İyilik ve Akrabayı Gözetme (Birr ve Sıla) ile ilgili hadisler

1 "Kime iyilik edeyim?" diye soran Muâviye b. Hayde'ye üç kez "Annene", sonra "Babana" buyurdu. Muâviye b. Hayde · Câmiu't-Tirmizî 1897 › 2 En faziletli amel vaktinde kılınan namaz, sonra anne-babaya iyilik, sonra Allah yolunda cihaddır. Abdullah b. Mes'ûd · Câmiu't-Tirmizî 1898 › 3 Rabbin rızası babanın rızasında, Rabbin öfkesi de babanın öfkesindedir. Abdullah b. Amr · Câmiu't-Tirmizî 1899 › 4 Baba cennet kapılarının ortasıdır; dilersen o kapıyı zayi et, dilersen onu koru. Ebü'd-Derdâ · Câmiu't-Tirmizî 1900 › 5 Büyük günahların en büyüğü Allah'a şirk koşmak, anne-babaya karşı gelmek ve yalan şahitliktir. Ebû Bekre · Câmiu't-Tirmizî 1901 › 6 Kişinin anne-babasına sövmesi büyük günahlardandır. Abdullah b. Amr · Câmiu't-Tirmizî 1902 › 7 İyiliğin en iyisi, kişinin babasının dostlarını gözetmesidir. Abdullah b. Ömer · Câmiu't-Tirmizî 1903 › 8 Teyze anne yerindedir. Berâ b. Âzib · Câmiu't-Tirmizî 1904 › 9 Büyük günah işleyen adama "Teyzen var mı? Öyleyse ona iyilik et" buyurdu. Abdullah b. Ömer · Câmiu't-Tirmizî 1904b › 10 İbn Ömer anılmadan Ebû Bekr b. Hafs'ın mürseli: Teyzen var mı? Ona iyilik et. Ebû Bekr b. Hafs b. Ömer · Câmiu't-Tirmizî 1904c › 11 Mazlumun, yolcunun ve babanın çocuğu aleyhine duası şüphesiz kabul edilir. Ebû Hüreyre · Câmiu't-Tirmizî 1905 › 12 Çocuk babasının hakkını ödeyemez; ancak onu köle bulup satın alır ve azat ederse ödemiş olur. Ebû Hüreyre · Câmiu't-Tirmizî 1906 › 13 Ben Rahmân'ım; rahimi yarattım ve ona kendi ismimden bir ad türettim. Ebû Seleme · Câmiu't-Tirmizî 1907 › 14 Akrabayı gözeten, karşılık veren değil; akrabalığı koparıldığında onu birleştiren kimsedir. Abdullah b. Amr · Câmiu't-Tirmizî 1908 › 15 Akrabalık bağını koparan cennete giremez. Cübeyr b. Mut'im · Câmiu't-Tirmizî 1909 › 16 Çocuklar insanı cimriliğe, korkaklığa ve cahilliğe sevk eder; ama onlar Allah'ın reyhanlarındandır. Havle bint Hakîm · Câmiu't-Tirmizî 1910 › 17 On çocuğundan hiçbirini öpmediğini söyleyen Akra' b. Hâbis'e "Merhamet etmeyene merhamet edilmez" buyurdu. Ebû Hüreyre · Câmiu't-Tirmizî 1911 › 18 Üç kızı ya da üç kız kardeşi olup onlara iyilik eden mutlaka cennete girer. Ebû Saîd el-Hudrî · Câmiu't-Tirmizî 1912 › 19 Kız çocuklarıyla imtihan edilip onlara sabreden kimse için onlar ateşe karşı bir perde olur. Âişe · Câmiu't-Tirmizî 1913 › 20 İki kız çocuğunu geçindiren kimseyle ben cennete şu iki parmak gibi gireriz. Enes b. Mâlik · Câmiu't-Tirmizî 1914 › 21 Âişe'nin verdiği tek hurmayı kadın iki kızı arasında paylaştırdı, kendisi ondan yemedi. Âişe · Câmiu't-Tirmizî 1915 › 22 Kızlarıyla ya da kız kardeşleriyle güzel geçinip onlar hakkında Allah'tan korkana cennet vardır. Ebû Saîd el-Hudrî · Câmiu't-Tirmizî 1916 › 23 Bir yetimi yiyeceğine ve içeceğine ortak edeni Allah kesinlikle cennete koyar. İbn Abbâs · Câmiu't-Tirmizî 1917 › 24 Ben ve yetimi himaye eden kimse cennette şu iki parmak gibiyiz. Sehl b. Sa'd · Câmiu't-Tirmizî 1918 › 25 Küçüğümüze merhamet etmeyen ve büyüğümüze saygı göstermeyen bizden değildir. Enes b. Mâlik · Câmiu't-Tirmizî 1919 › 26 Küçüğümüze merhamet etmeyen ve büyüğümüzün şerefini bilmeyen bizden değildir. Abdullah b. Amr · Câmiu't-Tirmizî 1920 › 27 Küçüğümüze merhamet etmeyen, büyüğümüze saygı göstermeyen, iyiliği emredip kötülükten sakındırmayan bizden değildir. İbn Abbâs · Câmiu't-Tirmizî 1921 › 28 İnsanlara merhamet etmeyene Allah merhamet etmez. Cerîr b. Abdullah · Câmiu't-Tirmizî 1922 › 29 Merhamet ancak bedbaht kimseden çekilip alınır. Ebû Hüreyre · Câmiu't-Tirmizî 1923 › 30 Yeryüzündekilere merhamet edin ki gökte olan da size merhamet etsin. Abdullah b. Amr · Câmiu't-Tirmizî 1924 › 31 Namazı kılmak, zekâtı vermek ve her Müslümana samimiyetle öğüt vermek üzere biat ettim. Cerîr b. Abdullah · Câmiu't-Tirmizî 1925 › 32 Din nasihattir: Allah'a, Kitabı'na, Müslümanların imamlarına ve geneline. Ebû Hüreyre · Câmiu't-Tirmizî 1926 › 33 Müslüman Müslümanın kardeşidir; ona hıyanet etmez, ona yalan söylemez ve onu yardımsız bırakmaz. Ebû Hüreyre · Câmiu't-Tirmizî 1927 › 34 Mümin mümin için, parçaları birbirini sağlamlaştıran bir bina gibidir. Ebû Mûsâ el-Eş'arî · Câmiu't-Tirmizî 1928 › 35 Sizden biriniz kardeşinin aynasıdır. Ebû Hüreyre · Câmiu't-Tirmizî 1929 › 36 Kim bir Müslümanın dünya sıkıntılarından birini giderirse, Allah da onun kıyamet günü sıkıntılarından birini giderir. Ebû Hüreyre · Câmiu't-Tirmizî 1930 › 37 Kim kardeşinin ırzını savunursa, Allah da kıyamet günü onun yüzünden ateşi uzaklaştırır. Ebü'd-Derdâ · Câmiu't-Tirmizî 1931 › 38 Bir Müslümanın kardeşine üç günden fazla küsmesi helal değildir; ikisinin hayırlısı selâmı ilk verendir. Ebû Eyyûb el-Ensârî · Câmiu't-Tirmizî 1932 › 39 Sa'd b. Rebî', kardeşi Abdurrahmân b. Avf'a malının yarısını teklif etti. Enes · Câmiu't-Tirmizî 1933 › 40 Gıybet, kardeşini hoşlanmadığı bir şeyle anmandır. Ebû Hüreyre · Câmiu't-Tirmizî 1934 › 41 Birbirinize buğzetmeyin, birbirinize haset etmeyin; ey Allah'ın kulları, kardeş olun. Enes · Câmiu't-Tirmizî 1935 › 42 Haset ancak iki kişiye olur: malını gece gündüz infak eden ve Kur'an'la gece gündüz kalkan. Sâlim, babası Abdullah b. Ömer'den · Câmiu't-Tirmizî 1936 › 43 Şeytan, namaz kılanların kendisine ibadet etmesinden ümidini kesmiştir; fakat aralarını bozmaya çalışır. Câbir · Câmiu't-Tirmizî 1937 › 44 İnsanların arasını düzelten, hayır söyleyen ya da hayır ileten kimse yalancı değildir. Ümmü Külsûm bint Ukbe · Câmiu't-Tirmizî 1938 › 45 Yalan ancak üç yerde helal olur: hanımını hoşnut etmek, savaş ve insanların arasını düzeltmek. Esmâ bint Yezîd · Câmiu't-Tirmizî 1939 › 46 Kim başkasına zarar verirse Allah da ona zarar verir; kim zorluk çıkarırsa Allah da ona zorluk çıkarır. Ebû Sırme · Câmiu't-Tirmizî 1940 › 47 Bir mümine zarar veren ya da ona hile kuran kimse lanetlenmiştir. Ebû Bekir es-Sıddîk · Câmiu't-Tirmizî 1941 › 48 Cebrâil bana komşu hakkında o kadar tavsiyede bulundu ki onu mirasçı kılacağını sandım. Âişe · Câmiu't-Tirmizî 1942 › 49 Yahudi komşumuza hediye ettiniz mi? Mücâhid · Câmiu't-Tirmizî 1943 › 50 Allah katında komşuların en hayırlısı, komşusuna en hayırlı olanıdır. Abdullah b. Amr · Câmiu't-Tirmizî 1944 › 51 Hizmetçileriniz kardeşlerinizdir; onlara yediğinizden yedirin, giydiğinizden giydirin. Ebû Zer · Câmiu't-Tirmizî 1945 › 52 Elinin altındakilere kötü davranan kimse cennete giremez. Ebû Bekir · Câmiu't-Tirmizî 1946 › 53 Kim kölesine suçsuz olduğu hâlde zina iftirası atarsa, kıyamet günü ona had uygulanır. Ebû Hüreyre · Câmiu't-Tirmizî 1947 › 54 Allah'ın sana gücü, senin ona gücünden daha fazladır. Ebû Mes'ûd el-Ensârî · Câmiu't-Tirmizî 1948 › 55 Hizmetçiyi her gün yetmiş kez affet. Abdullah b. Ömer · Câmiu't-Tirmizî 1949 › 56 Biriniz hizmetçisini döverken o Allah'ı anarsa, ellerinizi kaldırın. Ebû Saîd el-Hudrî · Câmiu't-Tirmizî 1950 › 57 Kişinin çocuğunu terbiye etmesi, bir sâ' sadaka vermesinden daha hayırlıdır. Câbir b. Semüre · Câmiu't-Tirmizî 1951 › 58 Hiçbir baba çocuğuna güzel terbiyeden daha üstün bir hediye vermemiştir. Eyyûb b. Mûsâ, babasından, o da dedesinden · Câmiu't-Tirmizî 1952 › 59 Peygamber hediyeyi kabul eder, karşılığında o da bir şey verirdi. Âişe · Câmiu't-Tirmizî 1953 › 60 İnsanlara teşekkür etmeyen kimse Allah'a şükretmez. Ebû Hüreyre · Câmiu't-Tirmizî 1954 › 61 İnsanlara teşekkür etmeyen, Allah'a da şükretmemiş olur. Ebû Saîd · Câmiu't-Tirmizî 1955 › 62 Kardeşinin yüzüne gülümsemen senin için sadakadır. Ebû Zer · Câmiu't-Tirmizî 1956 › 63 Kim süt hayvanı ya da gümüş ödünç verir veya yol gösterirse, ona köle azat etmenin benzeri sevap vardır. Berâ b. Âzib · Câmiu't-Tirmizî 1957 › 64 Yolda bulduğu dikenli dalı kenara çeken adamı Allah bağışladı. Ebû Hüreyre · Câmiu't-Tirmizî 1958 › 65 Adam bir söz söyleyip sonra etrafına bakınırsa, o söz bir emanettir. Câbir b. Abdullah · Câmiu't-Tirmizî 1959 › 66 Kesenin ağzını bağlama ki senin aleyhine de bağlanmasın. Esmâ bint Ebû Bekir · Câmiu't-Tirmizî 1960 › 67 Cömert Allah'a yakındır, cennete yakındır, insanlara yakındır, cehennemden uzaktır. Ebû Hüreyre · Câmiu't-Tirmizî 1961 › 68 İki haslet bir mümində bir araya gelmez: Cimrilik ve kötü ahlak. Ebû Saîd el-Hudrî · Câmiu't-Tirmizî 1962 › 69 Hilekâr, başa kakan ve cimri cennete giremez. Ebû Bekir es-Sıddîk · Câmiu't-Tirmizî 1963 › 70 Mümin saf ve cömerttir; facir ise hilekâr ve alçaktır. Ebû Hüreyre · Câmiu't-Tirmizî 1964 › 71 Kişinin ailesine yaptığı harcama sadakadır. Ebû Mes'ûd el-Ensârî · Câmiu't-Tirmizî 1965 › 72 Dinarların en faziletlisi, kişinin aile fertlerine harcadığı dinardır. Sevbân · Câmiu't-Tirmizî 1966 › 73 Allah'a ve âhiret gününe iman eden, misafirine câizesini vererek ikram etsin. Ebû Şüreyh el-Adevî · Câmiu't-Tirmizî 1967 › 74 Misafirlik üç gündür; câizesi bir gün bir gecedir. Ebû Şüreyh el-Ka'bî · Câmiu't-Tirmizî 1968 › 75 Dul kadın ve yoksul için çalışıp çabalayan, Allah yolunda cihad eden gibidir. Safvân b. Süleym · Câmiu't-Tirmizî 1969 › 76 Her iyilik sadakadır; kardeşini güler yüzle karşılaman da iyiliktendir. Câbir b. Abdullah · Câmiu't-Tirmizî 1970 › 77 Doğruluktan ayrılmayın; çünkü doğruluk iyiliğe, iyilik de cennete götürür. Abdullah b. Mes'ûd · Câmiu't-Tirmizî 1971 › 78 Kul yalan söylediğinde, kokusundan dolayı melek ondan bir mil uzaklaşır. İbn Ömer · Câmiu't-Tirmizî 1972 › 79 Resûlullah'a yalandan daha sevimsiz gelen bir huy yoktu. Âişe · Câmiu't-Tirmizî 1973 › 80 Haya bir şeyde bulunursa mutlaka onu güzelleştirir. Enes · Câmiu't-Tirmizî 1974 › 81 Sizin en hayırlılarınız, ahlakı en güzel olanlarınızdır. Abdullah b. Amr · Câmiu't-Tirmizî 1975 › 82 Birbirinize Allah'ın laneti, gazabı ve ateşiyle lanet okumayın. Semure b. Cündeb · Câmiu't-Tirmizî 1976 › 83 Mümin dil uzatan, çok lanet eden, çirkin söz söyleyen ve hayasızca konuşan biri değildir. Abdullah · Câmiu't-Tirmizî 1977 › 84 Rüzgâra lanet etme; çünkü o emir altındadır. İbn Abbâs · Câmiu't-Tirmizî 1978 › 85 Soylarınızdan, akrabalarınızı gözetmenizi sağlayacak kadarını öğrenin. Ebû Hüreyre · Câmiu't-Tirmizî 1979 › 86 Hiçbir dua, gıyabında olanın gıyabında olana duasından daha çabuk kabul edilmez. Abdullah b. Amr · Câmiu't-Tirmizî 1980 › 87 Birbirine söven iki kişinin söylediklerinin vebali, mazlum haddi aşmadıkça başlatanın üzerinedir. Ebû Hüreyre · Câmiu't-Tirmizî 1981 › 88 Ölülere sövmeyin; böylece dirileri incitmiş olursunuz. Muğîre b. Şu'be · Câmiu't-Tirmizî 1982 › 89 Resûlullah, Müslümana sövmenin fısk, onunla savaşmanın küfür olduğunu bildirdi. Abdullah b. Mes'ûd · Câmiu't-Tirmizî 1983 › 90 Cennette dışları içlerinden, içleri de dışlarından görünen köşkler vardır. Ali · Câmiu't-Tirmizî 1984 › 91 Kölenin Rabbine itaat edip efendisinin hakkını ödemesi ne güzeldir! Ebû Hüreyre · Câmiu't-Tirmizî 1985 › 92 Üç kişi kıyamet günü misk tepeleri üzerindedir: hakkı ödeyen köle, razı olunan imam ve müezzin. Abdullah b. Ömer · Câmiu't-Tirmizî 1986 › 93 Nerede olursan ol Allah'tan kork; kötülüğün ardından iyilik yap ki onu silsin. Ebû Zer · Câmiu't-Tirmizî 1987 › 94 Zandan sakının; çünkü zan sözlerin en yalanıdır. Ebû Hüreyre · Câmiu't-Tirmizî 1988 › 95 Resûlullah bizimle kaynaşır, küçük kardeşime "Ey Ebû Umeyr! Nuğayr ne yaptı?" derdi. Enes · Câmiu't-Tirmizî 1989 › 96 Şakalaştığı söylenince Peygamber "Ben ancak hakkı söylerim" buyurdu. Ebû Hüreyre · Câmiu't-Tirmizî 1990 › 97 Seni dişi devenin yavrusuna bindireceğim. Enes b. Mâlik · Câmiu't-Tirmizî 1991 › 98 Peygamber şakalaşarak "Ey iki kulaklı!" dedi. Enes b. Mâlik · Câmiu't-Tirmizî 1992 › 99 Haklı olduğu hâlde münakaşayı terk edene cennetin ortasında ev yapılır. Enes b. Mâlik · Câmiu't-Tirmizî 1993 › 100 Sürekli husumet hâlinde olman, sana günah olarak yeter. Abdullah b. Abbâs · Câmiu't-Tirmizî 1994 › 101 Kardeşinle münakaşa etme, onunla şakalaşma, ona söz verip de sözünden dönme. Abdullah b. Abbâs · Câmiu't-Tirmizî 1995 › 102 İnsanların en kötülerinden biri, kötü sözünden korunmak için insanların terk ettiği kimsedir. Âişe · Câmiu't-Tirmizî 1996 › 103 Sevdiğini ölçülü sev; olur ki bir gün buğz ettiğin kimse olur. Ebû Hüreyre · Câmiu't-Tirmizî 1997 › 104 Kalbinde hardal tanesi ağırlığınca kibir bulunan kimse cennete giremez. Abdullah b. Mes'ûd · Câmiu't-Tirmizî 1998 › 105 Şüphesiz Allah güzelliği sever; kibir ise hakka karşı büyüklenmek ve insanları hor görmektir. Abdullah b. Mes'ûd · Câmiu't-Tirmizî 1999 › 106 Kişi kendini büyük görmeye devam eder; sonunda zorbalar arasına yazılır. Seleme b. Ekva' · Câmiu't-Tirmizî 2000 › 107 Kim bunu yaparsa onda kibirden hiçbir şey yoktur. Cübeyr b. Mut'im · Câmiu't-Tirmizî 2001 › 108 Kıyamet günü müminin mizanında güzel ahlaktan daha ağır bir şey yoktur. Ebü'd-Derdâ · Câmiu't-Tirmizî 2002 › 109 Güzel ahlak sahibi, onunla oruç ve namaz sahibinin derecesine ulaşır. Ebü'd-Derdâ · Câmiu't-Tirmizî 2003 › 110 İnsanları cennete en çok sokan şey Allah'tan korkmak ve güzel ahlaktır. Ebû Hüreyre · Câmiu't-Tirmizî 2004 › 111 Güzel ahlak; güler yüz, iyiliği bol bol yapmak ve eziyet vermekten kaçınmaktır. Ebû Vehb · Câmiu't-Tirmizî 2005 › 112 Seni ağırlamayan kimseye aynıyla karşılık verme, onu ağırla. Mâlik b. Nadle · Câmiu't-Tirmizî 2006 › 113 Herkese uyan iradesiz kimseler olmayın; insanlar kötülük etse de zulmetmemeye kendinizi alıştırın. Huzeyfe · Câmiu't-Tirmizî 2007 › 114 Kim bir hastayı ya da Allah için bir kardeşini ziyaret ederse, bir münadi ona "Hoş oldun" diye seslenir. Ebû Hüreyre · Câmiu't-Tirmizî 2008 › 115 Haya imandandır, iman da cennettedir; kötü söz kabalıktandır, kabalık da cehennemdedir. Ebû Hüreyre · Câmiu't-Tirmizî 2009 › 116 Güzel gidişat, teenni ve itidal, peygamberliğin yirmi dört cüzünden bir cüzdür. Abdullah b. Serçis · Câmiu't-Tirmizî 2010 › 117 Sende Allah'ın sevdiği iki haslet var: Hilim ve teenni. İbn Abbâs · Câmiu't-Tirmizî 2011 › 118 Teenni Allah'tan, acele şeytandandır. Sehl b. Sa'd es-Sâidî · Câmiu't-Tirmizî 2012 › 119 Kime yumuşaklıktan payı verilmişse, ona hayırdan payı verilmiştir. Ebü'd-Derdâ · Câmiu't-Tirmizî 2013 › 120 Mazlumun bedduasından sakın; çünkü onunla Allah arasında perde yoktur. İbn Abbâs · Câmiu't-Tirmizî 2014 › 121 Peygamber'e on yıl hizmet ettim; bana bir kez bile "Öf!" demedi. Enes · Câmiu't-Tirmizî 2015 › 122 Kötülüğe kötülükle karşılık vermez, aksine affeder ve bağışlardı. Ebû Abdullah el-Cedelî · Câmiu't-Tirmizî 2016 › 123 Peygamber'in hanımlarından hiçbirini Hatice'yi kıskandığım kadar kıskanmadım. Âişe · Câmiu't-Tirmizî 2017 › 124 Kıyamet günü bana en sevimli ve meclis olarak en yakın olanlarınız, ahlakı en güzel olanlarınızdır. Câbir · Câmiu't-Tirmizî 2018 › 125 Mümin çokça lanet eden biri olmaz. İbn Ömer · Câmiu't-Tirmizî 2019 › 126 Bana bir şey öğret, dedi; "Öfkelenme!" buyurdu. Ebû Hüreyre · Câmiu't-Tirmizî 2020 › 127 Kim gücü yettiği hâlde öfkesini yutarsa, Allah onu hurilerden dilediğini seçmekte serbest bırakır. Muâz b. Enes el-Cühenî · Câmiu't-Tirmizî 2021 › 128 Bir genç yaşından dolayı bir yaşlıya ikram ederse, Allah da o yaşa geldiğinde ona ikram edecek birini hazırlar. Enes b. Mâlik · Câmiu't-Tirmizî 2022 › 129 Cennetin kapıları pazartesi ve perşembe açılır; birbirine küs iki kişi hariç herkes bağışlanır. Ebû Hüreyre · Câmiu't-Tirmizî 2023 › 130 Hiç kimseye sabırdan daha hayırlı ve daha geniş bir şey verilmemiştir. Ebû Saîd · Câmiu't-Tirmizî 2024 › 131 Kıyamet günü Allah katında insanların en kötülerinden biri de iki yüzlü kimsedir. Ebû Hüreyre · Câmiu't-Tirmizî 2025 › 132 Kattât (koğucu) cennete giremez. Hemmâm b. el-Hâris · Câmiu't-Tirmizî 2026 › 133 Haya ve az konuşmak imandan iki şubedir. Ebû Ümâme · Câmiu't-Tirmizî 2027 › 134 Beyanın bir kısmı sihirdir. İbn Ömer · Câmiu't-Tirmizî 2028 › 135 Sadaka maldan hiçbir şey eksiltmez. Ebû Hüreyre · Câmiu't-Tirmizî 2029 › 136 Zulüm, kıyamet günü karanlıklardır. İbn Ömer · Câmiu't-Tirmizî 2030 › 137 Resûlullah hiçbir yemeği asla kusurlu bulmadı; canı çekerse yer, çekmezse bırakırdı. Ebû Hüreyre · Câmiu't-Tirmizî 2031 › 138 Kim Müslüman kardeşinin ayıbının peşine düşerse, Allah da onun ayıbının peşine düşer. İbn Ömer · Câmiu't-Tirmizî 2032 › 139 Sürçmüş olandan başkası halîm, tecrübe sahibinden başkası hakîm olamaz. Ebû Saîd · Câmiu't-Tirmizî 2033 › 140 Kime bir bağış verilir de karşılık verecek bir şey bulamazsa, vereni övsün; çünkü öven şükretmiş olur. Câbir · Câmiu't-Tirmizî 2034 › 141 Kendisine iyilik yapılan kimse "Cezâkallâhu hayran" derse, övgüde son haddi bulmuş olur. Üsâme b. Zeyd · Câmiu't-Tirmizî 2035 ›