Bölüm 25

Hac

247 hadis No 1513 - 1771
كتاب الحج

Hadisler

1513 Allah'ın farz kıldığı hac, babama binek üzerinde duramayan bir ihtiyar iken yetişti; onun yerine hac edebilir miyim? Abdullah b. Abbâs Bab 1Haccın farz oluşu ve fazileti 1514 Resûlullah Zülhuleyfe'de bineğine biner, bineği onu taşıyarak doğrulunca telbiye getirip ihrama girerdi. Abdullah b. Ömer Bab 2Yüce Allah'ın "Yaya olarak ve her derin vadiden gelen yorgun develer üzerinde sana gelsinler; kendilerine ait menfaatlere şahit olsunlar" (Hac 22/27-28) sözü 1515 Resûlullah'ın Zülhuleyfe'den ihrama girmesi, bineği onu taşıyarak doğrulduğu zamandı. Câbir b. Abdullah Bab 2Yüce Allah'ın "Yaya olarak ve her derin vadiden gelen yorgun develer üzerinde sana gelsinler; kendilerine ait menfaatlere şahit olsunlar" (Hac 22/27-28) sözü 1516 Hac için yolculuk semerlerini bağlayın; çünkü o iki cihattan biridir. Âişe Bab 3Deve semeri üzerinde hac yapmak 1517 Resûlullah bir semer üzerinde hac etti; o binek aynı zamanda onun yük devesiydi. Sümâme b. Abdullah b. Enes Bab 3Deve semeri üzerinde hac yapmak 1518 Ey Abdurrahman! Kız kardeşini götür, ona Ten'îm'den umre yaptır. Âişe Bab 3Deve semeri üzerinde hac yapmak 1519 Hangi amel daha faziletlidir? Allah'a ve Resûlüne iman, sonra Allah yolunda cihat, sonra mebrûr bir hac. Ebû Hüreyre Bab 4Makbul haccın fazileti 1520 Cihadı amellerin en faziletlisi görüyoruz, cihat etmeyelim mi? Hayır; fakat cihadın en faziletlisi mebrûr bir hactır. Mü'minlerin annesi Âişe Bab 4Makbul haccın fazileti 1521 Kim Allah için hac eder de çirkin söz ve davranışta bulunmaz, günaha dalmazsa annesinin onu doğurduğu günkü gibi döner. Ebû Hüreyre Bab 4Makbul haccın fazileti 1522 Resûlullah mîkâtı Necid halkı için Karn, Medine halkı için Zülhuleyfe, Şam halkı için Cuhfe olarak belirledi. Zeyd b. Cübeyr şöyle anlattı: Bab 5Hac ve umre mîkâtlarının belirlenmesi 1523 Yemen halkı hac eder, azık almaz ve "Biz tevekkül edenleriz" derlerdi; Mekke'ye gelince insanlardan dilenirlerdi. Abdullah b. Abbâs Bab 6Yüce Allah'ın "Azık edinin; şüphesiz azığın en hayırlısı takvadır" (Bakara 2/197) sözü 1524 Mîkâtlar oraların halkı ve oradan geçen hac ve umre niyetlileri içindir; berisindeki kimse çıktığı yerden ihrama girer. Abdullah b. Abbâs Bab 7Mekkelilerin hac ve umre için ihrama girecekleri yer 1525 Medine halkı Zülhuleyfe'den, Şam halkı Cuhfe'den, Necid halkı da Karn'dan ihrama girer. Abdullah b. Ömer Bab 8Medinelilerin mîkâtı; onlar Zülhuleyfe'den önce ihrama girmezler 1526 Mîkâtların berisinde olan kimsenin ihrama gireceği yer ailesinin yanıdır; Mekkeliler bile oradan ihrama girerler. Abdullah b. Abbâs Bab 9Şamlıların ihrama girecekleri yer 1527 İbn Ömer: Peygamber mîkâtları belirledi. Abdullah b. Ömer Bab 10Necidlilerin ihrama girecekleri yer 1528 Medine halkının ihrama gireceği yer Zülhuleyfe, Şam halkınınki Mehyea yani Cuhfe, Necid halkınınki de Karn'dır. Abdullah b. Ömer Bab 10Necidlilerin ihrama girecekleri yer 1529 Peygamber Medine halkı için Zülhuleyfe'yi, Şam için Cuhfe'yi, Yemen için Yelemlem'i, Necid için Karn'ı mîkât belirledi. Abdullah b. Abbâs Bab 11Mîkâtların berisinde olanların ihrama girecekleri yer 1530 Mîkâtlar oraların halkı ve oralara gelen, hac ve umre isteyen herkes içindir; hatta Mekkeliler Mekke'den ihrama girer. Abdullah b. Abbâs Bab 12Yemenlilerin ihrama girecekleri yer 1531 Yolunuz üzerinde Karn'ın hizasına bakın; Ömer onlar için Zâtüırk'ı mîkât olarak belirledi. Abdullah b. Ömer Bab 13Zâtüırk Iraklıların (mîkâtıdır) 1532 Resûlullah Zülhuleyfe'deki Bathâ'da devesini çöktürdü ve orada namaz kıldı. Abdullah b. Ömer Bab 14Zülhuleyfe'deki Bathâ'da konaklamak 1533 Resûlullah Şecere yolundan çıkar, Muarres yolundan girerdi; dönüşte Zülhuleyfe'de vadinin içinde sabaha kadar gecelerdi. Abdullah b. Ömer Bab 15Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) Şecere yolundan çıkması 1534 Bu gece Rabbimden bir gelen geldi ve: Bu mübarek vadide namaz kıl ve: Hac içinde bir umre, de, dedi. Ömer Bab 16Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Akîk mübarek bir vadidir" sözü 1535 Peygamber, Zülhuleyfe'de vadinin içinde konaklarken rüyasında kendisine: Sen mübarek bir Bathâ'dasın, denildi. Abdullah b. Ömer Bab 16Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Akîk mübarek bir vadidir" sözü 1536 Üzerindeki güzel kokuyu üç defa yıka, cübbeyi çıkar ve umrende de haccında yaptığın gibi yap. Safvân b. Ya'lâ şöyle anlattı: Bab 17Halûk (kokusunu) elbiselerden üç defa yıkamak 1537, 1538 İbn Ömer zeytinyağı sürünürdü; İbrâhîm, Âişe'nin Resûlullah'ın saç ayrımında güzel koku parıltısı gördüğünü hatırlattı. Saîd b. Cübeyr Bab 18İhrama girerken koku sürünmek 1539 Resûlullah'a ihramına girerken, ihramdan çıkması için de Beytullah'ı tavaf etmeden önce güzel koku sürerdim. Peygamber'in hanımı Âişe Bab 18İhrama girerken koku sürünmek 1540 Resûlullah'ı saçları yapıştırılmış olarak telbiye getirip ihrama girerken işittim. Abdullah b. Ömer Bab 19Saçını (zamkla) yapıştırmış olarak ihrama giren kimse 1541 Resûlullah ancak mescidin yanından, yani Zülhuleyfe mescidinden telbiye getirip ihrama girdi. Abdullah b. Ömer Bab 20Zülhuleyfe mescidinin yanında ihrama girmek 1542 İhramlı kimse gömlek, sarık, şalvar, bürnüs ve mest giymez; nalın bulamayan mesti topukların aşağısından keserek giysin. Abdullah b. Ömer Bab 21İhramlının giymeyeceği elbiseler 1543, 1544 Peygamber Akabe cemresini taşlayıncaya kadar telbiye getirmeye devam etti. Abdullah b. Abbâs Bab 22Hacda binite binmek ve terkiye almak 1545 Peygamber saçını tarayıp yağ süründükten, izar ve ridâsını giydikten sonra ashabıyla Medine'den yola çıktı. Abdullah b. Abbâs Bab 23İhramlının giyebileceği elbiseler, ridâlar ve izarlar 1546 Peygamber Medine'de dört, Zülhuleyfe'de iki rekât kıldı; sabaha kadar orada geceledi, sonra bineğine binip ihrama girdi. Enes b. Mâlik Bab 24Sabaha kadar Zülhuleyfe'de geceleyen kimse 1547 Peygamber öğleyi Medine'de dört rekât, ikindiyi Zülhuleyfe'de iki rekât kıldı ve orada sabaha kadar geceledi. Enes b. Mâlik Bab 24Sabaha kadar Zülhuleyfe'de geceleyen kimse 1548 Onların hac ve umre için birlikte yüksek sesle telbiye getirdiklerini işittim. Enes Bab 25Telbiye ederken sesi yükseltmek 1549 Resûlullah'ın telbiyesi: Lebbeyk Allâhümme lebbeyk, lebbeyke lâ şerîke leke lebbeyk... Abdullah b. Ömer Bab 26Telbiye 1550 Peygamber'in nasıl telbiye getirdiğini elbette biliyorum: Lebbeyk Allâhümme lebbeyk... Âişe Bab 26Telbiye 1551 Beydâ'da Allah'a hamd etti, tesbih etti, tekbir getirdi; sonra hac ve umre için telbiye getirip ihrama girdi. Enes Bab 27Hayvana binerken ihrama girmeden (telbiyeden) önce hamd, tesbih ve tekbir getirmek 1552 Peygamber, bineği onu taşıyarak dimdik doğrulduğu zaman telbiye getirip ihrama girdi. Abdullah b. Ömer Bab 28Bineği kendisini taşıyarak ayağa kalktığında telbiye eden kimse 1553 İbn Ömer Harem sınırına kadar telbiye getirir, Zûtuvâ'da sabaha kadar geceler, sabah namazından sonra guslederdi. Nâfi' Bab 29Kıbleye yönelerek telbiye etmek 1554 İbn Ömer Mekke'ye çıkacağı zaman güzel kokusu olmayan bir yağ sürünür, Zülhuleyfe mescidinde namaz kılıp ihrama girerdi. Nâfi' Bab 29Kıbleye yönelerek telbiye etmek 1555 Mûsâ'ya gelince, vadiye inerken telbiye getirdiği hâlde sanki ona bakıyor gibiyim. Mücâhid Bab 30Vadiye inerken telbiye etmek 1556 Yanında hedy bulunan umre ile birlikte hac için de ihrama girsin; ikisinden birden çıkıncaya kadar ihramdan çıkmasın. Peygamber'in hanımı Âişe Bab 31Hayızlı ve lohusa kadın nasıl ihrama girer? 1557 Peygamber, Ali'ye ihramı üzerinde kalmasını emretti. Câbir Bab 32Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) zamanında Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) ihramı gibi ihrama giren kimse 1558 Neyle ihrama girdin? Peygamber'in ihrama girdiği şeyle. Yanımda hedy olmasaydı ihramdan çıkardım. Enes b. Mâlik Bab 32Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) zamanında Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) ihramı gibi ihrama giren kimse 1559 Allah'ın Kitabı bize haccı ve umreyi tamamlamayı emrediyor; Peygamber de hedyi kesinceye kadar ihramdan çıkmadı. Ebû Mûsâ Bab 32Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) zamanında Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) ihramı gibi ihrama giren kimse 1560 Sen ancak Âdemoğlu kızlarından bir kadınsın; Allah onlara yazdığını sana da yazmıştır. Âişe Bab 33Yüce Allah'ın "Hac bilinen aylardır. Kim o aylarda haccı kendine farz kılarsa, hacda kadına yaklaşmak, günaha sapmak ve kavga etmek yoktur" (Bakara 2/197) sözü 1561 Kardeşinle Ten'îm'e git, umre için ihrama gir, sonra buluşma yerin şurası. Âişe Bab 34Hacda temettu', kırân ve ifrâd; beraberinde hedy bulunmayan kimsenin haccı (umreye çevirerek) feshetmesi 1562 Hac için ihrama girenler ya da hac ile umreyi birleştirenler Nahr günü gelinceye kadar ihramdan çıkmadılar. Âişe Bab 34Hacda temettu', kırân ve ifrâd; beraberinde hedy bulunmayan kimsenin haccı (umreye çevirerek) feshetmesi 1563 Ben hiç kimsenin sözü için Peygamber'in sünnetini bırakacak değilim. Mervân b. Hakem Bab 34Hacda temettu', kırân ve ifrâd; beraberinde hedy bulunmayan kimsenin haccı (umreye çevirerek) feshetmesi 1564 Hac aylarında umre yapmanın yeryüzündeki günahların en büyüklerinden olduğunu düşünürlerdi. İbn Abbâs Bab 34Hacda temettu', kırân ve ifrâd; beraberinde hedy bulunmayan kimsenin haccı (umreye çevirerek) feshetmesi 1565 Ebû Mûsâ Peygamber'in yanına geldi, Peygamber de ona ihramdan çıkmasını emretti. Ebû Mûsâ Bab 34Hacda temettu', kırân ve ifrâd; beraberinde hedy bulunmayan kimsenin haccı (umreye çevirerek) feshetmesi 1566 Ben başımı yapıştırdım ve kurbanlığıma gerdanlık taktım; kurbanımı kesinceye kadar ihramdan çıkmam. Peygamber'in hanımı Hafsa Bab 34Hacda temettu', kırân ve ifrâd; beraberinde hedy bulunmayan kimsenin haccı (umreye çevirerek) feshetmesi 1567 Rüyamda bir adamın bana: "Makbul bir hac ve kabul edilmiş bir umre" dediğini gördüm. Ebû Cemre Nasr b. İmrân ed-Dubaî Bab 34Hacda temettu', kırân ve ifrâd; beraberinde hedy bulunmayan kimsenin haccı (umreye çevirerek) feshetmesi 1568 Size emrettiğimi yapın; kurbanlık sürmüş olmasaydım size emrettiğimin aynısını ben de yapardım. Ebû Şihâb Bab 34Hacda temettu', kırân ve ifrâd; beraberinde hedy bulunmayan kimsenin haccı (umreye çevirerek) feshetmesi 1569 Sen ancak Peygamber'in yaptığı bir işi yasaklamak istiyorsun. Saîd b. Müseyyeb Bab 34Hacda temettu', kırân ve ifrâd; beraberinde hedy bulunmayan kimsenin haccı (umreye çevirerek) feshetmesi 1570 Lebbeyk Allâhümme lebbeyk bi'l-hac diyerek geldik; Resûlullah bize emretti, biz de onu umreye çevirdik. Câbir b. Abdullah Bab 35Hac için telbiye eden ve onu adıyla anan kimse 1571 Resûlullah zamanında temettu' yaptık ve Kur'an indi; bir adam kendi görüşüyle dilediğini söyledi. İmrân Bab 36Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) zamanında temettu' 1572 Hac için ihramınızı umreye çevirin; kurbanlığına gerdanlık takan müstesna. İbn Abbâs Bab 37Yüce Allah'ın "Bu (temettu'), ailesi Mescid-i Harâm civarında oturmayanlar içindir" (Bakara 2/196) sözü 1573 İbn Ömer Harem'e girince telbiyeyi keser, Zû Tuvâ'da geceler, sabah namazını orada kılıp gusül ederdi. Nâfi' Bab 38Mekke'ye girerken gusletmek 1574 Peygamber sabah oluncaya kadar Zû Tuvâ'da geceledi, sonra Mekke'ye girdi. Abdullah b. Ömer Bab 39Mekke'ye gündüz ya da gece girmek 1575 Resûlullah Mekke'ye yukarı seniyyeden girer, aşağı seniyyeden çıkardı. Abdullah b. Ömer Bab 40Mekke'ye nereden girilir? 1576 Resûlullah Mekke'ye Batha'daki yukarı seniyyeden, Kedâ'dan girdi; aşağı seniyyeden çıkardı. Abdullah b. Ömer Bab 41Mekke'den nereden çıkılır? 1577 Peygamber Mekke'ye geldiğinde onun yukarısından girdi, aşağısından çıktı. Âişe Bab 41Mekke'den nereden çıkılır? 1578 Peygamber fetih yılı Mekke'ye Kedâ'dan girdi, Mekke'nin yukarısındaki Küdâ'dan çıktı. Âişe Bab 41Mekke'den nereden çıkılır? 1579 Peygamber fetih yılı Mekke'ye, Mekke'nin yukarısındaki Kedâ'dan girdi. Âişe Bab 41Mekke'den nereden çıkılır? 1580 Peygamber fetih yılı Mekke'ye, Mekke'nin yukarı tarafından, Kedâ'dan girdi. Urve Bab 41Mekke'den nereden çıkılır? 1581 Peygamber fetih yılı Mekke'ye Kedâ'dan girdi; Urve de çoğunlukla oradan girerdi. Urve Bab 41Mekke'den nereden çıkılır? 1582 Kâbe inşa edilirken Peygamber ile Abbâs taş taşıdılar; izarını boynuna koyunca yere yığıldı. Câbir b. Abdullah Bab 42Mekke'nin fazileti ve binası 1583 Kavmin küfürden yeni çıkmış olmasaydı Kâbe'yi İbrâhim'in temelleri üzerine döndürürdüm. Peygamber'in hanımı Âişe Bab 42Mekke'nin fazileti ve binası 1584 Kavmin cahiliyeden yeni çıkmış olmasaydı, duvarı Beytullah'a katar ve kapısını yere bitiştirirdim. Âişe Bab 42Mekke'nin fazileti ve binası 1585 Kavmin küfürden yeni çıkmış olmasaydı Beytullah'ı yıkar, İbrâhim'in temeli üzerine yeniden inşa ederdim. Âişe Bab 42Mekke'nin fazileti ve binası 1586 Ey Âişe! Kavmin cahiliyeden yeni çıkmış olmasaydı Beytullah'a biri doğuya, biri batıya iki kapı yapardım. Âişe Bab 42Mekke'nin fazileti ve binası 1587 Bu beldeyi Allah haram kılmıştır; dikeni kesilmez, avı ürkütülmez. İbn Abbâs Bab 43Harem bölgesinin fazileti 1588 Akîl bize arsa ya da ev bıraktı mı ki? Üsâme b. Zeyd Bab 44Mekke evlerinin mirasla intikali, satılması ve satın alınması 1589 Yarın inşallah konak yerimiz, küfür üzerine yeminleştikleri Benî Kinâne Hayfı olacak. Ebû Hüreyre Bab 45Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) Mekke'de konaklaması 1590 Biz yarın, küfür üzerine yeminleştikleri Benî Kinâne Hayfı'nda konaklayacağız. Ebû Hüreyre Bab 45Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) Mekke'de konaklaması 1591 Kâbe'yi Habeşlilerden iki incecik bacaklı biri yıkacaktır. Ebû Hüreyre Bab 47Yüce Allah'ın "Allah, Kâbe'yi, o kutsal evi, insanlar için bir ayakta durma (dirlik) sebebi kıldı; haram ayı, kurbanlık hayvanı ve gerdanlıklı kurbanlıkları da. Bu, Allah'ın göklerde ve yerde olanları bildiğini ve Allah'ın her şeyi hakkıyla bildiğini bilmeniz içindir" (Mâide 5/97) sözü 1592 Âşûrâ, Kâbe'nin örtüldüğü bir gündü; Ramazan farz kılınınca dileyen onu tuttu, dileyen bıraktı. Âişe Bab 47Yüce Allah'ın "Allah, Kâbe'yi, o kutsal evi, insanlar için bir ayakta durma (dirlik) sebebi kıldı; haram ayı, kurbanlık hayvanı ve gerdanlıklı kurbanlıkları da. Bu, Allah'ın göklerde ve yerde olanları bildiğini ve Allah'ın her şeyi hakkıyla bildiğini bilmeniz içindir" (Mâide 5/97) sözü 1593 Ye'cûc ve Me'cûc çıktıktan sonra da Beytullah mutlaka haccedilecek ve umre yapılacaktır. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 47Yüce Allah'ın "Allah, Kâbe'yi, o kutsal evi, insanlar için bir ayakta durma (dirlik) sebebi kıldı; haram ayı, kurbanlık hayvanı ve gerdanlıklı kurbanlıkları da. Bu, Allah'ın göklerde ve yerde olanları bildiğini ve Allah'ın her şeyi hakkıyla bildiğini bilmeniz içindir" (Mâide 5/97) sözü 1594 Onlar kendilerine uyduğum iki adamdır. Ebû Vâil Bab 48Kâbe'nin örtüsü 1595 Sanki onu görür gibiyim: Siyah, çarpık bacaklı biri, Kâbe'yi taş taş söküyor. İbn Abbâs Bab 49Kâbe'nin yıkılması 1596 Resûlullah: "Kâbe'yi Habeşlilerden Zü's-süveykateyn yıkacaktır" buyurdu. Ebû Hüreyre Bab 49Kâbe'nin yıkılması 1597 Biliyorum ki sen zarar da fayda da veremeyen bir taşsın; Peygamber'i seni öperken görmeseydim seni öpmezdim. Âbis b. Rebîa, Ömer'den Bab 50Hacerülesved hakkında zikredilenler 1598 Resûlullah Beytullah'ta namaz kıldı mı? Bilâl: "Evet, Yemen tarafındaki iki direk arasında" dedi. Abdullah b. Ömer Bab 51Beytullah'ın kapısını kapatmak; (içeri giren) Beytullah'ın dilediği yanında namaz kılar 1599 İbn Ömer, Kâbe'de karşısındaki duvara üç zirâ kalıncaya kadar yürür, Resûlullah'ın kıldığı yerde namaz kılardı. Nâfi' Bab 52Kâbe'nin içinde namaz kılmak 1600 Resûlullah umresinde Beytullah'ı tavaf edip Makam'ın arkasında iki rekât kıldı; Kâbe'ye girmedi. Abdullah b. Ebû Evfâ Bab 53Kâbe'ye girmeyen kimse; İbn Ömer (radıyallahu anhümâ) çok hac yapar, (fakat Kâbe'ye) girmezdi 1601 Allah onları kahretsin! Vallahi, onlar ikisinin fal oklarıyla asla kısmet aramadığını biliyorlardı. İbn Abbâs Bab 54Kâbe'nin yanlarında tekbir getiren kimse 1602 Peygamber ashâbına ilk üç şavtta remel yapmalarını, iki rükün arasında ise normal yürümelerini emretti. İbn Abbâs Bab 55Remelin başlangıcı nasıl oldu? 1603 Resûlullah Mekke'ye gelince Hacerülesved'i istilâm eder, yedi şavtın üçünde koşar adımla yürürdü. Abdullah b. Ömer Bab 56Mekke'ye geldiğinde ilk tavafında Hacerülesvedi istilâm etmek ve üç (şavtta) remel yapmak 1604 Peygamber hac ve umrede üç şavtta koşar adımla yürüdü, dört şavtta normal yürüdü. Abdullah b. Ömer Bab 57Hac ve umrede remel 1605 Ömer: Senin zarar da fayda da veremeyen bir taş olduğunu biliyorum; Peygamber'i görmeseydim seni istilâm etmezdim. Eslem Bab 57Hac ve umrede remel 1606 Peygamber'i bu iki rüknü istilâm ederken gördüğümden beri, kalabalıkta da rahatlıkta da onları istilâm ettim. İbn Ömer Bab 57Hac ve umrede remel 1607 Peygamber Vedâ haccında deve üzerinde tavaf etti; rüknü eğri başlı bir değnekle istilâm ediyordu. İbn Abbâs Bab 58Rüknü (Hacerülesvedi) eğri uçlu bir değnekle istilâm etmek 1608 Muâviye bütün rükünleri istilâm ediyor ve "Beytullah'tan hiçbir şey terk edilmiş değildir" diyordu. Ebü'ş-Şa'sâ Bab 59İki Yemânî rükünden başkasını istilâm etmeyen kimse 1609 Peygamber'in Beytullah'tan iki Yemânî rükünden başkasını istilâm ettiğini görmedim. Abdullah b. Ömer Bab 59İki Yemânî rükünden başkasını istilâm etmeyen kimse 1610 Ömer Hacer'i öptü ve: "Resûlullah'ın seni öptüğünü görmeseydim seni öpmezdim" dedi. Eslem Bab 60Hacerülesvedi öpmek 1611 Bu "ne dersin"i Yemen'de bırak! Resûlullah'ın onu istilâm edip öptüğünü gördüm. Zübeyr b. Arabî Bab 60Hacerülesvedi öpmek 1612 Peygamber Beytullah'ı deve üzerinde tavaf etti; rükne her gelişinde ona işaret etti. İbn Abbâs Bab 61Rüknün (Hacerülesvedin) hizasına gelince ona işaret eden kimse 1613 Peygamber deve üzerinde tavaf ederken rükne her gelişinde yanındaki bir şeyle ona işaret eder ve tekbir getirirdi. İbn Abbâs Bab 62Rüknün (Hacerülesvedin) yanında tekbir getirmek 1614, 1615 Peygamber Mekke'ye geldiğinde ilk başladığı şey abdest almak oldu, sonra tavaf etti. Urve b. Zübeyr Bab 63Mekke'ye gelince evine dönmeden önce Beytullah'ı tavaf eden, sonra iki rekât namaz kılan, sonra Safâ'ya çıkan kimse 1616 Resûlullah ilk geldiği tavafta üç şavtta hızlı yürür, dördünde yürür, sonra iki rekât kılardı. Abdullah b. Ömer Bab 63Mekke'ye gelince evine dönmeden önce Beytullah'ı tavaf eden, sonra iki rekât namaz kılan, sonra Safâ'ya çıkan kimse 1617 Peygamber Safâ ile Merve arasında tavaf ettiğinde sel yatağının içinde koşardı. İbn Ömer Bab 63Mekke'ye gelince evine dönmeden önce Beytullah'ı tavaf eden, sonra iki rekât namaz kılan, sonra Safâ'ya çıkan kimse 1618 Âişe erkeklerden ayrı, bir kenarda tavaf ederdi; onlarla karışmazdı. İbn Cüreyc Bab 64Kadınların erkeklerle birlikte tavaf etmesi 1619 Ümmü Seleme hastalığını söyleyince Peygamber: "Binekli olarak insanların arkasından tavaf et" buyurdu. Peygamber'in hanımı Ümmü Seleme Bab 64Kadınların erkeklerle birlikte tavaf etmesi 1620 Tavaf ederken birine iple bağlanmış adamı görünce Peygamber ipi kesti ve: "Onu elinden tutarak götür" buyurdu. İbn Abbâs Bab 65Tavafta konuşmak 1621 Peygamber, Kâbe'yi bir yularla bağlı olarak tavaf eden bir adam gördü ve onu kesti. İbn Abbâs Bab 66Tavafta bir kayış ya da hoş görülmeyen bir şey görürse onu keser 1622 Ebû Bekir Nahr günü ilan ettirdi: Bu yıldan sonra hiçbir müşrik hac yapmayacak, Beytullah'ı çıplak tavaf eden olmayacak. Ebû Hüreyre Bab 67Beytullah'ı çıplak kimse tavaf edemez, müşrik de hac yapamaz 1623, 1624 Câbir: Umre yapan kişi Safâ ile Merve arasında tavaf edinceye kadar hanımına yaklaşmasın. Amr b. Dînâr Bab 69Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) her yedi şavtlık tavafı için iki rekât namaz kıldı 1625 Peygamber Mekke'ye gelip tavaf ve sa'y etti; Arafat'tan dönünceye kadar da Kâbe'ye yaklaşmadı. Abdullah b. Abbâs Bab 70Arafat'a çıkıp ilk tavaftan sonra geri dönünceye kadar Kâbe'ye yaklaşmayan ve tavaf etmeyen kimse 1626 Sabah namazı için kamet getirildiğinde, insanlar namaz kılarken devenin üzerinde tavaf et. Ümmü Seleme Bab 71Tavafın iki rekâtını mescidin dışında kılan kimse 1627 Peygamber Beytullah'ı yedi defa tavaf etti, Makam'ın arkasında iki rekât kıldı, sonra Safâ'ya çıktı. İbn Ömer Bab 72Tavafın iki rekâtını Makâm(-ı İbrâhîm)'in arkasında kılan kimse 1628 Oturdular; namaz kılmanın mekruh olduğu vakit gelince de kalkıp namaz kılmaya başladılar. Âişe Bab 73Sabah ve ikindi namazından sonra tavaf etmek 1629 Peygamber'in güneş doğarken ve batarken namaz kılmayı yasakladığını işittim. Abdullah b. Ömer Bab 73Sabah ve ikindi namazından sonra tavaf etmek 1630, 1631 Abdullah b. Zübeyr fecirden sonra tavaf eder ve iki rekât kılardı. Abdülazîz b. Rufey' Bab 73Sabah ve ikindi namazından sonra tavaf etmek 1632 Resûlullah deve üzerinde tavaf ederken rükne her gelişinde elindeki bir şeyle işaret edip tekbir getirirdi. İbn Abbâs Bab 74Hastanın binekli olarak tavaf etmesi 1633 Ümmü Seleme binekli olarak insanların arkasından tavaf etti; Resûlullah Kâbe'nin yanında Tûr sûresini okuyordu. Ümmü Seleme Bab 74Hastanın binekli olarak tavaf etmesi 1634 Abbâs, sikâye görevi için Minâ gecelerinde Mekke'de geceleme izni istedi; Peygamber de izin verdi. İbn Ömer Bab 75Hacılara su dağıtma (sikâye) görevi 1635 Çalışın, çünkü siz salih bir amel üzeresiniz. İbn Abbâs Bab 75Hacılara su dağıtma (sikâye) görevi 1636 Cebrâil göğsümü yardı, sonra onu Zemzem suyuyla yıkadı. Ebû Zer Bab 76Zemzem hakkında gelen (rivayetler) 1637 Resûlullah'a Zemzem'den su verdim, o da ayakta iken içti. İbn Abbâs Bab 76Zemzem hakkında gelen (rivayetler) 1638 Umre için ihrama girenler iki tavaf yaptılar; hac ile umreyi birleştirenler ise tek bir tavaf yaptılar. Âişe Bab 77Kırân haccı yapanın tavafı 1639 İbn Ömer: Sizi şahit tutuyorum ki umremle birlikte haccı da kendime vacip kıldım. Nâfi' Bab 77Kırân haccı yapanın tavafı 1640 Haccın ve umrenin durumu bir ve aynıdır; sizi şahit tutuyorum ki umremle birlikte haccı da vacip kıldım. Nâfi' Bab 77Kırân haccı yapanın tavafı 1641, 1642 Onlar Beytullah'ı tavaf etmeden önce hiçbir şeye başlamazlar, sonra da ihramdan çıkmazlardı. Muhammed b. Abdurrahman b. Nevfel el-Kureşî Bab 78Abdestli olarak tavaf etmek 1643 Resûlullah Safâ ile Merve arasında tavafı sünnet kıldı; artık hiç kimsenin onu terk etmesi caiz değildir. Urve Bab 79Safâ ile Merve (arasında sa'y)ın farz oluşu ve (bunun) Allah'ın nişanelerinden kılınması 1644 Resûlullah ilk tavafında üç şavtta sık adımlarla koşar, dördünde yürürdü. İbn Ömer Bab 80Safâ ile Merve arasında sa'y hakkında gelen (rivayetler) 1645, 1646 Safâ ile Merve arasında tavaf edinceye kadar hanımına kesinlikle yaklaşmasın. Amr b. Dînâr Bab 80Safâ ile Merve arasında sa'y hakkında gelen (rivayetler) 1647 Peygamber Mekke'ye gelip tavaf etti, iki rekât kıldı, sonra Safâ ile Merve arasında sa'y etti. İbn Ömer Bab 80Safâ ile Merve arasında sa'y hakkında gelen (rivayetler) 1648 Enes: Safâ ile Merve arasında sa'y etmekten hoşlanmazdık, çünkü o Câhiliye âdetlerindendi. Âsım Bab 80Safâ ile Merve arasında sa'y hakkında gelen (rivayetler) 1649 Resûlullah Beytullah'ta ve Safâ ile Merve arasında ancak müşriklere gücünü göstermek için koştu. İbn Abbâs Bab 80Safâ ile Merve arasında sa'y hakkında gelen (rivayetler) 1650 Hacı ne yapıyorsa sen de onu yap; ancak temizlenene kadar Beytullah'ı tavaf etme. Âişe Bab 81Hayızlı kadın Beytullah'ı tavaf dışında bütün hac menâsikini yerine getirir; Safâ ile Merve arasında abdestsiz sa'y ederse 1651 Sonradan öğrendiğimi önceden bilseydim hedy getirmezdim; yanımda hedy olmasaydı ihramdan çıkardım. Câbir b. Abdullah Bab 81Hayızlı kadın Beytullah'ı tavaf dışında bütün hac menâsikini yerine getirir; Safâ ile Merve arasında abdestsiz sa'y ederse 1652 Ümmü Atiyye: Hayızlı Arafat'ta bulunmuyor mu, şurada şurada bulunmuyor mu? Hafsa Bab 81Hayızlı kadın Beytullah'ı tavaf dışında bütün hac menâsikini yerine getirir; Safâ ile Merve arasında abdestsiz sa'y ederse 1653 Peygamber Terviye günü öğle ile ikindiyi Minâ'da, nefir günü ikindiyi Ebtah'ta kıldı. Abdülazîz b. Rufey' Bab 83Terviye günü öğle namazı nerede kılınır? 1654 Yöneticilerinin nerede namaz kıldığına bak ve sen de orada kıl. Abdülazîz b. Rufey' Bab 83Terviye günü öğle namazı nerede kılınır? 1655 Resûlullah Minâ'da iki rekât kıldı; Ebû Bekir, Ömer ve hilafetinin başında Osman da öyle kıldı. Abdullah b. Ömer Bab 84Minâ'da namaz 1656 Peygamber, hiç olmadığımız kadar çok ve en emin hâlde iken Minâ'da bize iki rekât kıldırdı. Hârise b. Vehb el-Huzâî Bab 84Minâ'da namaz 1657 Keşke dört rekâttan benim payım kabul edilmiş iki rekât olsa! Abdullah Bab 84Minâ'da namaz 1658 Arafe günü insanlar Peygamber'in orucundan şüphe edince ona bir içecek gönderdim, o da içti. Ümmü'l-Fadl Bab 85Arefe günü oruç tutmak 1659 Bizden telbiye eden telbiye ederdi, ona karşı çıkılmazdı; tekbir getiren tekbir getirirdi, ona da karşı çıkılmazdı. Muhammed b. Ebû Bekir es-Sekafî Bab 86Sabahleyin Minâ'dan Arafat'a giderken telbiye ve tekbir getirmek 1660 Eğer sünneti istiyorsan hutbeyi kısa tut ve vakfeye acele et; İbn Ömer de: "Doğru söyledi" dedi. Sâlim Bab 87Arefe günü öğle sıcağında (vakfe yerine) gitmek 1661 Arafe günü Peygamber'in orucunda ihtilaf edilince devesi üzerinde dururken ona bir kadeh süt gönderildi, içti. Ümmü'l-Fadl bint Hâris Bab 88Arafat'ta binek üzerinde vakfe yapmak 1662 Eğer sünneti istiyorsan Arafe günü namazı erkenden kıl; onlar sünnette öğle ile ikindiyi birleştirirlerdi. Sâlim Bab 89Arafat'ta iki namazı cem etmek 1663 Eğer bugün sünnete isabet etmek istiyorsan hutbeyi kısa tut ve vakfeye acele et. Sâlim b. Abdullah Bab 90Arafat'ta hutbeyi kısa tutmak 1664 Peygamber'i Arafat'ta vakfede dururken gördüm ve: "Vallahi bu Hums'tandır; burada ne işi var?" dedim. Cübeyr b. Mut'im Bab 91Arafat'ta vakfe 1665 Cahiliyede insanlar Kâbe'yi çıplak tavaf ederdi; Hums müstesna. Hums, Kureyş ve onun soyundan gelenlerdir. Urve Bab 91Arafat'ta vakfe 1666 Resûlullah vedâ haccında Arafat'tan orta hızda yürürdü; boş bir yer bulunca hızlanırdı. Urve Bab 92Arafat'tan ayrılınca (nasıl) yürünür? 1667 Ey Allah'ın Resûlü! Namaz kılacak mısın? diye sordum; "Namaz önündedir" buyurdu. Üsâme b. Zeyd Bab 93Arafat ile Cem' (Müzdelife) arasında konaklamak 1668 İbn Ömer, Resûlullah'ın girdiği vadiye girip ihtiyacını giderir, abdest alır, Cem'e varmadan namaz kılmazdı. Nâfi' Bab 93Arafat ile Cem' (Müzdelife) arasında konaklamak 1669, 1670 Resûlullah Müzdelife'den önceki vadide hafif abdest aldı; "Namaz!" deyince "Namaz önündedir" buyurdu. Üsâme b. Zeyd Bab 93Arafat ile Cem' (Müzdelife) arasında konaklamak 1671 Ey insanlar! Sükûnete sarılın; çünkü iyilik, develeri koşturmakla değildir. İbn Abbâs Bab 94Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) (Arafat'tan) ayrılırken sükûneti emretmesi ve kamçısıyla onlara işaret etmesi 1672 Müzdelife'de akşamı kıldı, herkes devesini çöktürdü, sonra yatsıyı kıldı; ikisi arasında namaz kılmadı. Üsâme b. Zeyd Bab 95Müzdelife'de iki namazı cem etmek 1673 Peygamber Cem'de akşam ile yatsıyı her birini birer kametle kılarak birleştirdi. İbn Ömer Bab 96İki namazı cem eden ve (aralarında) nafile kılmayan kimse 1674 Resûlullah vedâ haccında akşam ile yatsıyı Müzdelife'de birleştirdi. Ebû Eyyûb el-Ensârî Bab 96İki namazı cem eden ve (aralarında) nafile kılmayan kimse 1675 Bunlar vakitlerinden kaydırılan iki namazdır: Müzdelife'ye gelince akşam ve fecir ağarır ağarmaz sabah namazı. Abdurrahman b. Yezîd Bab 97Her biri için ezan okuyan ve kamet getiren kimse 1676 İbn Ömer ailesinin zayıflarını önden gönderir ve: "Resûlullah bunlara ruhsat verdi" derdi. Sâlim Bab 98Ailesinin zayıflarını geceleyin önden gönderen kimse; onlar Müzdelife'de vakfe yapar, dua eder; ay batınca (onları) önden gönderir 1677 Resûlullah beni Cem'den gece gönderdi. İbn Abbâs Bab 98Ailesinin zayıflarını geceleyin önden gönderen kimse; onlar Müzdelife'de vakfe yapar, dua eder; ay batınca (onları) önden gönderir 1678 Ben, Peygamber'in Müzdelife gecesi ailesinin zayıfları arasında önden gönderdiği kimselerdenim. İbn Abbâs Bab 98Ailesinin zayıflarını geceleyin önden gönderen kimse; onlar Müzdelife'de vakfe yapar, dua eder; ay batınca (onları) önden gönderir 1679 Yavrucuğum! Resûlullah, hevdeçteki kadınlara gece erken ayrılmaları için izin verdi. Esmâ'nın azatlısı Abdullah Bab 98Ailesinin zayıflarını geceleyin önden gönderen kimse; onlar Müzdelife'de vakfe yapar, dua eder; ay batınca (onları) önden gönderir 1680 Ağır ve hantal bir kadın olan Sevde, Cem gecesi Peygamber'den izin istedi; o da ona izin verdi. Âişe Bab 98Ailesinin zayıflarını geceleyin önden gönderen kimse; onlar Müzdelife'de vakfe yapar, dua eder; ay batınca (onları) önden gönderir 1681 Sevde'nin izin istediği gibi benim de Resûlullah'tan izin istemiş olmam, bana her sevinçten daha sevimlidir. Âişe Bab 98Ailesinin zayıflarını geceleyin önden gönderen kimse; onlar Müzdelife'de vakfe yapar, dua eder; ay batınca (onları) önden gönderir 1682 Peygamber'in vaktinin dışında bir namaz kıldığını görmedim; ancak iki namaz müstesna. Abdullah Bab 99Sabah namazını Cem'de (Müzdelife'de) kılan kimse 1683 Bu iki namaz bu yerde vakitlerinden kaydırılmıştır: Akşam ve yatsı ile bu saatteki sabah namazı. Abdurrahman b. Yezîd Bab 99Sabah namazını Cem'de (Müzdelife'de) kılan kimse 1684 Müşrikler güneş doğmadıkça Müzdelife'den ayrılmazdı; Peygamber onlara muhalefet edip güneş doğmadan ayrıldı. Amr b. Meymûn Bab 100Cem'den (Müzdelife'den) ne zaman ayrılınır? 1685 Fadl, Peygamber'in cemreyi taşlayıncaya kadar telbiyeyi bırakmadığını haber verdi. İbn Abbâs Bab 101Nahr günü sabahı cemreyi taşlarken telbiye ve tekbir getirmek; yolculukta terkiye almak 1686, 1687 Üsâme ve Fadl, Peygamber'in Akabe cemresini taşlayıncaya kadar telbiyeyi bırakmadığını söylediler. İbn Abbâs Bab 101Nahr günü sabahı cemreyi taşlarken telbiye ve tekbir getirmek; yolculukta terkiye almak 1688 Rüyada biri: "Mebrur bir hac ve kabul edilmiş bir temettu'!" diye seslendi; İbn Abbâs: "Ebü'l-Kâsım'ın sünnetidir" dedi. Ebû Cemre Bab 102"Kim hacca kadar umre ile faydalanırsa (temettu' yaparsa), kolayına gelen kurbanı (kesmesi gerekir). Bulamayan kimse hacda üç gün, döndüğünüzde de yedi gün oruç tutar. İşte bu tam on (gün)dür. Bu, ailesi Mescid-i Harâm civarında oturmayanlar içindir" (Bakara 2/196) âyeti 1689 Kurbanlık deve süren adama Resûlullah: "Ona bin, yazıklar olsun sana!" buyurdu. Ebû Hüreyre Bab 103Kurbanlık develere binmek 1690 Peygamber kurbanlık deve süren adama üç defa: "Ona bin!" buyurdu. Enes Bab 103Kurbanlık develere binmek 1691 Hedy bulamayan kimse hacda üç gün, ailesine döndüğünde de yedi gün oruç tutsun. Abdullah b. Ömer Bab 104Kurbanlık develeri beraberinde süren kimse 1692 Urve'nin Âişe'den rivayeti: Peygamber umreyi hacca ekleyerek temettu' yaptı, insanlar da yaptı. Urve Bab 104Kurbanlık develeri beraberinde süren kimse 1693 Haccın ve umrenin durumu birdir; İbn Ömer Kudeyd'den hedy satın alıp ikisi için tek bir tavaf yaptı. Nâfi' Bab 105Hedyi yoldan satın alan kimse 1694, 1695 Peygamber Hudeybiye zamanında Zülhuleyfe'de hedye gerdanlık taktı, onu işaretledi ve umre için ihrama girdi. Misver b. Mahreme ve Mervân Bab 106Zülhuleyfe'de (kurbanlığına) iş'âr yapıp gerdanlık taktıktan sonra ihrama giren kimse 1696 Peygamber'in kurbanlık develerinin gerdanlıklarını kendi ellerimle büktüm; o da onları işaretleyip gönderdi. Âişe Bab 106Zülhuleyfe'de (kurbanlığına) iş'âr yapıp gerdanlık taktıktan sonra ihrama giren kimse 1697 Ben saçımı yapıştırdım ve hedyime gerdanlık taktım; hacdan çıkıncaya kadar ihramdan çıkmam. Hafsa Bab 107Kurbanlık develer ve sığırlar için gerdanlık örmek 1698 Resûlullah Medine'den hedy gönderir, sonra ihramlının sakındığı hiçbir şeyden sakınmazdı. Âişe Bab 107Kurbanlık develer ve sığırlar için gerdanlık örmek 1699 Peygamber hedyini Beytullah'a gönderip Medine'de kaldı; kendisine helal olan hiçbir şey ona haram olmadı. Âişe Bab 108Kurbanlık develere iş'âr yapmak 1700 İbn Abbâs'ın dediği gibi değildir; hedy kesilinceye kadar Allah'ın helal kıldığı hiçbir şey Resûlullah'a haram olmadı. Amre bint Abdurrahman Bab 109Gerdanlıkları kendi eliyle takan kimse 1701 Peygamber bir defasında hedy olarak koyunlar gönderdi. Âişe Bab 110Koyunlara gerdanlık takmak 1702 Peygamber koyunlara gerdanlık takar ve ailesinin yanında ihramsız olarak kalırdı. Âişe Bab 110Koyunlara gerdanlık takmak 1703 Peygamber için koyunların gerdanlıklarını örerdim; o onları gönderir, sonra ihramsız olarak kalırdı. Âişe Bab 110Koyunlara gerdanlık takmak 1704 Peygamber'in hedyi için, o ihrama girmeden önce gerdanlıklar ördüm. Âişe Bab 110Koyunlara gerdanlık takmak 1705 Hedylerin gerdanlıklarını yanımda bulunan yünden ördüm. Mü'minlerin annesi Bab 111Yünden gerdanlıklar 1706 Peygamber, kurbanlık deveyi süren adama: "Ona bin" buyurdu; adam: "O kurbanlık devedir" dedi. Ebû Hüreyre Bab 112(Kurbanlığa) gerdanlık olarak na'lin takmak 1707 Resûlullah, kestiğim kurbanlık develerin çullarını ve derilerini sadaka olarak vermemi emretti. Ali Bab 113Kurbanlık develer için çullar 1708 Harûriyye yılında İbn Ömer: "Haccın ve umrenin durumu birdir, haccı umreyle birleştirdim" dedi. Nâfi' Bab 114Hedyini yoldan satın alıp ona gerdanlık takan kimse 1709 Nahr günü yanımıza sığır eti getirildi; Resûlullah hanımları adına kurban kesmişti. Amre bt. Abdurrahman, Âişe'den Bab 115Adamın, hanımları emretmeden onlar adına sığır kesmesi 1710 İbn Ömer kurbanını Resûlullah'ın kurban kestiği yerde keserdi. Nâfi' Bab 116Minâ'da Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) kurban kestiği yerde kurban kesmek 1711 İbn Ömer hedyini gecenin sonunda Müzdelife'den gönderir, Peygamber'in kurban kesim yerine götürülürdü. Nâfi' Bab 116Minâ'da Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) kurban kestiği yerde kurban kesmek 1712 Peygamber yedi kurbanlık deveyi ayakta iken kendi eliyle kesti; Medine'de iki alaca koç kurban etti. Enes Bab 117Kurbanını kendi eliyle kesen kimse 1713 İbn Ömer: "Deveyi ayakta, ayağı bağlı olarak kes; bu Muhammed'in sünnetidir" dedi. Ziyâd b. Cübeyr Bab 118Deveyi bağlı olarak nahretmek 1714 Peygamber, Beydâ'ya çıkınca hac ve umre için birlikte telbiye getirdi; yedi deveyi ayakta iken eliyle kesti. Enes Bab 119Kurbanlık develeri ayakta iken nahretmek 1715 Peygamber sabah namazını kılıp bineğine bindi; bineği Beydâ'da doğrulunca umre ve hac için ihrama girdi. Enes b. Mâlik Bab 119Kurbanlık develeri ayakta iken nahretmek 1716 Peygamber beni kurbanlık develerin başında durdurdu; etlerini, sonra çullarını ve derilerini paylaştırdım. Ali Bab 120Kasaba hedyden (ücret olarak) bir şey verilmez 1717 Peygamber, kurban develerinin etini, derisini ve çulunu paylaştırmayı, kesim ücreti olarak bir şey vermemeyi emretti. Ali Bab 121Hedyin derileri sadaka olarak verilir 1718 Peygamber yüz deveyi hedy olarak gönderdi; etlerini, çullarını ve derilerini paylaştırmamı emretti. Ali Bab 122Kurbanlık develerin çulları sadaka olarak verilir 1719 Kurban etlerini Minâ'nın üç gününden fazla yemezdik; Peygamber: "Yiyin ve azık edinin" buyurdu. Câbir b. Abdullah Bab 124Kurbanlık develerden yenilecek ve sadaka olarak verilecek olanlar 1720 Âişe: Nahr günü yanımıza sığır eti getirildi; "Peygamber hanımları adına kurban kesti" denildi. Amre, Âişe'den Bab 124Kurbanlık develerden yenilecek ve sadaka olarak verilecek olanlar 1721 Kurbanını kesmeden önce tıraş olan sorulunca Peygamber: "Sakıncası yok, sakıncası yok" buyurdu. İbn Abbâs Bab 125Tıraştan önce kurban kesmek 1722 Bir adam: "Taşlamadan önce ziyaret tavafını yaptım" deyince Peygamber: "Sakıncası yok" buyurdu. İbn Abbâs Bab 125Tıraştan önce kurban kesmek 1723 Biri: "Akşam olduktan sonra taşladım" deyince Peygamber: "Sakıncası yok" buyurdu. İbn Abbâs Bab 125Tıraştan önce kurban kesmek 1724 Ömer: "Allah'ın Kitabı bize tamamlamayı emreder; Resûlullah hedy yerine ulaşıncaya kadar ihramdan çıkmadı" dedi. Ebû Mûsâ Bab 125Tıraştan önce kurban kesmek 1725 Hafsa'ya: "Saçımı yapıştırdım, hedyime gerdanlık taktım; kurbanımı kesinceye kadar ihramdan çıkmam" buyurdu. İbn Ömer, Hafsa'dan Bab 126İhrama girerken saçını (zamkla) yapıştırıp (sonra) tıraş olan kimse 1726 Resûlullah haccında tıraş oldu. Nâfi' şöyle dedi: İbn Ömer şöyle derdi: Bab 127İhramdan çıkarken tıraş olmak ve saç kısaltmak 1727 Allah'ım! Tıraş olanlara rahmet et. -Saçını kısaltanlara da ey Allah'ın Resûlü! -Saçını kısaltanlara da. Abdullah b. Ömer Bab 127İhramdan çıkarken tıraş olmak ve saç kısaltmak 1728 Allah'ım! Tıraş olanları bağışla. -Saçını kısaltanları da. -Saçını kısaltanları da. Ebû Hüreyre Bab 127İhramdan çıkarken tıraş olmak ve saç kısaltmak 1729 Peygamber ve ashabından bir grup tıraş oldu, bir kısmı da saçını kısalttı. Abdullah Bab 127İhramdan çıkarken tıraş olmak ve saç kısaltmak 1730 Resûlullah'ın saçını bir mişkas ile kısalttım. Muâviye Bab 127İhramdan çıkarken tıraş olmak ve saç kısaltmak 1731 Peygamber Mekke'ye gelince ashabına tavaf ve sa'yden sonra ihramdan çıkıp tıraş olmalarını ya da kısaltmalarını emretti. İbn Abbâs Bab 128Temettu' yapanın umreden sonra saçını kısaltması 1732 İbn Ömer Nahr günü tek bir tavaf yapar, sonra öğle uykusuna yatar, sonra Minâ'ya gelirdi. Nâfi', İbn Ömer'den Bab 129Nahr günü (Beytullah'ı) ziyaret (tavâf-ı ifâza) 1733 Safiyye hayız olunca Peygamber: "O bizi alıkoyacak mı?" buyurdu; Nahr günü ifâza yaptığı söylenince: "Çıkın" dedi. Âişe Bab 129Nahr günü (Beytullah'ı) ziyaret (tavâf-ı ifâza) 1734 Kesim, tıraş ve taşlamayı öne alma ya da geriye bırakma sorulunca Peygamber: "Sakıncası yok" buyurdu. İbn Abbâs Bab 130Unutarak ya da bilmeyerek akşam olduktan sonra (cemreyi) taşlarsa ya da kurban kesmeden önce tıraş olursa 1735 Peygamber'e Nahr günü Minâ'da sorular sorulur, o da: "Sakıncası yok" derdi. İbn Abbâs Bab 130Unutarak ya da bilmeyerek akşam olduktan sonra (cemreyi) taşlarsa ya da kurban kesmeden önce tıraş olursa 1736 Vedâ haccında öne alınan ya da geriye bırakılan her şey sorulunca Peygamber: "Yap, sakıncası yok" dedi. Abdullah b. Amr Bab 131Cemrenin yanında binek üzerinde fetva vermek 1737 Nahr günü hutbesinde sorulan her şey için Peygamber: "Yap, sakıncası yok" buyurdu. Abdullah b. Amr b. Âs Bab 131Cemrenin yanında binek üzerinde fetva vermek 1738 Ma'mer'in mütâbaatıyla: Peygamber devesinin üzerinde durup sorulana "Yap, sakıncası yok" dedi. Abdullah b. Amr b. Âs Bab 131Cemrenin yanında binek üzerinde fetva vermek 1739 Kanlarınız, mallarınız ve ırzlarınız, bu gününüzün, bu beldenizdeki, bu ayınızdaki dokunulmazlığı gibi haramdır. İbn Abbâs Bab 132Minâ günlerinde hutbe 1740 Peygamber'i Arafat'ta hutbe okurken işittim. İbn Abbâs Bab 132Minâ günlerinde hutbe 1741 Hazır olan, olmayana tebliğ etsin; nice tebliğ edilen vardır ki sözü işitenden daha iyi kavrar. Ebû Bekre Bab 132Minâ günlerinde hutbe 1742 Şüphesiz Allah kanlarınızı, mallarınızı ve ırzlarınızı, bu gününüzün dokunulmazlığı gibi size haram kıldı. İbn Ömer Bab 132Minâ günlerinde hutbe 1743 İbn Ömer: Peygamber (Abbâs'a Mina gecelerini Mekke'de geçirmesi için) ruhsat verdi. İbn Ömer Bab 133Su dağıtma (sikâye) görevlileri ya da başkaları Minâ gecelerinde Mekke'de geceleyebilir mi? 1744 İbn Ömer'in diğer tariki: Peygamber (sikâye için Mekke'de kalmaya) izin verdi. İbn Ömer Bab 133Su dağıtma (sikâye) görevlileri ya da başkaları Minâ gecelerinde Mekke'de geceleyebilir mi? 1745 Abbâs, sikâye görevi için Minâ gecelerini Mekke'de geçirmek üzere izin istedi; Peygamber ona izin verdi. İbn Ömer Bab 133Su dağıtma (sikâye) görevlileri ya da başkaları Minâ gecelerinde Mekke'de geceleyebilir mi? 1746 İbn Ömer: "Vakti gözetirdik; güneş zevale erince cemreleri taşlardık" dedi. Vebere Bab 134Cemreleri taşlamak 1747 İbn Mes'ûd cemreyi vadinin içinden taşladı ve: "Burası, Bakara sûresi indirilen zatın durduğu yerdir" dedi. Abdurrahman b. Yezîd Bab 135Cemreleri vadinin içinden taşlamak 1748 İbn Mes'ûd, Beytullah'ı soluna, Minâ'yı sağına alarak büyük cemreye yedi taş attı. Abdurrahman b. Yezîd, Abdullah b. Mes'ûd'dan Bab 136Cemreleri yedi taşla taşlamak 1749 İbn Mes'ûd büyük cemreyi taşlayınca: "Burası, Bakara sûresi indirilen zatın makamıdır" dedi. Abdurrahman b. Yezîd Bab 137Akabe cemresini Beytullah'ı soluna alarak taşlayan kimse 1750 İbn Mes'ûd her taşla tekbir getirerek Akabe cemresine vadinin içinden yedi taş attı. A'meş Bab 138Her taşla birlikte tekbir getirilir 1751 İbn Ömer her taşta tekbir getirerek cemreleri taşlar, ilk ikisinden sonra uzun süre el kaldırıp dua ederdi. Sâlim, İbn Ömer'den Bab 140İki cemreyi taşlayınca kıbleye yönelerek düz yere iner ve (dua için) durur 1752 İbn Ömer Akabe cemresini vadinin içinden taşlar, yanında durmaz ve: "Resûlullah'ı böyle yaparken gördüm" derdi. Sâlim b. Abdullah Bab 141Dünya (birinci) cemresi ve orta cemrenin yanında elleri kaldırmak 1753 Resûlullah Minâ mescidi yanındaki cemreyi yedi taşla taşlar, her taşta tekbir getirir, sonra kıbleye dönüp dua ederdi. Zührî Bab 142İki cemrenin yanında dua etmek 1754 Âişe: "Resûlullah'a ihrama girerken ve tavaftan önce ihramdan çıkarken şu iki elimle koku sürdüm" dedi. Abdurrahman b. Kâsım Bab 143Cemreleri taşladıktan ve tıraş olduktan sonra, ifâzadan önce koku sürünmek 1755 İnsanlara son işlerinin Beytullah'ta olması emredildi; ancak hayızlı kadına bu hafifletildi. İbn Abbâs Bab 144Vedâ tavafı 1756 Peygamber dört vakit namazı kıldı, Muhassab'da biraz uyudu, sonra binitiyle Beytullah'a gidip tavaf etti. Enes b. Mâlik Bab 144Vedâ tavafı 1757 Safiyye hayız olunca Peygamber: "Bizi alıkoyacak mı?" dedi; ifâza yaptığı söylenince: "O halde hayır" buyurdu. Âişe Bab 145Kadın ifâza tavafını yaptıktan sonra hayız görürse 1758, 1759 İbn Abbâs, tavaftan sonra hayız olan kadın için "Ayrılıp gider" dedi; Medineliler Ümmü Süleym'e sordular. İkrime Bab 145Kadın ifâza tavafını yaptıktan sonra hayız görürse 1760, 1761 Hayızlı kadına, ifâza tavafını yapmışsa ayrılıp gitmesi için ruhsat verildi. İbn Abbâs Bab 145Kadın ifâza tavafını yaptıktan sonra hayız görürse 1762 Âişe: "Bütün ashabın hac ve umre ile dönüyor, ben hariç" deyince Peygamber onu Ten'îm'e gönderdi. Âişe Bab 145Kadın ifâza tavafını yaptıktan sonra hayız görürse 1763 Enes: "Peygamber nefir günü ikindiyi Ebtah'ta kıldı; sen yöneticilerin nasıl yapıyorsa öyle yap" dedi. Abdülazîz b. Rufey' Bab 146Nefir (dönüş) günü ikindi namazını Ebtah'ta kılan kimse 1764 Peygamber öğle, ikindi, akşam ve yatsıyı kılıp Muhassab'da bir süre uyudu, sonra Beytullah'ı tavaf etti. Enes b. Mâlik Bab 146Nefir (dönüş) günü ikindi namazını Ebtah'ta kılan kimse 1765 Ebtah, Peygamber'in çıkışı daha kolay olsun diye konakladığı bir konak yeriydi. Âişe Bab 147Muhassab 1766 Muhassab'da konaklamak bir şey değildir; orası ancak Resûlullah'ın konakladığı bir yerdir. İbn Abbâs Bab 147Muhassab 1767 İbn Ömer Mekke'ye gelince devesini ancak mescidin kapısında çöktürür, Hacerülesved'den başlayarak tavaf ederdi. Nâfi' Bab 148Mekke'ye girmeden önce Zû Tuvâ'da konaklamak ve Mekke'den dönünce Zülhuleyfe'deki Bathâ'da konaklamak 1768 Nâfi': "Resûlullah, Ömer ve İbn Ömer Muhassab'da konakladılar" dedi. Hâlid b. Hâris Bab 149Mekke'den dönünce Zû Tuvâ'da konaklayan kimse 1769 İbn Ömer Mekke'den ayrılırken de Zû Tuvâ'ya uğrar, sabaha kadar orada gecelerdi. Nâfi' Bab 149Mekke'den dönünce Zû Tuvâ'da konaklayan kimse 1770 Zülmecâz ve Ukâz cahiliyede ticaret yeriydi; Müslümanlar bundan hoşlanmayınca hac mevsimleri hakkında âyet indi. İbn Abbâs Bab 150Hac mevsiminde ticaret ve cahiliye çarşılarında alışveriş 1771, 1772 Safiyye ayrılış gecesi hayız olunca: "Kendimi ancak sizi alıkoyacak biri olarak görüyorum" dedi. Âişe Bab 151Muhassab'dan gecenin sonunda yola çıkmak