelen bana geldi ve şöyle dedi: Bu mübarek vadide namaz kıl ve hac içinde bir umre de. Ömer b. el-Hattâb Bab 40Umreden hacca temettu 2977 Dikkat edin! Umre, kıyamet gününe kadar hacca dahil olmuştur. Sürâka b. Cu'şum Bab 40Umreden hacca temettu 2978 Resûlullah ailesinden bir grubu Zilhicce'nin ilk on gününde umre yaptırdı ve bunu yasaklamadı. Mutarrif b. Abdullah b. eş-Şıhhîr şöyle anlattı: Bab 40Umreden hacca temettu 2979 Ömer: Resûlullah'ın ve ashabının temettu yaptığını biliyorum, fakat insanların başlarından su damlar hâlde hacca gitmelerini hoş görmedim. Ebû Mûsâ el-Eş'arî Bab 40Umreden hacca temettu 2980 Kurbanlık olmasaydı ben de ihramdan çıkardım; temettu yalnız bu yıl için değil, ebediyen geçerlidir. Câbir b. Abdullah Bab 41Haccı feshetmek 2981 Kurban bayramı günü bize sığır eti getirildi ve Resûlullah hanımları adına kurban kesti denildi. Âişe Bab 41Haccı feshetmek 2982 Nasıl kızmayayım ki, ben bir iş emrediyorum da bana uyulmuyor. Berâ b. Âzib Bab 41Haccı feshetmek 2983 Yanında kurbanlık bulunan ihramında kalsın, yanında kurbanlık bulunmayan da ihramdan çıksın. Esmâ bint Ebû Bekir Bab 41Haccı feshetmek 2984 Haccı bozup umreye çevirmek yalnız bize mahsustur. Bilâl b. Hâris el-Müzenî Bab 42Haccın feshinin yalnız onlara mahsus olduğunu söyleyenler 2985 Hacda temettu, Muhammed'in ashabına mahsustu. Ebû Zer Bab 42Haccın feshinin yalnız onlara mahsus olduğunu söyleyenler 2986 Safâ ile Merve arasında sa'y etmeyen kimsenin haccını Allah tamam kılmamıştır. Urve b. Zübeyr şöyle anlattı: Bab 43Safâ ile Merve arasında sa'y 2987 Ebtah ancak koşarak geçilir. Şeybe'nin ümmüveledi Bab 43Safâ ile Merve arasında sa'y 2988 Safâ ile Merve arasında koşarsam Resûlullah'ı koşarken, yürürsem de onu yürürken gördüm. İbn Ömer Bab 43Safâ ile Merve arasında sa'y 2989 Hac cihaddır, umre ise nafiledir. Talha b. Ubeydullah Bab 44Umre 2990 Resûlullah umre yaptığında Mekke halkından kimse ona zarar vermesin diye onu siper ediyorduk. Abdullah b. Ebû Evfâ Bab 44Umre 2991 Ramazan'da yapılan bir umre, bir hacca denktir. Vehb b. Hanbeş Bab 45Ramazan'da umre 2992 Herim b. Hanbeş: Ramazan'da yapılan bir umre, bir hacca denktir. Herim b. Hanbeş Bab 45Ramazan'da umre 2993 Ebû Ma'kıl: Ramazan'da yapılan bir umre, bir hacca denktir. Ebû Ma'kıl Bab 45Ramazan'da umre 2994 İbn Abbâs: Ramazan'da yapılan bir umre, bir hacca denktir. İbn Abbâs Bab 45Ramazan'da umre 2995 Câbir: Ramazan'da yapılan bir umre, bir hacca denktir. Câbir Bab 45Ramazan'da umre 2996 Resûlullah ancak Zilkade ayında umre yaptı. İbn Abbâs Bab 46Zilkade'de umre 2997 Resûlullah hiçbir umreyi Zilkade dışında yapmadı. Âişe Bab 46Zilkade'de umre 2998 Âişe: Resûlullah Receb ayında asla umre yapmadı. Urve b. Zübeyr şöyle anlattı: Bab 47Recep'te umre 2999 Peygamber, Âişe'yi terkisine alıp Ten'îm'den ona umre yaptırmasını emretti. Abdurrahman b. Ebû Bekir Bab 48Ten'îm'den umre 3000 Umreni bırak, saçını çöz, tara ve hac için ihrama gir. Âişe Bab 48Ten'îm'den umre 3001 Kim Beytülmakdis'ten umre için ihrama girerse bağışlanır. Ümmü Seleme Bab 49Beytülmakdis'ten umre için ihrama giren kimse 3002 Kim Beytülmakdis'ten umre için ihrama girerse, bu onun daha önceki günahlarına kefaret olur. Ümmü Seleme Bab 49Beytülmakdis'ten umre için ihrama giren kimse 3003 Resûlullah dört umre yaptı: Hudeybiye, kazâ, Ci'râne umresi ve haccıyla birlikte yaptığı umre. İbn Abbâs Bab 50Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) kaç umre yaptı 3004 Resûlullah terviye günü Mina'da beş vakit namazı kıldı, sonra sabahleyin Arafat'a gitti. İbn Abbâs Bab 51Mina'ya çıkış 3005 İbn Ömer beş vakit namazı Mina'da kılar, Resûlullah'ın da böyle yaptığını haber verirdi. İbn Ömer Bab 51Mina'ya çıkış 3006 Mina, oraya önce gelenin konaklama yeridir. Âişe Bab 52Mina'da konaklamak 3007 Mina'da seni gölgeleyecek bir bina yapmayalım mı denince: Hayır, Mina önce gelenin konaklama yeridir. Âişe Bab 52Mina'da konaklamak 3008 Mina'dan Arafat'a giderken kimimiz tekbir, kimimiz telbiye getiriyordu; kimse diğerini ayıplamadı. Enes b. Mâlik Bab 53Sabahleyin Mina'dan Arafat'a gitmek 3009 Resûlullah Arafat'ta Nemire vadisinde konaklar, güneş zevale erince vakfeye giderdi. İbn Ömer Bab 54Arafat'taki konak yeri 3010 Burası vakfe yeridir; Arafat'ın tamamı da vakfe yeridir. Ali b. Ebû Tâlib Bab 55Arafat'ta vakfe yeri 3011 Vakfe yerlerinizde kalın; çünkü siz bugün İbrâhim'in mirasından bir miras üzerindesiniz. Yezîd b. Şeybân Bab 55Arafat'ta vakfe yeri 3012 Arafat'ın ve Müzdelife'nin her yeri vakfe yeri, Mina'nın her yeri kurban kesim yeridir. Câbir b. Abdullah Bab 55Arafat'ta vakfe yeri 3013 Arefe akşamı ümmeti için mağfiret dileyen Peygamber'in duası Müzdelife'de kabul edildi. Abbâs b. Mirdâs es-Sülemî Bab 56Arafat'ta dua 3014 Allah'ın cehennemden kul azat ettiği, Arefe gününden daha çok olan bir gün yoktur. Âişe Bab 56Arafat'ta dua 3015 Hac Arafat'tır; kim Müzdelife gecesi sabah namazından önce Arafat'a gelirse haccı tamam olmuştur. Abdurrahman b. Ya'mer ed-Dîlî Bab 57Müzdelife gecesi fecirden önce Arafat'a yetişen kimse 3016 Kim bizimle bu namazda bulunur ve gece veya gündüz Arafat'tan ayrılmışsa haccı tamam olmuştur. Urve b. Mudarris et-Tâî Bab 57Müzdelife gecesi fecirden önce Arafat'a yetişen kimse 3017 Resûlullah Arafat'tan ayrılırken orta hızda yürür, boş bir yer bulunca hızlanırdı. Üsâme b. Zeyd Bab 58Arafat'tan ayrılış 3018 Kureyş Harem dışına çıkmayız deyince: Sonra insanların akın ettiği yerden siz de akın edin, âyeti indi. Âişe Bab 58Arafat'tan ayrılış 3019 Namaz önündedir; Resûlullah Müzdelife'ye varınca akşamı, ardından yatsıyı kıldı. Üsâme b. Zeyd Bab 59İhtiyacı olanın Arafat ile Müzdelife arasında inmesi 3020 Vedâ haccında Müzdelife'de akşam ile yatsıyı Resûlullah ile birlikte kıldım. Ebû Eyyûb el-Ensârî Bab 60Müzdelife'de iki namazı cem etmek 3021 Peygamber Müzdelife'de develer çöktürülünce namaz kametle kılınır buyurdu. İbn Ömer Bab 60Müzdelife'de iki namazı cem etmek 3022 Resûlullah müşriklere muhalefet ederek Müzdelife'den güneş doğmadan önce ayrıldı. Amr b. Meymûn şöyle anlattı: Bab 61Müzdelife'de vakfe 3023 Ümmetim hac ibadetlerini alsın; çünkü belki bu yılımdan sonra onlarla bir daha karşılaşmam. Câbir b. Abdullah Bab 61Müzdelife'de vakfe 3024 Allah kötülük edeninizi iyilik edeninize bağışladı, iyilik edeninize de istediğini verdi. Bilâl b. Rebâh Bab 61Müzdelife'de vakfe 3025 Yavrucaklarım! Güneş doğmadan cemreye taş atmayın. İbn Abbâs Bab 62Cemrelere taş atmak için Müzdelife'den Mina'ya önceden giden kimse 3026 İbn Abbâs, Resûlullah'ın ailesinin zayıfları arasında Müzdelife'den önden gönderdiği kimselerdendi. İbn Abbâs Bab 62Cemrelere taş atmak için Müzdelife'den Mina'ya önceden giden kimse 3027 Resûlullah, ağır hareket eden Sevde'ye Müzdelife'den insanlardan önce ayrılması için izin verdi. Âişe Bab 62Cemrelere taş atmak için Müzdelife'den Mina'ya önceden giden kimse 3028 Ey insanlar! Cemreye taş attığınızda hazf taşı büyüklüğünde taşlarla atın. Süleymân b. Amr b. el-Ahvas'ın annesi Bab 63Atılacak taşların büyüklüğü 3029 Dinde aşırılıktan sakının; çünkü sizden öncekileri ancak dinde aşırılık helâk etti. İbn Abbâs Bab 63Atılacak taşların büyüklüğü 3030 İbn Mes'ûd: Kendisine Bakara sûresi indirilen Peygamber Akabe cemresine buradan taş attı. Abdurrahman b. Yezîd şöyle anlattı: Bab 64Akabe cemresine nereden taş atılır 3031 Peygamber vadinin içinden Akabe cemresine her taşla tekbir getirerek yedi taş attı, sonra ayrıldı. Süleymân b. Amr b. el-Ahvas'ın annesi Bab 64Akabe cemresine nereden taş atılır 3032 İbn Ömer Akabe cemresine taş atıp yanında durmadı ve Peygamber'in de böyle yaptığını söyledi. İbn Ömer Bab 65Akabe cemresine taş atan orada durmaz 3033 Resûlullah Akabe cemresine taş attığında yoluna devam eder, orada durmazdı. İbn Abbâs Bab 65Akabe cemresine taş atan orada durmaz 3034 Peygamber cemreye bineği üzerindeyken taş attı. İbn Abbâs Bab 66Binek üzerinde cemrelere taş atmak 3035 Resûlullah cemreye devesi üzerinde taş attı; ne vurma, ne kovalama, ne de çekil çekil deme vardı. Kudâme b. Abdullah el-Âmirî Bab 66Binek üzerinde cemrelere taş atmak 3036 Peygamber çobanlara bir gün taş atıp bir gün bırakmaları için ruhsat verdi. Ebü'l-Beddâh b. Âsım'ın babası Bab 67Özür sebebiyle cemrelere taş atmayı ertelemek 3037 Resûlullah deve çobanlarına iki günün taş atmasını birleştirip ikisinden birinde atmaları için ruhsat verdi. Ebü'l-Beddâh b. Âsım'ın babası Bab 67Özür sebebiyle cemrelere taş atmayı ertelemek 3038 Çocuklar adına telbiye getirdik ve onlar adına cemrelere taş attık. Câbir b. Abdullah Bab 68Çocuklar adına taş atmak 3039 Peygamber Akabe cemresine taş atıncaya kadar telbiye getirdi. İbn Abbâs Bab 69Hacı telbiyeyi ne zaman keser 3040 Peygamber Akabe cemresine taş atıncaya kadar telbiye getirdi, taş atınca telbiyeyi kesti. İbn Abbâs Bab 69Hacı telbiyeyi ne zaman keser 3041 Cemreye taş attığınızda kadınlar dışında her şey size helâl olmuştur. İbn Abbâs Bab 70Akabe cemresine taş atınca kişiye helal olan şeyler 3042 Resûlullah'ı ihrama girerken ve ihramdan çıkarken kokuladım. Âişe Bab 70Akabe cemresine taş atınca kişiye helal olan şeyler 3043 Allah'ım! Başlarını tıraş edenleri bağışla; saçlarını kısaltanları da. Ebû Hüreyre Bab 71Tıraş 3044 Allah başlarını tıraş edenlere rahmet etsin; saçlarını kısaltanlara da. İbn Ömer Bab 71Tıraş 3045 Tıraş olanlar için üç defa dua edildi; çünkü onlar şüpheye düşmediler. İbn Abbâs Bab 71Tıraş 3046 Başımı telbid ettim ve kurbanlığıma gerdanlık taktım; kurbanımı kesinceye kadar ihramdan çıkmam. Hafsa Bab 72Saçını yapıştıran kimse 3047 Resûlullah'ı başı telbidli hâlde telbiye getirerek ihrama girerken işittim. İbn Ömer Bab 72Saçını yapıştıran kimse 3048 Mina'nın tamamı kurban kesme yeri, Arafat'ın ve Müzdelife'nin tamamı da vakfe yeridir. Câbir b. Abdullah Bab 73Kurban kesmek 3049 Bir şeyi diğerinden önce yapan kimse hakkında sorulduğunda Resûlullah iki elini açarak: Sakıncası yok, derdi. İbn Abbâs Bab 74Bir menâsiki diğerinden önce yapan kimse 3050 Kurban kesmeden önce tıraş olan ve akşam olduktan sonra taş atana Resûlullah: Sakıncası yok, buyurdu. İbn Abbâs Bab 74Bir menâsiki diğerinden önce yapan kimse 3051 Tıraştan önce kurban kesen ya da kurbandan önce tıraş olan için Peygamber: Sakıncası yok, buyurdu. Abdullah b. Amr Bab 74Bir menâsiki diğerinden önce yapan kimse 3052 O gün bir şeyin diğerinden önce yapılmasına dair ne sorulduysa Resûlullah: Sakıncası yok, buyurdu. Câbir b. Abdullah Bab 74Bir menâsiki diğerinden önce yapan kimse 3053 Resûlullah Akabe cemresine kuşluk vakti, sonraki günlerde ise zevalden sonra taş attı. Câbir b. Abdullah Bab 75Teşrik günlerinde cemrelere taş atmak 3054 Resûlullah cemrelere zevalden sonra taş atar, bitirince öğle namazını kılardı. İbn Abbâs Bab 75Teşrik günlerinde cemrelere taş atmak 3055 Kanlarınız, mallarınız ve ırzlarınız bu gününüzün dokunulmazlığı gibi birbirinize haramdır. Süleymân b. Amr b. el-Ahvas'ın babası Bab 76Kurban bayramı günü hutbe 3056 Sözümü işitip onu başkalarına ulaştıran kişinin Allah yüzünü ağartsın. Cübeyr b. Mut'im Bab 76Kurban bayramı günü hutbe 3057 Ben Havz'ın başında sizden önce varacağım ve sizin çokluğunuzla ümmetlere karşı övüneceğim; yüzümü kara çıkarmayın. Abdullah b. Mes'ûd Bab 76Kurban bayramı günü hutbe 3058 Bu hacc-ı ekber günüdür; kanlarınız, mallarınız ve ırzlarınız bu beldenin dokunulmazlığı gibi size haramdır. İbn Ömer Bab 76Kurban bayramı günü hutbe 3059 Peygamber ziyaret tavafını geceye erteledi. Âişe ve İbn Abbâs Bab 77Beytullah'ı ziyaret 3060 Peygamber ifâda tavafının yedi şavtında remel yapmadı. Abdullah b. Abbâs Bab 77Beytullah'ı ziyaret 3061 Bizimle münafıklar arasındaki alâmet, onların Zemzem'den kana kana içmemeleridir. Muhammed b. Abdurrahman b. Ebû Bekir şöyle anlattı: Bab 78Zemzem içmek 3062 Zemzem suyu, ne için içilirse onun içindir. Câbir b. Abdullah Bab 78Zemzem içmek 3063 Resûlullah fetih günü Kâbe'ye girdi ve iki sütun arasında namaz kıldı. İbn Ömer Bab 79Kâbe'ye girmek 3064 Kâbe'ye girdim; keşke bunu yapmamış olsaydım, benden sonra ümmetimi zahmete sokmuş olmaktan korkuyorum. Âişe Bab 79Kâbe'ye girmek 3065 Resûlullah, sikâye görevi için Abbâs'a Mina günlerinde Mekke'de geceleme izni verdi. İbn Ömer Bab 80Mina gecelerini Mekke'de geçirmek 3066 Peygamber, sikâye görevi sebebiyle Abbâs dışında kimseye Mekke'de gecelemesi için ruhsat vermedi. İbn Abbâs Bab 80Mina gecelerini Mekke'de geçirmek 3067 Ebtah'a konaklamak sünnet değildir; Resûlullah oraya ancak çıkışı daha kolay olsun diye konakladı. Âişe Bab 81Muhassab'da konaklamak 3068 Peygamber nefr gecesi Bathâ'dan gece karanlığında yola çıktı. Âişe Bab 81Muhassab'da konaklamak 3069 Resûlullah, Ebû Bekir, Ömer ve Osman Ebtah'ta konaklarlardı. İbn Ömer Bab 81Muhassab'da konaklamak 3070 Hiç kimse, son işi Beytullah'la vedalaşmak olmadıkça Mekke'den ayrılıp gitmesin. İbn Abbâs Bab 82Veda tavafı 3071 Resûlullah, son işi Beytullah'la vedalaşmak olmadıkça Mekke'den ayrılmayı yasakladı. İbn Ömer Bab 82Veda tavafı 3072 Safiyye ifâda tavafından sonra hayız olunca Resûlullah: Öyleyse yola çıksın, buyurdu. Âişe Bab 83Veda etmeden ayrılan hayızlı kadın 3073 Kurban bayramı günü ifâda tavafını yapmış olan Safiyye için: Ona söyleyin, yola çıksın. Âişe Bab 83Veda etmeden ayrılan hayızlı kadın 3074 Resûlullah'ın haccı: Size, sımsıkı sarıldığınız takdirde sapmayacağınız bir şey bıraktım: Allah'ın Kitabı. Muhammed b. Ali b. Hüseyin şöyle anlattı: Bab 84Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) haccı 3075 Resûlullah ile birlikte üç şekilde hacca çıktık: hac ve umre birlikte, yalnız hac ve yalnız umre. Âişe Bab 84Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) haccı 3076 Resûlullah üç hac yaptı: ikisini hicretten önce, birini de hicretten sonra Medine'den. Süfyân şöyle anlattı: Bab 84Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) haccı 3077 Kimin bir uzvu kırılır ya da topal kalırsa ihramdan çıkmış olur; ona başka bir hac gerekir. Haccâc b. Amr el-Ensârî Bab 85İhsâra uğrayan kimse 3078 Kimin bir uzvu kırılır, hastalanır ya da topal kalırsa ihramdan çıkmış olur; gelecek yıl hac yapması gerekir. Abdullah b. Râfi' şöyle anlattı: Bab 85İhsâra uğrayan kimse 3079 Oruç üç gündür; sadaka altı yoksula yarımşar sâ' yiyecektir; kurban da bir koyundur. Abdullah b. Ma'kil şöyle anlattı: Bab 86İhsâra uğrayanın fidyesi 3080 Peygamber bana başımı tıraş etmemi ve üç gün oruç tutmamı ya da altı yoksulu doyurmamı emretti. Ka'b b. Ucre Bab 86İhsâra uğrayanın fidyesi 3081 İhramlının hacamatı: Resûlullah oruçlu ve ihramlı iken hacamat oldu. İbn Abbâs Bab 87İhramlının hacamat olması 3082 Peygamber ihramlı iken ayağındaki bir ezilmeden dolayı hacamat oldu. Câbir b. Abdullah Bab 87İhramlının hacamat olması 3083 Peygamber ihramlı iken başına güzel koku katılmamış zeytinyağı sürerdi. İbn Ömer Bab 88İhramlının sürünebileceği yağ 3084 İhramlı ölenin yüzünü ve başını örtmeyin; o kıyamet günü telbiye ederek diriltilecektir. İbn Abbâs Bab 89İhramlıyken ölen kimse 3085 Resûlullah, muhrimin avladığı sırtlan için ceza olarak bir koç takdir etti. Câbir b. Abdullah Bab 90İhramlının avladığı hayvanın cezası 3086 Muhrimin ele geçirdiği devekuşu yumurtasının cezası onun bedelidir. Ebû Hüreyre Bab 90İhramlının avladığı hayvanın cezası 3087 Beş zararlı hayvan Harem dışında da Harem'de de öldürülür: yılan, alacalı karga, fare, saldırgan köpek ve çaylak. Âişe Bab 91İhramlının öldürebileceği hayvanlar 3088 İhramlı kişinin akrep, karga, çaylak, fare ve saldırgan köpeği öldürmesinde günah yoktur. İbn Ömer Bab 91İhramlının öldürebileceği hayvanlar 3089 Muhrim yılanı, akrebi, saldırgan yırtıcıyı, saldırgan köpeği ve muzır fareyi öldürebilir. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 91İhramlının öldürebileceği hayvanlar 3090 Onu sana geri çevirmemizin bir sebebi yok; ancak biz ihramlıyız. İbn Abbâs Bab 92İhramlıya yasaklanan av 3091 Peygamber ihramlı iken kendisine getirilen av etinden yemedi. Ali b. Ebû Tâlib Bab 92İhramlıya yasaklanan av 3092 Peygamber, Talha'ya bir yaban eşeği verip ihramlı yol arkadaşları arasında dağıtmasını emretti. Talha b. Ubeydullah Bab 93Kendisi için avlanmamışsa bu konudaki ruhsat 3093 Av kendisi için avlandığından Peygamber ondan yemedi, ihramlı ashabına ise yemelerini emretti. Ebû Katâde Bab 93Kendisi için avlanmamışsa bu konudaki ruhsat 3094 Resûlullah Medine'den kurbanlık gönderir, ihramlının sakındığı şeylerden hiçbirinden sakınmazdı. Âişe Bab 94Kurbanlık develere gerdanlık takmak 3095 Peygamber kurbanlığına gerdanlık takıp gönderir, kendisi kalır ve ihramlının sakındıklarından sakınmazdı. Âişe Bab 94Kurbanlık develere gerdanlık takmak 3096 Resûlullah bir defasında Beyt'e kurbanlık olarak koyun gönderdi ve onlara gerdanlık taktı. Âişe Bab 95Koyunlara gerdanlık takmak 3097 Peygamber kurbanlık deveyi hörgücünün sağ tarafından işaretledi ve kanı ondan sildi. İbn Abbâs Bab 96Kurbanlık develeri iş'âr etmek 3098 Peygamber kurbanlıklara gerdanlık takıp işaretleyerek gönderdi, ihramlının sakındıklarından sakınmadı. Âişe Bab 96Kurbanlık develeri iş'âr etmek 3099 Kurbanlıkların çullarını ve derilerini taksim et, kasaba onlardan bir şey verme; ona ücretini biz veririz. Ali b. Ebû Tâlib Bab 97Kurbanlık deveye çul örten kimse 3100 Peygamber kurbanlıkları arasında Ebû Cehil'e ait, gümüş burun halkalı bir erkek deveyi de gönderdi. İbn Abbâs Bab 98Dişi ve erkek hayvandan hedy 3101 Peygamberin kurbanlık develeri arasında bir erkek deve de vardı. Seleme b. el-Ekva' Bab 98Dişi ve erkek hayvandan hedy 3102 Peygamber kurbanlığını Kudeyd'den satın aldı. İbn Ömer Bab 99Mîkatın berisinden sevk edilen hedy 3103 Kurbanlık deveyi süren adama: Ona bin, yazık sana! Ebû Hüreyre Bab 100Kurbanlık develere binmek 3104 Peygamber, yanından geçirilen kurbanlık deve için sahibine: Ona bin, buyurdu. Enes b. Mâlik Bab 100Kurbanlık develere binmek 3105 Yolda yorgun düşen kurbanlığı kes, nalınını kanına batır; ondan ne sen ne de yol arkadaşların yesin. İbn Abbâs Bab 101Yolda helâke yüz tutan hedy 3106 Yorgun düşen kurbanlığı kes, nalınını kanına batır ve insanlara bırak, ondan yesinler. Nâciye el-Huzâî Bab 101Yolda helâke yüz tutan hedy 3107 Mekke evlerinde ihtiyacı olan oturur, ihtiyacı olmayan da başkasını oturturdu. Alkame b. Nadle Bab 102Mekke evlerinin kirası 3108 Vallahi sen Allah'ın yeryüzünün en hayırlısı ve bana en sevimli olanısın; senden çıkarılmasaydım çıkmazdım. Abdullah b. Adî b. el-Hamrâ Bab 103Mekke'nin fazileti 3109 Allah, gökleri ve yeri yarattığı gün Mekke'yi haram kılmıştır; o kıyamet gününe kadar haramdır. Safiyye bint Şeybe Bab 103Mekke'nin fazileti 3110 Bu ümmet, Harem'in hürmetini hakkıyla tazim ettikçe hayır üzeredir; onu zayi edince helak olur. Ayyâş b. Ebû Rebîa el-Mahzûmî Bab 103Mekke'nin fazileti 3111 İman, yılanın deliğine çekildiği gibi Medine'ye çekilecektir. Ebû Hüreyre Bab 104Medine'nin fazileti 3112 Kim Medine'de ölmeye güç yetirebilirse öyle yapsın; ben orada ölene şahitlik edeceğim. İbn Ömer Bab 104Medine'nin fazileti 3113 Allah'ım, ben de Senin kulun ve peygamberinim; Medine'nin iki kara taşlığı arasını haram kılıyorum. Ebû Hüreyre Bab 104Medine'nin fazileti 3114 Kim Medine halkına kötülük kastederse, Allah onu tuzun suda eridiği gibi eritir. Ebû Hüreyre Bab 104Medine'nin fazileti 3115 Uhud, bizi seven ve bizim de sevdiğimiz bir dağdır; cennet kapılarından birinin üzerindedir. Enes b. Mâlik Bab 104Medine'nin fazileti 3116 Peygamber ve Ebû Bekir Kâbe'nin malına muhtaç oldukları hâlde ona dokunmadılar. Şakîk şöyle anlattı: Bab 105Kâbe'nin malı 3117 Ramazan'a Mekke'de erişip orucunu tutan ve gecelerini ihya edene başka yerlerdeki yüz bin Ramazan sevabı yazılır. İbn Abbâs Bab 106Ramazan ayı orucunu Mekke'de tutmak 3118 Yağmurda tavaf edenlere: Amele yeniden başlayın, çünkü size mağfiret edildi. Dâvûd b. Aclân şöyle anlattı: Bab 107Yağmurda tavaf 3119 Peygamber ve ashabı Medine'den Mekke'ye yaya olarak hac yaptılar. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 108Yürüyerek hac