Bölüm 5

Mescidler ve Namaz Kılınacak Yerler

402 hadis No 520 - 684
كتاب الْمَسَاجِدِ وَمَوَاضِعِ الصَّلاَةِ

Hadisler

520 a Ebû Zer: Yeryüzüne ilk konulan mescit Mescid-i Harâm, sonra Mescid-i Aksâ; arası kırk yıldır. Ebû Zer 520 b Ebû Zer (İbrâhîm et-Teymî tariki): Yeryüzü senin için mescittir; namaz seni nerede yakalarsa orada kıl. İbrâhîm b. Yezîd et-Teymî şöyle anlattı: 521 a Câbir: Bana, benden önce hiç kimseye verilmemiş beş şey verildi; yeryüzü bana mescit kılındı. Câbir b. Abdullah el-Ensârî 521 b Yezîd el-Fakîr tariki: Bana benden önce kimseye verilmemiş beş şey verildi. 522 a Huzeyfe: İnsanlara üç şeyle üstün kılındık; saflarımız meleklerin safları gibi kılındı. Huzeyfe 522 b İbn Ebû Zâide'nin Sa'd b. Târık'tan tariki: İnsanlara üç şeyle üstün kılındık. 523 a Ebû Hüreyre: Diğer peygamberlere altı şeyle üstün kılındım; peygamberler benimle sona erdirildi. Ebû Hüreyre 523 b Ebû Hüreyre: Ben uyurken bana yeryüzü hazinelerinin anahtarları getirildi ve ellerime konuldu. Ebû Hüreyre 523 c Zübeydî'nin Zührî'den tariki: Bana yeryüzü hazinelerinin anahtarları verildi. 523 d Ma'mer'in İbnü'l-Müseyyeb'den tariki: Uyurken yeryüzü hazinelerinin anahtarları ellerime kondu. 523 e Ebû Hüreyre (Ebû Yûnus tariki): Düşmana karşı korku ile yardım olundum; bana cevâmiu'l-kelim verildi. Ebû Hüreyre 523 f Ebû Hüreyre (Hemmâm tariki): Korku ile yardım olundum ve bana cevâmiu'l-kelim verildi. Hemmâm b. Münebbih 524 a Enes: Mescid-i Nebevî'nin yapımı; Ey Neccâr oğulları! Şu bahçenizi bana satın. Enes b. Mâlik Bab 1Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) mescidinin inşası 524 b Enes: Resûlullah mescit yapılmadan önce koyun ağıllarında namaz kılardı. Enes Bab 1Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) mescidinin inşası 524 c Ebü't-Teyyâh tariki: Resûlullah mescit yapılmadan önce koyun ağıllarında namaz kılardı. Bab 1Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) mescidinin inşası 525 a Berâ: Peygamber ile on altı ay Beytülmakdis'e doğru namaz kıldım; sonra Bakara'daki âyet indi. Berâ b. Âzib Bab 2Kıblenin Kudüs'ten Kâbe'ye çevrilmesi 525 b Berâ (Süfyân tariki): On altı ya da on yedi ay Beytülmakdis'e doğru kıldık, sonra Kâbe'ye çevrildik. Berâ Bab 2Kıblenin Kudüs'ten Kâbe'ye çevrilmesi 526 a İbn Ömer: Kubâ'da sabah namazındayken biri gelip Kâbe'ye yönelmenin emredildiğini haber verdi. Abdullah b. Ömer Bab 2Kıblenin Kudüs'ten Kâbe'ye çevrilmesi 526 b İbn Ömer (Nâfi' tariki): İnsanlar sabah namazındayken onlara bir adam geldi. Bab 2Kıblenin Kudüs'ten Kâbe'ye çevrilmesi 527 Enes: Seleme oğullarından biri rükûdakilere seslendi: Dikkat edin! Kıble değiştirildi. Enes Bab 2Kıblenin Kudüs'ten Kâbe'ye çevrilmesi 528 a Âişe: Sâlih adam ölünce kabri üzerine mescit bina ederlerdi; onlar Allah katında yaratılmışların en kötüleridir. Âişe Bab 3Kabirlerin üzerine mescit yapmanın ve mescitlerde suret edinmenin yasaklanması; kabirleri mescit edinmenin yasaklanması 528 b Âişe (Vekî' tariki): Resûlullah'ın hastalığında Ümmü Seleme ile Ümmü Habîbe bir kiliseyi andılar. Bab 3Kabirlerin üzerine mescit yapmanın ve mescitlerde suret edinmenin yasaklanması; kabirleri mescit edinmenin yasaklanması 528 c Âişe (Ebû Muâviye tariki): Peygamber'in hanımları Habeşistan'da gördükleri Mâriye adlı kiliseyi andılar. Bab 3Kabirlerin üzerine mescit yapmanın ve mescitlerde suret edinmenin yasaklanması; kabirleri mescit edinmenin yasaklanması 529 Âişe: Allah Yahudilere ve Hıristiyanlara lânet etsin; peygamberlerinin kabirlerini mescit edindiler. Âişe Bab 3Kabirlerin üzerine mescit yapmanın ve mescitlerde suret edinmenin yasaklanması; kabirleri mescit edinmenin yasaklanması 530 a Ebû Hüreyre: Allah Yahudileri kahretsin; peygamberlerinin kabirlerini mescit edindiler. Ebû Hüreyre Bab 3Kabirlerin üzerine mescit yapmanın ve mescitlerde suret edinmenin yasaklanması; kabirleri mescit edinmenin yasaklanması 530 b Ebû Hüreyre (Yezîd b. el-Esam tariki): Allah Yahudilere ve Hıristiyanlara lânet etsin; kabirleri mescit edindiler. Ebû Hüreyre Bab 3Kabirlerin üzerine mescit yapmanın ve mescitlerde suret edinmenin yasaklanması; kabirleri mescit edinmenin yasaklanması 531 Âişe ve İbn Abbâs: Son anında örtüyü yüzünden açıp: Allah'ın lâneti Yahudilerin ve Hıristiyanların üzerine olsun. Âişe ile Abdullah b. Abbâs Bab 3Kabirlerin üzerine mescit yapmanın ve mescitlerde suret edinmenin yasaklanması; kabirleri mescit edinmenin yasaklanması 532 Cündeb: Dikkat edin! Kabirleri mescit edinmeyin; ben sizi bundan nehyediyorum. Cündeb Bab 3Kabirlerin üzerine mescit yapmanın ve mescitlerde suret edinmenin yasaklanması; kabirleri mescit edinmenin yasaklanması 533 a Osman: Kim Allah için bir mescit yaparsa Allah da ona cennette bir ev yapar. Ubeydullah el-Havlânî şöyle anlattı: Bab 4Mescit yapmanın fazileti ve buna teşvik 533 b Osman (Mahmûd b. Lebîd tariki): Kim Allah için mescit yaparsa Allah ona cennette benzerini yapar. Mahmûd b. Lebîd şöyle anlattı: Bab 4Mescit yapmanın fazileti ve buna teşvik 534 a İbn Mes'ûd: Namazı vaktinden geciktiren emîrler gelecek; namazı vaktinde kılın, onlarla kıldığınızı nâfile kılın. Esved ile Alkame şöyle anlattı: Bab 5Rükûda elleri dizlere koymanın müstehap oluşu ve tatbîkin neshi 534 b İbn Mes'ûd (İbn Müshir ve Cerîr tariki): Resûlullah rükûdayken parmaklarının birbirine geçişine bakıyor gibiyim. Bab 5Rükûda elleri dizlere koymanın müstehap oluşu ve tatbîkin neshi 534 c İbn Mes'ûd ikisinin arasında durup ellerini kapattı: Resûlullah böyle yaptı. Alkame ile Esved şöyle anlattı: Bab 5Rükûda elleri dizlere koymanın müstehap oluşu ve tatbîkin neshi 535 a Sa'd b. Ebû Vakkâs: Biz bundan nehyedildik ve avuçları dizlerin üzerine koymakla emrolunduk. Mus'ab b. Sa'd şöyle anlattı: Bab 5Rükûda elleri dizlere koymanın müstehap oluşu ve tatbîkin neshi 535 b Ebû Ya'fûr tariki: Sa'd, ellerin dizler arasına konmasından nehyedildiklerini söyledi. Bab 5Rükûda elleri dizlere koymanın müstehap oluşu ve tatbîkin neshi 535 c Sa'd (Zübeyr b. Adî tariki): Biz bunu yapardık; sonra dizlere koymakla emrolunduk. Mus'ab b. Sa'd şöyle anlattı: Bab 5Rükûda elleri dizlere koymanın müstehap oluşu ve tatbîkin neshi 535 d Sa'd (Îsâ b. Yûnus tariki): Bunu yapardık; sonra ellerimizi dizlere kaldırmakla emrolunduk. Mus'ab b. Sa'd b. Ebû Vakkâs şöyle anlattı: Bab 5Rükûda elleri dizlere koymanın müstehap oluşu ve tatbîkin neshi 536 İbn Abbâs: İki ayak üzerine ik'â sünnettir; bilakis o, senin Peygamberinin sünnetidir. Tâvûs şöyle anlattı: Bab 6Topuklar üzerine ik'â yapmanın (çömelerek oturmanın) caizliği 537 a Muâviye b. el-Hakem: Bu namazda insan sözünden hiçbir şey uygun düşmez; o ancak tesbih, tekbir ve Kur'ân'dır. Muâviye b. el-Hakem es-Sülemî Bab 7Namazda konuşmanın haram kılınması ve önceden mubah oluşunun neshedilmesi 537 b Evzâî'nin Yahyâ b. Ebû Kesîr'den tariki: Namazda insan sözünden hiçbir şey uygun düşmez. Bab 7Namazda konuşmanın haram kılınması ve önceden mubah oluşunun neshedilmesi 538 a İbn Mes'ûd: Necâşî'den dönünce selâmımıza karşılık vermedi; namazda bir meşguliyet vardır. Abdullah b. Mes'ûd Bab 7Namazda konuşmanın haram kılınması ve önceden mubah oluşunun neshedilmesi 538 b Hüreym b. Süfyân'ın A'meş'ten tariki: Namazda selâma karşılık verilmedi; namaz meşguliyettir. Bab 7Namazda konuşmanın haram kılınması ve önceden mubah oluşunun neshedilmesi 539 a Zeyd b. Erkam: Namazda konuşurduk; âyet inince susmakla emrolunduk ve konuşmaktan nehyedildik. Zeyd b. Erkam Bab 7Namazda konuşmanın haram kılınması ve önceden mubah oluşunun neshedilmesi 539 b İsmâil b. Ebû Hâlid tariki: Namazda konuşurduk; âyet inince susmakla emrolunduk. Bab 7Namazda konuşmanın haram kılınması ve önceden mubah oluşunun neshedilmesi 540 a Câbir: Doğuya yönelmiş namaz kılarken ona selâm verdim; bana işaret etti. Câbir Bab 7Namazda konuşmanın haram kılınması ve önceden mubah oluşunun neshedilmesi 540 b Câbir (Ebü'z-Zübeyr tariki): Devesi üzerinde namaz kılarken onunla konuştum; bana eliyle işaret etti. Câbir Bab 7Namazda konuşmanın haram kılınması ve önceden mubah oluşunun neshedilmesi 540 c Câbir (Atâ tariki): Sana karşılık vermeme ancak namaz kılıyor olmam engel oldu. Câbir Bab 7Namazda konuşmanın haram kılınması ve önceden mubah oluşunun neshedilmesi 540 d Kesîr b. Şinzîr tariki: Câbir'in selâmına namazda olduğu için karşılık vermedi. Bab 7Namazda konuşmanın haram kılınması ve önceden mubah oluşunun neshedilmesi 541 a Ebû Hüreyre: Cinlerden bir ifrit dün gece namazımı bozmak için üzerime saldırdı; Allah onu geri çevirdi. Ebû Hüreyre Bab 8Namaz esnasında şeytana lanet etmenin ve ondan Allah'a sığınmanın caizliği; namazda az hareketin caizliği 541 b Şu'be tariki: Bir ifrit namazımı bozmak için saldırdı; onu ittim. Bab 8Namaz esnasında şeytana lanet etmenin ve ondan Allah'a sığınmanın caizliği; namazda az hareketin caizliği 542 Ebü'd-Derdâ: İblîs yüzüme atmak için ateş alevi getirdi; Süleyman'ın duası olmasaydı bağlanmış olurdu. Ebü'd-Derdâ Bab 8Namaz esnasında şeytana lanet etmenin ve ondan Allah'a sığınmanın caizliği; namazda az hareketin caizliği 543 a Ebû Katâde: Resûlullah torunu Ümâme'yi taşıyarak namaz kılar, secdeye gidince onu bırakırdı. Ebû Katâde Bab 9Namazda çocukları taşımanın caizliği 543 b Ebû Katâde (Süfyân tariki): Ümâme omzundayken imamlık eder; rükûda bırakır, secdeden kalkınca alırdı. Ebû Katâde el-Ensârî Bab 9Namazda çocukları taşımanın caizliği 543 c Ebû Katâde (Mahreme tariki): Ümâme boynundayken namaz kıldırır, secdeye gidince onu bırakırdı. Ebû Katâde el-Ensârî Bab 9Namazda çocukları taşımanın caizliği 543 d Ebû Katâde (Makbürî tariki): Biz mescitte otururken Resûlullah yanımıza çıkageldi. Bab 9Namazda çocukları taşımanın caizliği 544 a Sehl b. Sa'd: Ey insanlar! Bunu bana uyasınız ve namazımı öğrenesiniz diye yaptım. Ebû Hâzim şöyle anlattı: Bab 10Namazda bir iki adım atmanın caizliği 544 b Ebû Hâzim tariki: Sehl b. Sa'd'a Peygamber'in minberinin neyden yapıldığı soruldu. Bab 10Namazda bir iki adım atmanın caizliği 545 Ebû Hüreyre: Peygamber, kişinin eli böğründe namaz kılmasını yasakladı. Ebû Hüreyre Bab 11Namazda elleri böğre koymanın (ihtisâr) mekruh oluşu 546 a Muaykıb: Secde yerindeki çakılları düzeltmek hakkında: Mutlaka yapacaksan bir kere yap. Muaykıb Bab 12Namazda çakıl taşlarını silmenin ve toprağı düzeltmenin mekruh oluşu 546 b-d Muaykıb: Namazda secde yerini silmeyi sordular; "Bir kere" buyurdu. Muaykıb Bab 12Namazda çakıl taşlarını silmenin ve toprağı düzeltmenin mekruh oluşu 547 a Biriniz namaz kılarken önüne tükürmesin; çünkü namaz kıldığı zaman Allah onun yüzü tarafındadır. Abdullah b. Ömer Bab 13Namazda ve namaz dışında mescide tükürmenin yasaklanması 547 b Nâfi' tarikleri: Peygamber mescidin kıblesinde bir balgam görüp kazıdı. Bab 13Namazda ve namaz dışında mescide tükürmenin yasaklanması 548 a Ebû Saîd: Kıbledeki balgamı çakıl taşıyla kazıdı; sağa ya da öne tükürmeyi yasakladı, sola tükürülür. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 13Namazda ve namaz dışında mescide tükürmenin yasaklanması 548 b Yûnus ve İbrâhîm b. Sa'd tariki: Ebû Hüreyre ve Ebû Saîd'den, kıbledeki balgam hadisi. Bab 13Namazda ve namaz dışında mescide tükürmenin yasaklanması 549 Âişe: Peygamber kıble duvarında tükürük, sümük ya da balgam gördü ve onu kazıdı. Âişe Bab 13Namazda ve namaz dışında mescide tükürmenin yasaklanması 550 a Biriniz Rabbine yönelmişken önüne balgam atar mı? Kendisine yönelinip yüzüne balgam atılmasından hoşlanır mı? Ebû Hüreyre Bab 13Namazda ve namaz dışında mescide tükürmenin yasaklanması 550 b Ebû Hüreyre (Hüşeym tariki): Sanki Resûlullah'a bakıyorum; elbisesinin bir kısmını diğerinin üzerine kıvırıyordu. Bab 13Namazda ve namaz dışında mescide tükürmenin yasaklanması 551 Biriniz namazda olduğu zaman Rabbine münâcât eder; önüne de sağına da asla tükürmesin. Enes b. Mâlik Bab 13Namazda ve namaz dışında mescide tükürmenin yasaklanması 552 a Mescitte tükürmek bir günahtır; kefareti de onu gömmektir. Enes b. Mâlik Bab 13Namazda ve namaz dışında mescide tükürmenin yasaklanması 552 b Enes (Şu'be'nin Katâde'ye sorusu): Mescitte tükürmek günahtır, kefareti onu gömmektir. Şu'be şöyle anlattı: Bab 13Namazda ve namaz dışında mescide tükürmenin yasaklanması 553 Ümmetimin amelleri bana arz olundu: yoldan eziyet gidermek iyilerinden, mescitte gömülmeyen balgam kötülerindendi. Ebû Zer Bab 13Namazda ve namaz dışında mescide tükürmenin yasaklanması 554 a Abdullah b. eş-Şıhhîr: Resûlullah'ın balgam attığını, sonra onu pabucuyla ovaladığını gördüm. Abdullah b. eş-Şıhhîr Bab 13Namazda ve namaz dışında mescide tükürmenin yasaklanması 554 b Abdullah b. eş-Şıhhîr (Cüreyrî tariki): Peygamber balgam attı, sonra onu sol pabucuyla ovaladı. Abdullah b. eş-Şıhhîr Bab 13Namazda ve namaz dışında mescide tükürmenin yasaklanması 555 a Enes: Resûlullah pabuçlarıyla namaz kılar mıydı? Evet. Ebû Mesleme Saîd b. Yezîd şöyle anlattı: Bab 14Ayakkabılarla namaz kılmanın caizliği 555 b Ebû Mesleme tariki: Enes'e Resûlullah'ın pabuçlarıyla namaz kılıp kılmadığı soruldu. Bab 14Ayakkabılarla namaz kılmanın caizliği 556 a Bunun nakışları beni meşgul etti; onu Ebû Cehm'e götürün, bana onun nakışsız örtüsünü getirin. Âişe Bab 15Nakışlı elbiseyle namaz kılmanın mekruh oluşu 556 b Âişe (Yûnus tariki): Bu hamîsayı Ebû Cehm'e götürün; çünkü o, az önce namazımda beni oyaladı. Âişe Bab 15Nakışlı elbiseyle namaz kılmanın mekruh oluşu 556 c Âişe (Hişâm tariki): Namazda nakışlı hamîsasıyla meşgul olunca onu Ebû Cehm'e verdi, nakışsız bir örtü aldı. Âişe Bab 15Nakışlı elbiseyle namaz kılmanın mekruh oluşu 557 a Akşam yemeği hazır olur ve namaza kamet getirilirse akşam yemeğiyle başlayın. Enes b. Mâlik Bab 16Hemen yemek istediği yemek hazırken namaz kılmanın ve iki pis şeyi (küçük ve büyük abdesti) tutarak namaz kılmanın mekruh oluşu 557 b Enes (Amr b. el-Hâris tariki): Akşam namazını kılmadan önce yemekle başlayın; yemeğinizden acele etmeyin. Enes b. Mâlik Bab 16Hemen yemek istediği yemek hazırken namaz kılmanın ve iki pis şeyi (küçük ve büyük abdesti) tutarak namaz kılmanın mekruh oluşu 558 Hişâm'ın Âişe'den tariki: Akşam yemeği hazırsa namazdan önce yemekle başlayın. Bab 16Hemen yemek istediği yemek hazırken namaz kılmanın ve iki pis şeyi (küçük ve büyük abdesti) tutarak namaz kılmanın mekruh oluşu 559 a Birinizin akşam yemeği konulur ve kamet getirilirse yemekle başlayın; bitirinceye kadar acele etmesin. Abdullah b. Ömer Bab 16Hemen yemek istediği yemek hazırken namaz kılmanın ve iki pis şeyi (küçük ve büyük abdesti) tutarak namaz kılmanın mekruh oluşu 559 b Mûsâ b. Ukbe, İbn Cüreyc ve Eyyûb tariki: Yemek konulup kamet getirilirse önce yemek yenir. Bab 16Hemen yemek istediği yemek hazırken namaz kılmanın ve iki pis şeyi (küçük ve büyük abdesti) tutarak namaz kılmanın mekruh oluşu 560 a Yemek hazırken namaz olmaz; iki pis şey kişiyi sıkıştırırken de namaz olmaz. İbn Ebû Atîk şöyle anlattı: Bab 16Hemen yemek istediği yemek hazırken namaz kılmanın ve iki pis şeyi (küçük ve büyük abdesti) tutarak namaz kılmanın mekruh oluşu 560 b Ebû Hazre tariki: Yemek hazırken ve iki pis şey sıkıştırırken namaz olmaz. Bab 16Hemen yemek istediği yemek hazırken namaz kılmanın ve iki pis şeyi (küçük ve büyük abdesti) tutarak namaz kılmanın mekruh oluşu 561 a Kim bu bitkiden —yani sarımsaktan— yerse kesinlikle mescitlere gelmesin. Abdullah b. Ömer Bab 17Sarımsak, soğan, pırasa veya benzeri bir şey yiyenin mescide gelmesinin yasaklanması 561 b Kim bu sebzeden yerse, kokusu gidinceye kadar mescitlerimize kesinlikle yaklaşmasın. Abdullah b. Ömer Bab 17Sarımsak, soğan, pırasa veya benzeri bir şey yiyenin mescide gelmesinin yasaklanması 562 Enes: Kim bu bitkiden yerse bize yaklaşmasın ve bizimle namaz kılmasın. Abdülazîz b. Suhayb şöyle anlattı: Bab 17Sarımsak, soğan, pırasa veya benzeri bir şey yiyenin mescide gelmesinin yasaklanması 563 Kim bu bitkiden yerse mescidimize yaklaşmasın ve sarımsak kokusuyla bize eziyet vermesin. Ebû Hüreyre Bab 17Sarımsak, soğan, pırasa veya benzeri bir şey yiyenin mescide gelmesinin yasaklanması 564 a İnsanların eziyet duyduğu şeyden melekler de eziyet duyar; kötü kokulu bitkiden yiyen mescidimize yaklaşmasın. Câbir b. Abdullah Bab 17Sarımsak, soğan, pırasa veya benzeri bir şey yiyenin mescide gelmesinin yasaklanması 564 b Kim sarımsak ya da soğan yerse bizden uzak dursun; ye, çünkü ben senin münâcât etmediğin kimseyle münâcât ediyorum. Câbir b. Abdullah Bab 17Sarımsak, soğan, pırasa veya benzeri bir şey yiyenin mescide gelmesinin yasaklanması 564 c Kim soğan, sarımsak ve pırasa yerse mescidimize yaklaşmasın; melekler Âdemoğullarının eziyet duyduğundan eziyet duyar. Câbir b. Abdullah Bab 17Sarımsak, soğan, pırasa veya benzeri bir şey yiyenin mescide gelmesinin yasaklanması 564 d Câbir (İbn Cüreyc'ten Abdürrezzâk tariki): Kim sarımsak yerse mescidimizde yanımıza gelmesin. Bab 17Sarımsak, soğan, pırasa veya benzeri bir şey yiyenin mescide gelmesinin yasaklanması 565 Ey insanlar! Allah'ın helâl kıldığını haram kılmak benim elimde değil; fakat o, kokusundan hoşlanmadığım bir bitkidir. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 17Sarımsak, soğan, pırasa veya benzeri bir şey yiyenin mescide gelmesinin yasaklanması 566 Ebû Saîd: Soğan yemeyenleri yanına çağırdı, yiyenleri kokusu gidinceye kadar geri bıraktı. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 17Sarımsak, soğan, pırasa veya benzeri bir şey yiyenin mescide gelmesinin yasaklanması 567 a Ömer'in hutbesi: Kim soğan ve sarımsak yiyecekse pişirerek kokularını öldürsün. Ma'dân b. Ebû Talha şöyle anlattı: Bab 17Sarımsak, soğan, pırasa veya benzeri bir şey yiyenin mescide gelmesinin yasaklanması 567 b Saîd b. Ebû Arûbe ve Şu'be tariki: Ömer, soğan ve sarımsağın pişirilerek yenmesini söyledi. Bab 17Sarımsak, soğan, pırasa veya benzeri bir şey yiyenin mescide gelmesinin yasaklanması 568 a Mescitte kaybını ilan edene: Allah onu sana geri vermesin; çünkü mescitler bunun için yapılmamıştır. Ebû Hüreyre Bab 18Mescitte kayıp ilanı yapmanın yasaklanması ve ilan edeni işitenin ne söyleyeceği 568 b Ebû Abdullah tariki: Mescitte kaybını ilan edene: Allah onu sana geri vermesin. Bab 18Mescitte kayıp ilanı yapmanın yasaklanması ve ilan edeni işitenin ne söyleyeceği 569 a Bulamayasın! Mescitler ancak ne için yapıldıysa onun için yapılmıştır. Büreyde Bab 18Mescitte kayıp ilanı yapmanın yasaklanması ve ilan edeni işitenin ne söyleyeceği 569 b Büreyde (Ebû Sinân tariki): Namazdan sonra kızıl deveyi soran adama: Bulamayasın! Mescitler kendi işi için yapılmıştır. Büreyde Bab 18Mescitte kayıp ilanı yapmanın yasaklanması ve ilan edeni işitenin ne söyleyeceği 569 c Büreyde (Muhammed b. Şeybe tariki): Sabah namazından sonra bir bedevî başını mescidin kapısından içeri soktu. Büreyde Bab 18Mescitte kayıp ilanı yapmanın yasaklanması ve ilan edeni işitenin ne söyleyeceği 389 f Şeytan namazı karıştırır da kaç rekât kıldığını bilmez olursa oturur hâlde iki secde yapsın. Ebû Hüreyre Bab 19Namazda yanılma ve bunun için secde 389 g Süfyân ve Leys'in Zührî'den tariki: Kaç rekât kıldığını bilmeyen oturarak iki secde yapsın. Bab 19Namazda yanılma ve bunun için secde 389 h Ezan okununca şeytan yellenerek kaçar; kaç rekât kıldığını bilmeyen oturur hâlde iki secde yapsın. Ebû Hüreyre Bab 19Namazda yanılma ve bunun için secde 389 i Ebû Hüreyre (A'rec tariki): Şeytan namazdakini tatlı hayallere daldırır ve hatırlamadığı ihtiyaçlarını hatırlatır. Ebû Hüreyre Bab 19Namazda yanılma ve bunun için secde 570 a İbn Buhayne: İlk oturuşu yapmadan kalktı; selâmdan önce oturur hâlde iki secde yaptı, sonra selâm verdi. Abdullah İbn Buhayne Bab 19Namazda yanılma ve bunun için secde 570 b İbn Buhayne (Leys tariki): Unuttuğu oturuşun yerine selâmdan önce her secdede tekbir alarak iki secde yaptı. Abdullah İbn Buhayne Bab 19Namazda yanılma ve bunun için secde 570 c İbn Buhayne (Yahyâ b. Saîd tariki): Oturacağı çift rekâtta kalkıp devam etti; namazın sonunda selâmdan önce secde etti. Abdullah b. Mâlik İbn Buhayne Bab 19Namazda yanılma ve bunun için secde 571 a Namazında şüpheye düşen şüpheyi atsın, kesin bildiği üzerine bina etsin; sonra selâmdan önce iki secde yapsın. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 19Namazda yanılma ve bunun için secde 571 b Dâvûd b. Kays tariki: Şüpheye düşen kesin bildiğine bina edip selâmdan önce iki secde yapar. Bab 19Namazda yanılma ve bunun için secde 572 a Ben ancak bir insanım; sizin unuttuğunuz gibi ben de unuturum; unuttuğumda bana hatırlatın. Abdullah b. Mes'ûd Bab 19Namazda yanılma ve bunun için secde 572 b İbn Mes'ûd (Mis'ar tariki): Namazında şüpheye düşen, bunlardan doğruya en uygun olanına baksın. Bab 19Namazda yanılma ve bunun için secde 572 c İbn Mes'ûd (Vüheyb tariki): Şüpheye düşen, bunlardan doğruya en uygun olanına baksın. Bab 19Namazda yanılma ve bunun için secde 572 d Ubeyd b. Saîd'in Süfyân'dan tariki: Namazda şüpheye düşen doğruyu araştırsın. Bab 19Namazda yanılma ve bunun için secde 572 e İbn Mes'ûd (Şu'be tariki): Şüpheye düşen, bunlardan doğruya en yakın olanını araştırsın. Bab 19Namazda yanılma ve bunun için secde 572 f İbn Mes'ûd (Fudayl b. İyâz tariki): Şüpheye düşen, doğru olduğunu düşündüğü şeyi araştırsın. Bab 19Namazda yanılma ve bunun için secde 572 g Abdülazîz b. Abdüssamed tariki: Rekât sayısında şüphe eden kişi doğruyu araştırsın. Bab 19Namazda yanılma ve bunun için secde 572 h İbn Mes'ûd: Öğleyi beş rekât kıldırdı; "Namaza ekleme mi yapıldı?" denince iki secde yaptı. Abdullah b. Mes'ûd Bab 19Namazda yanılma ve bunun için secde 572 i İbrâhîm en-Nehaî: Alkame onlara namazı beş rekât kıldırdı. İbrâhîm en-Nehaî şöyle anlattı: Bab 19Namazda yanılma ve bunun için secde 572 j Alkame'nin beş rekâtı: Ben ancak sizin gibi bir insanım; sizin unuttuğunuz gibi ben de unuturum. İbrâhîm b. Süveyd şöyle anlattı: Bab 19Namazda yanılma ve bunun için secde 572 k Ben ancak sizin gibi bir insanım; sizin hatırladığınız gibi hatırlar, unuttuğunuz gibi unuturum. Abdullah b. Mes'ûd Bab 19Namazda yanılma ve bunun için secde 572 l Biriniz unuttuğu zaman oturduğu hâlde iki secde yapsın. Abdullah b. Mes'ûd Bab 19Namazda yanılma ve bunun için secde 572 m Peygamber iki sehiv secdesini selâm verdikten ve konuştuktan sonra yaptı. Abdullah b. Mes'ûd Bab 19Namazda yanılma ve bunun için secde 572 n Kişi namazda artırır ya da eksiltirse iki secde yapsın. Abdullah b. Mes'ûd Bab 19Namazda yanılma ve bunun için secde 573 a Zü'l-yedeyn: Ey Allah'ın Resûlü! Namaz mı kısaltıldı, yoksa unuttun mu? Ebû Hüreyre Bab 19Namazda yanılma ve bunun için secde 573 b Eyyûb'un İbn Sîrîn'den tariki: Zü'l-yedeyn kıssası; akşamüstü namazı iki rekât kılındı. Bab 19Namazda yanılma ve bunun için secde 573 c Bunların hiçbiri olmadı. — Ey Allah'ın Resûlü, bunun bir kısmı oldu. Ebû Hüreyre Bab 19Namazda yanılma ve bunun için secde 573 d Öğlede iki rekâtta selâm verince Benî Süleym'den bir adam: Namaz mı kısaltıldı, yoksa unuttun mu? Bab 19Namazda yanılma ve bunun için secde 573 e Şeybân tariki: Peygamber ile öğleyi kılarken iki rekâtta selâm verdi; Benî Süleym'den bir adam kalktı. Bab 19Namazda yanılma ve bunun için secde 574 a İkindide üç rekâtta selâm verdi; Hırbâk haber verince bir rekât kılıp iki secde yaptı. İmrân b. Husayn Bab 19Namazda yanılma ve bunun için secde 574 b Öfkeli çıkıp terk ettiği rekâtı kıldı, sonra iki sehiv secdesi yapıp selâm verdi. İmrân b. Husayn Bab 19Namazda yanılma ve bunun için secde 575 a Secde âyeti olan sûreyi okuyunca secde eder, biz de secde ederdik; bazımız alnını koyacak yer bulamazdı. Abdullah b. Ömer Bab 20Tilâvet secdesi 575 b Namaz dışında tilâvet secdesinde öyle izdiham olurdu ki birimiz secde edecek yer bulamazdı. Abdullah b. Ömer Bab 20Tilâvet secdesi 576 Necm sûresini okuyup secde etti; yaşlı bir adam bir avuç toprağı alnına kaldırıp "Bu bana yeter" dedi. Abdullah b. Mes'ûd Bab 20Tilâvet secdesi 577 Zeyd b. Sâbit, Resûlullah'a Necm sûresini okuduğunu, onun da secde etmediğini söyledi. Atâ b. Yesâr şöyle anlattı: Bab 20Tilâvet secdesi 578 a Ebû Hüreyre İnşikāk sûresinde secde etti ve Resûlullah'ın onda secde ettiğini haber verdi. Ebû Seleme b. Abdurrahman şöyle anlattı: Bab 20Tilâvet secdesi 578 b Evzâî ve Hişâm tariki: Ebû Hüreyre İnşikāk sûresinde secde etti. Bab 20Tilâvet secdesi 578 c Peygamber ile birlikte İnşikāk ve Alak sûrelerinde secde ettik. Ebû Hüreyre Bab 20Tilâvet secdesi 578 d Resûlullah, İnşikāk ve Alak sûrelerinde secde etti. Ebû Hüreyre Bab 20Tilâvet secdesi 578 e A'rec tariki: Resûlullah İnşikāk ve Alak sûrelerinde tilâvet secdesi yaptı. Bab 20Tilâvet secdesi 578 f Ebû Hüreyre: İnşikāk'ta Ebü'l-Kāsım'ın arkasında secde ettim; ona kavuşuncaya kadar secde edeceğim. Ebû Râfi' şöyle anlattı: Bab 20Tilâvet secdesi 578 g Süleymân et-Teymî tarikleri: Ebû Hüreyre İnşikāk'ta secde etti; "Ebü'l-Kāsım'ın arkasında" denmeden. Bab 20Tilâvet secdesi 578 h Ebû Hüreyre: Dostumu İnşikāk sûresinde secde ederken gördüm; ona kavuşuncaya kadar secde edeceğim. Ebû Râfi' şöyle anlattı: Bab 20Tilâvet secdesi 579 a Namazda otururken sol ayağını uyluğu ile baldırı arasına koyar, sağ ayağını yayar, parmağıyla işaret ederdi. Abdullah b. ez-Zübeyr Bab 21Namazda oturuşun şekli ve ellerin uyluklar üzerine nasıl konulacağı 579 b Dua için oturunca şehadet parmağıyla işaret eder, baş parmağını orta parmağının üzerine koyardı. Abdullah b. ez-Zübeyr Bab 21Namazda oturuşun şekli ve ellerin uyluklar üzerine nasıl konulacağı 580 a Namazda oturunca baş parmağa bitişik sağ parmağını kaldırıp onunla dua eder, sol elini dizine yayardı. Abdullah b. Ömer Bab 21Namazda oturuşun şekli ve ellerin uyluklar üzerine nasıl konulacağı 580 b Teşehhüdde oturunca sağ elini dizine koyar, elli üç işaretini yapıp şehadet parmağıyla işaret ederdi. Abdullah b. Ömer Bab 21Namazda oturuşun şekli ve ellerin uyluklar üzerine nasıl konulacağı 580 c İbn Ömer, namazda çakılla oynayan Ali el-Muâvî'ye: Resûlullah'ın yaptığı gibi yap. Ali b. Abdurrahman el-Muâvî şöyle anlattı: Bab 21Namazda oturuşun şekli ve ellerin uyluklar üzerine nasıl konulacağı 580 d İbn Uyeyne tariki: İbn Ömer, namazda çakılla oynayan Muâvî'ye Resûlullah'ın oturuşunu öğretti. Bab 21Namazda oturuşun şekli ve ellerin uyluklar üzerine nasıl konulacağı 581 a Mekke'de bir emîr iki selâm verirdi; Abdullah: Bunu nereden edindi? Resûlullah böyle yapardı. Ebû Ma'mer şöyle anlattı: Bab 22Namaz bitince namazdan çıkmak için selam vermek ve bunun şekli 581 b Bir emîr ya da bir adam iki selâm verince Abdullah: Bunu nereden edindi? Abdullah b. Mes'ûd Bab 22Namaz bitince namazdan çıkmak için selam vermek ve bunun şekli 582 Resûlullah'ı yanağının beyazlığını görecek kadar sağına ve soluna selâm verirken görürdüm. Sa'd b. Ebû Vakkās Bab 22Namaz bitince namazdan çıkmak için selam vermek ve bunun şekli 583 a Resûlullah'ın namazının bittiğini tekbirden anlardık. Abdullah b. Abbâs Bab 23Namazdan sonra zikir 583 b Namazın bittiğini ancak tekbirden anlardık; Ebû Ma'bed sonra bu rivayeti inkâr etti. Abdullah b. Abbâs Bab 23Namazdan sonra zikir 583 c Farz namazdan çıkınca sesli zikir Peygamber zamanında vardı; bunu işitince namazın bittiğini anlardım. Abdullah b. Abbâs Bab 23Namazdan sonra zikir 584 Kabirlerde imtihan edileceğinize dair bana vahyedildiğini biliyor musun? Âişe Bab 24Kabir azabından Allah'a sığınmanın müstehap oluşu 585 Ebû Hüreyre: Bundan sonra Resûlullah'ın kabir azabından Allah'a sığındığını işittim. Ebû Hüreyre Bab 24Kabir azabından Allah'a sığınmanın müstehap oluşu 586 a Doğru söylemişler; onlar hayvanların işittiği bir azapla azap görürler. Âişe Bab 24Kabir azabından Allah'a sığınmanın müstehap oluşu 586 b Eş'as tariki: Bundan sonra kıldığı her namazda kabir azabından sığındığını işittim. Bab 24Kabir azabından Allah'a sığınmanın müstehap oluşu 587 Resûlullah'ı namazında Deccâl fitnesinden Allah'a sığınırken işittim. Âişe Bab 25Namazda kendisinden Allah'a sığınılacak şeyler 588 a Biriniz teşehhüd ettiği zaman dört şeyden Allah'a sığınsın. Ebû Hüreyre Bab 25Namazda kendisinden Allah'a sığınılacak şeyler 589 Kişi borçlandığı zaman konuşur da yalan söyler, söz verir de sözünden döner. Peygamber'in hanımı Âişe Bab 25Namazda kendisinden Allah'a sığınılacak şeyler 588 b Biriniz son teşehhüdü bitirdiği zaman dört şeyden Allah'a sığınsın. Ebû Hüreyre Bab 25Namazda kendisinden Allah'a sığınılacak şeyler 588 c Allahım! Kabir azabından, ateş azabından ve Mesîh Deccâl'in şerrinden sana sığınırım. Ebû Hüreyre Bab 25Namazda kendisinden Allah'a sığınılacak şeyler 588 d Allah'ın azabından, kabir azabından ve Mesîh Deccâl'in fitnesinden Allah'a sığının. Ebû Hüreyre Bab 25Namazda kendisinden Allah'a sığınılacak şeyler 588 e İbn Tâvûs tariki: Kabir azabından ve Deccâl fitnesinden Allah'a sığının. Bab 25Namazda kendisinden Allah'a sığınılacak şeyler 588 f Ebü'z-Zinâd tariki: Allah'ın azabından ve Mesîh Deccâl'in fitnesinden sığının. Bab 25Namazda kendisinden Allah'a sığınılacak şeyler 588 g Peygamber kabir azabından, cehennem azabından ve Deccâl fitnesinden sığınırdı. Ebû Hüreyre Bab 25Namazda kendisinden Allah'a sığınılacak şeyler 590 Resûlullah bu duayı Kur'ân'dan bir sûre öğretir gibi öğretirdi: Cehennem azabından sana sığınırız. Abdullah b. Abbâs Bab 25Namazda kendisinden Allah'a sığınılacak şeyler 591 Namazdan çıkınca üç defa istiğfar eder ve "Allahım! Sen Selâm'sın, selâmet sendendir" derdi. Sevbân Bab 26Namazdan sonra zikrin müstehap oluşu ve şeklinin açıklanması 592 a Selâm verince ancak "Allahım! Sen Selâm'sın, selâmet sendendir" diyecek kadar otururdu. Âişe Bab 26Namazdan sonra zikrin müstehap oluşu ve şeklinin açıklanması 592 b Ebû Hâlid el-Ahmer tariki: Allahım, Sen Selâm'sın; ey celâl ve ikram sahibi! Bab 26Namazdan sonra zikrin müstehap oluşu ve şeklinin açıklanması 592 c Şu'be'nin Âsım ve Hâlid'den tariki: Selâmdan sonra "Ey celâl ve ikram sahibi" derdi. Bab 26Namazdan sonra zikrin müstehap oluşu ve şeklinin açıklanması 593 a Allahım! Senin verdiğine engel olacak, engellediğini verecek kimse yoktur. Muğîre b. Şu'be'nin âzatlısı Verrâd şöyle anlattı: Bab 26Namazdan sonra zikrin müstehap oluşu ve şeklinin açıklanması 593 b Verrâd: Muğîre o duayı bana yazdırdı, ben de onu Muâviye'ye yazdım. Bab 26Namazdan sonra zikrin müstehap oluşu ve şeklinin açıklanması 593 c İbn Cüreyc tariki: Muğîre, Resûlullah'ın selâmdan sonraki duasını Muâviye'ye yazdı. Bab 26Namazdan sonra zikrin müstehap oluşu ve şeklinin açıklanması 593 d İbn Avn tariki: Muâviye, Muğîre'ye yazıp namaz sonrası duayı sordu. Bab 26Namazdan sonra zikrin müstehap oluşu ve şeklinin açıklanması 593 e Muâviye, Muğîre'ye: Resûlullah'tan işittiğin bir şeyi bana yaz. Muğîre b. Şu'be'nin kâtibi Verrâd şöyle anlattı: Bab 26Namazdan sonra zikrin müstehap oluşu ve şeklinin açıklanması 594 a Allah'tan başka ilah yoktur; kâfirler hoşlanmasa da dini yalnız O'na has kılarız. Ebü'z-Zübeyr şöyle anlattı: Bab 26Namazdan sonra zikrin müstehap oluşu ve şeklinin açıklanması 594 b Hişâm b. Urve tariki: İbnü'z-Zübeyr her namazın sonunda tehlîl ederdi. Bab 26Namazdan sonra zikrin müstehap oluşu ve şeklinin açıklanması 594 c İbnü'z-Zübeyr minberde: Resûlullah namazların sonunda selâm verince bu tehlîli söylerdi. Bab 26Namazdan sonra zikrin müstehap oluşu ve şeklinin açıklanması 594 e Mûsâ b. Ukbe tariki: İbnü'z-Zübeyr selâmdan sonraki tehlîli Resûlullah'tan naklederdi. Bab 26Namazdan sonra zikrin müstehap oluşu ve şeklinin açıklanması 595 a Her namazın ardından otuz üçer defa tesbih eder, tekbir getirir ve hamd edersiniz. Ebû Hüreyre Bab 26Namazdan sonra zikrin müstehap oluşu ve şeklinin açıklanması 595 b Süheyl tariki: Tesbih, tahmîd ve tekbir on birer defa; hepsi toplam otuz üç eder. Bab 26Namazdan sonra zikrin müstehap oluşu ve şeklinin açıklanması 596 a Her farz namazın ardından söyleyeni asla eli boş çıkmayan zikirler vardır. Ka'b b. Ucre Bab 26Namazdan sonra zikrin müstehap oluşu ve şeklinin açıklanması 596 b-c Ka'b b. Ucre (Hamza ez-Zeyyât tariki): Her namazın ardından otuz üç tesbih, otuz üç tahmîd, otuz dört tekbir. Ka'b b. Ucre Bab 26Namazdan sonra zikrin müstehap oluşu ve şeklinin açıklanması 597 a Her namazın ardından yüzü tevhidle tamamlayanın hataları deniz köpüğü kadar da olsa bağışlanır. Ebû Hüreyre Bab 26Namazdan sonra zikrin müstehap oluşu ve şeklinin açıklanması 597 b Süheyl'den İsmâil b. Zekeriyyâ tariki: Namaz ardından tesbihi tevhidle tamamlayan bağışlanır. Bab 26Namazdan sonra zikrin müstehap oluşu ve şeklinin açıklanması 598 a-b İstiftah duası: Allahım! Benimle hatalarım arasını doğu ile batının arası gibi uzaklaştır. Ebû Hüreyre Bab 27İftitah tekbiri ile kıraat arasında söylenecek sözler 599 Resûlullah ikinci rekâttan kalktığında kıraate Elhamdü lillâhi rabbi'l-âlemîn ile başlar, susmazdı. Ebû Hüreyre Bab 27İftitah tekbiri ile kıraat arasında söylenecek sözler 600 On iki meleğin, hangisi onu yukarı çıkaracak diye yarıştığını gördüm. Enes Bab 27İftitah tekbiri ile kıraat arasında söylenecek sözler 601 Ona hayret ettim; onun için göğün kapıları açıldı. Abdullah b. Ömer Bab 27İftitah tekbiri ile kıraat arasında söylenecek sözler 602 a Namaz için kamet getirildiğinde ona koşarak gelmeyin; sükûnet içinde yürüyerek gelin. Ebû Hüreyre Bab 28Namaza vakar ve sükûnetle gelmenin müstehap oluşu ve koşarak gelmenin yasaklanması 602 b Sizden biri namaza yöneldiğinde o, namazdadır; kamete koşarak gelmeyin. Ebû Hüreyre Bab 28Namaza vakar ve sükûnetle gelmenin müstehap oluşu ve koşarak gelmenin yasaklanması 602 c Hemmâm tariki: Namaz için ezan okunduğunda ona sükûnet içinde yürüyerek gelin. Ebû Hüreyre Bab 28Namaza vakar ve sükûnetle gelmenin müstehap oluşu ve koşarak gelmenin yasaklanması 602 d Kamet getirildiğinde sükûnet ve vakarla yürü; yetiştiğini kıl, seni geçeni kaza et. Ebû Hüreyre Bab 28Namaza vakar ve sükûnetle gelmenin müstehap oluşu ve koşarak gelmenin yasaklanması 603 a Ebû Katâde: Namaza geldiğinizde size sükûnet gerekir; yetiştiğinizi kılın, sizi geçeni tamamlayın. Ebû Katâde Bab 28Namaza vakar ve sükûnetle gelmenin müstehap oluşu ve koşarak gelmenin yasaklanması 603 b Şeybân tariki: Namaza gelirken size sükûnet gerekir; yetiştiğinizi kılın. Bab 28Namaza vakar ve sükûnetle gelmenin müstehap oluşu ve koşarak gelmenin yasaklanması 604 a-b Namaz için kamet getirildiğinde beni görünceye kadar ayağa kalkmayın. Ebû Katâde Bab 29İnsanların namaz için ne zaman kalkacağı 605 a Resûlullah tekbirden önce hatırlayıp döndü; yıkanıp başından su damlarken gelerek namaz kıldırdı. Ebû Hüreyre Bab 29İnsanların namaz için ne zaman kalkacağı 605 b Evzâî tariki: Resûlullah eliyle "Yerinizde durun" diye işaret etti, yıkanıp gelerek namaz kıldırdı. Ebû Hüreyre Bab 29İnsanların namaz için ne zaman kalkacağı 605 c Peygamber yerinde durmadan önce insanlar saflardaki yerlerini alırlardı. Ebû Hüreyre Bab 29İnsanların namaz için ne zaman kalkacağı 606 Bilâl, Peygamber çıkıncaya kadar kamet getirmez, onu görünce kamet getirirdi. Câbir b. Semure Bab 29İnsanların namaz için ne zaman kalkacağı 607 a Namazdan bir rekâta yetişen, namaza yetişmiş olur. Ebû Hüreyre Bab 30Namazın bir rekâtına yetişen o namaza yetişmiş olur 607 b Yûnus tariki: Namazdan bir rekâta imamla birlikte yetişen, namaza yetişmiş olur. Ebû Hüreyre Bab 30Namazın bir rekâtına yetişen o namaza yetişmiş olur 607 c Ubeydullah tariki: Namazdan bir rekâta yetişen, namazın tamamına yetişmiş olur. Bab 30Namazın bir rekâtına yetişen o namaza yetişmiş olur 608 a Sabah namazından bir rekâta güneş doğmadan önce yetişen, sabah namazına yetişmiş olur. Ebû Hüreyre Bab 30Namazın bir rekâtına yetişen o namaza yetişmiş olur 608 b Ma'mer'in Ebû Seleme'den tariki: Güneş doğmadan sabahtan bir rekâta yetişen namaza yetişmiştir. Bab 30Namazın bir rekâtına yetişen o namaza yetişmiş olur 609 Âişe: İkindiden bir secdeye güneş batmadan önce yetişen, ona yetişmiş olur. Âişe Bab 30Namazın bir rekâtına yetişen o namaza yetişmiş olur 608 c İbn Abbâs tariki: İkindiden bir rekâta güneş batmadan önce yetişen, ona yetişmiş olur. Ebû Hüreyre Bab 30Namazın bir rekâtına yetişen o namaza yetişmiş olur 608 d Mu'temir'in Ma'mer'den tariki: İkindiden bir rekâta güneş batmadan yetişen ona yetişmiş olur. Bab 30Namazın bir rekâtına yetişen o namaza yetişmiş olur 610 a Cibrîl indi ve bana imam oldu; onunla beş vakit namaz kıldım. İbn Şihâb ez-Zührî şöyle anlattı: Bab 31Beş vakit namazın vakitleri 610 b Ebû Mes'ûd, namazı geciktiren Muğîre'ye: Cibrîl indi ve namaz kıldı, Resûlullah da namaz kıldı. İbn Şihâb ez-Zührî şöyle anlattı: Bab 31Beş vakit namazın vakitleri 611 a Urve, Âişe'den: Resûlullah ikindiyi, güneş ışığı odadan yükselip çıkmadan önce kılardı. Urve b. Zübeyr Bab 31Beş vakit namazın vakitleri 611 b Süfyân tariki: Peygamber ikindiyi, güneş odamda parlarken ve gölge henüz dönmemişken kılardı. Âişe Bab 31Beş vakit namazın vakitleri 611 c Yûnus tariki: Resûlullah ikindiyi, gölge henüz Âişe'nin odasında belirmemişken kılardı. Âişe Bab 31Beş vakit namazın vakitleri 611 d Hişâm tariki: Resûlullah ikindiyi, güneş odama düşmüşken kılardı. Âişe Bab 31Beş vakit namazın vakitleri 612 a Sabahın vakti güneşin ilk kenarı doğuncaya, yatsınınki gecenin yarısına kadardır. Abdullah b. Amr Bab 31Beş vakit namazın vakitleri 612 b Şu'be tariki: Öğlenin vakti ikindi girmediği, ikindinin vakti güneş sararmadığı sürecedir. Abdullah b. Amr Bab 31Beş vakit namazın vakitleri 612 c Ebû Âmir ve İbn Ebû Bükeyr tariki: Öğlenin vakti ikindi girinceyedir; Katâde bir kez merfû rivayet etti. Bab 31Beş vakit namazın vakitleri 612 d Güneş doğduğunda namazdan el çek; çünkü o, şeytanın iki boynuzu arasında doğar. Abdullah b. Amr Bab 31Beş vakit namazın vakitleri 612 e Resûlullah'a namazların vakti soruldu: Sabahın vakti güneşin ilk kenarı doğmadığı sürecedir. Abdullah b. Amr b. el-Âs Bab 31Beş vakit namazın vakitleri 612 f Yahyâ b. Ebû Kesîr: İlim, beden rahatlığıyla elde edilemez. Yahyâ b. Ebû Kesîr Bab 31Beş vakit namazın vakitleri 613 a Büreyde: Namazlarınızın vakti, gördüğünüz iki vakit arasıdır. Büreyde Bab 31Beş vakit namazın vakitleri 613 b Büreyde (Şu'be tariki): Soran nerede? Gördüğün iki vakit arası vakittir. Büreyde Bab 31Beş vakit namazın vakitleri 614 a Ebû Mûsâ: Namaz vaktini sorana iki gün kıldırıp "Vakit, bu ikisinin arasıdır" buyurdu. Ebû Mûsâ el-Eş'arî Bab 31Beş vakit namazın vakitleri 614 b Vekî' tariki: İkinci gün akşamı şafak kaybolmadan önce kıldı. Bab 31Beş vakit namazın vakitleri 615 a Sıcak şiddetlendiğinde namazı serinliğe bırakın; sıcağın şiddeti cehennemin kaynamasındandır. Ebû Hüreyre Bab 32Cemaate giden ve yolda sıcaktan etkilenen kimse için şiddetli sıcakta öğle namazını serinliğe bırakmanın müstehap oluşu 615 b Yûnus tariki: Sıcak şiddetlenince namazı serinliğe bırakın. Bab 32Cemaate giden ve yolda sıcaktan etkilenen kimse için şiddetli sıcakta öğle namazını serinliğe bırakmanın müstehap oluşu 615 c Büsr ve Selmân tariki: Sıcak bir gün olduğunda namazı serinliğe bırakın. Ebû Hüreyre Bab 32Cemaate giden ve yolda sıcaktan etkilenen kimse için şiddetli sıcakta öğle namazını serinliğe bırakmanın müstehap oluşu 615 d Alâ tariki: Bu sıcak cehennemin kaynamasındandır; namazı serinliğe bırakın. Ebû Hüreyre Bab 32Cemaate giden ve yolda sıcaktan etkilenen kimse için şiddetli sıcakta öğle namazını serinliğe bırakmanın müstehap oluşu 615 e Hemmâm tariki: Namazda sıcaktan kaçınarak serinliği bekleyin. Ebû Hüreyre Bab 32Cemaate giden ve yolda sıcaktan etkilenen kimse için şiddetli sıcakta öğle namazını serinliğe bırakmanın müstehap oluşu 616 Ebû Zer: Serinlet, serinlet! Sıcağın şiddeti cehennemin kaynamasındandır. Ebû Zer Bab 32Cemaate giden ve yolda sıcaktan etkilenen kimse için şiddetli sıcakta öğle namazını serinliğe bırakmanın müstehap oluşu 617 a Ateş Rabbine şikâyet edip: Ey Rabbim! Bir kısmım diğer bir kısmımı yedi, dedi. Ebû Hüreyre Bab 32Cemaate giden ve yolda sıcaktan etkilenen kimse için şiddetli sıcakta öğle namazını serinliğe bırakmanın müstehap oluşu 617 b Sıcak olduğunda namazı serinliğe bırakın; ateş Rabbine şikâyet etti, ona yılda iki nefes izni verildi. Ebû Hüreyre Bab 32Cemaate giden ve yolda sıcaktan etkilenen kimse için şiddetli sıcakta öğle namazını serinliğe bırakmanın müstehap oluşu 617 c Ateş, Rabbim bir kısmım diğerini yedi, dedi; hissettiğiniz soğuk da sıcak da cehennemin nefesindendir. Ebû Hüreyre Bab 32Cemaate giden ve yolda sıcaktan etkilenen kimse için şiddetli sıcakta öğle namazını serinliğe bırakmanın müstehap oluşu 618 Peygamber öğle namazını güneş batıya doğru kaydığında kılardı. Câbir b. Semüre Bab 33Şiddetli sıcak olmadığında öğle namazını vaktin başında kılmanın müstehap oluşu 619 a Resûlullah'a kızgın yerde namaz kılmayı şikâyet ettik; şikâyetimizi gidermedi. Habbâb Bab 33Şiddetli sıcak olmadığında öğle namazını vaktin başında kılmanın müstehap oluşu 619 b Habbâb (Züheyr tariki): Kızgın yerin sıcağını şikâyet ettik; bu, öğleyi erken kılmak hususundaydı. Habbâb Bab 33Şiddetli sıcak olmadığında öğle namazını vaktin başında kılmanın müstehap oluşu 620 Birimiz sıcaktan alnını yere koyamadığında elbisesini yayar, üzerine secde ederdi. Enes b. Mâlik Bab 33Şiddetli sıcak olmadığında öğle namazını vaktin başında kılmanın müstehap oluşu 621 a Resûlullah ikindiyi güneş yüksekte ve canlıyken kılardı; Avâlî'ye giden, güneş hâlâ yüksekken varırdı. Enes b. Mâlik Bab 34İkindi namazını erken kılmanın müstehap oluşu 621 b Amr b. el-Hâris tariki: Resûlullah ikindiyi güneş yüksekte ve canlıyken kılardı. Bab 34İkindi namazını erken kılmanın müstehap oluşu 621 c İkindiyi kılardık; sonra Kubâ'ya giden, güneş hâlâ yüksekken oradakilere varırdı. Enes b. Mâlik Bab 34İkindi namazını erken kılmanın müstehap oluşu 621 d İkindiyi kılardık; Amr b. Avf oğullarına giden, onları ikindiyi kılarken bulurdu. Enes b. Mâlik Bab 34İkindi namazını erken kılmanın müstehap oluşu 622 Bu, münafığın namazıdır: güneşi gözetler, şeytanın iki boynuzu arasına gelince kalkıp dört kez gagalar. Alâ b. Abdurrahman şöyle anlattı: Bab 34İkindi namazını erken kılmanın müstehap oluşu 623 Ömer b. Abdülazîz ile öğleyi kıldık, sonra Enes'i ikindiyi kılarken bulduk. Ebû Ümâme b. Sehl şöyle anlattı: Bab 34İkindi namazını erken kılmanın müstehap oluşu 624 Resûlullah ikindiden sonra Seleme oğullarından birinin deve kesimine gitti; güneş batmadan etinden yedik. Enes b. Mâlik Bab 34İkindi namazını erken kılmanın müstehap oluşu 625 a İkindiyi kılardık; sonra deve kesilip on paya bölünür, pişirilir, güneş batmadan pişmiş et yerdik. Râfi' b. Hadîc Bab 34İkindi namazını erken kılmanın müstehap oluşu 625 b Râfi' (Evzâî tariki): Resûlullah zamanında ikindiden sonra deve keserdik. Bab 34İkindi namazını erken kılmanın müstehap oluşu 626 a İkindi namazını kaçıran kimse, sanki ailesi ve malı elinden alınmış gibidir. Abdullah b. Ömer Bab 35İkindi namazını kaçırma hakkında sert uyarı 626 b Süfyân'ın Zührî'den tariki: İkindiyi kaçıran, ailesi ve malı elinden alınmış gibidir. Bab 35İkindi namazını kaçırma hakkında sert uyarı 626 c İbn Ömer (Sâlim tariki): İkindiyi kaçıran, sanki ailesi ve malı elinden alınmış gibidir. Abdullah b. Ömer Bab 35İkindi namazını kaçırma hakkında sert uyarı 627 a Allah onların kabirlerini ve evlerini ateşle doldursun; bizi orta namazdan alıkoydular. Ali Bab 35İkindi namazını kaçırma hakkında sert uyarı 627 b Hişâm tariki: Bizi orta namazdan alıkoydular; Allah kabirlerini ateşle doldursun. Bab 35İkindi namazını kaçırma hakkında sert uyarı 627 c Bizi orta namazdan meşgul ettiler; Allah kabirlerini ya da evlerini veya karınlarını ateşle doldursun. Ali Bab 36Orta namazın ikindi namazı olduğunu söyleyenlerin delili 627 d Katâde tariki şüphesiz aktarır: Allah onların evlerini ve kabirlerini ateşle doldursun. Bab 36Orta namazın ikindi namazı olduğunu söyleyenlerin delili 627 e Resûlullah Hendek'in bir geçidinde otururken: Güneş batıncaya kadar bizi orta namazdan meşgul ettiler. Ali Bab 36Orta namazın ikindi namazı olduğunu söyleyenlerin delili 627 f Bizi orta namazdan, ikindi namazından meşgul ettiler; sonra onu akşamla yatsı arasında kıldı. Ali Bab 36Orta namazın ikindi namazı olduğunu söyleyenlerin delili 628 İbn Mes'ûd: Müşrikler Resûlullah'ı güneş kızarıncaya kadar ikindiden alıkoydular; orta namaz ikindidir. Abdullah b. Mes'ûd Bab 36Orta namazın ikindi namazı olduğunu söyleyenlerin delili 629 Âişe mushafına şöyle yazdırdı: Namazlara, orta namaza ve ikindi namazına devam edin. Âişe'nin azatlısı Ebû Yûnus şöyle anlattı: Bab 36Orta namazın ikindi namazı olduğunu söyleyenlerin delili 630 Âyet önce "Namazlara ve ikindi namazına devam edin" diye indi, sonra Allah onu neshetti. Berâ b. Âzib Bab 36Orta namazın ikindi namazı olduğunu söyleyenlerin delili 631 a Ömer güneş batmak üzereyken ikindiyi ancak kılabildi; Resûlullah ikindiyi güneş battıktan sonra kıldı. Câbir b. Abdullah Bab 36Orta namazın ikindi namazı olduğunu söyleyenlerin delili 631 b Ali b. Mübârek tariki: Hendek günü ikindi, güneş battıktan sonra kılındı. Bab 36Orta namazın ikindi namazı olduğunu söyleyenlerin delili 632 a Gece ve gündüz melekleri aranızda nöbetleşir; sabah ve ikindi namazında bir araya gelirler. Ebû Hüreyre Bab 37Sabah ve ikindi namazlarının ve bunlara devam etmenin fazileti 632 b Hemmâm'ın Ebû Hüreyre'den tariki: Melekler aranızda birbiri ardınca gelirler. Bab 37Sabah ve ikindi namazlarının ve bunlara devam etmenin fazileti 633 a Şu ayı gördüğünüz gibi Rabbinizi göreceksiniz; güneş doğmadan ve batmadan önceki namazda yenik düşmeyin. Cerîr b. Abdullah Bab 37Sabah ve ikindi namazlarının ve bunlara devam etmenin fazileti 633 b Cerîr (Vekî' tariki): Rabbinize arz olunacak, şu ayı gördüğünüz gibi O'nu göreceksiniz. Bab 37Sabah ve ikindi namazlarının ve bunlara devam etmenin fazileti 634 a Güneşin doğuşundan önce ve batışından önce namaz kılan hiç kimse ateşe girmeyecektir. Umâre b. Ruveybe Bab 37Sabah ve ikindi namazlarının ve bunlara devam etmenin fazileti 634 b Umâre (Abdülmelik b. Umeyr tariki): Güneş doğmadan ve batmadan önce namaz kılan ateşe girmez. Umâre b. Ruveybe Bab 37Sabah ve ikindi namazlarının ve bunlara devam etmenin fazileti 635 a Berdeyn denilen iki serin vakit namazını kılan cennete girer. Ebû Mûsâ el-Eş'arî Bab 37Sabah ve ikindi namazlarının ve bunlara devam etmenin fazileti 635 b Bişr ve Amr b. Âsım'ın Hemmâm'dan tariki: İki serin vakit namazını kılan cennete girer. Bab 37Sabah ve ikindi namazlarının ve bunlara devam etmenin fazileti 636 Resûlullah akşamı güneş batıp perde ardında kaybolduğunda kılardı. Seleme b. el-Ekva' Bab 38Akşam namazının ilk vaktinin güneşin batışı olduğunun açıklanması 637 a Akşamı kılıp dönerdik; birimiz okunun düştüğü yerleri hâlâ görebilirdi. Râfi' b. Hadîc Bab 38Akşam namazının ilk vaktinin güneşin batışı olduğunun açıklanması 637 b Ebü'n-Necâşî tariki: Râfi' b. Hadîc, akşamı kılıp okun düştüğü yeri gördüklerini anlattı. Bab 38Akşam namazının ilk vaktinin güneşin batışı olduğunun açıklanması 638 a Yeryüzü halkından sizden başka hiç kimse yatsı namazını beklemiyor. Âişe Bab 39Yatsı namazının vakti ve geciktirilmesi 638 b Ukayl tariki: Yeryüzünde sizden başka kimse yatsı namazını beklemiyor. Bab 39Yatsı namazının vakti ve geciktirilmesi 638 c Ümmetime zorluk vermeyecek olsam, yatsının asıl vakti şüphesiz budur. Âişe Bab 39Yatsı namazının vakti ve geciktirilmesi 639 a Siz, sizden başka hiçbir din mensubunun beklemediği bir namazı bekliyorsunuz. Abdullah b. Ömer Bab 39Yatsı namazının vakti ve geciktirilmesi 639 b Bu gece yeryüzü halkından sizden başka namazı bekleyen hiç kimse yoktur. Abdullah b. Ömer Bab 39Yatsı namazının vakti ve geciktirilmesi 640 a İnsanlar kılıp uyudu; siz ise namazı beklediğiniz sürece namazda olmaya devam ettiniz. Sâbit şöyle anlattı: Bab 39Yatsı namazının vakti ve geciktirilmesi 640 b Gece yarısına doğru gelip namazı kıldırdı, yüzünü bize çevirdi; sanki gümüş yüzüğünün parıltısını görüyorum. Enes b. Mâlik Bab 39Yatsı namazının vakti ve geciktirilmesi 640 c Kurre tariki: Gece yarısına doğru yatsıyı kıldırdı; yüzüğünün parıltısını görüyorum. Bab 39Yatsı namazının vakti ve geciktirilmesi 641 Müjdelenin: Allah'ın size bir nimeti, bu saatte sizden başka namaz kılan kimsenin olmamasıdır. Ebû Mûsâ el-Eş'arî Bab 39Yatsı namazının vakti ve geciktirilmesi 642 Ümmetime zor gelmeyecek olsaydı, onlara yatsıyı bu vakitte kılmalarını emrederdim. İbn Cüreyc şöyle anlattı: Bab 39Yatsı namazının vakti ve geciktirilmesi 643 a Resûlullah son yatsı namazını geciktirirdi. Câbir b. Semüre Bab 39Yatsı namazının vakti ve geciktirilmesi 643 b Resûlullah atameyi sizin kıldığınızdan biraz sonra kılar, namazı hafif tutardı. Câbir b. Semüre Bab 39Yatsı namazının vakti ve geciktirilmesi 644 a Bedeviler namazınızın adı hususunda size galip gelmesin; dikkat edin, o yatsıdır. Abdullah b. Ömer Bab 39Yatsı namazının vakti ve geciktirilmesi 644 b İbn Ömer (Vekî' tariki): Yatsı namazı Allah'ın Kitabı'nda işâdır; bedeviler onun adında size galip gelmesin. Abdullah b. Ömer Bab 39Yatsı namazının vakti ve geciktirilmesi 645 a Mümin kadınlar sabahı Peygamber ile kılar, örtülerine bürünmüş dönerlerdi; kimse onları tanımazdı. Âişe Bab 40Sabah namazını vaktinin başında, karanlıkta (tağlîs) erken kılmanın müstehap oluşu ve bu namazdaki kıraatin miktarının açıklanması 645 b Resûlullah sabahı alacakaranlıkta kıldığı için evlerine dönen kadınlar tanınmazdı. Âişe Bab 40Sabah namazını vaktinin başında, karanlıkta (tağlîs) erken kılmanın müstehap oluşu ve bu namazdaki kıraatin miktarının açıklanması 645 c Âişe (Amre tariki): Kadınlar sabah namazından örtülerine bürünmüş döner, karanlıktan tanınmazlardı. Âişe Bab 40Sabah namazını vaktinin başında, karanlıkta (tağlîs) erken kılmanın müstehap oluşu ve bu namazdaki kıraatin miktarının açıklanması 646 a Resûlullah yatsıyı cemaatin toplandığını görünce erken kılar, geciktiklerini görünce geciktirirdi. Muhammed b. Amr b. el-Hasan b. Ali şöyle anlattı: Bab 40Sabah namazını vaktinin başında, karanlıkta (tağlîs) erken kılmanın müstehap oluşu ve bu namazdaki kıraatin miktarının açıklanması 646 b Haccâc namazları geciktirince Câbir b. Abdullah'a Resûlullah'ın namaz vakitlerini sorduk. Bab 40Sabah namazını vaktinin başında, karanlıkta (tağlîs) erken kılmanın müstehap oluşu ve bu namazdaki kıraatin miktarının açıklanması 647 a Ebû Berze: Resûlullah yatsıdan önce uyumayı ve ondan sonra konuşmayı sevmezdi. Seyyâr b. Selâme şöyle anlattı: Bab 40Sabah namazını vaktinin başında, karanlıkta (tağlîs) erken kılmanın müstehap oluşu ve bu namazdaki kıraatin miktarının açıklanması 647 b Ebû Berze (Şu'be tariki): Resûlullah yatsıyı gecenin yarısına kadar biraz geciktirmekten çekinmezdi. Ebû Berze Bab 40Sabah namazını vaktinin başında, karanlıkta (tağlîs) erken kılmanın müstehap oluşu ve bu namazdaki kıraatin miktarının açıklanması 647 c Ebû Berze (Hammâd b. Seleme tariki): Yatsıyı gecenin üçte birine kadar geciktirir, sabahta altmış ile yüz âyet arası okurdu. Ebû Berze el-Eslemî Bab 40Sabah namazını vaktinin başında, karanlıkta (tağlîs) erken kılmanın müstehap oluşu ve bu namazdaki kıraatin miktarının açıklanması 648 a Ebû Zer: Namazı vaktinde kıl; onlarla birlikte yetişirsen yine kıl, o senin için nâfiledir. Ebû Zer Bab 41Namazı tercih edilen vaktinden geciktirmenin mekruh oluşu ve imam namazı geciktirirse imama uyanın ne yapacağı 648 b Ebû Zer: Benden sonra namazı öldüren yöneticiler olacak; sen namazı vaktinde kıl. Ebû Zer Bab 41Namazı tercih edilen vaktinden geciktirmenin mekruh oluşu ve imam namazı geciktirirse imama uyanın ne yapacağı 648 c Ebû Zer: Dostum bana, uzuvları kesik bir köle bile olsa dinleyip itaat etmemi ve namazı vaktinde kılmamı tavsiye etti. Ebû Zer Bab 41Namazı tercih edilen vaktinden geciktirmenin mekruh oluşu ve imam namazı geciktirirse imama uyanın ne yapacağı 648 d Ebû Zer (Ebü'l-Âliye tariki): Namazı vaktinde kıl, sonra işine git; mescitteyken kamet getirilirse yine kıl. Ebû Zer Bab 41Namazı tercih edilen vaktinden geciktirmenin mekruh oluşu ve imam namazı geciktirirse imama uyanın ne yapacağı 648 e İbn Ziyâd namazı geciktirince: Namazı vaktinde kıl; onlarla yetişirsen yine kıl, 'Ben kıldım, artık kılmam' deme. Ebü'l-Âliye el-Berrâ şöyle anlattı: Bab 41Namazı tercih edilen vaktinden geciktirmenin mekruh oluşu ve imam namazı geciktirirse imama uyanın ne yapacağı 648 f Ebû Zer (Ebû Neâme tariki): Kamet getirilirse onlarla birlikte yine kıl; çünkü o, fazladan bir hayırdır. Ebû Zer Bab 41Namazı tercih edilen vaktinden geciktirmenin mekruh oluşu ve imam namazı geciktirirse imama uyanın ne yapacağı 648 g Cuma günü yöneticiler namazı geciktirince: Namazı vaktinde kılın, onlarla kıldığınızı nâfile sayın. Ebü'l-Âliye el-Berrâ şöyle anlattı: Bab 41Namazı tercih edilen vaktinden geciktirmenin mekruh oluşu ve imam namazı geciktirirse imama uyanın ne yapacağı 649 a Ebû Hüreyre: Cemaatle kılınan namaz, tek başına kılınandan yirmi beş kat daha faziletlidir. Ebû Hüreyre Bab 42Cemaatle namazın fazileti ve cemaatten geri kalma hakkındaki sert uyarının açıklanması 649 b Ebû Hüreyre (Ma'mer tariki): Cemaat namazı yirmi beş derece üstündür; gece ve gündüz melekleri sabah namazında buluşur. Ebû Hüreyre Bab 42Cemaatle namazın fazileti ve cemaatten geri kalma hakkındaki sert uyarının açıklanması 649 c Ebû Hüreyre (Şuayb tariki): Topluluk içinde kılınan namaz, tek başına kılınandan yirmi beş cüz üstündür. Bab 42Cemaatle namazın fazileti ve cemaatten geri kalma hakkındaki sert uyarının açıklanması 649 d Ebû Hüreyre (Selmân el-Ağar tariki): Cemaatle kılınan namaz, tek başına kılınan yirmi beş namaza denktir. Ebû Hüreyre Bab 42Cemaatle namazın fazileti ve cemaatten geri kalma hakkındaki sert uyarının açıklanması 649 e Ebû Hüreyre: İmamla birlikte kılınan bir namaz, tek başına kılınan yirmi beş namazdan daha faziletlidir. Ömer b. Atâ b. Ebü'l-Huvâr şöyle anlattı: Bab 42Cemaatle namazın fazileti ve cemaatten geri kalma hakkındaki sert uyarının açıklanması 650 a İbn Ömer: Cemaatle kılınan namaz, tek başına kılınandan yirmi yedi derece daha faziletlidir. Abdullah b. Ömer Bab 42Cemaatle namazın fazileti ve cemaatten geri kalma hakkındaki sert uyarının açıklanması 650 b İbn Ömer (Ubeydullah tariki): Kişinin cemaat içinde kıldığı namaz, tek başına kıldığından yirmi yedi kat fazladır. Abdullah b. Ömer Bab 42Cemaatle namazın fazileti ve cemaatten geri kalma hakkındaki sert uyarının açıklanması 650 c İbn Ömer (İbn Numeyr tariki): Cemaatle kılınan namaz yirmi küsur derece faziletlidir. Bab 42Cemaatle namazın fazileti ve cemaatten geri kalma hakkındaki sert uyarının açıklanması 650 d İbn Ömer (Dahhâk tariki): Cemaat namazının fazileti yirmi küsur derecedir. Bab 42Cemaatle namazın fazileti ve cemaatten geri kalma hakkındaki sert uyarının açıklanması 651 a Ebû Hüreyre: Namazdan geri kalanların evlerini odun demetleriyle başlarına yakmayı içimden geçirdim. Ebû Hüreyre Bab 42Cemaatle namazın fazileti ve cemaatten geri kalma hakkındaki sert uyarının açıklanması 651 b Münafıklara en ağır gelen namaz, yatsı namazı ile sabah namazıdır. Ebû Hüreyre Bab 42Cemaatle namazın fazileti ve cemaatten geri kalma hakkındaki sert uyarının açıklanması 651 c Ebû Hüreyre (Hemmâm tariki): Gençlerime odun demetleri hazırlatıp evleri içindekilerin başına yakmayı içimden geçirdim. Hemmâm b. Münebbih Bab 42Cemaatle namazın fazileti ve cemaatten geri kalma hakkındaki sert uyarının açıklanması 651 d Yezîd b. el-Esam tariki: Cemaate gelmeyenlerin evlerini yakmayı içimden geçirdim. Bab 42Cemaatle namazın fazileti ve cemaatten geri kalma hakkındaki sert uyarının açıklanması 652 İbn Mes'ûd: Cumadan geri kalan adamların evlerini başlarına yakmayı içimden geçirdim. Abdullah b. Mes'ûd Bab 42Cemaatle namazın fazileti ve cemaatten geri kalma hakkındaki sert uyarının açıklanması 653 Âmâ adama: Namaz için yapılan çağrıyı işitiyor musun? Öyleyse icabet et. Ebû Hüreyre Bab 43Ezanı işitenin mescide gelmesi vaciptir 654 a İbn Mes'ûd: Namazdan, münafıklığı bilinen bir münafık ya da hasta dışında kimse geri kalmazdı. Abdullah b. Mes'ûd Bab 44Cemaatle namaz hidayet sünnetlerindendir 654 b Yarın Allah'a müslüman olarak kavuşmak kimi sevindirirse, bu namazları çağrı yapılan yerde kılmaya devam etsin. Abdullah b. Mes'ûd Bab 44Cemaatle namaz hidayet sünnetlerindendir 655 a Ezandan sonra mescitten çıkan adam için Ebû Hüreyre: Bu, Ebü'l-Kāsım'a isyan etmiştir. Ebü'ş-Şa'sâ şöyle anlattı: Bab 45Müezzin ezan okuyunca mescitten çıkmanın yasaklanması 655 b Ebû Hüreyre (Eş'as b. Ebü'ş-Şa'sâ tariki): Ezandan sonra mescitten çıkan, Ebü'l-Kāsım'a isyan etmiştir. Ebü'ş-Şa'sâ el-Muhâribî şöyle anlattı: Bab 45Müezzin ezan okuyunca mescitten çıkmanın yasaklanması 656 a Yatsıyı cemaatle kılan gecenin yarısını, sabahı cemaatle kılan bütün geceyi ibadetle geçirmiş gibidir. Abdurrahman b. Ebû Amra şöyle anlattı: Bab 46Yatsı ve sabah namazlarını cemaatle kılmanın fazileti 656 b Süfyân'ın Osman b. Hakîm'den tariki: Yatsıyı cemaatle kılan gecenin yarısını ihya etmiş gibidir. Bab 46Yatsı ve sabah namazlarını cemaatle kılmanın fazileti 657 a Cündeb: Sabah namazını kılan, Allah'ın himayesindedir. Cündeb b. Abdullah Bab 46Yatsı ve sabah namazlarını cemaatle kılmanın fazileti 657 b Cündeb el-Kasrî: Sabah namazını kılan Allah'ın himayesindedir; Allah kimden hesabını sorarsa onu yakalar. Cündeb el-Kasrî Bab 46Yatsı ve sabah namazlarını cemaatle kılmanın fazileti 657 c Cündeb b. Süfyân (Hasan tariki): Sabah namazını kılan Allah'ın himayesindedir; cehenneme atar sözü yok. Bab 46Yatsı ve sabah namazlarını cemaatle kılmanın fazileti 33 c Itbân b. Mâlik: Ey Allah'ın Resûlü! Gelip evimde bir yerde namaz kılasın, ben de orayı namazgâh edineyim. Mahmûd b. er-Rebî' el-Ensârî şöyle anlattı: Bab 47Bir mazeret sebebiyle cemaate gitmeme ruhsatı 33 d Itbân hadisi (Ma'mer tariki): Ebû Eyyûb hadisi yadırgayınca Mahmûd gidip Itbân'a yeniden sordu. Bab 47Bir mazeret sebebiyle cemaate gitmeme ruhsatı 33 e Mahmûd b. er-Rebî': Resûlullah'ın evimizdeki bir kovadan püskürttüğü suyu hatırlıyorum. Bab 47Bir mazeret sebebiyle cemaate gitmeme ruhsatı 658 Müleyke'nin yemeğinden sonra: Kalkın da size namaz kıldırayım; ben ve yetim arkasında, yaşlı kadın arkamızda. Enes b. Mâlik Bab 48Nafile namazda cemaatin caizliği ve hasır, hum're (küçük seccade), elbise ve diğer temiz şeyler üzerinde namaz kılmak 659 Enes: Evimizde namaz vakti gelince yaygının süpürülüp su serpilmesini emreder, bize namaz kıldırırdı. Enes b. Mâlik Bab 48Nafile namazda cemaatin caizliği ve hasır, hum're (küçük seccade), elbise ve diğer temiz şeyler üzerinde namaz kılmak 660 a Enes: Allahım! Onun malını ve çocuğunu çoğalt, ona bunda bereket ver. Enes Bab 48Nafile namazda cemaatin caizliği ve hasır, hum're (küçük seccade), elbise ve diğer temiz şeyler üzerinde namaz kılmak 660 b Enes (Mûsâ b. Enes tariki): Beni sağına durdurdu, kadını da arkamıza durdurdu. Enes b. Mâlik Bab 48Nafile namazda cemaatin caizliği ve hasır, hum're (küçük seccade), elbise ve diğer temiz şeyler üzerinde namaz kılmak 660 c Şu'be tariki: Enes'i sağına, kadını da arkalarına durdurdu. Bab 48Nafile namazda cemaatin caizliği ve hasır, hum're (küçük seccade), elbise ve diğer temiz şeyler üzerinde namaz kılmak 513 b Meymûne: Secde ettiğinde bazen elbisesi bana değerdi; küçük bir seccade üzerinde namaz kılardı. Peygamber'in hanımı Meymûne Bab 48Nafile namazda cemaatin caizliği ve hasır, hum're (küçük seccade), elbise ve diğer temiz şeyler üzerinde namaz kılmak 661 Ebû Saîd el-Hudrî, Resûlullah'ı üzerine secde ettiği bir hasırın üzerinde namaz kılarken buldu. Câbir Bab 48Nafile namazda cemaatin caizliği ve hasır, hum're (küçük seccade), elbise ve diğer temiz şeyler üzerinde namaz kılmak 649 f Melekler, namaz kıldığı yerde oturduğu sürece: Allahım ona rahmet et, onu bağışla, tövbesini kabul et derler. Ebû Hüreyre Bab 49Cemaatle namazın ve namazı beklemenin fazileti 649 g Abser ve Şu'be'nin A'meş'ten tariki: Namaz kıldığı yerde oturana melekler rahmet diler. Bab 49Cemaatle namazın ve namazı beklemenin fazileti 649 h Ebû Hüreyre (İbn Sîrîn tariki): Sizden biri namaz onu alıkoyduğu sürece namazdadır. Ebû Hüreyre Bab 49Cemaatle namazın ve namazı beklemenin fazileti 649 i Ebû Hüreyre (Ebû Râfi' tariki): Kul, namaz kıldığı yerde namazı bekledikçe namazda olmaya devam eder. Ebû Hüreyre Bab 49Cemaatle namazın ve namazı beklemenin fazileti 649 j Namaz onu alıkoyduğu sürece sizden biri namazda olmaya devam eder; onu ailesine dönmekten ancak namaz alıkoyar. Ebû Hüreyre Bab 49Cemaatle namazın ve namazı beklemenin fazileti 649 k Ebû Hüreyre (İbn Hürmüz tariki): Sizden biri namazı bekleyerek oturduğu sürece, abdestini bozmadıkça namazdadır. Ebû Hüreyre Bab 49Cemaatle namazın ve namazı beklemenin fazileti 649 l Hemmâm b. Münebbih tariki: Namazı bekleyerek oturan, abdestini bozmadıkça namazdadır. Bab 49Cemaatle namazın ve namazı beklemenin fazileti 662 Namazda ecri en büyük olan, ona yürüyüş mesafesi en uzak olandır. Ebû Mûsâ Bab 50Mescitlere çok adım atmanın fazileti 663 a Mescide en uzak oturan adama: Allah bunların hepsini senin için bir araya getirdi. Übey b. Ka'b Bab 50Mescitlere çok adım atmanın fazileti 663 b Mu'temir ve Cerîr'in et-Teymî'den tariki: Allah bunların hepsini senin için bir araya getirdi. Bab 50Mescitlere çok adım atmanın fazileti 663 c Evi Medine'nin en uzağında olan Ensârî'ye: Şüphesiz umduğun ecir senindir. Übey b. Ka'b Bab 50Mescitlere çok adım atmanın fazileti 663 d Âsım tariki: Mescide uzak oturan Ensârî'ye: Umduğun ecir senindir. Bab 50Mescitlere çok adım atmanın fazileti 664 Câbir: Evlerimizi satıp mescide yaklaşmak istedik; sizin için her adımda bir derece vardır. Câbir b. Abdullah Bab 50Mescitlere çok adım atmanın fazileti 665 a Ey Benî Seleme! Yurtlarınızda kalın, adımlarınız yazılır. Câbir b. Abdullah Bab 50Mescitlere çok adım atmanın fazileti 665 b Ey Selimeoğulları, yurtlarınızda kalın; adımlarınız yazılır — taşınmış olmak bizi sevindirmezdi. Câbir b. Abdullah Bab 50Mescitlere çok adım atmanın fazileti 666 Evinde abdest alıp bir farzı eda etmek için mescide yürüyenin bir adımı günah siler, diğeri derece yükseltir. Ebû Hüreyre Bab 51Namaza yürümekle hatalar silinir ve dereceler yükseltilir 667 Kapısının önündeki nehirde günde beş defa yıkanana kir kalmaz; beş vakit namazla da Allah hataları siler. Ebû Hüreyre Bab 51Namaza yürümekle hatalar silinir ve dereceler yükseltilir 668 Beş vakit namazın misali, kapınızın önünden akan bol sulu bir nehir gibidir; her gün ondan beş defa yıkanırsınız. Câbir b. Abdullah Bab 51Namaza yürümekle hatalar silinir ve dereceler yükseltilir 669 Kim sabah ya da akşam mescide giderse, Allah ona her gidişinde cennette bir ikram hazırlar. Ebû Hüreyre Bab 51Namaza yürümekle hatalar silinir ve dereceler yükseltilir 670 a Sabah namazını kıldığı yerden güneş doğuncaya kadar kalkmazdı; ashâb câhiliyeyi anıp güler, o tebessüm ederdi. Simâk b. Harb şöyle anlattı: Bab 52Sabah namazından sonra namaz kıldığı yerde oturmanın fazileti ve mescitlerin fazileti 670 b Peygamber sabah namazını kılınca güneş iyice doğuncaya kadar namaz kıldığı yerde otururdu. Câbir b. Semure Bab 52Sabah namazından sonra namaz kıldığı yerde oturmanın fazileti ve mescitlerin fazileti 670 c Ebü'l-Ahvas ve Şu'be'nin Simâk'tan tariki: Sabahı kılınca güneş doğuncaya kadar yerinde otururdu. Bab 52Sabah namazından sonra namaz kıldığı yerde oturmanın fazileti ve mescitlerin fazileti 671 Beldelerin Allah'a en sevimli yerleri mescitleri, en sevimsiz yerleri çarşılarıdır. Ebû Hüreyre Bab 52Sabah namazından sonra namaz kıldığı yerde oturmanın fazileti ve mescitlerin fazileti 672 a Üç kişi olduklarında biri onlara imam olsun; imamete en lâyık olanları, Kur'ân'ı en iyi okuyanlarıdır. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 53İmamete en lâyık olan kimdir 672 b Şu'be, Saîd ve Hişâm'ın Katâde'den tariki: Üç kişiye Kur'an'ı en iyi okuyan imam olsun. Bab 53İmamete en lâyık olan kimdir 672 c Cüreyrî tariki: Üç kişi olduklarında biri onlara imam olsun. Bab 53İmamete en lâyık olan kimdir 673 a Topluluğa Allah'ın Kitabı'nı en iyi okuyanları imam olur; kıraatte eşitlerse sünneti en iyi bilenleri. Ebû Mes'ûd el-Ensârî Bab 53İmamete en lâyık olan kimdir 673 b A'meş tarikleri: Topluluğa Allah'ın Kitabı'nı en iyi okuyan imam olur. Bab 53İmamete en lâyık olan kimdir 673 c Ebû Mes'ûd (Şu'be tariki): Kıraatte eşitlerse hicreti en önce olan, hicrette eşitlerse yaşça en büyük olan imam olsun. Ebû Mes'ûd el-Ensârî Bab 53İmamete en lâyık olan kimdir 674 a Ailelerinize dönün, onlara öğretin; namaz vakti gelince biriniz ezan okusun, en büyüğünüz imam olsun. Mâlik b. el-Huveyris Bab 53İmamete en lâyık olan kimdir 674 b Hammâd'ın Eyyûb'dan tariki: Ailelerinize dönün; en büyüğünüz imam olsun. Bab 53İmamete en lâyık olan kimdir 674 c Mâlik b. el-Huveyris (Abdülvehhâb tariki): Birbirine yakın yaşta gençler olarak Resûlullah'a geldim. Mâlik b. el-Huveyris Ebû Süleymân Bab 53İmamete en lâyık olan kimdir 674 d Namaz vakti gelince ezan okuyun, sonra kamet getirin; ikinizden büyüğünüz size imam olsun. Mâlik b. el-Huveyris Bab 53İmamete en lâyık olan kimdir 674 e Hazzâ'nın ilavesi: O iki arkadaş kıraatte birbirine yakındı; büyüğünüz imam olsun. Bab 53İmamete en lâyık olan kimdir 675 a Sabah namazında rükûdan kalkınca: Allah'ım, Velîd b. el-Velîd'i ve zayıf mü'minleri kurtar; Mudar'ı sıkıştır. Ebû Hüreyre Bab 54Müslümanların başına bir musibet geldiğinde bütün namazlarda kunut okumanın müstehap oluşu 675 b İbn Uyeyne tariki: Kunutta Velîd b. Velîd ve zayıf mü'minlerin kurtuluşu için dua. Bab 54Müslümanların başına bir musibet geldiğinde bütün namazlarda kunut okumanın müstehap oluşu 675 c Bir ay rükûdan sonra kunut yapıp zayıf mü'minlerin kurtuluşu için dua etti; onlar gelince duayı bıraktı. Ebû Hüreyre Bab 54Müslümanların başına bir musibet geldiğinde bütün namazlarda kunut okumanın müstehap oluşu 675 d Yatsı namazında secdeye varmadan önce: Allah'ım, Ayyâş b. Ebû Rebîa'yı kurtar. Ebû Hüreyre Bab 54Müslümanların başına bir musibet geldiğinde bütün namazlarda kunut okumanın müstehap oluşu 676 Ebû Hüreyre öğle, yatsı ve sabah namazlarında kunut yapar, mü'minlere dua eder, kâfirlere lanet ederdi. Ebû Seleme b. Abdurrahman şöyle anlattı: Bab 54Müslümanların başına bir musibet geldiğinde bütün namazlarda kunut okumanın müstehap oluşu 677 a Resûlullah, Bi'r-i Maûne ashâbını öldürenlere otuz sabah beddua etti. Enes b. Mâlik Bab 54Müslümanların başına bir musibet geldiğinde bütün namazlarda kunut okumanın müstehap oluşu 677 b Resûlullah sabah namazında kunut yaptı mı? Evet, rükûdan sonra, kısa bir süre. Muhammed b. Sîrîn şöyle anlattı: Bab 54Müslümanların başına bir musibet geldiğinde bütün namazlarda kunut okumanın müstehap oluşu 677 c Bir ay sabah namazında rükûdan sonra kunut yaptı ve Usayye, Allah'a ve Resûlüne isyan etti, dedi. Enes b. Mâlik Bab 54Müslümanların başına bir musibet geldiğinde bütün namazlarda kunut okumanın müstehap oluşu 677 d Bir ay fecir namazında rükûdan sonra kunut yapıp Usayyeoğullarına beddua etti. Enes b. Mâlik Bab 54Müslümanların başına bir musibet geldiğinde bütün namazlarda kunut okumanın müstehap oluşu 677 e Kunut rükûdan önce mi sonra mı? Enes: Rükûdan önce; Resûlullah rükûdan sonra yalnızca bir ay kunut yaptı. Âsım şöyle anlattı: Bab 54Müslümanların başına bir musibet geldiğinde bütün namazlarda kunut okumanın müstehap oluşu 677 f Resûlullah'ın, Bi'r-i Maûne'de öldürülen yetmiş kurrâya üzüldüğü kadar hiçbir seriyyeye üzüldüğünü görmedim. Enes b. Mâlik Bab 54Müslümanların başına bir musibet geldiğinde bütün namazlarda kunut okumanın müstehap oluşu 677 g Âsım'ın Enes'ten tariki: Resûlullah Bi'r-i Maûne'de öldürülen kurrâya çok üzüldü. Bab 54Müslümanların başına bir musibet geldiğinde bütün namazlarda kunut okumanın müstehap oluşu 677 h Katâde tariki: Bir ay kunut yapıp Allah'a ve Resûlüne isyan eden Ri'l, Zekvân ve Usayye'ye lanet etti. Enes b. Mâlik Bab 54Müslümanların başına bir musibet geldiğinde bütün namazlarda kunut okumanın müstehap oluşu 677 i Mûsâ b. Enes tariki: Bir ay kunut yapıp Ri'l, Zekvân ve Usayye'ye beddua etti. Bab 54Müslümanların başına bir musibet geldiğinde bütün namazlarda kunut okumanın müstehap oluşu 677 j Bir ay kunut yapıp Arap kabilelerinden bazılarına beddua etti, sonra bunu bıraktı. Enes b. Mâlik Bab 54Müslümanların başına bir musibet geldiğinde bütün namazlarda kunut okumanın müstehap oluşu 678 a Resûlullah sabah ve akşam namazlarında kunut yapardı. Berâ b. Âzib Bab 54Müslümanların başına bir musibet geldiğinde bütün namazlarda kunut okumanın müstehap oluşu 678 b Berâ (Süfyân tariki): Resûlullah fecir ve akşam namazlarında kunut yaptı. Berâ b. Âzib Bab 54Müslümanların başına bir musibet geldiğinde bütün namazlarda kunut okumanın müstehap oluşu 679 a Allah'ım, Lihyânoğullarına, Ri'l'e, Zekvân'a ve Usayye'ye lanet et; Gıfâr'ı Allah bağışlasın, Eslem'e esenlik versin. Hufâf b. Îmâ el-Gıfârî Bab 54Müslümanların başına bir musibet geldiğinde bütün namazlarda kunut okumanın müstehap oluşu 679 b Rükûdan kalkınca Lihyân, Ri'l ve Zekvân'a lanet edip secdeye kapandı; kâfirlere lanet bu sebeple meşru kılındı. Hufâf b. Îmâ el-Gıfârî Bab 54Müslümanların başına bir musibet geldiğinde bütün namazlarda kunut okumanın müstehap oluşu 679 c Hanzala b. Ali tariki: Rükûdan kalkınca Lihyân, Ri'l ve Zekvân'a lanet etti. Bab 54Müslümanların başına bir musibet geldiğinde bütün namazlarda kunut okumanın müstehap oluşu 680 a Kim namazı unutursa onu hatırladığında kılsın; çünkü Allah, Beni anmak için namaz kıl, buyurmuştur. Ebû Hüreyre Bab 55Kaçırılan namazı kaza etmek ve kazasında acele etmenin müstehap oluşu 680 b Herkes bineğinin başından tutsun; çünkü bu, şeytanın bize hazır olduğu bir konaktır. Ebû Hüreyre Bab 55Kaçırılan namazı kaza etmek ve kazasında acele etmenin müstehap oluşu 681 Uykuda kusur yoktur; kusur, namazı diğer namazın vakti gelinceye kadar kılmayanın üzerinedir. Ebû Katâde Bab 55Kaçırılan namazı kaza etmek ve kazasında acele etmenin müstehap oluşu 682 a Cünüp olana teyemmüm emretti; kadının tulumlarından kırk susamış adam içip kandı, su hiç eksilmedi. İmrân b. Husayn Bab 55Kaçırılan namazı kaza etmek ve kazasında acele etmenin müstehap oluşu 682 b Ömer'in yüksek tekbiriyle uyandı; başlarına geleni şikâyet edince: Zararı yok, yola koyulun. İmrân b. Husayn Bab 55Kaçırılan namazı kaza etmek ve kazasında acele etmenin müstehap oluşu 683 Yolculukta gece konaklarsa sağ tarafına yatar, sabaha yakın konaklarsa kolunu dikip başını avucuna koyardı. Ebû Katâde Bab 55Kaçırılan namazı kaza etmek ve kazasında acele etmenin müstehap oluşu 684 a Kim bir namazı unutursa onu hatırladığında kılsın; onun bundan başka keffâreti yoktur. Enes b. Mâlik Bab 55Kaçırılan namazı kaza etmek ve kazasında acele etmenin müstehap oluşu 684 b Ebû Avâne'nin Katâde'den tariki: Namazı unutan, hatırladığında kılsın. Bab 55Kaçırılan namazı kaza etmek ve kazasında acele etmenin müstehap oluşu 684 c Kim bir namazı unutur ya da uyuyup kaçırırsa, keffâreti hatırladığında onu kılmasıdır. Enes b. Mâlik Bab 55Kaçırılan namazı kaza etmek ve kazasında acele etmenin müstehap oluşu 684 d Biriniz namazı uyuyup kaçırır ya da ondan gafil kalırsa, hatırladığında onu kılsın. Enes b. Mâlik Bab 55Kaçırılan namazı kaza etmek ve kazasında acele etmenin müstehap oluşu