Bölüm 25
Menâsik (Hac İbadetleri)
كتاب المناسك
Hadisler
2882
Yolculuk azaptan bir parçadır; ihtiyacını gideren ailesinin yanına dönmekte acele etsin.
Ebû Hüreyre
Bab 1Hacca çıkış
2883
Kim hacca gitmek isterse acele etsin; çünkü hastalık, kayıp ya da bir ihtiyaç ortaya çıkabilir.
İbn Abbâs
Bab 1Hacca çıkış
2884
Hac her yıl mı diye sorulunca: Hayır, eğer evet deseydim her yıl farz olurdu, buyurdu.
Ali b. Ebû Tâlib
Bab 2Haccın farz oluşu
2885
Evet deseydim hac her yıl farz olurdu; farz olsaydı onu yerine getiremez ve azaba uğratılırdınız.
Enes b. Mâlik
Bab 2Haccın farz oluşu
2886
Hac bir defadır; kim daha fazlasına güç yetirirse bu nafiledir.
İbn Abbâs
Bab 2Haccın farz oluşu
2887
Hac ile umreyi birbiri ardınca yapın; bu, körüğün demirin pasını giderdiği gibi fakirliği ve günahları giderir.
Ömer b. el-Hattâb
Bab 3Hac ve umrenin fazileti
2888
Umre, diğer umreye kadar aradakilerin keffaretidir; mebrûr haccın karşılığı ise ancak cennettir.
Ebû Hüreyre
Bab 3Hac ve umrenin fazileti
2889
Kim bu Beyt'i hacceder de refes ve fısktan sakınırsa, annesinin onu doğurduğu gündeki gibi döner.
Ebû Hüreyre
Bab 3Hac ve umrenin fazileti
2890
Allah'ım! Bunu içinde riya ve gösteriş bulunmayan bir hac kıl.
Enes b. Mâlik
Bab 4Deve semeri üzerinde hac
2891
Sanki Mûsâ'ya bakıyorum; parmaklarını kulaklarına koymuş, telbiye ile Allah'a yüksek sesle yalvararak bu vadiden geçiyor.
İbn Abbâs
Bab 4Deve semeri üzerinde hac
2892
Hac ve umre yapanlar Allah'ın misafir heyetidir; dua ederlerse icabet eder, bağışlanma dilerlerse bağışlar.
Ebû Hüreyre
Bab 5Hacıların duasının fazileti
2893
Allah yolunda savaşan gazi, hacı ve umreci Allah'ın misafir heyetidir; O'ndan istediler, O da onlara verdi.
İbn Ömer
Bab 5Hacıların duasının fazileti
2894
Kardeşçiğim! Duandan bize de bir pay ayır, bizi unutma.
Ömer b. el-Hattâb
Bab 5Hacıların duasının fazileti
2895
Kişinin gıyabında kardeşi için yaptığı dua kabul olunur; başında duasına âmin diyen bir melek vardır.
Safvân b. Abdullah b. Safvân şöyle anlattı:
Bab 5Hacıların duasının fazileti
2896
Haccı vacip kılan azık ve binektir; hac ise telbiyede sesi yükseltmek ve kurban kesmektir.
İbn Ömer
Bab 6Haccı farz kılan şey
2897
Yoluna gücü yeten sözünden maksat azık ve binektir.
İbn Abbâs
Bab 6Haccı farz kılan şey
2898
Kadın ancak babası, kardeşi, oğlu, kocası ya da bir mahremi ile üç gün ve daha fazla süren yolculuğa çıkabilir.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 7Velisiz hacca giden kadın
2899
Allah'a ve âhiret gününe iman eden kadına, mahremi olmaksızın bir günlük mesafeye yolculuk etmesi helal olmaz.
Ebû Hüreyre
Bab 7Velisiz hacca giden kadın
2900
Gazveye yazılan ve hanımı hacca giden bedeviye: Dön de onunla beraber git, buyurdu.
İbn Abbâs
Bab 7Velisiz hacca giden kadın
2901
Kadınlara içinde savaş bulunmayan bir cihad vardır: Hac ve umre.
Âişe
Bab 8Hac kadınların cihadıdır
2902
Hac, her zayıfın cihadıdır.
Ümmü Seleme
Bab 8Hac kadınların cihadıdır
2903
Önce bu haccı kendin için yap, sonra Şübrüme adına hac yap.
İbn Abbâs
Bab 9Ölü adına hac
2904
Baban adına hac yap; ona bir hayır katmazsan da bir şer katmış olmazsın.
İbn Abbâs
Bab 9Ölü adına hac
2905
Hac yapmadan ölen baban adına hac yap; adak orucu da böyledir, onun yerine kaza edilir.
Ebü'l-Gavs b. Husayn
Bab 9Ölü adına hac
2906
Hacca, umreye ve yolculuğa gücü yetmeyen baban adına hac ve umre yap.
Ebû Rezîn el-Ukaylî
Bab 10Gücü yetmeyen diri adına hac
2907
Bunamış yaşlı babası adına hac yapmak isteyen Has'amlı kadına: Evet, onun yerine geçer, buyurdu.
Abdullah b. Abbâs
Bab 10Gücü yetmeyen diri adına hac
2908
Ancak bineğe bağlanarak hac yapabilecek baban adına sen hac yap.
Husayn b. Avf
Bab 10Gücü yetmeyen diri adına hac
2909
Evet, baban adına hac yap; babanın bir borcu olsaydı onu sen öderdin.
Fadl b. Abbâs
Bab 10Gücü yetmeyen diri adına hac
2910
Çocuğun haccı var mı diye soran kadına: Evet, sana da ecir vardır, buyurdu.
Câbir b. Abdullah
Bab 11Çocuğun haccı
2911
Şecere'de lohusa olan Esmâ bint Umeys'e yıkanıp ihrama girmesi emredildi.
Âişe
Bab 12Lohusa ve hayızlı kadın hac için ihrama girer
2912
Lohusa kadın yıkanıp hac için ihrama girer ve Beyt'i tavaf dışında insanların yaptığı her şeyi yapar.
Ebû Bekir
Bab 12Lohusa ve hayızlı kadın hac için ihrama girer
2913
Lohusa olan Esmâ'ya yıkanmasını, bir bezle kendini sıkıca bağlamasını ve ihrama girmesini emretti.
Câbir b. Abdullah
Bab 12Lohusa ve hayızlı kadın hac için ihrama girer
2914
Medine halkı Zülhuleyfe'den, Şam halkı Cuhfe'den, Necid halkı Karn'dan, Yemen halkı Yelemlem'den ihrama girer.
İbn Ömer
Bab 13Uzak bölgelerden gelenlerin mîkatları
2915
Medine halkının mîkatı Zülhuleyfe, Şam'ın Cuhfe, Yemen'in Yelemlem, Necid'in Karn, Doğu halkının Zâtüirk'tir.
Câbir b. Abdullah
Bab 13Uzak bölgelerden gelenlerin mîkatları
2916
Resûlullah bineği doğrulunca Zülhuleyfe Mescidi'nin yanından ihrama girip telbiyeye başlardı.
İbn Ömer
Bab 14İhram
2917
Vedâ haccında umre ve hac için birlikte telbiye getirdi: Lebbeyk bi-umretin ve haccetin meâ.
Enes b. Mâlik
Bab 14İhram
2918
Resûlullah'ın telbiyesi: Lebbeyk Allâhümme lebbeyk, lebbeyke lâ şerîke leke lebbeyk; İbn Ömer buna ilave ederdi.
İbn Ömer
Bab 15Telbiye
2919
Resûlullah'ın telbiyesi: Lebbeyk Allâhümme lebbeyk, lebbeyke lâ şerîke leke lebbeyk, inne'l-hamde ve'n-ni'mete leke ve'l-mülk.
Câbir b. Abdullah
Bab 15Telbiye
2920
Resûlullah telbiyesinde: Lebbeyke ilâhe'l-hak lebbeyk, derdi.
Ebû Hüreyre
Bab 15Telbiye
2921
Telbiye getirenle birlikte sağındaki ve solundaki taş, ağaç ve toprak da yeryüzünün sonuna kadar telbiye getirir.
Sehl b. Sa'd es-Sâidî
Bab 15Telbiye
2922
Cebrâil bana gelip ashabıma telbiye getirirken seslerini yükseltmelerini emretmemi emretti.
Sâib b. Hallâd
Bab 16Telbiyede sesi yükseltmek
2923
Ashabına emret de telbiyede seslerini yükseltsinler; çünkü o, haccın şiarlarındandır.
Zeyd b. Hâlid el-Cühenî
Bab 16Telbiyede sesi yükseltmek
2924
Haccın en faziletli amelleri, telbiyede sesi yükseltmek ve kurban kanı akıtmaktır.
Ebû Bekir es-Sıddîk
Bab 16Telbiyede sesi yükseltmek
2925
Allah için gün boyu güneş altında telbiye getiren ihramlının günahları güneşle birlikte batar.
Câbir b. Abdullah
Bab 17İhramlının gölgelenmesi
2926
Resûlullah'a ihrama girmeden önce ve ifâda tavafından önce ihramdan çıkışı için koku sürdüm.
Âişe
Bab 18İhrama girerken koku sürünmek
2927
Resûlullah telbiye getirirken saçlarının ayrımlarındaki kokunun parıltısına sanki şu an bakıyorum.
Âişe
Bab 18İhrama girerken koku sürünmek
2928
Resûlullah ihramlıyken üç gün sonra saçının ayrımındaki kokunun parıltısını sanki şu an görüyorum.
Âişe
Bab 18İhrama girerken koku sürünmek
2929
İhramlı gömlek, sarık, şalvar, bornoz ve mest giymez; zâferan veya vers değmiş elbise giymeyin.
Abdullah b. Ömer
Bab 19İhramlının giyebileceği elbiseler
2930
Resûlullah, ihramlının vers veya zâferanla boyanmış elbise giymesini yasakladı.
Abdullah b. Ömer
Bab 19İhramlının giyebileceği elbiseler
2931
İzar bulamayan şalvar giysin, ayakkabı bulamayan da mest giysin.
İbn Abbâs
Bab 20İzar veya nalin bulamayan ihramlının şalvar ve mest giymesi
2932
Ayakkabı bulamayan ihramlı mest giysin ve onları topukların altından kessin.
İbn Ömer
Bab 20İzar veya nalin bulamayan ihramlının şalvar ve mest giymesi
2933
Şu ihramlıya bakın, ne yapıyor: Ebû Bekir'in ihramlıyken kölesini dövmesi.
Esmâ bint Ebû Bekir
Bab 21İhramda sakınılacak şeyler
2934
Ebû Eyyûb ihramlıyken başını yıkadı ve: Resûlullah'ı böyle yaparken gördüm, dedi.
Abdullah b. Huneyn şöyle anlattı:
Bab 22İhramlının başını yıkaması
2935
İhramlı kadınlar bir süvari karşılaştığında örtülerini başlarının üstünden sarkıtır, geçince kaldırırlardı.
Âişe
Bab 23İhramlı kadının yüzüne örtü sarkıtması
2936
İhrama gir ve ihramdan çıkış yerinin, alıkonulduğun yer olacağını şart koş.
Ebû Bekir b. Abdullah b. Zübeyr'in ninesi
Bab 24Hacda şart koşmak
2937
Haccet ve: Beni nerede alıkoyarsan ihramdan çıkış yerim orasıdır, de.
Dubâa
Bab 24Hacda şart koşmak
2938
Telbiye ederek ihrama gir ve: Beni nerede alıkoyarsan ihramdan çıkış yerim orasıdır, diye şart koş.
İbn Abbâs
Bab 24Hacda şart koşmak
2939
Peygamberler Harem'e yaya ve yalınayak girer, Beyt'i yalınayak ve yaya tavaf ederlerdi.
Abdullah b. Abbâs
Bab 25Harem'e girmek
2940
Resûlullah Mekke'ye yukarı geçitten girer, aşağı geçitten çıkardı.
İbn Ömer
Bab 26Mekke'ye girmek
2941
Peygamber Mekke'ye gündüz girdi.
İbn Ömer
Bab 26Mekke'ye girmek
2942
Akîl bize bir ev bıraktı mı ki? Yarın Benî Kinâne'nin Hayf'ına, Muhassab'a konaklayacağız.
Üsâme b. Zeyd
Bab 26Mekke'ye girmek
2943
Senin zarar da fayda da veremeyen bir taş olduğunu biliyorum; Resûlullah'ı seni öperken görmeseydim öpmezdim.
Abdullah b. Sercis
Bab 27Hacerü'l-esved'i istilâm etmek
2944
Hacerü'l-esved kıyamet günü iki göz ve bir dille gelecek, onu hakkıyla istilâm eden hakkında şahitlik edecektir.
İbn Abbâs
Bab 27Hacerü'l-esved'i istilâm etmek
2945
Ey Ömer! Gözyaşları işte burada dökülür.
İbn Ömer
Bab 27Hacerü'l-esved'i istilâm etmek
2946
Resûlullah Beyt'in rükünlerinden yalnız Rükn-i Esved'i ve ona bitişik olan rüknü istilâm ederdi.
Abdullah b. Ömer
Bab 27Hacerü'l-esved'i istilâm etmek
2947
Fetih yılı Resûlullah devesi üzerinde tavaf etti, rüknü elindeki değnekle istilâm etti.
Safiyye bint Şeybe
Bab 28Rüknü değneğiyle istilâm eden kimse
2948
Peygamber Vedâ haccında deve üzerinde tavaf etti, rüknü bir değnekle istilâm etti.
İbn Abbâs
Bab 28Rüknü değneğiyle istilâm eden kimse
2949
Peygamber bineği üzerinde tavaf ederken rüknü değneğiyle istilâm ediyor ve değneği öpüyordu.
Ebü't-Tufeyl Âmir b. Vâsile
Bab 28Rüknü değneğiyle istilâm eden kimse
2950
Resûlullah ilk tavafında Hacer'den Hacer'e üç şavtta remel yapar, dördünde normal yürürdü.
İbn Ömer
Bab 29Beyt'in etrafında remel
2951
Peygamber Hacer'den Hacer'e kadar üç şavt remel yaptı, dört şavt normal yürüdü.
Câbir
Bab 29Beyt'in etrafında remel
2952
Allah'a yemin olsun ki, Resûlullah zamanında yaptığımız hiçbir şeyi bırakmayız.
Ömer
Bab 29Beyt'in etrafında remel
2953
Kavminiz yarın sizi görecek; sizi mutlaka güçlü görsünler.
İbn Abbâs
Bab 29Beyt'in etrafında remel
2954
Peygamber ıztıbâ yaparak tavaf etti.
Ya'lâ b. Ümeyye
Bab 30Iztıbâ
2955
Hıcr Beyt'tendir; kavmin küfürden yeni çıkmış olmasaydı onu Beyt'e katar, kapısını yere bitişik yapardım.
Âişe
Bab 31Hicr'i de içine alarak tavaf
2956
Kim Beyt'i tavaf eder ve iki rekât namaz kılarsa, bu bir köle azat etmek gibidir.
Abdullah b. Ömer
Bab 32Tavafın fazileti
2957
Rükn-i Yemânî'ye yetmiş melek görevlendirilmiştir; orada dua edene Âmin derler.
Humeyd b. Ebû Seviyye şöyle anlattı:
Bab 32Tavafın fazileti
2958
Resûlullah tavafı bitirince metâfın kenarında iki rekât kıldı; tavaf edenlerle arasında kimse yoktu.
Muttalib b. Ebû Vedâa
Bab 33Tavaftan sonra iki rekât
2959
Resûlullah Beyt'i yedi defa tavaf etti, iki rekât kıldı, sonra Safâ'ya çıktı.
İbn Ömer
Bab 33Tavaftan sonra iki rekât
2960
Bu, atamız İbrâhîm'in makamıdır: İbrâhîm'in makamından kendinize bir namaz yeri edinin.
Câbir
Bab 33Tavaftan sonra iki rekât
2961
Hasta olan Ümmü Seleme'ye insanların arkasından binekli olarak tavaf etmesini emretti.
Ümmü Seleme
Bab 34Hastanın binek üzerinde tavaf etmesi
2962
Hacer ile Kâbe'nin kapısı arasında durup göğsünü, ellerini ve yanağını ona yapıştırdı.
Amr b. Şuayb'ın dedesi şöyle anlattı:
Bab 35Mültezem
2963
Bu, Allah'ın Âdemoğlu'nun kızlarına yazdığı bir şeydir; Beyt'i tavaf etmen dışında bütün menâsiki yerine getir.
Âişe
Bab 36Hayızlı kadın tavaf dışındaki bütün menâsiki yerine getirir
2964
Resûlullah haccı ifrad olarak yaptı.
Âişe
Bab 37Haccı ifrad
2965
Resûlullah haccı ifrad olarak yaptı: Urve'nin Âişe'den rivayeti.
Mü'minlerin annesi Âişe
Bab 37Haccı ifrad
2966
Câbir: Resûlullah haccı ifrad olarak yaptı.
Câbir
Bab 37Haccı ifrad
2967
Resûlullah, Ebû Bekir, Ömer ve Osmân haccı ifrad olarak yaptılar.
Câbir
Bab 37Haccı ifrad
2968
Lebbeyke umraten ve haccen: Resûlullah umre ve hac için birlikte telbiye etti.
Enes b. Mâlik
Bab 38Hac ile umreyi kıran olarak birlikte yapan kimse
2969
Lebbeyke bi-umratin ve haccetin: Peygamber'in kıran telbiyesi.
Enes
Bab 38Hac ile umreyi kıran olarak birlikte yapan kimse
2970
Hac ile umreye birlikte niyet eden Subay'a Ömer: Peygamber'in sünnetine iletildin, dedi.
Subay b. Ma'bed şöyle anlattı:
Bab 38Hac ile umreyi kıran olarak birlikte yapan kimse
2971
Ebû Talha: Resûlullah hac ile umreyi kıran ederek birleştirdi.
İbn Abbâs
Bab 38Hac ile umreyi kıran olarak birlikte yapan kimse
2972
Resûlullah ve ashabı umreleri ve hacları için yalnızca bir tavaf yaptılar.
Câbir b. Abdullah, İbn Ömer ve İbn Abbâs
Bab 39Kıran yapanın tavafı
2973
Peygamber hac ve umre için tek bir tavaf yaptı.
Câbir
Bab 39Kıran yapanın tavafı
2974
İbn Ömer kıran yaparak geldi, tavaf ve sa'y etti: Resûlullah böyle yaptı.
İbn Ömer
Bab 39Kıran yapanın tavafı
2975
Kim hac ve umre için birlikte ihrama girerse, ikisi için bir tavaf yeter.
İbn Ömer
Bab 39Kıran yapanın tavafı
2976
Rabbimden bir gelen bana geldi ve şöyle dedi: Bu mübarek vadide namaz kıl ve hac içinde bir umre de.
Ömer b. el-Hattâb
Bab 40Umreden hacca temettu
2977
Dikkat edin! Umre, kıyamet gününe kadar hacca dahil olmuştur.
Sürâka b. Cu'şum
Bab 40Umreden hacca temettu
2978
Resûlullah ailesinden bir grubu Zilhicce'nin ilk on gününde umre yaptırdı ve bunu yasaklamadı.
Mutarrif b. Abdullah b. eş-Şıhhîr şöyle anlattı:
Bab 40Umreden hacca temettu
2979
Ömer: Resûlullah'ın ve ashabının temettu yaptığını biliyorum, fakat insanların başlarından su damlar hâlde hacca gitmelerini hoş görmedim.
Ebû Mûsâ el-Eş'arî
Bab 40Umreden hacca temettu
2980
Kurbanlık olmasaydı ben de ihramdan çıkardım; temettu yalnız bu yıl için değil, ebediyen geçerlidir.
Câbir b. Abdullah
Bab 41Haccı feshetmek
2981
Kurban bayramı günü bize sığır eti getirildi ve Resûlullah hanımları adına kurban kesti denildi.
Âişe
Bab 41Haccı feshetmek
2982
Nasıl kızmayayım ki, ben bir iş emrediyorum da bana uyulmuyor.
Berâ b. Âzib
Bab 41Haccı feshetmek
2983
Yanında kurbanlık bulunan ihramında kalsın, yanında kurbanlık bulunmayan da ihramdan çıksın.
Esmâ bint Ebû Bekir
Bab 41Haccı feshetmek
2984
Haccı bozup umreye çevirmek yalnız bize mahsustur.
Bilâl b. Hâris el-Müzenî
Bab 42Haccın feshinin yalnız onlara mahsus olduğunu söyleyenler
2985
Hacda temettu, Muhammed'in ashabına mahsustu.
Ebû Zer
Bab 42Haccın feshinin yalnız onlara mahsus olduğunu söyleyenler
2986
Safâ ile Merve arasında sa'y etmeyen kimsenin haccını Allah tamam kılmamıştır.
Urve b. Zübeyr şöyle anlattı:
Bab 43Safâ ile Merve arasında sa'y
2987
Ebtah ancak koşarak geçilir.
Şeybe'nin ümmüveledi
Bab 43Safâ ile Merve arasında sa'y
2988
Safâ ile Merve arasında koşarsam Resûlullah'ı koşarken, yürürsem de onu yürürken gördüm.
İbn Ömer
Bab 43Safâ ile Merve arasında sa'y
2989
Hac cihaddır, umre ise nafiledir.
Talha b. Ubeydullah
Bab 44Umre
2990
Resûlullah umre yaptığında Mekke halkından kimse ona zarar vermesin diye onu siper ediyorduk.
Abdullah b. Ebû Evfâ
Bab 44Umre
2991
Ramazan'da yapılan bir umre, bir hacca denktir.
Vehb b. Hanbeş
Bab 45Ramazan'da umre
2992
Herim b. Hanbeş: Ramazan'da yapılan bir umre, bir hacca denktir.
Herim b. Hanbeş
Bab 45Ramazan'da umre
2993
Ebû Ma'kıl: Ramazan'da yapılan bir umre, bir hacca denktir.
Ebû Ma'kıl
Bab 45Ramazan'da umre
2994
İbn Abbâs: Ramazan'da yapılan bir umre, bir hacca denktir.
İbn Abbâs
Bab 45Ramazan'da umre
2995
Câbir: Ramazan'da yapılan bir umre, bir hacca denktir.
Câbir
Bab 45Ramazan'da umre
2996
Resûlullah ancak Zilkade ayında umre yaptı.
İbn Abbâs
Bab 46Zilkade'de umre
2997
Resûlullah hiçbir umreyi Zilkade dışında yapmadı.
Âişe
Bab 46Zilkade'de umre
2998
Âişe: Resûlullah Receb ayında asla umre yapmadı.
Urve b. Zübeyr şöyle anlattı:
Bab 47Recep'te umre
2999
Peygamber, Âişe'yi terkisine alıp Ten'îm'den ona umre yaptırmasını emretti.
Abdurrahman b. Ebû Bekir
Bab 48Ten'îm'den umre
3000
Umreni bırak, saçını çöz, tara ve hac için ihrama gir.
Âişe
Bab 48Ten'îm'den umre
3001
Kim Beytülmakdis'ten umre için ihrama girerse bağışlanır.
Ümmü Seleme
Bab 49Beytülmakdis'ten umre için ihrama giren kimse
3002
Kim Beytülmakdis'ten umre için ihrama girerse, bu onun daha önceki günahlarına kefaret olur.
Ümmü Seleme
Bab 49Beytülmakdis'ten umre için ihrama giren kimse
3003
Resûlullah dört umre yaptı: Hudeybiye, kazâ, Ci'râne umresi ve haccıyla birlikte yaptığı umre.
İbn Abbâs
Bab 50Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) kaç umre yaptı
3004
Resûlullah terviye günü Mina'da beş vakit namazı kıldı, sonra sabahleyin Arafat'a gitti.
İbn Abbâs
Bab 51Mina'ya çıkış
3005
İbn Ömer beş vakit namazı Mina'da kılar, Resûlullah'ın da böyle yaptığını haber verirdi.
İbn Ömer
Bab 51Mina'ya çıkış
3006
Mina, oraya önce gelenin konaklama yeridir.
Âişe
Bab 52Mina'da konaklamak
3007
Mina'da seni gölgeleyecek bir bina yapmayalım mı denince: Hayır, Mina önce gelenin konaklama yeridir.
Âişe
Bab 52Mina'da konaklamak
3008
Mina'dan Arafat'a giderken kimimiz tekbir, kimimiz telbiye getiriyordu; kimse diğerini ayıplamadı.
Enes b. Mâlik
Bab 53Sabahleyin Mina'dan Arafat'a gitmek
3009
Resûlullah Arafat'ta Nemire vadisinde konaklar, güneş zevale erince vakfeye giderdi.
İbn Ömer
Bab 54Arafat'taki konak yeri
3010
Burası vakfe yeridir; Arafat'ın tamamı da vakfe yeridir.
Ali b. Ebû Tâlib
Bab 55Arafat'ta vakfe yeri
3011
Vakfe yerlerinizde kalın; çünkü siz bugün İbrâhim'in mirasından bir miras üzerindesiniz.
Yezîd b. Şeybân
Bab 55Arafat'ta vakfe yeri
3012
Arafat'ın ve Müzdelife'nin her yeri vakfe yeri, Mina'nın her yeri kurban kesim yeridir.
Câbir b. Abdullah
Bab 55Arafat'ta vakfe yeri
3013
Arefe akşamı ümmeti için mağfiret dileyen Peygamber'in duası Müzdelife'de kabul edildi.
Abbâs b. Mirdâs es-Sülemî
Bab 56Arafat'ta dua
3014
Allah'ın cehennemden kul azat ettiği, Arefe gününden daha çok olan bir gün yoktur.
Âişe
Bab 56Arafat'ta dua
3015
Hac Arafat'tır; kim Müzdelife gecesi sabah namazından önce Arafat'a gelirse haccı tamam olmuştur.
Abdurrahman b. Ya'mer ed-Dîlî
Bab 57Müzdelife gecesi fecirden önce Arafat'a yetişen kimse
3016
Kim bizimle bu namazda bulunur ve gece veya gündüz Arafat'tan ayrılmışsa haccı tamam olmuştur.
Urve b. Mudarris et-Tâî
Bab 57Müzdelife gecesi fecirden önce Arafat'a yetişen kimse
3017
Resûlullah Arafat'tan ayrılırken orta hızda yürür, boş bir yer bulunca hızlanırdı.
Üsâme b. Zeyd
Bab 58Arafat'tan ayrılış
3018
Kureyş Harem dışına çıkmayız deyince: Sonra insanların akın ettiği yerden siz de akın edin, âyeti indi.
Âişe
Bab 58Arafat'tan ayrılış
3019
Namaz önündedir; Resûlullah Müzdelife'ye varınca akşamı, ardından yatsıyı kıldı.
Üsâme b. Zeyd
Bab 59İhtiyacı olanın Arafat ile Müzdelife arasında inmesi
3020
Vedâ haccında Müzdelife'de akşam ile yatsıyı Resûlullah ile birlikte kıldım.
Ebû Eyyûb el-Ensârî
Bab 60Müzdelife'de iki namazı cem etmek
3021
Peygamber Müzdelife'de develer çöktürülünce namaz kametle kılınır buyurdu.
İbn Ömer
Bab 60Müzdelife'de iki namazı cem etmek
3022
Resûlullah müşriklere muhalefet ederek Müzdelife'den güneş doğmadan önce ayrıldı.
Amr b. Meymûn şöyle anlattı:
Bab 61Müzdelife'de vakfe
3023
Ümmetim hac ibadetlerini alsın; çünkü belki bu yılımdan sonra onlarla bir daha karşılaşmam.
Câbir b. Abdullah
Bab 61Müzdelife'de vakfe
3024
Allah kötülük edeninizi iyilik edeninize bağışladı, iyilik edeninize de istediğini verdi.
Bilâl b. Rebâh
Bab 61Müzdelife'de vakfe
3025
Yavrucaklarım! Güneş doğmadan cemreye taş atmayın.
İbn Abbâs
Bab 62Cemrelere taş atmak için Müzdelife'den Mina'ya önceden giden kimse
3026
İbn Abbâs, Resûlullah'ın ailesinin zayıfları arasında Müzdelife'den önden gönderdiği kimselerdendi.
İbn Abbâs
Bab 62Cemrelere taş atmak için Müzdelife'den Mina'ya önceden giden kimse
3027
Resûlullah, ağır hareket eden Sevde'ye Müzdelife'den insanlardan önce ayrılması için izin verdi.
Âişe
Bab 62Cemrelere taş atmak için Müzdelife'den Mina'ya önceden giden kimse
3028
Ey insanlar! Cemreye taş attığınızda hazf taşı büyüklüğünde taşlarla atın.
Süleymân b. Amr b. el-Ahvas'ın annesi
Bab 63Atılacak taşların büyüklüğü
3029
Dinde aşırılıktan sakının; çünkü sizden öncekileri ancak dinde aşırılık helâk etti.
İbn Abbâs
Bab 63Atılacak taşların büyüklüğü
3030
İbn Mes'ûd: Kendisine Bakara sûresi indirilen Peygamber Akabe cemresine buradan taş attı.
Abdurrahman b. Yezîd şöyle anlattı:
Bab 64Akabe cemresine nereden taş atılır
3031
Peygamber vadinin içinden Akabe cemresine her taşla tekbir getirerek yedi taş attı, sonra ayrıldı.
Süleymân b. Amr b. el-Ahvas'ın annesi
Bab 64Akabe cemresine nereden taş atılır
3032
İbn Ömer Akabe cemresine taş atıp yanında durmadı ve Peygamber'in de böyle yaptığını söyledi.
İbn Ömer
Bab 65Akabe cemresine taş atan orada durmaz
3033
Resûlullah Akabe cemresine taş attığında yoluna devam eder, orada durmazdı.
İbn Abbâs
Bab 65Akabe cemresine taş atan orada durmaz
3034
Peygamber cemreye bineği üzerindeyken taş attı.
İbn Abbâs
Bab 66Binek üzerinde cemrelere taş atmak
3035
Resûlullah cemreye devesi üzerinde taş attı; ne vurma, ne kovalama, ne de çekil çekil deme vardı.
Kudâme b. Abdullah el-Âmirî
Bab 66Binek üzerinde cemrelere taş atmak
3036
Peygamber çobanlara bir gün taş atıp bir gün bırakmaları için ruhsat verdi.
Ebü'l-Beddâh b. Âsım'ın babası
Bab 67Özür sebebiyle cemrelere taş atmayı ertelemek
3037
Resûlullah deve çobanlarına iki günün taş atmasını birleştirip ikisinden birinde atmaları için ruhsat verdi.
Ebü'l-Beddâh b. Âsım'ın babası
Bab 67Özür sebebiyle cemrelere taş atmayı ertelemek
3038
Çocuklar adına telbiye getirdik ve onlar adına cemrelere taş attık.
Câbir b. Abdullah
Bab 68Çocuklar adına taş atmak
3039
Peygamber Akabe cemresine taş atıncaya kadar telbiye getirdi.
İbn Abbâs
Bab 69Hacı telbiyeyi ne zaman keser
3040
Peygamber Akabe cemresine taş atıncaya kadar telbiye getirdi, taş atınca telbiyeyi kesti.
İbn Abbâs
Bab 69Hacı telbiyeyi ne zaman keser
3041
Cemreye taş attığınızda kadınlar dışında her şey size helâl olmuştur.
İbn Abbâs
Bab 70Akabe cemresine taş atınca kişiye helal olan şeyler
3042
Resûlullah'ı ihrama girerken ve ihramdan çıkarken kokuladım.
Âişe
Bab 70Akabe cemresine taş atınca kişiye helal olan şeyler
3043
Allah'ım! Başlarını tıraş edenleri bağışla; saçlarını kısaltanları da.
Ebû Hüreyre
Bab 71Tıraş
3044
Allah başlarını tıraş edenlere rahmet etsin; saçlarını kısaltanlara da.
İbn Ömer
Bab 71Tıraş
3045
Tıraş olanlar için üç defa dua edildi; çünkü onlar şüpheye düşmediler.
İbn Abbâs
Bab 71Tıraş
3046
Başımı telbid ettim ve kurbanlığıma gerdanlık taktım; kurbanımı kesinceye kadar ihramdan çıkmam.
Hafsa
Bab 72Saçını yapıştıran kimse
3047
Resûlullah'ı başı telbidli hâlde telbiye getirerek ihrama girerken işittim.
İbn Ömer
Bab 72Saçını yapıştıran kimse
3048
Mina'nın tamamı kurban kesme yeri, Arafat'ın ve Müzdelife'nin tamamı da vakfe yeridir.
Câbir b. Abdullah
Bab 73Kurban kesmek
3049
Bir şeyi diğerinden önce yapan kimse hakkında sorulduğunda Resûlullah iki elini açarak: Sakıncası yok, derdi.
İbn Abbâs
Bab 74Bir menâsiki diğerinden önce yapan kimse
3050
Kurban kesmeden önce tıraş olan ve akşam olduktan sonra taş atana Resûlullah: Sakıncası yok, buyurdu.
İbn Abbâs
Bab 74Bir menâsiki diğerinden önce yapan kimse
3051
Tıraştan önce kurban kesen ya da kurbandan önce tıraş olan için Peygamber: Sakıncası yok, buyurdu.
Abdullah b. Amr
Bab 74Bir menâsiki diğerinden önce yapan kimse
3052
O gün bir şeyin diğerinden önce yapılmasına dair ne sorulduysa Resûlullah: Sakıncası yok, buyurdu.
Câbir b. Abdullah
Bab 74Bir menâsiki diğerinden önce yapan kimse
3053
Resûlullah Akabe cemresine kuşluk vakti, sonraki günlerde ise zevalden sonra taş attı.
Câbir b. Abdullah
Bab 75Teşrik günlerinde cemrelere taş atmak
3054
Resûlullah cemrelere zevalden sonra taş atar, bitirince öğle namazını kılardı.
İbn Abbâs
Bab 75Teşrik günlerinde cemrelere taş atmak
3055
Kanlarınız, mallarınız ve ırzlarınız bu gününüzün dokunulmazlığı gibi birbirinize haramdır.
Süleymân b. Amr b. el-Ahvas'ın babası
Bab 76Kurban bayramı günü hutbe
3056
Sözümü işitip onu başkalarına ulaştıran kişinin Allah yüzünü ağartsın.
Cübeyr b. Mut'im
Bab 76Kurban bayramı günü hutbe
3057
Ben Havz'ın başında sizden önce varacağım ve sizin çokluğunuzla ümmetlere karşı övüneceğim; yüzümü kara çıkarmayın.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 76Kurban bayramı günü hutbe
3058
Bu hacc-ı ekber günüdür; kanlarınız, mallarınız ve ırzlarınız bu beldenin dokunulmazlığı gibi size haramdır.
İbn Ömer
Bab 76Kurban bayramı günü hutbe
3059
Peygamber ziyaret tavafını geceye erteledi.
Âişe ve İbn Abbâs
Bab 77Beytullah'ı ziyaret
3060
Peygamber ifâda tavafının yedi şavtında remel yapmadı.
Abdullah b. Abbâs
Bab 77Beytullah'ı ziyaret
3061
Bizimle münafıklar arasındaki alâmet, onların Zemzem'den kana kana içmemeleridir.
Muhammed b. Abdurrahman b. Ebû Bekir şöyle anlattı:
Bab 78Zemzem içmek
3062
Zemzem suyu, ne için içilirse onun içindir.
Câbir b. Abdullah
Bab 78Zemzem içmek
3063
Resûlullah fetih günü Kâbe'ye girdi ve iki sütun arasında namaz kıldı.
İbn Ömer
Bab 79Kâbe'ye girmek
3064
Kâbe'ye girdim; keşke bunu yapmamış olsaydım, benden sonra ümmetimi zahmete sokmuş olmaktan korkuyorum.
Âişe
Bab 79Kâbe'ye girmek
3065
Resûlullah, sikâye görevi için Abbâs'a Mina günlerinde Mekke'de geceleme izni verdi.
İbn Ömer
Bab 80Mina gecelerini Mekke'de geçirmek
3066
Peygamber, sikâye görevi sebebiyle Abbâs dışında kimseye Mekke'de gecelemesi için ruhsat vermedi.
İbn Abbâs
Bab 80Mina gecelerini Mekke'de geçirmek
3067
Ebtah'a konaklamak sünnet değildir; Resûlullah oraya ancak çıkışı daha kolay olsun diye konakladı.
Âişe
Bab 81Muhassab'da konaklamak
3068
Peygamber nefr gecesi Bathâ'dan gece karanlığında yola çıktı.
Âişe
Bab 81Muhassab'da konaklamak
3069
Resûlullah, Ebû Bekir, Ömer ve Osman Ebtah'ta konaklarlardı.
İbn Ömer
Bab 81Muhassab'da konaklamak
3070
Hiç kimse, son işi Beytullah'la vedalaşmak olmadıkça Mekke'den ayrılıp gitmesin.
İbn Abbâs
Bab 82Veda tavafı
3071
Resûlullah, son işi Beytullah'la vedalaşmak olmadıkça Mekke'den ayrılmayı yasakladı.
İbn Ömer
Bab 82Veda tavafı
3072
Safiyye ifâda tavafından sonra hayız olunca Resûlullah: Öyleyse yola çıksın, buyurdu.
Âişe
Bab 83Veda etmeden ayrılan hayızlı kadın
3073
Kurban bayramı günü ifâda tavafını yapmış olan Safiyye için: Ona söyleyin, yola çıksın.
Âişe
Bab 83Veda etmeden ayrılan hayızlı kadın
3074
Resûlullah'ın haccı: Size, sımsıkı sarıldığınız takdirde sapmayacağınız bir şey bıraktım: Allah'ın Kitabı.
Muhammed b. Ali b. Hüseyin şöyle anlattı:
Bab 84Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) haccı
3075
Resûlullah ile birlikte üç şekilde hacca çıktık: hac ve umre birlikte, yalnız hac ve yalnız umre.
Âişe
Bab 84Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) haccı
3076
Resûlullah üç hac yaptı: ikisini hicretten önce, birini de hicretten sonra Medine'den.
Süfyân şöyle anlattı:
Bab 84Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) haccı
3077
Kimin bir uzvu kırılır ya da topal kalırsa ihramdan çıkmış olur; ona başka bir hac gerekir.
Haccâc b. Amr el-Ensârî
Bab 85İhsâra uğrayan kimse
3078
Kimin bir uzvu kırılır, hastalanır ya da topal kalırsa ihramdan çıkmış olur; gelecek yıl hac yapması gerekir.
Abdullah b. Râfi' şöyle anlattı:
Bab 85İhsâra uğrayan kimse
3079
Oruç üç gündür; sadaka altı yoksula yarımşar sâ' yiyecektir; kurban da bir koyundur.
Abdullah b. Ma'kil şöyle anlattı:
Bab 86İhsâra uğrayanın fidyesi
3080
Peygamber bana başımı tıraş etmemi ve üç gün oruç tutmamı ya da altı yoksulu doyurmamı emretti.
Ka'b b. Ucre
Bab 86İhsâra uğrayanın fidyesi
3081
İhramlının hacamatı: Resûlullah oruçlu ve ihramlı iken hacamat oldu.
İbn Abbâs
Bab 87İhramlının hacamat olması
3082
Peygamber ihramlı iken ayağındaki bir ezilmeden dolayı hacamat oldu.
Câbir b. Abdullah
Bab 87İhramlının hacamat olması
3083
Peygamber ihramlı iken başına güzel koku katılmamış zeytinyağı sürerdi.
İbn Ömer
Bab 88İhramlının sürünebileceği yağ
3084
İhramlı ölenin yüzünü ve başını örtmeyin; o kıyamet günü telbiye ederek diriltilecektir.
İbn Abbâs
Bab 89İhramlıyken ölen kimse
3085
Resûlullah, muhrimin avladığı sırtlan için ceza olarak bir koç takdir etti.
Câbir b. Abdullah
Bab 90İhramlının avladığı hayvanın cezası
3086
Muhrimin ele geçirdiği devekuşu yumurtasının cezası onun bedelidir.
Ebû Hüreyre
Bab 90İhramlının avladığı hayvanın cezası
3087
Beş zararlı hayvan Harem dışında da Harem'de de öldürülür: yılan, alacalı karga, fare, saldırgan köpek ve çaylak.
Âişe
Bab 91İhramlının öldürebileceği hayvanlar
3088
İhramlı kişinin akrep, karga, çaylak, fare ve saldırgan köpeği öldürmesinde günah yoktur.
İbn Ömer
Bab 91İhramlının öldürebileceği hayvanlar
3089
Muhrim yılanı, akrebi, saldırgan yırtıcıyı, saldırgan köpeği ve muzır fareyi öldürebilir.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 91İhramlının öldürebileceği hayvanlar
3090
Onu sana geri çevirmemizin bir sebebi yok; ancak biz ihramlıyız.
İbn Abbâs
Bab 92İhramlıya yasaklanan av
3091
Peygamber ihramlı iken kendisine getirilen av etinden yemedi.
Ali b. Ebû Tâlib
Bab 92İhramlıya yasaklanan av
3092
Peygamber, Talha'ya bir yaban eşeği verip ihramlı yol arkadaşları arasında dağıtmasını emretti.
Talha b. Ubeydullah
Bab 93Kendisi için avlanmamışsa bu konudaki ruhsat
3093
Av kendisi için avlandığından Peygamber ondan yemedi, ihramlı ashabına ise yemelerini emretti.
Ebû Katâde
Bab 93Kendisi için avlanmamışsa bu konudaki ruhsat
3094
Resûlullah Medine'den kurbanlık gönderir, ihramlının sakındığı şeylerden hiçbirinden sakınmazdı.
Âişe
Bab 94Kurbanlık develere gerdanlık takmak
3095
Peygamber kurbanlığına gerdanlık takıp gönderir, kendisi kalır ve ihramlının sakındıklarından sakınmazdı.
Âişe
Bab 94Kurbanlık develere gerdanlık takmak
3096
Resûlullah bir defasında Beyt'e kurbanlık olarak koyun gönderdi ve onlara gerdanlık taktı.
Âişe
Bab 95Koyunlara gerdanlık takmak
3097
Peygamber kurbanlık deveyi hörgücünün sağ tarafından işaretledi ve kanı ondan sildi.
İbn Abbâs
Bab 96Kurbanlık develeri iş'âr etmek
3098
Peygamber kurbanlıklara gerdanlık takıp işaretleyerek gönderdi, ihramlının sakındıklarından sakınmadı.
Âişe
Bab 96Kurbanlık develeri iş'âr etmek
3099
Kurbanlıkların çullarını ve derilerini taksim et, kasaba onlardan bir şey verme; ona ücretini biz veririz.
Ali b. Ebû Tâlib
Bab 97Kurbanlık deveye çul örten kimse
3100
Peygamber kurbanlıkları arasında Ebû Cehil'e ait, gümüş burun halkalı bir erkek deveyi de gönderdi.
İbn Abbâs
Bab 98Dişi ve erkek hayvandan hedy
3101
Peygamberin kurbanlık develeri arasında bir erkek deve de vardı.
Seleme b. el-Ekva'
Bab 98Dişi ve erkek hayvandan hedy
3102
Peygamber kurbanlığını Kudeyd'den satın aldı.
İbn Ömer
Bab 99Mîkatın berisinden sevk edilen hedy
3103
Kurbanlık deveyi süren adama: Ona bin, yazık sana!
Ebû Hüreyre
Bab 100Kurbanlık develere binmek
3104
Peygamber, yanından geçirilen kurbanlık deve için sahibine: Ona bin, buyurdu.
Enes b. Mâlik
Bab 100Kurbanlık develere binmek
3105
Yolda yorgun düşen kurbanlığı kes, nalınını kanına batır; ondan ne sen ne de yol arkadaşların yesin.
İbn Abbâs
Bab 101Yolda helâke yüz tutan hedy
3106
Yorgun düşen kurbanlığı kes, nalınını kanına batır ve insanlara bırak, ondan yesinler.
Nâciye el-Huzâî
Bab 101Yolda helâke yüz tutan hedy
3107
Mekke evlerinde ihtiyacı olan oturur, ihtiyacı olmayan da başkasını oturturdu.
Alkame b. Nadle
Bab 102Mekke evlerinin kirası
3108
Vallahi sen Allah'ın yeryüzünün en hayırlısı ve bana en sevimli olanısın; senden çıkarılmasaydım çıkmazdım.
Abdullah b. Adî b. el-Hamrâ
Bab 103Mekke'nin fazileti
3109
Allah, gökleri ve yeri yarattığı gün Mekke'yi haram kılmıştır; o kıyamet gününe kadar haramdır.
Safiyye bint Şeybe
Bab 103Mekke'nin fazileti
3110
Bu ümmet, Harem'in hürmetini hakkıyla tazim ettikçe hayır üzeredir; onu zayi edince helak olur.
Ayyâş b. Ebû Rebîa el-Mahzûmî
Bab 103Mekke'nin fazileti
3111
İman, yılanın deliğine çekildiği gibi Medine'ye çekilecektir.
Ebû Hüreyre
Bab 104Medine'nin fazileti
3112
Kim Medine'de ölmeye güç yetirebilirse öyle yapsın; ben orada ölene şahitlik edeceğim.
İbn Ömer
Bab 104Medine'nin fazileti
3113
Allah'ım, ben de Senin kulun ve peygamberinim; Medine'nin iki kara taşlığı arasını haram kılıyorum.
Ebû Hüreyre
Bab 104Medine'nin fazileti
3114
Kim Medine halkına kötülük kastederse, Allah onu tuzun suda eridiği gibi eritir.
Ebû Hüreyre
Bab 104Medine'nin fazileti
3115
Uhud, bizi seven ve bizim de sevdiğimiz bir dağdır; cennet kapılarından birinin üzerindedir.
Enes b. Mâlik
Bab 104Medine'nin fazileti
3116
Peygamber ve Ebû Bekir Kâbe'nin malına muhtaç oldukları hâlde ona dokunmadılar.
Şakîk şöyle anlattı:
Bab 105Kâbe'nin malı
3117
Ramazan'a Mekke'de erişip orucunu tutan ve gecelerini ihya edene başka yerlerdeki yüz bin Ramazan sevabı yazılır.
İbn Abbâs
Bab 106Ramazan ayı orucunu Mekke'de tutmak
3118
Yağmurda tavaf edenlere: Amele yeniden başlayın, çünkü size mağfiret edildi.
Dâvûd b. Aclân şöyle anlattı:
Bab 107Yağmurda tavaf
3119
Peygamber ve ashabı Medine'den Mekke'ye yaya olarak hac yaptılar.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 108Yürüyerek hac