Bölüm 25
Hac
كتاب الحج
Hadisler
1513
Allah'ın farz kıldığı hac, babama binek üzerinde duramayan bir ihtiyar iken yetişti; onun yerine hac edebilir miyim?
Abdullah b. Abbâs
Bab 1Haccın farz oluşu ve fazileti
1514
Resûlullah Zülhuleyfe'de bineğine biner, bineği onu taşıyarak doğrulunca telbiye getirip ihrama girerdi.
Abdullah b. Ömer
Bab 2Yüce Allah'ın "Yaya olarak ve her derin vadiden gelen yorgun develer üzerinde sana gelsinler; kendilerine ait menfaatlere şahit olsunlar" (Hac 22/27-28) sözü
1515
Resûlullah'ın Zülhuleyfe'den ihrama girmesi, bineği onu taşıyarak doğrulduğu zamandı.
Câbir b. Abdullah
Bab 2Yüce Allah'ın "Yaya olarak ve her derin vadiden gelen yorgun develer üzerinde sana gelsinler; kendilerine ait menfaatlere şahit olsunlar" (Hac 22/27-28) sözü
1516
Hac için yolculuk semerlerini bağlayın; çünkü o iki cihattan biridir.
Âişe
Bab 3Deve semeri üzerinde hac yapmak
1517
Resûlullah bir semer üzerinde hac etti; o binek aynı zamanda onun yük devesiydi.
Sümâme b. Abdullah b. Enes
Bab 3Deve semeri üzerinde hac yapmak
1518
Ey Abdurrahman! Kız kardeşini götür, ona Ten'îm'den umre yaptır.
Âişe
Bab 3Deve semeri üzerinde hac yapmak
1519
Hangi amel daha faziletlidir? Allah'a ve Resûlüne iman, sonra Allah yolunda cihat, sonra mebrûr bir hac.
Ebû Hüreyre
Bab 4Makbul haccın fazileti
1520
Cihadı amellerin en faziletlisi görüyoruz, cihat etmeyelim mi? Hayır; fakat cihadın en faziletlisi mebrûr bir hactır.
Mü'minlerin annesi Âişe
Bab 4Makbul haccın fazileti
1521
Kim Allah için hac eder de çirkin söz ve davranışta bulunmaz, günaha dalmazsa annesinin onu doğurduğu günkü gibi döner.
Ebû Hüreyre
Bab 4Makbul haccın fazileti
1522
Resûlullah mîkâtı Necid halkı için Karn, Medine halkı için Zülhuleyfe, Şam halkı için Cuhfe olarak belirledi.
Zeyd b. Cübeyr şöyle anlattı:
Bab 5Hac ve umre mîkâtlarının belirlenmesi
1523
Yemen halkı hac eder, azık almaz ve "Biz tevekkül edenleriz" derlerdi; Mekke'ye gelince insanlardan dilenirlerdi.
Abdullah b. Abbâs
Bab 6Yüce Allah'ın "Azık edinin; şüphesiz azığın en hayırlısı takvadır" (Bakara 2/197) sözü
1524
Mîkâtlar oraların halkı ve oradan geçen hac ve umre niyetlileri içindir; berisindeki kimse çıktığı yerden ihrama girer.
Abdullah b. Abbâs
Bab 7Mekkelilerin hac ve umre için ihrama girecekleri yer
1525
Medine halkı Zülhuleyfe'den, Şam halkı Cuhfe'den, Necid halkı da Karn'dan ihrama girer.
Abdullah b. Ömer
Bab 8Medinelilerin mîkâtı; onlar Zülhuleyfe'den önce ihrama girmezler
1526
Mîkâtların berisinde olan kimsenin ihrama gireceği yer ailesinin yanıdır; Mekkeliler bile oradan ihrama girerler.
Abdullah b. Abbâs
Bab 9Şamlıların ihrama girecekleri yer
1527
İbn Ömer: Peygamber mîkâtları belirledi.
Abdullah b. Ömer
Bab 10Necidlilerin ihrama girecekleri yer
1528
Medine halkının ihrama gireceği yer Zülhuleyfe, Şam halkınınki Mehyea yani Cuhfe, Necid halkınınki de Karn'dır.
Abdullah b. Ömer
Bab 10Necidlilerin ihrama girecekleri yer
1529
Peygamber Medine halkı için Zülhuleyfe'yi, Şam için Cuhfe'yi, Yemen için Yelemlem'i, Necid için Karn'ı mîkât belirledi.
Abdullah b. Abbâs
Bab 11Mîkâtların berisinde olanların ihrama girecekleri yer
1530
Mîkâtlar oraların halkı ve oralara gelen, hac ve umre isteyen herkes içindir; hatta Mekkeliler Mekke'den ihrama girer.
Abdullah b. Abbâs
Bab 12Yemenlilerin ihrama girecekleri yer
1531
Yolunuz üzerinde Karn'ın hizasına bakın; Ömer onlar için Zâtüırk'ı mîkât olarak belirledi.
Abdullah b. Ömer
Bab 13Zâtüırk Iraklıların (mîkâtıdır)
1532
Resûlullah Zülhuleyfe'deki Bathâ'da devesini çöktürdü ve orada namaz kıldı.
Abdullah b. Ömer
Bab 14Zülhuleyfe'deki Bathâ'da konaklamak
1533
Resûlullah Şecere yolundan çıkar, Muarres yolundan girerdi; dönüşte Zülhuleyfe'de vadinin içinde sabaha kadar gecelerdi.
Abdullah b. Ömer
Bab 15Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) Şecere yolundan çıkması
1534
Bu gece Rabbimden bir gelen geldi ve: Bu mübarek vadide namaz kıl ve: Hac içinde bir umre, de, dedi.
Ömer
Bab 16Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Akîk mübarek bir vadidir" sözü
1535
Peygamber, Zülhuleyfe'de vadinin içinde konaklarken rüyasında kendisine: Sen mübarek bir Bathâ'dasın, denildi.
Abdullah b. Ömer
Bab 16Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Akîk mübarek bir vadidir" sözü
1536
Üzerindeki güzel kokuyu üç defa yıka, cübbeyi çıkar ve umrende de haccında yaptığın gibi yap.
Safvân b. Ya'lâ şöyle anlattı:
Bab 17Halûk (kokusunu) elbiselerden üç defa yıkamak
1537, 1538
İbn Ömer zeytinyağı sürünürdü; İbrâhîm, Âişe'nin Resûlullah'ın saç ayrımında güzel koku parıltısı gördüğünü hatırlattı.
Saîd b. Cübeyr
Bab 18İhrama girerken koku sürünmek
1539
Resûlullah'a ihramına girerken, ihramdan çıkması için de Beytullah'ı tavaf etmeden önce güzel koku sürerdim.
Peygamber'in hanımı Âişe
Bab 18İhrama girerken koku sürünmek
1540
Resûlullah'ı saçları yapıştırılmış olarak telbiye getirip ihrama girerken işittim.
Abdullah b. Ömer
Bab 19Saçını (zamkla) yapıştırmış olarak ihrama giren kimse
1541
Resûlullah ancak mescidin yanından, yani Zülhuleyfe mescidinden telbiye getirip ihrama girdi.
Abdullah b. Ömer
Bab 20Zülhuleyfe mescidinin yanında ihrama girmek
1542
İhramlı kimse gömlek, sarık, şalvar, bürnüs ve mest giymez; nalın bulamayan mesti topukların aşağısından keserek giysin.
Abdullah b. Ömer
Bab 21İhramlının giymeyeceği elbiseler
1543, 1544
Peygamber Akabe cemresini taşlayıncaya kadar telbiye getirmeye devam etti.
Abdullah b. Abbâs
Bab 22Hacda binite binmek ve terkiye almak
1545
Peygamber saçını tarayıp yağ süründükten, izar ve ridâsını giydikten sonra ashabıyla Medine'den yola çıktı.
Abdullah b. Abbâs
Bab 23İhramlının giyebileceği elbiseler, ridâlar ve izarlar
1546
Peygamber Medine'de dört, Zülhuleyfe'de iki rekât kıldı; sabaha kadar orada geceledi, sonra bineğine binip ihrama girdi.
Enes b. Mâlik
Bab 24Sabaha kadar Zülhuleyfe'de geceleyen kimse
1547
Peygamber öğleyi Medine'de dört rekât, ikindiyi Zülhuleyfe'de iki rekât kıldı ve orada sabaha kadar geceledi.
Enes b. Mâlik
Bab 24Sabaha kadar Zülhuleyfe'de geceleyen kimse
1548
Onların hac ve umre için birlikte yüksek sesle telbiye getirdiklerini işittim.
Enes
Bab 25Telbiye ederken sesi yükseltmek
1549
Resûlullah'ın telbiyesi: Lebbeyk Allâhümme lebbeyk, lebbeyke lâ şerîke leke lebbeyk...
Abdullah b. Ömer
Bab 26Telbiye
1550
Peygamber'in nasıl telbiye getirdiğini elbette biliyorum: Lebbeyk Allâhümme lebbeyk...
Âişe
Bab 26Telbiye
1551
Beydâ'da Allah'a hamd etti, tesbih etti, tekbir getirdi; sonra hac ve umre için telbiye getirip ihrama girdi.
Enes
Bab 27Hayvana binerken ihrama girmeden (telbiyeden) önce hamd, tesbih ve tekbir getirmek
1552
Peygamber, bineği onu taşıyarak dimdik doğrulduğu zaman telbiye getirip ihrama girdi.
Abdullah b. Ömer
Bab 28Bineği kendisini taşıyarak ayağa kalktığında telbiye eden kimse
1553
İbn Ömer Harem sınırına kadar telbiye getirir, Zûtuvâ'da sabaha kadar geceler, sabah namazından sonra guslederdi.
Nâfi'
Bab 29Kıbleye yönelerek telbiye etmek
1554
İbn Ömer Mekke'ye çıkacağı zaman güzel kokusu olmayan bir yağ sürünür, Zülhuleyfe mescidinde namaz kılıp ihrama girerdi.
Nâfi'
Bab 29Kıbleye yönelerek telbiye etmek
1555
Mûsâ'ya gelince, vadiye inerken telbiye getirdiği hâlde sanki ona bakıyor gibiyim.
Mücâhid
Bab 30Vadiye inerken telbiye etmek
1556
Yanında hedy bulunan umre ile birlikte hac için de ihrama girsin; ikisinden birden çıkıncaya kadar ihramdan çıkmasın.
Peygamber'in hanımı Âişe
Bab 31Hayızlı ve lohusa kadın nasıl ihrama girer?
1557
Peygamber, Ali'ye ihramı üzerinde kalmasını emretti.
Câbir
Bab 32Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) zamanında Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) ihramı gibi ihrama giren kimse
1558
Neyle ihrama girdin? Peygamber'in ihrama girdiği şeyle. Yanımda hedy olmasaydı ihramdan çıkardım.
Enes b. Mâlik
Bab 32Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) zamanında Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) ihramı gibi ihrama giren kimse
1559
Allah'ın Kitabı bize haccı ve umreyi tamamlamayı emrediyor; Peygamber de hedyi kesinceye kadar ihramdan çıkmadı.
Ebû Mûsâ
Bab 32Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) zamanında Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) ihramı gibi ihrama giren kimse
1560
Sen ancak Âdemoğlu kızlarından bir kadınsın; Allah onlara yazdığını sana da yazmıştır.
Âişe
Bab 33Yüce Allah'ın "Hac bilinen aylardır. Kim o aylarda haccı kendine farz kılarsa, hacda kadına yaklaşmak, günaha sapmak ve kavga etmek yoktur" (Bakara 2/197) sözü
1561
Kardeşinle Ten'îm'e git, umre için ihrama gir, sonra buluşma yerin şurası.
Âişe
Bab 34Hacda temettu', kırân ve ifrâd; beraberinde hedy bulunmayan kimsenin haccı (umreye çevirerek) feshetmesi
1562
Hac için ihrama girenler ya da hac ile umreyi birleştirenler Nahr günü gelinceye kadar ihramdan çıkmadılar.
Âişe
Bab 34Hacda temettu', kırân ve ifrâd; beraberinde hedy bulunmayan kimsenin haccı (umreye çevirerek) feshetmesi
1563
Ben hiç kimsenin sözü için Peygamber'in sünnetini bırakacak değilim.
Mervân b. Hakem
Bab 34Hacda temettu', kırân ve ifrâd; beraberinde hedy bulunmayan kimsenin haccı (umreye çevirerek) feshetmesi
1564
Hac aylarında umre yapmanın yeryüzündeki günahların en büyüklerinden olduğunu düşünürlerdi.
İbn Abbâs
Bab 34Hacda temettu', kırân ve ifrâd; beraberinde hedy bulunmayan kimsenin haccı (umreye çevirerek) feshetmesi
1565
Ebû Mûsâ Peygamber'in yanına geldi, Peygamber de ona ihramdan çıkmasını emretti.
Ebû Mûsâ
Bab 34Hacda temettu', kırân ve ifrâd; beraberinde hedy bulunmayan kimsenin haccı (umreye çevirerek) feshetmesi
1566
Ben başımı yapıştırdım ve kurbanlığıma gerdanlık taktım; kurbanımı kesinceye kadar ihramdan çıkmam.
Peygamber'in hanımı Hafsa
Bab 34Hacda temettu', kırân ve ifrâd; beraberinde hedy bulunmayan kimsenin haccı (umreye çevirerek) feshetmesi
1567
Rüyamda bir adamın bana: "Makbul bir hac ve kabul edilmiş bir umre" dediğini gördüm.
Ebû Cemre Nasr b. İmrân ed-Dubaî
Bab 34Hacda temettu', kırân ve ifrâd; beraberinde hedy bulunmayan kimsenin haccı (umreye çevirerek) feshetmesi
1568
Size emrettiğimi yapın; kurbanlık sürmüş olmasaydım size emrettiğimin aynısını ben de yapardım.
Ebû Şihâb
Bab 34Hacda temettu', kırân ve ifrâd; beraberinde hedy bulunmayan kimsenin haccı (umreye çevirerek) feshetmesi
1569
Sen ancak Peygamber'in yaptığı bir işi yasaklamak istiyorsun.
Saîd b. Müseyyeb
Bab 34Hacda temettu', kırân ve ifrâd; beraberinde hedy bulunmayan kimsenin haccı (umreye çevirerek) feshetmesi
1570
Lebbeyk Allâhümme lebbeyk bi'l-hac diyerek geldik; Resûlullah bize emretti, biz de onu umreye çevirdik.
Câbir b. Abdullah
Bab 35Hac için telbiye eden ve onu adıyla anan kimse
1571
Resûlullah zamanında temettu' yaptık ve Kur'an indi; bir adam kendi görüşüyle dilediğini söyledi.
İmrân
Bab 36Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) zamanında temettu'
1572
Hac için ihramınızı umreye çevirin; kurbanlığına gerdanlık takan müstesna.
İbn Abbâs
Bab 37Yüce Allah'ın "Bu (temettu'), ailesi Mescid-i Harâm civarında oturmayanlar içindir" (Bakara 2/196) sözü
1573
İbn Ömer Harem'e girince telbiyeyi keser, Zû Tuvâ'da geceler, sabah namazını orada kılıp gusül ederdi.
Nâfi'
Bab 38Mekke'ye girerken gusletmek
1574
Peygamber sabah oluncaya kadar Zû Tuvâ'da geceledi, sonra Mekke'ye girdi.
Abdullah b. Ömer
Bab 39Mekke'ye gündüz ya da gece girmek
1575
Resûlullah Mekke'ye yukarı seniyyeden girer, aşağı seniyyeden çıkardı.
Abdullah b. Ömer
Bab 40Mekke'ye nereden girilir?
1576
Resûlullah Mekke'ye Batha'daki yukarı seniyyeden, Kedâ'dan girdi; aşağı seniyyeden çıkardı.
Abdullah b. Ömer
Bab 41Mekke'den nereden çıkılır?
1577
Peygamber Mekke'ye geldiğinde onun yukarısından girdi, aşağısından çıktı.
Âişe
Bab 41Mekke'den nereden çıkılır?
1578
Peygamber fetih yılı Mekke'ye Kedâ'dan girdi, Mekke'nin yukarısındaki Küdâ'dan çıktı.
Âişe
Bab 41Mekke'den nereden çıkılır?
1579
Peygamber fetih yılı Mekke'ye, Mekke'nin yukarısındaki Kedâ'dan girdi.
Âişe
Bab 41Mekke'den nereden çıkılır?
1580
Peygamber fetih yılı Mekke'ye, Mekke'nin yukarı tarafından, Kedâ'dan girdi.
Urve
Bab 41Mekke'den nereden çıkılır?
1581
Peygamber fetih yılı Mekke'ye Kedâ'dan girdi; Urve de çoğunlukla oradan girerdi.
Urve
Bab 41Mekke'den nereden çıkılır?
1582
Kâbe inşa edilirken Peygamber ile Abbâs taş taşıdılar; izarını boynuna koyunca yere yığıldı.
Câbir b. Abdullah
Bab 42Mekke'nin fazileti ve binası
1583
Kavmin küfürden yeni çıkmış olmasaydı Kâbe'yi İbrâhim'in temelleri üzerine döndürürdüm.
Peygamber'in hanımı Âişe
Bab 42Mekke'nin fazileti ve binası
1584
Kavmin cahiliyeden yeni çıkmış olmasaydı, duvarı Beytullah'a katar ve kapısını yere bitiştirirdim.
Âişe
Bab 42Mekke'nin fazileti ve binası
1585
Kavmin küfürden yeni çıkmış olmasaydı Beytullah'ı yıkar, İbrâhim'in temeli üzerine yeniden inşa ederdim.
Âişe
Bab 42Mekke'nin fazileti ve binası
1586
Ey Âişe! Kavmin cahiliyeden yeni çıkmış olmasaydı Beytullah'a biri doğuya, biri batıya iki kapı yapardım.
Âişe
Bab 42Mekke'nin fazileti ve binası
1587
Bu beldeyi Allah haram kılmıştır; dikeni kesilmez, avı ürkütülmez.
İbn Abbâs
Bab 43Harem bölgesinin fazileti
1588
Akîl bize arsa ya da ev bıraktı mı ki?
Üsâme b. Zeyd
Bab 44Mekke evlerinin mirasla intikali, satılması ve satın alınması
1589
Yarın inşallah konak yerimiz, küfür üzerine yeminleştikleri Benî Kinâne Hayfı olacak.
Ebû Hüreyre
Bab 45Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) Mekke'de konaklaması
1590
Biz yarın, küfür üzerine yeminleştikleri Benî Kinâne Hayfı'nda konaklayacağız.
Ebû Hüreyre
Bab 45Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) Mekke'de konaklaması
1591
Kâbe'yi Habeşlilerden iki incecik bacaklı biri yıkacaktır.
Ebû Hüreyre
Bab 47Yüce Allah'ın "Allah, Kâbe'yi, o kutsal evi, insanlar için bir ayakta durma (dirlik) sebebi kıldı; haram ayı, kurbanlık hayvanı ve gerdanlıklı kurbanlıkları da. Bu, Allah'ın göklerde ve yerde olanları bildiğini ve Allah'ın her şeyi hakkıyla bildiğini bilmeniz içindir" (Mâide 5/97) sözü
1592
Âşûrâ, Kâbe'nin örtüldüğü bir gündü; Ramazan farz kılınınca dileyen onu tuttu, dileyen bıraktı.
Âişe
Bab 47Yüce Allah'ın "Allah, Kâbe'yi, o kutsal evi, insanlar için bir ayakta durma (dirlik) sebebi kıldı; haram ayı, kurbanlık hayvanı ve gerdanlıklı kurbanlıkları da. Bu, Allah'ın göklerde ve yerde olanları bildiğini ve Allah'ın her şeyi hakkıyla bildiğini bilmeniz içindir" (Mâide 5/97) sözü
1593
Ye'cûc ve Me'cûc çıktıktan sonra da Beytullah mutlaka haccedilecek ve umre yapılacaktır.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 47Yüce Allah'ın "Allah, Kâbe'yi, o kutsal evi, insanlar için bir ayakta durma (dirlik) sebebi kıldı; haram ayı, kurbanlık hayvanı ve gerdanlıklı kurbanlıkları da. Bu, Allah'ın göklerde ve yerde olanları bildiğini ve Allah'ın her şeyi hakkıyla bildiğini bilmeniz içindir" (Mâide 5/97) sözü
1594
Onlar kendilerine uyduğum iki adamdır.
Ebû Vâil
Bab 48Kâbe'nin örtüsü
1595
Sanki onu görür gibiyim: Siyah, çarpık bacaklı biri, Kâbe'yi taş taş söküyor.
İbn Abbâs
Bab 49Kâbe'nin yıkılması
1596
Resûlullah: "Kâbe'yi Habeşlilerden Zü's-süveykateyn yıkacaktır" buyurdu.
Ebû Hüreyre
Bab 49Kâbe'nin yıkılması
1597
Biliyorum ki sen zarar da fayda da veremeyen bir taşsın; Peygamber'i seni öperken görmeseydim seni öpmezdim.
Âbis b. Rebîa, Ömer'den
Bab 50Hacerülesved hakkında zikredilenler
1598
Resûlullah Beytullah'ta namaz kıldı mı? Bilâl: "Evet, Yemen tarafındaki iki direk arasında" dedi.
Abdullah b. Ömer
Bab 51Beytullah'ın kapısını kapatmak; (içeri giren) Beytullah'ın dilediği yanında namaz kılar
1599
İbn Ömer, Kâbe'de karşısındaki duvara üç zirâ kalıncaya kadar yürür, Resûlullah'ın kıldığı yerde namaz kılardı.
Nâfi'
Bab 52Kâbe'nin içinde namaz kılmak
1600
Resûlullah umresinde Beytullah'ı tavaf edip Makam'ın arkasında iki rekât kıldı; Kâbe'ye girmedi.
Abdullah b. Ebû Evfâ
Bab 53Kâbe'ye girmeyen kimse; İbn Ömer (radıyallahu anhümâ) çok hac yapar, (fakat Kâbe'ye) girmezdi
1601
Allah onları kahretsin! Vallahi, onlar ikisinin fal oklarıyla asla kısmet aramadığını biliyorlardı.
İbn Abbâs
Bab 54Kâbe'nin yanlarında tekbir getiren kimse
1602
Peygamber ashâbına ilk üç şavtta remel yapmalarını, iki rükün arasında ise normal yürümelerini emretti.
İbn Abbâs
Bab 55Remelin başlangıcı nasıl oldu?
1603
Resûlullah Mekke'ye gelince Hacerülesved'i istilâm eder, yedi şavtın üçünde koşar adımla yürürdü.
Abdullah b. Ömer
Bab 56Mekke'ye geldiğinde ilk tavafında Hacerülesvedi istilâm etmek ve üç (şavtta) remel yapmak
1604
Peygamber hac ve umrede üç şavtta koşar adımla yürüdü, dört şavtta normal yürüdü.
Abdullah b. Ömer
Bab 57Hac ve umrede remel
1605
Ömer: Senin zarar da fayda da veremeyen bir taş olduğunu biliyorum; Peygamber'i görmeseydim seni istilâm etmezdim.
Eslem
Bab 57Hac ve umrede remel
1606
Peygamber'i bu iki rüknü istilâm ederken gördüğümden beri, kalabalıkta da rahatlıkta da onları istilâm ettim.
İbn Ömer
Bab 57Hac ve umrede remel
1607
Peygamber Vedâ haccında deve üzerinde tavaf etti; rüknü eğri başlı bir değnekle istilâm ediyordu.
İbn Abbâs
Bab 58Rüknü (Hacerülesvedi) eğri uçlu bir değnekle istilâm etmek
1608
Muâviye bütün rükünleri istilâm ediyor ve "Beytullah'tan hiçbir şey terk edilmiş değildir" diyordu.
Ebü'ş-Şa'sâ
Bab 59İki Yemânî rükünden başkasını istilâm etmeyen kimse
1609
Peygamber'in Beytullah'tan iki Yemânî rükünden başkasını istilâm ettiğini görmedim.
Abdullah b. Ömer
Bab 59İki Yemânî rükünden başkasını istilâm etmeyen kimse
1610
Ömer Hacer'i öptü ve: "Resûlullah'ın seni öptüğünü görmeseydim seni öpmezdim" dedi.
Eslem
Bab 60Hacerülesvedi öpmek
1611
Bu "ne dersin"i Yemen'de bırak! Resûlullah'ın onu istilâm edip öptüğünü gördüm.
Zübeyr b. Arabî
Bab 60Hacerülesvedi öpmek
1612
Peygamber Beytullah'ı deve üzerinde tavaf etti; rükne her gelişinde ona işaret etti.
İbn Abbâs
Bab 61Rüknün (Hacerülesvedin) hizasına gelince ona işaret eden kimse
1613
Peygamber deve üzerinde tavaf ederken rükne her gelişinde yanındaki bir şeyle ona işaret eder ve tekbir getirirdi.
İbn Abbâs
Bab 62Rüknün (Hacerülesvedin) yanında tekbir getirmek
1614, 1615
Peygamber Mekke'ye geldiğinde ilk başladığı şey abdest almak oldu, sonra tavaf etti.
Urve b. Zübeyr
Bab 63Mekke'ye gelince evine dönmeden önce Beytullah'ı tavaf eden, sonra iki rekât namaz kılan, sonra Safâ'ya çıkan kimse
1616
Resûlullah ilk geldiği tavafta üç şavtta hızlı yürür, dördünde yürür, sonra iki rekât kılardı.
Abdullah b. Ömer
Bab 63Mekke'ye gelince evine dönmeden önce Beytullah'ı tavaf eden, sonra iki rekât namaz kılan, sonra Safâ'ya çıkan kimse
1617
Peygamber Safâ ile Merve arasında tavaf ettiğinde sel yatağının içinde koşardı.
İbn Ömer
Bab 63Mekke'ye gelince evine dönmeden önce Beytullah'ı tavaf eden, sonra iki rekât namaz kılan, sonra Safâ'ya çıkan kimse
1618
Âişe erkeklerden ayrı, bir kenarda tavaf ederdi; onlarla karışmazdı.
İbn Cüreyc
Bab 64Kadınların erkeklerle birlikte tavaf etmesi
1619
Ümmü Seleme hastalığını söyleyince Peygamber: "Binekli olarak insanların arkasından tavaf et" buyurdu.
Peygamber'in hanımı Ümmü Seleme
Bab 64Kadınların erkeklerle birlikte tavaf etmesi
1620
Tavaf ederken birine iple bağlanmış adamı görünce Peygamber ipi kesti ve: "Onu elinden tutarak götür" buyurdu.
İbn Abbâs
Bab 65Tavafta konuşmak
1621
Peygamber, Kâbe'yi bir yularla bağlı olarak tavaf eden bir adam gördü ve onu kesti.
İbn Abbâs
Bab 66Tavafta bir kayış ya da hoş görülmeyen bir şey görürse onu keser
1622
Ebû Bekir Nahr günü ilan ettirdi: Bu yıldan sonra hiçbir müşrik hac yapmayacak, Beytullah'ı çıplak tavaf eden olmayacak.
Ebû Hüreyre
Bab 67Beytullah'ı çıplak kimse tavaf edemez, müşrik de hac yapamaz
1623, 1624
Câbir: Umre yapan kişi Safâ ile Merve arasında tavaf edinceye kadar hanımına yaklaşmasın.
Amr b. Dînâr
Bab 69Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) her yedi şavtlık tavafı için iki rekât namaz kıldı
1625
Peygamber Mekke'ye gelip tavaf ve sa'y etti; Arafat'tan dönünceye kadar da Kâbe'ye yaklaşmadı.
Abdullah b. Abbâs
Bab 70Arafat'a çıkıp ilk tavaftan sonra geri dönünceye kadar Kâbe'ye yaklaşmayan ve tavaf etmeyen kimse
1626
Sabah namazı için kamet getirildiğinde, insanlar namaz kılarken devenin üzerinde tavaf et.
Ümmü Seleme
Bab 71Tavafın iki rekâtını mescidin dışında kılan kimse
1627
Peygamber Beytullah'ı yedi defa tavaf etti, Makam'ın arkasında iki rekât kıldı, sonra Safâ'ya çıktı.
İbn Ömer
Bab 72Tavafın iki rekâtını Makâm(-ı İbrâhîm)'in arkasında kılan kimse
1628
Oturdular; namaz kılmanın mekruh olduğu vakit gelince de kalkıp namaz kılmaya başladılar.
Âişe
Bab 73Sabah ve ikindi namazından sonra tavaf etmek
1629
Peygamber'in güneş doğarken ve batarken namaz kılmayı yasakladığını işittim.
Abdullah b. Ömer
Bab 73Sabah ve ikindi namazından sonra tavaf etmek
1630, 1631
Abdullah b. Zübeyr fecirden sonra tavaf eder ve iki rekât kılardı.
Abdülazîz b. Rufey'
Bab 73Sabah ve ikindi namazından sonra tavaf etmek
1632
Resûlullah deve üzerinde tavaf ederken rükne her gelişinde elindeki bir şeyle işaret edip tekbir getirirdi.
İbn Abbâs
Bab 74Hastanın binekli olarak tavaf etmesi
1633
Ümmü Seleme binekli olarak insanların arkasından tavaf etti; Resûlullah Kâbe'nin yanında Tûr sûresini okuyordu.
Ümmü Seleme
Bab 74Hastanın binekli olarak tavaf etmesi
1634
Abbâs, sikâye görevi için Minâ gecelerinde Mekke'de geceleme izni istedi; Peygamber de izin verdi.
İbn Ömer
Bab 75Hacılara su dağıtma (sikâye) görevi
1635
Çalışın, çünkü siz salih bir amel üzeresiniz.
İbn Abbâs
Bab 75Hacılara su dağıtma (sikâye) görevi
1636
Cebrâil göğsümü yardı, sonra onu Zemzem suyuyla yıkadı.
Ebû Zer
Bab 76Zemzem hakkında gelen (rivayetler)
1637
Resûlullah'a Zemzem'den su verdim, o da ayakta iken içti.
İbn Abbâs
Bab 76Zemzem hakkında gelen (rivayetler)
1638
Umre için ihrama girenler iki tavaf yaptılar; hac ile umreyi birleştirenler ise tek bir tavaf yaptılar.
Âişe
Bab 77Kırân haccı yapanın tavafı
1639
İbn Ömer: Sizi şahit tutuyorum ki umremle birlikte haccı da kendime vacip kıldım.
Nâfi'
Bab 77Kırân haccı yapanın tavafı
1640
Haccın ve umrenin durumu bir ve aynıdır; sizi şahit tutuyorum ki umremle birlikte haccı da vacip kıldım.
Nâfi'
Bab 77Kırân haccı yapanın tavafı
1641, 1642
Onlar Beytullah'ı tavaf etmeden önce hiçbir şeye başlamazlar, sonra da ihramdan çıkmazlardı.
Muhammed b. Abdurrahman b. Nevfel el-Kureşî
Bab 78Abdestli olarak tavaf etmek
1643
Resûlullah Safâ ile Merve arasında tavafı sünnet kıldı; artık hiç kimsenin onu terk etmesi caiz değildir.
Urve
Bab 79Safâ ile Merve (arasında sa'y)ın farz oluşu ve (bunun) Allah'ın nişanelerinden kılınması
1644
Resûlullah ilk tavafında üç şavtta sık adımlarla koşar, dördünde yürürdü.
İbn Ömer
Bab 80Safâ ile Merve arasında sa'y hakkında gelen (rivayetler)
1645, 1646
Safâ ile Merve arasında tavaf edinceye kadar hanımına kesinlikle yaklaşmasın.
Amr b. Dînâr
Bab 80Safâ ile Merve arasında sa'y hakkında gelen (rivayetler)
1647
Peygamber Mekke'ye gelip tavaf etti, iki rekât kıldı, sonra Safâ ile Merve arasında sa'y etti.
İbn Ömer
Bab 80Safâ ile Merve arasında sa'y hakkında gelen (rivayetler)
1648
Enes: Safâ ile Merve arasında sa'y etmekten hoşlanmazdık, çünkü o Câhiliye âdetlerindendi.
Âsım
Bab 80Safâ ile Merve arasında sa'y hakkında gelen (rivayetler)
1649
Resûlullah Beytullah'ta ve Safâ ile Merve arasında ancak müşriklere gücünü göstermek için koştu.
İbn Abbâs
Bab 80Safâ ile Merve arasında sa'y hakkında gelen (rivayetler)
1650
Hacı ne yapıyorsa sen de onu yap; ancak temizlenene kadar Beytullah'ı tavaf etme.
Âişe
Bab 81Hayızlı kadın Beytullah'ı tavaf dışında bütün hac menâsikini yerine getirir; Safâ ile Merve arasında abdestsiz sa'y ederse
1651
Sonradan öğrendiğimi önceden bilseydim hedy getirmezdim; yanımda hedy olmasaydı ihramdan çıkardım.
Câbir b. Abdullah
Bab 81Hayızlı kadın Beytullah'ı tavaf dışında bütün hac menâsikini yerine getirir; Safâ ile Merve arasında abdestsiz sa'y ederse
1652
Ümmü Atiyye: Hayızlı Arafat'ta bulunmuyor mu, şurada şurada bulunmuyor mu?
Hafsa
Bab 81Hayızlı kadın Beytullah'ı tavaf dışında bütün hac menâsikini yerine getirir; Safâ ile Merve arasında abdestsiz sa'y ederse
1653
Peygamber Terviye günü öğle ile ikindiyi Minâ'da, nefir günü ikindiyi Ebtah'ta kıldı.
Abdülazîz b. Rufey'
Bab 83Terviye günü öğle namazı nerede kılınır?
1654
Yöneticilerinin nerede namaz kıldığına bak ve sen de orada kıl.
Abdülazîz b. Rufey'
Bab 83Terviye günü öğle namazı nerede kılınır?
1655
Resûlullah Minâ'da iki rekât kıldı; Ebû Bekir, Ömer ve hilafetinin başında Osman da öyle kıldı.
Abdullah b. Ömer
Bab 84Minâ'da namaz
1656
Peygamber, hiç olmadığımız kadar çok ve en emin hâlde iken Minâ'da bize iki rekât kıldırdı.
Hârise b. Vehb el-Huzâî
Bab 84Minâ'da namaz
1657
Keşke dört rekâttan benim payım kabul edilmiş iki rekât olsa!
Abdullah
Bab 84Minâ'da namaz
1658
Arafe günü insanlar Peygamber'in orucundan şüphe edince ona bir içecek gönderdim, o da içti.
Ümmü'l-Fadl
Bab 85Arefe günü oruç tutmak
1659
Bizden telbiye eden telbiye ederdi, ona karşı çıkılmazdı; tekbir getiren tekbir getirirdi, ona da karşı çıkılmazdı.
Muhammed b. Ebû Bekir es-Sekafî
Bab 86Sabahleyin Minâ'dan Arafat'a giderken telbiye ve tekbir getirmek
1660
Eğer sünneti istiyorsan hutbeyi kısa tut ve vakfeye acele et; İbn Ömer de: "Doğru söyledi" dedi.
Sâlim
Bab 87Arefe günü öğle sıcağında (vakfe yerine) gitmek
1661
Arafe günü Peygamber'in orucunda ihtilaf edilince devesi üzerinde dururken ona bir kadeh süt gönderildi, içti.
Ümmü'l-Fadl bint Hâris
Bab 88Arafat'ta binek üzerinde vakfe yapmak
1662
Eğer sünneti istiyorsan Arafe günü namazı erkenden kıl; onlar sünnette öğle ile ikindiyi birleştirirlerdi.
Sâlim
Bab 89Arafat'ta iki namazı cem etmek
1663
Eğer bugün sünnete isabet etmek istiyorsan hutbeyi kısa tut ve vakfeye acele et.
Sâlim b. Abdullah
Bab 90Arafat'ta hutbeyi kısa tutmak
1664
Peygamber'i Arafat'ta vakfede dururken gördüm ve: "Vallahi bu Hums'tandır; burada ne işi var?" dedim.
Cübeyr b. Mut'im
Bab 91Arafat'ta vakfe
1665
Cahiliyede insanlar Kâbe'yi çıplak tavaf ederdi; Hums müstesna. Hums, Kureyş ve onun soyundan gelenlerdir.
Urve
Bab 91Arafat'ta vakfe
1666
Resûlullah vedâ haccında Arafat'tan orta hızda yürürdü; boş bir yer bulunca hızlanırdı.
Urve
Bab 92Arafat'tan ayrılınca (nasıl) yürünür?
1667
Ey Allah'ın Resûlü! Namaz kılacak mısın? diye sordum; "Namaz önündedir" buyurdu.
Üsâme b. Zeyd
Bab 93Arafat ile Cem' (Müzdelife) arasında konaklamak
1668
İbn Ömer, Resûlullah'ın girdiği vadiye girip ihtiyacını giderir, abdest alır, Cem'e varmadan namaz kılmazdı.
Nâfi'
Bab 93Arafat ile Cem' (Müzdelife) arasında konaklamak
1669, 1670
Resûlullah Müzdelife'den önceki vadide hafif abdest aldı; "Namaz!" deyince "Namaz önündedir" buyurdu.
Üsâme b. Zeyd
Bab 93Arafat ile Cem' (Müzdelife) arasında konaklamak
1671
Ey insanlar! Sükûnete sarılın; çünkü iyilik, develeri koşturmakla değildir.
İbn Abbâs
Bab 94Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) (Arafat'tan) ayrılırken sükûneti emretmesi ve kamçısıyla onlara işaret etmesi
1672
Müzdelife'de akşamı kıldı, herkes devesini çöktürdü, sonra yatsıyı kıldı; ikisi arasında namaz kılmadı.
Üsâme b. Zeyd
Bab 95Müzdelife'de iki namazı cem etmek
1673
Peygamber Cem'de akşam ile yatsıyı her birini birer kametle kılarak birleştirdi.
İbn Ömer
Bab 96İki namazı cem eden ve (aralarında) nafile kılmayan kimse
1674
Resûlullah vedâ haccında akşam ile yatsıyı Müzdelife'de birleştirdi.
Ebû Eyyûb el-Ensârî
Bab 96İki namazı cem eden ve (aralarında) nafile kılmayan kimse
1675
Bunlar vakitlerinden kaydırılan iki namazdır: Müzdelife'ye gelince akşam ve fecir ağarır ağarmaz sabah namazı.
Abdurrahman b. Yezîd
Bab 97Her biri için ezan okuyan ve kamet getiren kimse
1676
İbn Ömer ailesinin zayıflarını önden gönderir ve: "Resûlullah bunlara ruhsat verdi" derdi.
Sâlim
Bab 98Ailesinin zayıflarını geceleyin önden gönderen kimse; onlar Müzdelife'de vakfe yapar, dua eder; ay batınca (onları) önden gönderir
1677
Resûlullah beni Cem'den gece gönderdi.
İbn Abbâs
Bab 98Ailesinin zayıflarını geceleyin önden gönderen kimse; onlar Müzdelife'de vakfe yapar, dua eder; ay batınca (onları) önden gönderir
1678
Ben, Peygamber'in Müzdelife gecesi ailesinin zayıfları arasında önden gönderdiği kimselerdenim.
İbn Abbâs
Bab 98Ailesinin zayıflarını geceleyin önden gönderen kimse; onlar Müzdelife'de vakfe yapar, dua eder; ay batınca (onları) önden gönderir
1679
Yavrucuğum! Resûlullah, hevdeçteki kadınlara gece erken ayrılmaları için izin verdi.
Esmâ'nın azatlısı Abdullah
Bab 98Ailesinin zayıflarını geceleyin önden gönderen kimse; onlar Müzdelife'de vakfe yapar, dua eder; ay batınca (onları) önden gönderir
1680
Ağır ve hantal bir kadın olan Sevde, Cem gecesi Peygamber'den izin istedi; o da ona izin verdi.
Âişe
Bab 98Ailesinin zayıflarını geceleyin önden gönderen kimse; onlar Müzdelife'de vakfe yapar, dua eder; ay batınca (onları) önden gönderir
1681
Sevde'nin izin istediği gibi benim de Resûlullah'tan izin istemiş olmam, bana her sevinçten daha sevimlidir.
Âişe
Bab 98Ailesinin zayıflarını geceleyin önden gönderen kimse; onlar Müzdelife'de vakfe yapar, dua eder; ay batınca (onları) önden gönderir
1682
Peygamber'in vaktinin dışında bir namaz kıldığını görmedim; ancak iki namaz müstesna.
Abdullah
Bab 99Sabah namazını Cem'de (Müzdelife'de) kılan kimse
1683
Bu iki namaz bu yerde vakitlerinden kaydırılmıştır: Akşam ve yatsı ile bu saatteki sabah namazı.
Abdurrahman b. Yezîd
Bab 99Sabah namazını Cem'de (Müzdelife'de) kılan kimse
1684
Müşrikler güneş doğmadıkça Müzdelife'den ayrılmazdı; Peygamber onlara muhalefet edip güneş doğmadan ayrıldı.
Amr b. Meymûn
Bab 100Cem'den (Müzdelife'den) ne zaman ayrılınır?
1685
Fadl, Peygamber'in cemreyi taşlayıncaya kadar telbiyeyi bırakmadığını haber verdi.
İbn Abbâs
Bab 101Nahr günü sabahı cemreyi taşlarken telbiye ve tekbir getirmek; yolculukta terkiye almak
1686, 1687
Üsâme ve Fadl, Peygamber'in Akabe cemresini taşlayıncaya kadar telbiyeyi bırakmadığını söylediler.
İbn Abbâs
Bab 101Nahr günü sabahı cemreyi taşlarken telbiye ve tekbir getirmek; yolculukta terkiye almak
1688
Rüyada biri: "Mebrur bir hac ve kabul edilmiş bir temettu'!" diye seslendi; İbn Abbâs: "Ebü'l-Kâsım'ın sünnetidir" dedi.
Ebû Cemre
Bab 102"Kim hacca kadar umre ile faydalanırsa (temettu' yaparsa), kolayına gelen kurbanı (kesmesi gerekir). Bulamayan kimse hacda üç gün, döndüğünüzde de yedi gün oruç tutar. İşte bu tam on (gün)dür. Bu, ailesi Mescid-i Harâm civarında oturmayanlar içindir" (Bakara 2/196) âyeti
1689
Kurbanlık deve süren adama Resûlullah: "Ona bin, yazıklar olsun sana!" buyurdu.
Ebû Hüreyre
Bab 103Kurbanlık develere binmek
1690
Peygamber kurbanlık deve süren adama üç defa: "Ona bin!" buyurdu.
Enes
Bab 103Kurbanlık develere binmek
1691
Hedy bulamayan kimse hacda üç gün, ailesine döndüğünde de yedi gün oruç tutsun.
Abdullah b. Ömer
Bab 104Kurbanlık develeri beraberinde süren kimse
1692
Urve'nin Âişe'den rivayeti: Peygamber umreyi hacca ekleyerek temettu' yaptı, insanlar da yaptı.
Urve
Bab 104Kurbanlık develeri beraberinde süren kimse
1693
Haccın ve umrenin durumu birdir; İbn Ömer Kudeyd'den hedy satın alıp ikisi için tek bir tavaf yaptı.
Nâfi'
Bab 105Hedyi yoldan satın alan kimse
1694, 1695
Peygamber Hudeybiye zamanında Zülhuleyfe'de hedye gerdanlık taktı, onu işaretledi ve umre için ihrama girdi.
Misver b. Mahreme ve Mervân
Bab 106Zülhuleyfe'de (kurbanlığına) iş'âr yapıp gerdanlık taktıktan sonra ihrama giren kimse
1696
Peygamber'in kurbanlık develerinin gerdanlıklarını kendi ellerimle büktüm; o da onları işaretleyip gönderdi.
Âişe
Bab 106Zülhuleyfe'de (kurbanlığına) iş'âr yapıp gerdanlık taktıktan sonra ihrama giren kimse
1697
Ben saçımı yapıştırdım ve hedyime gerdanlık taktım; hacdan çıkıncaya kadar ihramdan çıkmam.
Hafsa
Bab 107Kurbanlık develer ve sığırlar için gerdanlık örmek
1698
Resûlullah Medine'den hedy gönderir, sonra ihramlının sakındığı hiçbir şeyden sakınmazdı.
Âişe
Bab 107Kurbanlık develer ve sığırlar için gerdanlık örmek
1699
Peygamber hedyini Beytullah'a gönderip Medine'de kaldı; kendisine helal olan hiçbir şey ona haram olmadı.
Âişe
Bab 108Kurbanlık develere iş'âr yapmak
1700
İbn Abbâs'ın dediği gibi değildir; hedy kesilinceye kadar Allah'ın helal kıldığı hiçbir şey Resûlullah'a haram olmadı.
Amre bint Abdurrahman
Bab 109Gerdanlıkları kendi eliyle takan kimse
1701
Peygamber bir defasında hedy olarak koyunlar gönderdi.
Âişe
Bab 110Koyunlara gerdanlık takmak
1702
Peygamber koyunlara gerdanlık takar ve ailesinin yanında ihramsız olarak kalırdı.
Âişe
Bab 110Koyunlara gerdanlık takmak
1703
Peygamber için koyunların gerdanlıklarını örerdim; o onları gönderir, sonra ihramsız olarak kalırdı.
Âişe
Bab 110Koyunlara gerdanlık takmak
1704
Peygamber'in hedyi için, o ihrama girmeden önce gerdanlıklar ördüm.
Âişe
Bab 110Koyunlara gerdanlık takmak
1705
Hedylerin gerdanlıklarını yanımda bulunan yünden ördüm.
Mü'minlerin annesi
Bab 111Yünden gerdanlıklar
1706
Peygamber, kurbanlık deveyi süren adama: "Ona bin" buyurdu; adam: "O kurbanlık devedir" dedi.
Ebû Hüreyre
Bab 112(Kurbanlığa) gerdanlık olarak na'lin takmak
1707
Resûlullah, kestiğim kurbanlık develerin çullarını ve derilerini sadaka olarak vermemi emretti.
Ali
Bab 113Kurbanlık develer için çullar
1708
Harûriyye yılında İbn Ömer: "Haccın ve umrenin durumu birdir, haccı umreyle birleştirdim" dedi.
Nâfi'
Bab 114Hedyini yoldan satın alıp ona gerdanlık takan kimse
1709
Nahr günü yanımıza sığır eti getirildi; Resûlullah hanımları adına kurban kesmişti.
Amre bt. Abdurrahman, Âişe'den
Bab 115Adamın, hanımları emretmeden onlar adına sığır kesmesi
1710
İbn Ömer kurbanını Resûlullah'ın kurban kestiği yerde keserdi.
Nâfi'
Bab 116Minâ'da Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) kurban kestiği yerde kurban kesmek
1711
İbn Ömer hedyini gecenin sonunda Müzdelife'den gönderir, Peygamber'in kurban kesim yerine götürülürdü.
Nâfi'
Bab 116Minâ'da Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) kurban kestiği yerde kurban kesmek
1712
Peygamber yedi kurbanlık deveyi ayakta iken kendi eliyle kesti; Medine'de iki alaca koç kurban etti.
Enes
Bab 117Kurbanını kendi eliyle kesen kimse
1713
İbn Ömer: "Deveyi ayakta, ayağı bağlı olarak kes; bu Muhammed'in sünnetidir" dedi.
Ziyâd b. Cübeyr
Bab 118Deveyi bağlı olarak nahretmek
1714
Peygamber, Beydâ'ya çıkınca hac ve umre için birlikte telbiye getirdi; yedi deveyi ayakta iken eliyle kesti.
Enes
Bab 119Kurbanlık develeri ayakta iken nahretmek
1715
Peygamber sabah namazını kılıp bineğine bindi; bineği Beydâ'da doğrulunca umre ve hac için ihrama girdi.
Enes b. Mâlik
Bab 119Kurbanlık develeri ayakta iken nahretmek
1716
Peygamber beni kurbanlık develerin başında durdurdu; etlerini, sonra çullarını ve derilerini paylaştırdım.
Ali
Bab 120Kasaba hedyden (ücret olarak) bir şey verilmez
1717
Peygamber, kurban develerinin etini, derisini ve çulunu paylaştırmayı, kesim ücreti olarak bir şey vermemeyi emretti.
Ali
Bab 121Hedyin derileri sadaka olarak verilir
1718
Peygamber yüz deveyi hedy olarak gönderdi; etlerini, çullarını ve derilerini paylaştırmamı emretti.
Ali
Bab 122Kurbanlık develerin çulları sadaka olarak verilir
1719
Kurban etlerini Minâ'nın üç gününden fazla yemezdik; Peygamber: "Yiyin ve azık edinin" buyurdu.
Câbir b. Abdullah
Bab 124Kurbanlık develerden yenilecek ve sadaka olarak verilecek olanlar
1720
Âişe: Nahr günü yanımıza sığır eti getirildi; "Peygamber hanımları adına kurban kesti" denildi.
Amre, Âişe'den
Bab 124Kurbanlık develerden yenilecek ve sadaka olarak verilecek olanlar
1721
Kurbanını kesmeden önce tıraş olan sorulunca Peygamber: "Sakıncası yok, sakıncası yok" buyurdu.
İbn Abbâs
Bab 125Tıraştan önce kurban kesmek
1722
Bir adam: "Taşlamadan önce ziyaret tavafını yaptım" deyince Peygamber: "Sakıncası yok" buyurdu.
İbn Abbâs
Bab 125Tıraştan önce kurban kesmek
1723
Biri: "Akşam olduktan sonra taşladım" deyince Peygamber: "Sakıncası yok" buyurdu.
İbn Abbâs
Bab 125Tıraştan önce kurban kesmek
1724
Ömer: "Allah'ın Kitabı bize tamamlamayı emreder; Resûlullah hedy yerine ulaşıncaya kadar ihramdan çıkmadı" dedi.
Ebû Mûsâ
Bab 125Tıraştan önce kurban kesmek
1725
Hafsa'ya: "Saçımı yapıştırdım, hedyime gerdanlık taktım; kurbanımı kesinceye kadar ihramdan çıkmam" buyurdu.
İbn Ömer, Hafsa'dan
Bab 126İhrama girerken saçını (zamkla) yapıştırıp (sonra) tıraş olan kimse
1726
Resûlullah haccında tıraş oldu.
Nâfi' şöyle dedi: İbn Ömer şöyle derdi:
Bab 127İhramdan çıkarken tıraş olmak ve saç kısaltmak
1727
Allah'ım! Tıraş olanlara rahmet et. -Saçını kısaltanlara da ey Allah'ın Resûlü! -Saçını kısaltanlara da.
Abdullah b. Ömer
Bab 127İhramdan çıkarken tıraş olmak ve saç kısaltmak
1728
Allah'ım! Tıraş olanları bağışla. -Saçını kısaltanları da. -Saçını kısaltanları da.
Ebû Hüreyre
Bab 127İhramdan çıkarken tıraş olmak ve saç kısaltmak
1729
Peygamber ve ashabından bir grup tıraş oldu, bir kısmı da saçını kısalttı.
Abdullah
Bab 127İhramdan çıkarken tıraş olmak ve saç kısaltmak
1730
Resûlullah'ın saçını bir mişkas ile kısalttım.
Muâviye
Bab 127İhramdan çıkarken tıraş olmak ve saç kısaltmak
1731
Peygamber Mekke'ye gelince ashabına tavaf ve sa'yden sonra ihramdan çıkıp tıraş olmalarını ya da kısaltmalarını emretti.
İbn Abbâs
Bab 128Temettu' yapanın umreden sonra saçını kısaltması
1732
İbn Ömer Nahr günü tek bir tavaf yapar, sonra öğle uykusuna yatar, sonra Minâ'ya gelirdi.
Nâfi', İbn Ömer'den
Bab 129Nahr günü (Beytullah'ı) ziyaret (tavâf-ı ifâza)
1733
Safiyye hayız olunca Peygamber: "O bizi alıkoyacak mı?" buyurdu; Nahr günü ifâza yaptığı söylenince: "Çıkın" dedi.
Âişe
Bab 129Nahr günü (Beytullah'ı) ziyaret (tavâf-ı ifâza)
1734
Kesim, tıraş ve taşlamayı öne alma ya da geriye bırakma sorulunca Peygamber: "Sakıncası yok" buyurdu.
İbn Abbâs
Bab 130Unutarak ya da bilmeyerek akşam olduktan sonra (cemreyi) taşlarsa ya da kurban kesmeden önce tıraş olursa
1735
Peygamber'e Nahr günü Minâ'da sorular sorulur, o da: "Sakıncası yok" derdi.
İbn Abbâs
Bab 130Unutarak ya da bilmeyerek akşam olduktan sonra (cemreyi) taşlarsa ya da kurban kesmeden önce tıraş olursa
1736
Vedâ haccında öne alınan ya da geriye bırakılan her şey sorulunca Peygamber: "Yap, sakıncası yok" dedi.
Abdullah b. Amr
Bab 131Cemrenin yanında binek üzerinde fetva vermek
1737
Nahr günü hutbesinde sorulan her şey için Peygamber: "Yap, sakıncası yok" buyurdu.
Abdullah b. Amr b. Âs
Bab 131Cemrenin yanında binek üzerinde fetva vermek
1738
Ma'mer'in mütâbaatıyla: Peygamber devesinin üzerinde durup sorulana "Yap, sakıncası yok" dedi.
Abdullah b. Amr b. Âs
Bab 131Cemrenin yanında binek üzerinde fetva vermek
1739
Kanlarınız, mallarınız ve ırzlarınız, bu gününüzün, bu beldenizdeki, bu ayınızdaki dokunulmazlığı gibi haramdır.
İbn Abbâs
Bab 132Minâ günlerinde hutbe
1740
Peygamber'i Arafat'ta hutbe okurken işittim.
İbn Abbâs
Bab 132Minâ günlerinde hutbe
1741
Hazır olan, olmayana tebliğ etsin; nice tebliğ edilen vardır ki sözü işitenden daha iyi kavrar.
Ebû Bekre
Bab 132Minâ günlerinde hutbe
1742
Şüphesiz Allah kanlarınızı, mallarınızı ve ırzlarınızı, bu gününüzün dokunulmazlığı gibi size haram kıldı.
İbn Ömer
Bab 132Minâ günlerinde hutbe
1743
İbn Ömer: Peygamber (Abbâs'a Mina gecelerini Mekke'de geçirmesi için) ruhsat verdi.
İbn Ömer
Bab 133Su dağıtma (sikâye) görevlileri ya da başkaları Minâ gecelerinde Mekke'de geceleyebilir mi?
1744
İbn Ömer'in diğer tariki: Peygamber (sikâye için Mekke'de kalmaya) izin verdi.
İbn Ömer
Bab 133Su dağıtma (sikâye) görevlileri ya da başkaları Minâ gecelerinde Mekke'de geceleyebilir mi?
1745
Abbâs, sikâye görevi için Minâ gecelerini Mekke'de geçirmek üzere izin istedi; Peygamber ona izin verdi.
İbn Ömer
Bab 133Su dağıtma (sikâye) görevlileri ya da başkaları Minâ gecelerinde Mekke'de geceleyebilir mi?
1746
İbn Ömer: "Vakti gözetirdik; güneş zevale erince cemreleri taşlardık" dedi.
Vebere
Bab 134Cemreleri taşlamak
1747
İbn Mes'ûd cemreyi vadinin içinden taşladı ve: "Burası, Bakara sûresi indirilen zatın durduğu yerdir" dedi.
Abdurrahman b. Yezîd
Bab 135Cemreleri vadinin içinden taşlamak
1748
İbn Mes'ûd, Beytullah'ı soluna, Minâ'yı sağına alarak büyük cemreye yedi taş attı.
Abdurrahman b. Yezîd, Abdullah b. Mes'ûd'dan
Bab 136Cemreleri yedi taşla taşlamak
1749
İbn Mes'ûd büyük cemreyi taşlayınca: "Burası, Bakara sûresi indirilen zatın makamıdır" dedi.
Abdurrahman b. Yezîd
Bab 137Akabe cemresini Beytullah'ı soluna alarak taşlayan kimse
1750
İbn Mes'ûd her taşla tekbir getirerek Akabe cemresine vadinin içinden yedi taş attı.
A'meş
Bab 138Her taşla birlikte tekbir getirilir
1751
İbn Ömer her taşta tekbir getirerek cemreleri taşlar, ilk ikisinden sonra uzun süre el kaldırıp dua ederdi.
Sâlim, İbn Ömer'den
Bab 140İki cemreyi taşlayınca kıbleye yönelerek düz yere iner ve (dua için) durur
1752
İbn Ömer Akabe cemresini vadinin içinden taşlar, yanında durmaz ve: "Resûlullah'ı böyle yaparken gördüm" derdi.
Sâlim b. Abdullah
Bab 141Dünya (birinci) cemresi ve orta cemrenin yanında elleri kaldırmak
1753
Resûlullah Minâ mescidi yanındaki cemreyi yedi taşla taşlar, her taşta tekbir getirir, sonra kıbleye dönüp dua ederdi.
Zührî
Bab 142İki cemrenin yanında dua etmek
1754
Âişe: "Resûlullah'a ihrama girerken ve tavaftan önce ihramdan çıkarken şu iki elimle koku sürdüm" dedi.
Abdurrahman b. Kâsım
Bab 143Cemreleri taşladıktan ve tıraş olduktan sonra, ifâzadan önce koku sürünmek
1755
İnsanlara son işlerinin Beytullah'ta olması emredildi; ancak hayızlı kadına bu hafifletildi.
İbn Abbâs
Bab 144Vedâ tavafı
1756
Peygamber dört vakit namazı kıldı, Muhassab'da biraz uyudu, sonra binitiyle Beytullah'a gidip tavaf etti.
Enes b. Mâlik
Bab 144Vedâ tavafı
1757
Safiyye hayız olunca Peygamber: "Bizi alıkoyacak mı?" dedi; ifâza yaptığı söylenince: "O halde hayır" buyurdu.
Âişe
Bab 145Kadın ifâza tavafını yaptıktan sonra hayız görürse
1758, 1759
İbn Abbâs, tavaftan sonra hayız olan kadın için "Ayrılıp gider" dedi; Medineliler Ümmü Süleym'e sordular.
İkrime
Bab 145Kadın ifâza tavafını yaptıktan sonra hayız görürse
1760, 1761
Hayızlı kadına, ifâza tavafını yapmışsa ayrılıp gitmesi için ruhsat verildi.
İbn Abbâs
Bab 145Kadın ifâza tavafını yaptıktan sonra hayız görürse
1762
Âişe: "Bütün ashabın hac ve umre ile dönüyor, ben hariç" deyince Peygamber onu Ten'îm'e gönderdi.
Âişe
Bab 145Kadın ifâza tavafını yaptıktan sonra hayız görürse
1763
Enes: "Peygamber nefir günü ikindiyi Ebtah'ta kıldı; sen yöneticilerin nasıl yapıyorsa öyle yap" dedi.
Abdülazîz b. Rufey'
Bab 146Nefir (dönüş) günü ikindi namazını Ebtah'ta kılan kimse
1764
Peygamber öğle, ikindi, akşam ve yatsıyı kılıp Muhassab'da bir süre uyudu, sonra Beytullah'ı tavaf etti.
Enes b. Mâlik
Bab 146Nefir (dönüş) günü ikindi namazını Ebtah'ta kılan kimse
1765
Ebtah, Peygamber'in çıkışı daha kolay olsun diye konakladığı bir konak yeriydi.
Âişe
Bab 147Muhassab
1766
Muhassab'da konaklamak bir şey değildir; orası ancak Resûlullah'ın konakladığı bir yerdir.
İbn Abbâs
Bab 147Muhassab
1767
İbn Ömer Mekke'ye gelince devesini ancak mescidin kapısında çöktürür, Hacerülesved'den başlayarak tavaf ederdi.
Nâfi'
Bab 148Mekke'ye girmeden önce Zû Tuvâ'da konaklamak ve Mekke'den dönünce Zülhuleyfe'deki Bathâ'da konaklamak
1768
Nâfi': "Resûlullah, Ömer ve İbn Ömer Muhassab'da konakladılar" dedi.
Hâlid b. Hâris
Bab 149Mekke'den dönünce Zû Tuvâ'da konaklayan kimse
1769
İbn Ömer Mekke'den ayrılırken de Zû Tuvâ'ya uğrar, sabaha kadar orada gecelerdi.
Nâfi'
Bab 149Mekke'den dönünce Zû Tuvâ'da konaklayan kimse
1770
Zülmecâz ve Ukâz cahiliyede ticaret yeriydi; Müslümanlar bundan hoşlanmayınca hac mevsimleri hakkında âyet indi.
İbn Abbâs
Bab 150Hac mevsiminde ticaret ve cahiliye çarşılarında alışveriş
1771, 1772
Safiyye ayrılış gecesi hayız olunca: "Kendimi ancak sizi alıkoyacak biri olarak görüyorum" dedi.
Âişe
Bab 151Muhassab'dan gecenin sonunda yola çıkmak