Bölüm 1

İman

439 hadis No 8 - 222
كتاب الإيمان

Hadisler

8 a Cibrîl hadisi (İbn Ömer, Ömer'den): İslâm, Allah'tan başka ilâh olmadığına şahitlik etmendir. Yahyâ b. Ya'mur şöyle anlattı: Bab 1İman, İslâm ve ihsanın açıklanması, Allah sübhânehû ve teâlânın kaderini kabul ederek ona iman etmenin vacip oluşu, kadere inanmayandan uzak durmanın delili ve onun hakkında sert konuşulması 8 b Cibrîl hadisi (Matar el-Verrâk tariki): Ma'bed kader hakkında konuşunca biz bunu yadırgadık. Yahyâ b. Ya'mur şöyle anlattı: Bab 1İman, İslâm ve ihsanın açıklanması, Allah sübhânehû ve teâlânın kaderini kabul ederek ona iman etmenin vacip oluşu, kadere inanmayandan uzak durmanın delili ve onun hakkında sert konuşulması 8 c Cibrîl hadisi (Osmân b. Gıyâs tariki): Abdullah b. Ömer'le karşılaştık ve kaderi andık. Yahyâ b. Ya'mur ile Humeyd b. Abdurrahman şöyle anlattılar: Bab 1İman, İslâm ve ihsanın açıklanması, Allah sübhânehû ve teâlânın kaderini kabul ederek ona iman etmenin vacip oluşu, kadere inanmayandan uzak durmanın delili ve onun hakkında sert konuşulması 8 d Süleymân et-Teymî tariki: Cibrîl hadisi, İbn Ömer'in Ömer'den rivayetiyle. Bab 1İman, İslâm ve ihsanın açıklanması, Allah sübhânehû ve teâlânın kaderini kabul ederek ona iman etmenin vacip oluşu, kadere inanmayandan uzak durmanın delili ve onun hakkında sert konuşulması 8 e Cibrîl hadisi (Ebû Hüreyre): İman, Allah'a, meleklerine, kitabına, O'na kavuşmaya ve peygamberlerine iman etmendir. Ebû Hüreyre Bab 1İman nedir ve hasletlerinin açıklanması 9 Cibrîl hadisi (Muhammed b. Bişr tariki): Cariye kocasını doğurduğu zaman. Bab 1İman nedir ve hasletlerinin açıklanması 10 Cibrîl hadisi ("Bana sorun"): Bu Cibrîl'di; siz sormayınca öğrenmenizi istedi. Ebû Hüreyre Bab 1İslâm nedir ve hasletlerinin açıklanması 11 a Necidli adam: Vallahi bunun üzerine bir şey artırmayacağım, eksiltmeyeceğim. Eğer doğru söylüyorsa kurtuluşa erdi. Talha b. Ubeydullah Bab 2İslâm'ın rükünlerinden biri olan namazların açıklanması 11 b Necidli adam hakkında: Babasına andolsun, eğer doğru söylüyorsa kurtuluşa erdi (ya da cennete girdi). Bab 2İslâm'ın rükünlerinden biri olan namazların açıklanması 12 a Çöl halkından adam: Seni gönderen adına soruyorum, bunu sana Allah mı emretti? Doğru söylüyorsa cennete girecektir. Enes b. Mâlik Bab 3İslâm'ın rükünlerini sormak 12 b Kur'ân'da, Resûlullah'a bir şey sormaktan men edilmiştik (Behz tariki). Enes Bab 3İslâm'ın rükünlerini sormak 13 a Beni cennete yaklaştıracak şey: Allah'a ibadet edersin, ona hiçbir şeyi ortak koşmazsın... (Şimdi) deveyi bırak. Ebû Eyyûb Bab 4Kendisiyle cennete girilen imanın açıklanması ve emrolunduğu şeye sımsıkı sarılanın cennete gireceği 13 b Şu'be tariki: Beni cennete yaklaştıracak amel sorusu, Ebû Eyyûb'dan. Bab 4Kendisiyle cennete girilen imanın açıklanması ve emrolunduğu şeye sımsıkı sarılanın cennete gireceği 14 a Kendisine emredilene sarılırsa cennete girer. Ebû Eyyûb Bab 4Kendisiyle cennete girilen imanın açıklanması ve emrolunduğu şeye sımsıkı sarılanın cennete gireceği 14 b Cennet ehlinden bir adama bakmak kimi sevindirirse şuna baksın. Ebû Hüreyre Bab 4Kendisiyle cennete girilen imanın açıklanması ve emrolunduğu şeye sımsıkı sarılanın cennete gireceği 15 a Nu'mân b. Kavkal: Farz namazı kılar, haramı haram, helali helal kabul edersem cennete girer miyim? Evet. Câbir Bab 4Kendisiyle cennete girilen imanın açıklanması ve emrolunduğu şeye sımsıkı sarılanın cennete gireceği 15 b Nu'mân b. Kavkal hadisi (Ebû Sâlih tariki): Buna bir şey de artırmayacağım. Bab 4Kendisiyle cennete girilen imanın açıklanması ve emrolunduğu şeye sımsıkı sarılanın cennete gireceği 15 c Farz namazları kılar, ramazan orucunu tutar, helali helal, haramı haram kabul edersem cennete girer miyim? Câbir Bab 4Kendisiyle cennete girilen imanın açıklanması ve emrolunduğu şeye sımsıkı sarılanın cennete gireceği 16 a İslâm beş şey üzerine bina edilmiştir: Allah'ın birlenmesi, namaz, zekât, ramazan orucu ve hac. İbn Ömer Bab 5İslâm'ın rükünlerinin ve büyük direklerinin açıklanması 16 b İslâm beş şey üzerine bina edilmiştir: Allah'a ibadet edilmesi ve ondan başkasının inkâr edilmesi... İbn Ömer Bab 5İslâm'ın rükünlerinin ve büyük direklerinin açıklanması 16 c İslâm beş şey üzerine bina edilmiştir: Lâ ilâhe illallah ve Muhammed'in onun kulu ve elçisi olduğuna şahitlik... Abdullah b. Ömer Bab 5İslâm'ın rükünlerinin ve büyük direklerinin açıklanması 16 d İbn Ömer'e: Savaşa çıkmıyor musun? İslâm beş şey üzerine bina edilmiştir. İkrime b. Hâlid, Tâvûs'a şöyle anlattı: Bab 5İslâm'ın rükünlerinin ve büyük direklerinin açıklanması 17 a Abdülkays heyeti (İbn Abbâs): Size dört şeyi emrediyor, dört şeyi de yasaklıyorum. İbn Abbâs Bab 6Yüce Allah'a, Resûlü'ne (sallallahu aleyhi ve sellem) ve dinin hükümlerine iman etmenin emredilmesi 17 b Abdülkays heyeti (Ebû Cemre): Allah'a imanın ne olduğunu biliyor musunuz? Bunu ezberleyin ve haber verin. Ebû Cemre şöyle anlattı: Bab 6Yüce Allah'a, Resûlü'ne (sallallahu aleyhi ve sellem) ve dinin hükümlerine iman etmenin emredilmesi 17 c Abdülkays'ın Eşecc'ine: Sende Allah'ın sevdiği iki haslet var: hilim ve teennî. Bab 6Yüce Allah'a, Resûlü'ne (sallallahu aleyhi ve sellem) ve dinin hükümlerine iman etmenin emredilmesi 18 a Abdülkays heyeti (Ebû Saîd): Neyin içinde içelim? Ağızları bağlanan deri tulumlarda; fareler onları yese de! Ebû Saîd el-Hudrî Bab 6Yüce Allah'a, Resûlü'ne (sallallahu aleyhi ve sellem) ve dinin hükümlerine iman etmenin emredilmesi 18 b Abdülkays heyeti (İbn Ebû Adî tariki): İçine küçük hurmaları ya da hurmayı ve suyu katıp karıştırırsınız. Bab 6Yüce Allah'a, Resûlü'ne (sallallahu aleyhi ve sellem) ve dinin hükümlerine iman etmenin emredilmesi 18 c Abdülkays heyeti: Allah bizi sana feda kılsın, içeceklerden hangisi bizim için uygundur? Ağzı bağlanan tulumu kullanın. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 6Yüce Allah'a, Resûlü'ne (sallallahu aleyhi ve sellem) ve dinin hükümlerine iman etmenin emredilmesi 19 a Mazlumun bedduasından sakın; çünkü onunla Allah arasında hiçbir perde yoktur. Muâz b. Cebel Bab 7Kelime-i şehâdete ve İslâm'ın hükümlerine davet 19 b Muâz'ı Yemen'e gönderirken (İbn Abbâs): Sen yakında bir kavme varacaksın. Bab 7Kelime-i şehâdete ve İslâm'ın hükümlerine davet 19 c Onları ilk davet edeceğin şey, Allah'a ibadet olsun; Allah'ı tanıdıklarında beş vakit namazı haber ver. İbn Abbâs Bab 7Kelime-i şehâdete ve İslâm'ın hükümlerine davet 20 Ebû Bekir: Vallahi namaz ile zekâtın arasını ayıranla mutlaka savaşacağım; zekât malın hakkıdır. Ebû Hüreyre Bab 8İnsanlar "Lâ ilâhe illallah Muhammedün Resûlullah" deyip namazı kılıncaya, zekâtı verinceye ve Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği her şeye iman edinceye kadar onlarla savaşmanın emredilmesi; bunu yapanın, hakkı dışında canını ve malını koruma altına alacağı, iç yüzünün de Yüce Allah'a havale edileceği; zekâtı veya İslâm'ın diğer haklarını vermeyenlerle savaşılması ve imamın İslâm'ın şiarlarına önem vermesi 21 a Lâ ilâhe illallah deyinceye kadar insanlarla savaşmakla emrolundum. Ebû Hüreyre Bab 8İnsanlar "Lâ ilâhe illallah Muhammedün Resûlullah" deyip namazı kılıncaya, zekâtı verinceye ve Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği her şeye iman edinceye kadar onlarla savaşmanın emredilmesi; bunu yapanın, hakkı dışında canını ve malını koruma altına alacağı, iç yüzünün de Yüce Allah'a havale edileceği; zekâtı veya İslâm'ın diğer haklarını vermeyenlerle savaşılması ve imamın İslâm'ın şiarlarına önem vermesi 21 b Lâ ilâhe illallah'a şahitlik edinceye, bana ve getirdiğime iman edinceye kadar insanlarla savaşmakla emrolundum. Ebû Hüreyre Bab 8İnsanlar "Lâ ilâhe illallah Muhammedün Resûlullah" deyip namazı kılıncaya, zekâtı verinceye ve Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği her şeye iman edinceye kadar onlarla savaşmanın emredilmesi; bunu yapanın, hakkı dışında canını ve malını koruma altına alacağı, iç yüzünün de Yüce Allah'a havale edileceği; zekâtı veya İslâm'ın diğer haklarını vermeyenlerle savaşılması ve imamın İslâm'ın şiarlarına önem vermesi 21 c İnsanlarla savaşmakla emrolundum... Sonra okudu: Sen ancak bir öğüt vericisin, onların üzerinde bir zorba değilsin. Câbir ile Ebû Hüreyre şöyle rivayet ettiler: Bab 8İnsanlar "Lâ ilâhe illallah Muhammedün Resûlullah" deyip namazı kılıncaya, zekâtı verinceye ve Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği her şeye iman edinceye kadar onlarla savaşmanın emredilmesi; bunu yapanın, hakkı dışında canını ve malını koruma altına alacağı, iç yüzünün de Yüce Allah'a havale edileceği; zekâtı veya İslâm'ın diğer haklarını vermeyenlerle savaşılması ve imamın İslâm'ın şiarlarına önem vermesi 22 Şahitlik edinceye, namazı kılıp zekâtı verinceye kadar insanlarla savaşmakla emrolundum (İbn Ömer). Abdullah b. Ömer Bab 8İnsanlar "Lâ ilâhe illallah Muhammedün Resûlullah" deyip namazı kılıncaya, zekâtı verinceye ve Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği her şeye iman edinceye kadar onlarla savaşmanın emredilmesi; bunu yapanın, hakkı dışında canını ve malını koruma altına alacağı, iç yüzünün de Yüce Allah'a havale edileceği; zekâtı veya İslâm'ın diğer haklarını vermeyenlerle savaşılması ve imamın İslâm'ın şiarlarına önem vermesi 23 a Kim Lâ ilâhe illallah der ve Allah'tan başka ibadet edilenleri inkâr ederse malı ve kanı dokunulmaz olur. Ebû Mâlik el-Eşcaî'nin babası Bab 8İnsanlar "Lâ ilâhe illallah Muhammedün Resûlullah" deyip namazı kılıncaya, zekâtı verinceye ve Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği her şeye iman edinceye kadar onlarla savaşmanın emredilmesi; bunu yapanın, hakkı dışında canını ve malını koruma altına alacağı, iç yüzünün de Yüce Allah'a havale edileceği; zekâtı veya İslâm'ın diğer haklarını vermeyenlerle savaşılması ve imamın İslâm'ın şiarlarına önem vermesi 23 b Kim Allah'ı birlerse malı ve kanı dokunulmaz olur (Ebû Mâlik'in babası, Yezîd b. Hârûn tariki). Bab 8İnsanlar "Lâ ilâhe illallah Muhammedün Resûlullah" deyip namazı kılıncaya, zekâtı verinceye ve Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) getirdiği her şeye iman edinceye kadar onlarla savaşmanın emredilmesi; bunu yapanın, hakkı dışında canını ve malını koruma altına alacağı, iç yüzünün de Yüce Allah'a havale edileceği; zekâtı veya İslâm'ın diğer haklarını vermeyenlerle savaşılması ve imamın İslâm'ın şiarlarına önem vermesi 24 a Amcacığım! Lâ ilâhe illallah de; onunla Allah katında senin lehine şahitlik ederim. Müseyyeb b. Hazn Bab 9Ölüm hâlindeki kimsenin, can çekişmeye (ğarğara) başlamadıkça Müslümanlığının sahih oluşunun delili; müşrikler için istiğfarın caizliğinin neshedilmesi ve şirk üzere ölenin cehennemliklerden olduğu, hiçbir vesilenin onu bundan kurtaramayacağının delili 24 b Ma'mer ve Sâlih tariki: Amcacığım! Lâ ilâhe illallah de. Bab 9Ölüm hâlindeki kimsenin, can çekişmeye (ğarğara) başlamadıkça Müslümanlığının sahih oluşunun delili; müşrikler için istiğfarın caizliğinin neshedilmesi ve şirk üzere ölenin cehennemliklerden olduğu, hiçbir vesilenin onu bundan kurtaramayacağının delili 25 a Lâ ilâhe illallah de; kıyamet günü onunla senin lehine şahitlik edeyim. Ebû Hüreyre Bab 9Ölüm hâlindeki kimsenin, can çekişmeye (ğarğara) başlamadıkça Müslümanlığının sahih oluşunun delili; müşrikler için istiğfarın caizliğinin neshedilmesi ve şirk üzere ölenin cehennemliklerden olduğu, hiçbir vesilenin onu bundan kurtaramayacağının delili 25 b Ebû Tâlib: Kureyş'in beni ayıplamasından çekinmeseydim, bu sözle gözünü aydın ederdim. Ebû Hüreyre Bab 9Ölüm hâlindeki kimsenin, can çekişmeye (ğarğara) başlamadıkça Müslümanlığının sahih oluşunun delili; müşrikler için istiğfarın caizliğinin neshedilmesi ve şirk üzere ölenin cehennemliklerden olduğu, hiçbir vesilenin onu bundan kurtaramayacağının delili 26 a Kim Allah'tan başka ilâh olmadığını bilerek ölürse cennete girer. Osmân Bab 10Allah'a, hakkında şüphe etmeksizin imanla kavuşan cennete girer ve cehenneme haram kılınır 26 b Velîd Ebû Bişr tariki: Allah'tan başka ilâh olmadığını bilerek ölen cennete girer. Bab 10Allah'a, hakkında şüphe etmeksizin imanla kavuşan cennete girer ve cehenneme haram kılınır 27 a Bu ikisi hakkında şüphe etmeyerek bunlarla Allah'a kavuşan her kul mutlaka cennete girer. Ebû Hüreyre Bab 10Allah'a, hakkında şüphe etmeksizin imanla kavuşan cennete girer ve cehenneme haram kılınır 27 b Tebük'te azık bereketi: Bu ikisi hakkında şüphe etmeden Allah'a kavuşan kul cennetten alıkonulmaz. Ebû Hüreyre ya da Ebû Saîd –A'meş şüphe etti– Bab 10Allah'a, hakkında şüphe etmeksizin imanla kavuşan cennete girer ve cehenneme haram kılınır 28 a Îsâ'nın Allah'ın kulu ve kelimesi olduğuna da şahitlik edeni Allah, cennetin sekiz kapısından dilediğinden sokar. Ubâde b. es-Sâmit Bab 10Allah'a, hakkında şüphe etmeksizin imanla kavuşan cennete girer ve cehenneme haram kılınır 28 b Evzâî rivayeti: Allah onu, ameli ne olursa olsun cennete sokar. Bab 10Allah'a, hakkında şüphe etmeksizin imanla kavuşan cennete girer ve cehenneme haram kılınır 29 Kim Allah'tan başka ilâh olmadığına ve Muhammed'in Allah'ın resûlü olduğuna şahitlik ederse, Allah ona ateşi haram kılar. Sunâbihî şöyle anlattı: Bab 10Allah'a, hakkında şüphe etmeksizin imanla kavuşan cennete girer ve cehenneme haram kılınır 30 a Allah'ın kullar üzerindeki hakkı, O'na ibadet etmeleri ve O'na hiçbir şeyi ortak koşmamalarıdır. Muâz b. Cebel Bab 10Allah'a, hakkında şüphe etmeksizin imanla kavuşan cennete girer ve cehenneme haram kılınır 30 b Kulların Allah üzerindeki hakkı, O'na hiçbir şeyi ortak koşmayana azap etmemesidir; onlara müjdeleme. Muâz b. Cebel Bab 10Allah'a, hakkında şüphe etmeksizin imanla kavuşan cennete girer ve cehenneme haram kılınır 30 c Allah'ın kullar üzerindeki hakkı, yalnız O'na ibadet edilmesi ve O'na hiçbir şeyin ortak koşulmamasıdır. Muâz b. Cebel Bab 10Allah'a, hakkında şüphe etmeksizin imanla kavuşan cennete girer ve cehenneme haram kılınır 30 d Muâz'ı çağırıp sordu: Allah'ın insanlar üzerindeki hakkı nedir, biliyor musun? Muâz b. Cebel Bab 10Allah'a, hakkında şüphe etmeksizin imanla kavuşan cennete girer ve cehenneme haram kılınır 31 Kalbi buna kesin olarak inanarak Allah'tan başka ilâh olmadığına şahitlik eden kime rastlarsan onu cennetle müjdele. Ebû Hüreyre Bab 10Allah'a, hakkında şüphe etmeksizin imanla kavuşan cennete girer ve cehenneme haram kılınır 32 Allah'tan başka ilâh olmadığına şahitlik eden hiçbir kul yoktur ki Allah onu ateşe haram kılmasın. Enes b. Mâlik Bab 10Allah'a, hakkında şüphe etmeksizin imanla kavuşan cennete girer ve cehenneme haram kılınır 33 a Allah'tan başka ilâh olmadığına ve benim Allah'ın resûlü olduğuma şahitlik eden hiç kimse ateşe girmez. Mahmûd b. er-Rebî' şöyle anlattı: Bab 10Allah'a, hakkında şüphe etmeksizin imanla kavuşan cennete girer ve cehenneme haram kılınır 33 b Gözleri görmez olan Itbân b. Mâlik, Resûlullah'a: Gel, bana (evimde) bir namaz yeri belirle, dedi. Enes b. Mâlik Bab 10Allah'a, hakkında şüphe etmeksizin imanla kavuşan cennete girer ve cehenneme haram kılınır 34 Rab olarak Allah'tan, din olarak İslâm'dan, resûl olarak Muhammed'den razı olan imanın tadını tatmıştır. Abbâs b. Abdülmuttalib Bab 11Rab olarak Allah'tan, din olarak İslâm'dan, resûl olarak Muhammed'den razı olanın, büyük günahlar işlese de mümin olduğunun delili 35 a İman yetmiş küsur şubedir; haya da imandan bir şubedir. Ebû Hüreyre Bab 12İmanın şubelerinin sayısı, en üstünü ve en aşağısı, hayanın fazileti ve imandan oluşunun açıklanması 35 b İmanın en üstün şubesi "Lâ ilâhe illallah" sözü, en aşağısı eziyet veren şeyi yoldan kaldırmaktır. Ebû Hüreyre Bab 12İmanın şubelerinin sayısı, en üstünü ve en aşağısı, hayanın fazileti ve imandan oluşunun açıklanması 36 a Kardeşine haya hususunda öğüt veren adamı işitince: Haya imandandır. Abdullah b. Ömer Bab 12İmanın şubelerinin sayısı, en üstünü ve en aşağısı, hayanın fazileti ve imandan oluşunun açıklanması 36 b Ma'mer rivayeti: Peygamber, Ensâr'dan kardeşine öğüt veren bir adamın yanından geçti. Bab 12İmanın şubelerinin sayısı, en üstünü ve en aşağısı, hayanın fazileti ve imandan oluşunun açıklanması 37 a Haya ancak hayır getirir. İmrân b. Husayn Bab 12İmanın şubelerinin sayısı, en üstünü ve en aşağısı, hayanın fazileti ve imandan oluşunun açıklanması 37 b Haya bütünüyle hayırdır; Büşeyr'in itirazına İmrân öfkelendi. Ebû Katâde şöyle anlattı: Bab 12İmanın şubelerinin sayısı, en üstünü ve en aşağısı, hayanın fazileti ve imandan oluşunun açıklanması 37 c Hucayr b. er-Rebî' tariki: Haya bütünüyle hayırdır. Bab 12İmanın şubelerinin sayısı, en üstünü ve en aşağısı, hayanın fazileti ve imandan oluşunun açıklanması 38 "Allah'a iman ettim" de, sonra dosdoğru ol. Süfyân b. Abdullah es-Sekafî Bab 13İslâm'ın vasıflarını toplayan (söz) 39 İslâm'ın en hayırlısı: Yemek yedirmen, tanıdığın ve tanımadığın kimseye selam vermendir. Abdullah b. Amr Bab 14İslâm'daki üstünlük derecelerinin ve hangi işlerinin daha faziletli olduğunun açıklanması 40 Müslümanların en hayırlısı, Müslümanların dilinden ve elinden selamette olduğu kimsedir. Abdullah b. Amr b. el-Âs Bab 14İslâm'daki üstünlük derecelerinin ve hangi işlerinin daha faziletli olduğunun açıklanması 41 Müslüman, Müslümanların dilinden ve elinden selamette olduğu kimsedir. Câbir Bab 14İslâm'daki üstünlük derecelerinin ve hangi işlerinin daha faziletli olduğunun açıklanması 42 a İslâm'ın en faziletlisi, Müslümanların dilinden ve elinden selamette olduğu kimseninkidir. Ebû Mûsâ Bab 14İslâm'daki üstünlük derecelerinin ve hangi işlerinin daha faziletli olduğunun açıklanması 42 b Büreyd rivayeti: Resûlullah'a "Müslümanların hangisi daha faziletlidir?" diye soruldu. Bab 14İslâm'daki üstünlük derecelerinin ve hangi işlerinin daha faziletli olduğunun açıklanması 43 a Üç şey vardır ki kimde bulunursa, onlar sayesinde imanın tatlılığını bulur. Enes Bab 15Kendilerinde bulunan kimsenin imanın tadını bulacağı hasletlerin açıklanması 43 b Küfürden kurtarıldıktan sonra ateşe atılmayı küfre dönmekten daha çok seven imanın tadını bulur. Enes Bab 15Kendilerinde bulunan kimsenin imanın tadını bulacağı hasletlerin açıklanması 43 c Sâbit rivayeti: Yahudi ya da Hıristiyan olarak geri dönmekten (ateşe atılmayı daha çok sevmek). Bab 15Kendilerinde bulunan kimsenin imanın tadını bulacağı hasletlerin açıklanması 44 a Ben kendisine ailesinden, malından ve bütün insanlardan daha sevgili olmadıkça bir kul iman etmiş olmaz. Enes Bab 16Resûlullah'ı (sallallahu aleyhi ve sellem) aileden, çocuktan, babadan ve bütün insanlardan daha çok sevmenin vacip oluşu ve onu bu şekilde sevmeyen hakkında iman yokluğunun mutlak olarak ifade edilmesi 44 b Ben kendisine çocuğundan, babasından ve bütün insanlardan daha sevgili olmadıkça sizden biri iman etmiş olmaz. Enes b. Mâlik Bab 16Resûlullah'ı (sallallahu aleyhi ve sellem) aileden, çocuktan, babadan ve bütün insanlardan daha çok sevmenin vacip oluşu ve onu bu şekilde sevmeyen hakkında iman yokluğunun mutlak olarak ifade edilmesi 45 a Sizden biri, kendisi için sevdiğini kardeşi için de sevmedikçe iman etmiş olmaz. Enes b. Mâlik Bab 17Kişinin kendisi için sevdiği hayrı Müslüman kardeşi için de sevmesinin imanın hasletlerinden olduğunun delili 45 b Nefsim elinde olana yemin ederim ki bir kul, kendisi için sevdiğini komşusu için de sevmedikçe iman etmiş olmaz. Enes Bab 17Kişinin kendisi için sevdiği hayrı Müslüman kardeşi için de sevmesinin imanın hasletlerinden olduğunun delili 46 Komşusu kötülüklerinden emin olmayan kimse cennete giremez. Ebû Hüreyre Bab 18Komşuya eziyet etmenin haramlığının açıklanması 47 a Allah'a ve âhiret gününe iman eden ya hayır söylesin ya da sussun. Ebû Hüreyre Bab 19Komşuya ve misafire ikram etmeye, hayır dışında susmaya teşvik ve bunların hepsinin imandan oluşu 47 b Allah'a ve âhiret gününe iman eden komşusuna eziyet etmesin. Ebû Hüreyre Bab 19Komşuya ve misafire ikram etmeye, hayır dışında susmaya teşvik ve bunların hepsinin imandan oluşu 47 c A'meş rivayeti: Allah'a ve âhiret gününe iman eden komşusuna iyilik etsin. Bab 19Komşuya ve misafire ikram etmeye, hayır dışında susmaya teşvik ve bunların hepsinin imandan oluşu 48 Ebû Şüreyh: Allah'a ve âhiret gününe iman eden komşusuna iyilik etsin, misafirine ikram etsin. Ebû Şüreyh el-Huzâî Bab 19Komşuya ve misafire ikram etmeye, hayır dışında susmaya teşvik ve bunların hepsinin imandan oluşu 49 a Sizden kim bir münker görürse onu eliyle değiştirsin; gücü yetmezse diliyle, o da olmazsa kalbiyle. Târık b. Şihâb şöyle anlattı: Bab 20Kötülükten men etmenin imandan olduğu, imanın artıp eksildiği, iyiliği emredip kötülükten men etmenin vacip olduğunun açıklanması 49 b A'meş tariki: Kim bir münker görürse onu eliyle değiştirsin. Bab 20Kötülükten men etmenin imandan olduğu, imanın artıp eksildiği, iyiliği emredip kötülükten men etmenin vacip olduğunun açıklanması 50 a Kötü nesillerle eliyle, diliyle, kalbiyle cihad eden mümindir; bunun ötesinde hardal tanesi kadar iman yoktur. Abdullah b. Mes'ûd Bab 20Kötülükten men etmenin imandan olduğu, imanın artıp eksildiği, iyiliği emredip kötülükten men etmenin vacip olduğunun açıklanması 50 b Hiçbir peygamber yoktur ki onun, yoluna uyan ve sünnetine tâbi olan havârîleri olmasın. Abdullah b. Mes'ûd Bab 20Kötülükten men etmenin imandan olduğu, imanın artıp eksildiği, iyiliği emredip kötülükten men etmenin vacip olduğunun açıklanması 51 Yemen'i işaret ederek: Dikkat edin! İman işte buradadır; katılık ve kalp kabalığı feddâdîndedir. Ebû Mes'ûd Bab 21İman ehlinin iman bakımından birbirinden üstün oluşu ve Yemen ehlinin bu hususta üstünlüğü 52 a Yemen halkı geldi; onlar gönülleri daha yufka olanlardır. İman Yemenlidir, fıkıh Yemenlidir. Ebû Hüreyre Bab 21İman ehlinin iman bakımından birbirinden üstün oluşu ve Yemen ehlinin bu hususta üstünlüğü 52 b İbn Avn tariki: Yemen halkı geldi; iman Yemenlidir, fıkıh Yemenlidir. Bab 21İman ehlinin iman bakımından birbirinden üstün oluşu ve Yemen ehlinin bu hususta üstünlüğü 52 c Size Yemen halkı geldi; kalpleri daha zayıf, gönülleri daha yufkadır. Fıkıh Yemenlidir. Ebû Hüreyre Bab 21İman ehlinin iman bakımından birbirinden üstün oluşu ve Yemen ehlinin bu hususta üstünlüğü 52 d Küfrün başı doğu tarafındadır; sükûnet ise koyun sahiplerindedir. Ebû Hüreyre Bab 21İman ehlinin iman bakımından birbirinden üstün oluşu ve Yemen ehlinin bu hususta üstünlüğü 52 e İman Yemenlidir, küfür doğu tarafındadır; övünme ve riya feddâdîndedir. Ebû Hüreyre Bab 21İman ehlinin iman bakımından birbirinden üstün oluşu ve Yemen ehlinin bu hususta üstünlüğü 52 f Övünme ve kibir çadır ehli feddâdîndedir; sükûnet ise koyun sahiplerindedir. Ebû Hüreyre Bab 21İman ehlinin iman bakımından birbirinden üstün oluşu ve Yemen ehlinin bu hususta üstünlüğü 52 g Şuayb rivayeti şunu ekler: İman Yemenlidir, hikmet Yemenlidir. Bab 21İman ehlinin iman bakımından birbirinden üstün oluşu ve Yemen ehlinin bu hususta üstünlüğü 52 h Övünme ve kibir güneşin doğduğu tarafta, çadır ehli feddâdîndedir; iman Yemenlidir. Ebû Hüreyre Bab 21İman ehlinin iman bakımından birbirinden üstün oluşu ve Yemen ehlinin bu hususta üstünlüğü 52 i Size Yemen halkı geldi; kalpleri daha yumuşaktır. İman Yemenlidir, küfrün başı doğu tarafındadır. Ebû Hüreyre Bab 21İman ehlinin iman bakımından birbirinden üstün oluşu ve Yemen ehlinin bu hususta üstünlüğü 52 j Cerîr'in A'meş'ten rivayeti: Yemen halkı geldi; "küfrün başı doğudadır" ibaresi olmadan. Bab 21İman ehlinin iman bakımından birbirinden üstün oluşu ve Yemen ehlinin bu hususta üstünlüğü 52 k Şu'be rivayeti şunu ekler: Övünme ve kibir deve sahiplerinde, sükûnet ve vakar koyun sahiplerindedir. Bab 21İman ehlinin iman bakımından birbirinden üstün oluşu ve Yemen ehlinin bu hususta üstünlüğü 53 Kalp katılığı ve kabalık doğudadır; iman ise Hicaz ehlindedir. Câbir b. Abdullah Bab 21İman ehlinin iman bakımından birbirinden üstün oluşu ve Yemen ehlinin bu hususta üstünlüğü 54 a İman etmedikçe cennete giremezsiniz, birbirinizi sevmedikçe iman etmiş olmazsınız; selamı yayın. Ebû Hüreyre Bab 22Cennete ancak müminlerin gireceği, müminleri sevmenin imandan olduğu ve selamı yaymanın bu sevginin meydana gelmesine sebep olduğunun açıklanması 54 b Cerîr rivayeti: Nefsim elinde olana yemin ederim ki iman etmedikçe cennete giremezsiniz. Bab 22Cennete ancak müminlerin gireceği, müminleri sevmenin imandan olduğu ve selamı yaymanın bu sevginin meydana gelmesine sebep olduğunun açıklanması 55 a Din nasihattir: Allah'a, Kitabı'na, Resûlü'ne, Müslümanların imamlarına ve onların geneline. Temîm ed-Dârî Bab 23Dinin nasihat olduğunun açıklanması 55 b Süfyân'ın Süheyl'den rivayeti: Din nasihattir. Bab 23Dinin nasihat olduğunun açıklanması 55 c Ravh b. Kāsım tariki: Din nasihattir; Allah'a, Kitabı'na ve Resûlü'ne. Bab 23Dinin nasihat olduğunun açıklanması 56 a Namazı dosdoğru kılmak, zekâtı vermek ve her Müslümana nasihat etmek üzere biat ettim. Cerîr b. Abdullah Bab 23Dinin nasihat olduğunun açıklanması 56 b Cerîr: Peygamber'e her Müslümana nasihat etmek üzere biat ettim. Cerîr b. Abdullah Bab 23Dinin nasihat olduğunun açıklanması 56 c Dinleyip itaat etmek üzere biat ettim; bana "gücün yettiği kadarıyla" demeyi telkin etti. Cerîr b. Abdullah Bab 23Dinin nasihat olduğunun açıklanması 57 a Zina eden, zina ettiği sırada mümin olarak zina etmez. Ebû Hüreyre Bab 24İmanın günahlarla eksildiğinin ve günahı işleyen kimseden, kemâlinin nefyi kastedilerek imanın nefyedildiğinin açıklanması 57 b Ukayl rivayeti: Zina eden zina etmez...; yağma anılır, fakat "değerli" kaydı anılmaz. Bab 24İmanın günahlarla eksildiğinin ve günahı işleyen kimseden, kemâlinin nefyi kastedilerek imanın nefyedildiğinin açıklanması 57 c Evzâî'nin Zührî'den rivayeti: Zina eden, zina ettiği sırada mümin olarak zina etmez. Bab 24İmanın günahlarla eksildiğinin ve günahı işleyen kimseden, kemâlinin nefyi kastedilerek imanın nefyedildiğinin açıklanması 57 d Safvân b. Süleym ve Hemmâm tarikleri: Zina eden, zina ederken mümin değildir. Bab 24İmanın günahlarla eksildiğinin ve günahı işleyen kimseden, kemâlinin nefyi kastedilerek imanın nefyedildiğinin açıklanması 57 e Hemmâm rivayeti şunu ekler: Sizden biri ganimetten çaldığı sırada mümin olarak çalmaz; sakının, sakının! Bab 24İmanın günahlarla eksildiğinin ve günahı işleyen kimseden, kemâlinin nefyi kastedilerek imanın nefyedildiğinin açıklanması 57 f Zina eden, zina ettiği sırada mümin olarak zina etmez; tövbe ise bundan sonra da açıktır. Ebû Hüreyre Bab 24İmanın günahlarla eksildiğinin ve günahı işleyen kimseden, kemâlinin nefyi kastedilerek imanın nefyedildiğinin açıklanması 57 g Süfyân'ın A'meş'ten rivayeti: Zina eden zina etmez; tövbe kapısı bundan sonra da açıktır. Bab 24İmanın günahlarla eksildiğinin ve günahı işleyen kimseden, kemâlinin nefyi kastedilerek imanın nefyedildiğinin açıklanması 58 Dört haslet kimde bulunursa katıksız münafık olur: Konuşunca yalan söyler, ahdini bozar, sözünden döner. Abdullah b. Amr Bab 25Münafığın hasletlerinin açıklanması 59 a Münafığın alameti üçtür: Konuştuğunda yalan söyler, söz verdiğinde döner, emanete hıyanet eder. Ebû Hüreyre Bab 25Münafığın hasletlerinin açıklanması 59 b Münafığın alametlerinden üçü: Konuşunca yalan söylemek, söz verince dönmek, emanete hıyanet etmek. Ebû Hüreyre Bab 25Münafığın hasletlerinin açıklanması 59 c Münafığın alameti üçtür; isterse oruç tutsun, namaz kılsın ve Müslüman olduğunu iddia etsin. Bab 25Münafığın hasletlerinin açıklanması 59 d Münafığın alameti (Saîd b. el-Müseyyeb tariki): Oruç tutsa, namaz kılsa ve Müslüman olduğunu iddia etse bile. Bab 25Münafığın hasletlerinin açıklanması 60 a Bir kimse kardeşini tekfir ederse, küfür ikisinden birine döner. Abdullah b. Ömer Bab 26Müslüman kardeşine "Ey kâfir!" diyenin iman durumunun açıklanması 60 b Kim kardeşine "Ey kâfir!" derse, bu söz ikisinden birine döner; dediği gibi değilse kendisine geri döner. Abdullah b. Ömer Bab 26Müslüman kardeşine "Ey kâfir!" diyenin iman durumunun açıklanması 61 Bile bile babasından başkasına nispet iddia eden küfre girmiş olur. Ebû Zer Bab 27Bile bile babasından yüz çeviren (başkasına nisbet edilen) kimsenin iman durumunun açıklanması 62 Babalarınızdan yüz çevirmeyin; kim babasından yüz çevirirse bu küfürdür. Ebû Hüreyre Bab 27Bile bile babasından yüz çeviren (başkasına nisbet edilen) kimsenin iman durumunun açıklanması 63 a Kim İslâm'da, babası olmadığını bile bile babasından başkasını baba edinirse, cennet ona haramdır. Ebû Osmân şöyle anlattı: Bab 27Bile bile babasından yüz çeviren (başkasına nisbet edilen) kimsenin iman durumunun açıklanması 63 b Kulaklarım işitti, kalbim belledi: Kim bile bile babasından başkasına nispet iddia ederse cennet ona haramdır. Sa'd ve Ebû Bekre Bab 27Bile bile babasından yüz çeviren (başkasına nisbet edilen) kimsenin iman durumunun açıklanması 64 a Müslümana sövmek fısktır, onunla savaşmak küfürdür. Abdullah b. Mes'ûd Bab 28Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Müslümana sövmek fısk, onunla savaşmak küfürdür" sözünün açıklanması 64 b Mansûr ve A'meş tariki: Müslümana sövmek fısktır, onunla savaşmak küfürdür. Bab 28Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Müslümana sövmek fısk, onunla savaşmak küfürdür" sözünün açıklanması 65 Benden sonra birbirinizin boynunu vuran kâfirler olarak geri dönmeyin. Cerîr Bab 29"Benden sonra birbirinizin boynunu vuran kâfirler hâline dönmeyin" 66 a Vâkıd b. Muhammed tariki: Benden sonra birbirinizin boynunu vuran kâfirler olmayın. Bab 29"Benden sonra birbirinizin boynunu vuran kâfirler hâline dönmeyin" 66 b Yazık size! Benden sonra birbirinizin boynunu vuran kâfirler olarak geri dönmeyin (İbn Ömer). Abdullah b. Ömer Bab 29"Benden sonra birbirinizin boynunu vuran kâfirler hâline dönmeyin" 66 c Ömer b. Muhammed tariki: Benden sonra kâfirler olarak geri dönmeyin. Bab 29"Benden sonra birbirinizin boynunu vuran kâfirler hâline dönmeyin" 67 İnsanlarda iki şey küfürdür: Nesebe dil uzatmak ve ölünün arkasından feryat ederek ağlamak. Ebû Hüreyre Bab 30Nesebe dil uzatmaya ve ölü için ağıt yakmaya küfür adının verilmesi 68 Efendilerinden kaçan köle, onlara dönünceye kadar küfre girmiş olur. Cerîr Bab 31Kaçak köleye kâfir denmesi 69 Hangi köle kaçarsa ondan zimmet kalkmış olur. Cerîr Bab 31Kaçak köleye kâfir denmesi 70 Köle kaçtığında hiçbir namazı kabul edilmez. Şa'bî Bab 31Kaçak köleye kâfir denmesi 71 Kullarımdan kimi bana iman eden, kimi de beni inkâr eden olarak sabahladı. Zeyd b. Hâlid el-Cühenî Bab 32"Falanca yıldızın doğuşu (nev') sayesinde bize yağmur yağdı" diyenin küfrünün açıklanması 72 a Kullarıma hangi nimeti verdimse onlardan bir grup onu inkâr eder hâle geldi; "Yıldızlar sayesinde" derler. Ebû Hüreyre Bab 32"Falanca yıldızın doğuşu (nev') sayesinde bize yağmur yağdı" diyenin küfrünün açıklanması 72 b Allah yağmuru indirir, onlar ise "Şu şu yıldız yağdırdı" derler. Ebû Hüreyre Bab 32"Falanca yıldızın doğuşu (nev') sayesinde bize yağmur yağdı" diyenin küfrünün açıklanması 73 İnsanlardan şükreden de inkâr eden de sabahladı; bazıları "Şu şu yıldızın nev'i doğru çıktı" dedi. Abdullah b. Abbâs Bab 32"Falanca yıldızın doğuşu (nev') sayesinde bize yağmur yağdı" diyenin küfrünün açıklanması 74 a Münafığın alameti Ensâr'a buğzetmek, müminin alameti Ensâr'ı sevmektir. Enes Bab 33Ensâr'ı ve Ali'yi (radıyallahu anhüm) sevmenin imandan ve imanın alametlerinden, onlara buğzetmenin de nifak alametlerinden olduğunun delili 74 b Ensâr'ı sevmek imanın alametidir, onlara buğzetmek nifakın alametidir. Enes Bab 33Ensâr'ı ve Ali'yi (radıyallahu anhüm) sevmenin imandan ve imanın alametlerinden, onlara buğzetmenin de nifak alametlerinden olduğunun delili 75 Ensâr'ı ancak mümin sever, onlara ancak münafık buğzeder. Berâ Bab 33Ensâr'ı ve Ali'yi (radıyallahu anhüm) sevmenin imandan ve imanın alametlerinden, onlara buğzetmenin de nifak alametlerinden olduğunun delili 76 Allah'a ve âhiret gününe iman eden bir adam Ensâr'a buğzetmez. Ebû Hüreyre Bab 33Ensâr'ı ve Ali'yi (radıyallahu anhüm) sevmenin imandan ve imanın alametlerinden, onlara buğzetmenin de nifak alametlerinden olduğunun delili 77 Allah'a ve âhiret gününe iman eden Ensâr'a buğzetmez (Ebû Saîd el-Hudrî). Ebû Saîd Bab 33Ensâr'ı ve Ali'yi (radıyallahu anhüm) sevmenin imandan ve imanın alametlerinden, onlara buğzetmenin de nifak alametlerinden olduğunun delili 78 Ali: Beni ancak mümin sever, bana ancak münafık buğzeder. Zir şöyle anlattı: Bab 33Ensâr'ı ve Ali'yi (radıyallahu anhüm) sevmenin imandan ve imanın alametlerinden, onlara buğzetmenin de nifak alametlerinden olduğunun delili 79 a Ey kadınlar topluluğu! Sadaka verin ve çokça istiğfar edin. Abdullah b. Ömer Bab 34İmanın ibadetlerin eksikliğiyle eksildiğinin ve küfür lafzının, nimete ve haklara nankörlük gibi Allah'ı inkâr dışındaki şeyler için de kullanıldığının açıklanması 79 b İbnü'l-Hâd tariki: Ey kadınlar topluluğu! Sadaka verin, çokça istiğfar edin. Bab 34İmanın ibadetlerin eksikliğiyle eksildiğinin ve küfür lafzının, nimete ve haklara nankörlük gibi Allah'ı inkâr dışındaki şeyler için de kullanıldığının açıklanması 80 a Zeyd b. Eslem tariki: Ebû Saîd'den, kadınlara sadaka verip istiğfar etmeleri emri. Bab 34İmanın ibadetlerin eksikliğiyle eksildiğinin ve küfür lafzının, nimete ve haklara nankörlük gibi Allah'ı inkâr dışındaki şeyler için de kullanıldığının açıklanması 80 b Makburî tariki: Ebû Hüreyre'den, "Ey kadınlar topluluğu, sadaka verin" hadisinin benzeri. Bab 34İmanın ibadetlerin eksikliğiyle eksildiğinin ve küfür lafzının, nimete ve haklara nankörlük gibi Allah'ı inkâr dışındaki şeyler için de kullanıldığının açıklanması 81 a Âdemoğlu secde âyetini okuyup secde ettiğinde şeytan ağlayarak bir kenara çekilir. Ebû Hüreyre Bab 35Namazı terk edene küfür adının verilmesinin açıklanması 81 b Şeytan: Bana secde emredildi, ben ise isyan ettim; artık ateş benimdir (Vekî' tariki). Bab 35Namazı terk edene küfür adının verilmesinin açıklanması 82 a Şüphesiz kişi ile şirk ve küfür arasında namazı terk etmek vardır. Câbir Bab 35Namazı terk edene küfür adının verilmesinin açıklanması 82 b Kişi ile şirk ve küfür arasındaki sınır namazın terkidir (Ebü'z-Zübeyr, Câbir'den). Câbir b. Abdullah Bab 35Namazı terk edene küfür adının verilmesinin açıklanması 83 Hangi amel daha faziletlidir? Allah'a iman, sonra Allah yolunda cihad, sonra mebrûr hac. Ebû Hüreyre Bab 36Yüce Allah'a imanın amellerin en faziletlisi olduğunun açıklanması 84 a Kötülüğünü insanlardan uzak tutarsın; bu da senin kendine verdiğin bir sadakadır. Ebû Zer Bab 36Yüce Allah'a imanın amellerin en faziletlisi olduğunun açıklanması 84 b Ustaya yardım edersin ya da beceriksize iş yaparsın (Ebû Zer hadisi, Zührî tariki). Bab 36Yüce Allah'a imanın amellerin en faziletlisi olduğunun açıklanması 85 a En faziletli amel vaktinde kılınan namaz, sonra anne babaya iyilik, sonra Allah yolunda cihaddır. Abdullah b. Mes'ûd Bab 36Yüce Allah'a imanın amellerin en faziletlisi olduğunun açıklanması 85 b Cennete en yakın amel vakitlerinde kılınan namazdır, sonra anne babaya iyilik, sonra cihad. Abdullah b. Mes'ûd Bab 36Yüce Allah'a imanın amellerin en faziletlisi olduğunun açıklanması 85 c Allah'a en sevimli amel vaktinde kılınan namaz, sonra anne babaya iyilik, sonra cihaddır. Ebû Amr eş-Şeybânî şöyle anlattı: Bab 36Yüce Allah'a imanın amellerin en faziletlisi olduğunun açıklanması 85 d Şu'be tariki: Allah'a en sevimli amel vaktinde namazdır; Ebû Amr, Abdullah'ın evini gösterdi. Bab 36Yüce Allah'a imanın amellerin en faziletlisi olduğunun açıklanması 85 e Amellerin en faziletlisi vaktinde kılınan namaz ve anne babaya iyiliktir. Abdullah Bab 36Yüce Allah'a imanın amellerin en faziletlisi olduğunun açıklanması 86 a Allah katında en büyük günah, seni O yaratmışken Allah'a bir eş koşmandır. Abdullah Bab 37Şirkin günahların en çirkini olduğu ve ondan sonra en büyük günahların açıklanması 86 b En büyük günah sorusu ve onu doğrulayan âyet: "Onlar Allah ile beraber başka bir ilâha yalvarmazlar..." Abdullah Bab 37Şirkin günahların en çirkini olduğu ve ondan sonra en büyük günahların açıklanması 87 Size büyük günahların en büyüğünü haber vereyim mi? Allah'a şirk koşmak, anne babaya âsi olmak ve yalan şahitlik. Ebû Bekre Bab 38Büyük günahların (kebâir) ve en büyüklerinin açıklanması 88 a Büyük günahlar: Allah'a şirk koşmak, anne babaya âsi olmak, cana kıymak ve yalan söz. Enes Bab 38Büyük günahların (kebâir) ve en büyüklerinin açıklanması 88 b Büyük günahların en büyüğü yalan söz ya da yalan şahitliktir (Enes). Enes b. Mâlik Bab 38Büyük günahların (kebâir) ve en büyüklerinin açıklanması 89 Helak edici yedi şeyden kaçının. Ebû Hüreyre Bab 38Büyük günahların (kebâir) ve en büyüklerinin açıklanması 90 a Kişinin anne babasına sövmesi büyük günahlardandır. Abdullah b. Amr b. el-Âs Bab 38Büyük günahların (kebâir) ve en büyüklerinin açıklanması 90 b Şu'be ve Süfyân tariki: Kişinin anne babasına sövmesi büyük günahlardandır. Bab 38Büyük günahların (kebâir) ve en büyüklerinin açıklanması 91 a Şüphesiz Allah güzeldir, güzelliği sever; kibir hakkı reddetmek ve insanları küçümsemektir. Abdullah b. Mes'ûd Bab 39Kibrin haramlığı ve açıklanması 91 b Kalbinde hardal tanesi ağırlığınca iman bulunan ateşe, hardal tanesi ağırlığınca kibir bulunan cennete girmez. Abdullah Bab 39Kibrin haramlığı ve açıklanması 91 c Kalbinde zerre ağırlığınca kibir bulunan kimse cennete girmez. Abdullah Bab 39Kibrin haramlığı ve açıklanması 92 Allah'a bir şeyi ortak koşarak ölen ateşe girer. Abdullah Bab 40Allah'a hiçbir şeyi ortak koşmadan ölen cennete, müşrik olarak ölen cehenneme girer 93 a Gerekli kılan iki şey: Allah'a ortak koşmadan ölen cennete, ortak koşarak ölen ateşe girer. Câbir Bab 40Allah'a hiçbir şeyi ortak koşmadan ölen cennete, müşrik olarak ölen cehenneme girer 93 b Allah'a hiçbir şeyi ortak koşmadan O'na kavuşan cennete girer. Câbir b. Abdullah Bab 40Allah'a hiçbir şeyi ortak koşmadan ölen cennete, müşrik olarak ölen cehenneme girer 93 c Ebü'z-Zübeyr tariki: Allah'a şirk koşmadan O'na kavuşan cennete girer. Bab 40Allah'a hiçbir şeyi ortak koşmadan ölen cennete, müşrik olarak ölen cehenneme girer 94 a Cibrîl bana geldi ve ümmetinden Allah'a ortak koşmadan ölenin cennete gireceğini müjdeledi. Ebû Zer Bab 40Allah'a hiçbir şeyi ortak koşmadan ölen cennete, müşrik olarak ölen cehenneme girer 94 b "Lâ ilâhe illallah" deyip bunun üzerine ölen her kul cennete girer; zina etse de, hırsızlık yapsa da. Ebû Zer Bab 40Allah'a hiçbir şeyi ortak koşmadan ölen cennete, müşrik olarak ölen cehenneme girer 95 a Onu öldürme; eğer öldürürsen o senin, sen de onun o sözü söylemeden önceki konumunda olursun. Mikdâd b. el-Esved Bab 41"Lâ ilâhe illallah" dedikten sonra kâfiri öldürmenin haramlığı 95 b Mikdâd hadisi (Ma'mer tariki): Onu öldürmek için eğilince "Lâ ilâhe illallah" dedi. Bab 41"Lâ ilâhe illallah" dedikten sonra kâfiri öldürmenin haramlığı 95 c Yûnus tariki: Mikdâd, "Lâ ilâhe illallah" diyen kâfiri öldürmeyi sordu. Bab 41"Lâ ilâhe illallah" dedikten sonra kâfiri öldürmenin haramlığı 96 a Onu söyleyip söylemediğini bilmek için kalbini yarıp baksaydın ya! Üsâme b. Zeyd Bab 41"Lâ ilâhe illallah" dedikten sonra kâfiri öldürmenin haramlığı 96 b Ey Üsâme! "Lâ ilâhe illallah" dedikten sonra onu öldürdün mü? Üsâme b. Zeyd b. Hârise Bab 41"Lâ ilâhe illallah" dedikten sonra kâfiri öldürmenin haramlığı 97 Kıyamet günü "Lâ ilâhe illallah" sözü gelince onunla ne yapacaksın? Safvân b. Muhriz şöyle anlattı: Bab 41"Lâ ilâhe illallah" dedikten sonra kâfiri öldürmenin haramlığı 98 Bize karşı silah taşıyan bizden değildir. Abdullah b. Ömer Bab 42Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Bize karşı silah taşıyan bizden değildir" sözü 99 Bize karşı kılıç çeken bizden değildir. Seleme b. el-Ekva' Bab 42Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Bize karşı silah taşıyan bizden değildir" sözü 100 Ebû Mûsâ'dan: Bize karşı silah taşıyan bizden değildir. Ebû Mûsâ Bab 42Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Bize karşı silah taşıyan bizden değildir" sözü 101 Bize karşı silah taşıyan bizden değildir; bizi aldatan da bizden değildir. Ebû Hüreyre Bab 43Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Bizi aldatan bizden değildir" sözü 102 Aldatan benden değildir. Ebû Hüreyre Bab 43Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Bizi aldatan bizden değildir" sözü 103 a Yanaklarını döven, yakasını yırtan ya da câhiliye çağrısıyla bağıran bizden değildir. Abdullah Bab 44Yüzlere vurmanın, yakaları yırtmanın ve cahiliye çağrısıyla bağırmanın haramlığı 103 b Cerîr ve Îsâ tariki: Yakasını yırtan ve câhiliye çağrısıyla bağıran bizden değildir. Bab 44Yüzlere vurmanın, yakaları yırtmanın ve cahiliye çağrısıyla bağırmanın haramlığı 104 a Resûlullah feryat eden, saçını kazıtan ve yakasını yırtan kadından uzaktır. Ebû Bürde b. Ebû Mûsâ şöyle anlattı: Bab 44Yüzlere vurmanın, yakaları yırtmanın ve cahiliye çağrısıyla bağırmanın haramlığı 104 b Ebû Mûsâ ayılınca hanımına: Resûlullah, saçını kazıyan, feryat eden ve yakasını yırtandan uzaktır. Abdurrahman b. Yezîd ile Ebû Bürde b. Ebû Mûsâ şöyle anlattı: Bab 44Yüzlere vurmanın, yakaları yırtmanın ve cahiliye çağrısıyla bağırmanın haramlığı 104 c İyâz el-Eş'arî tariki: Saçını kazıyan, feryat eden ve yakasını yırtan bizden değildir. Bab 44Yüzlere vurmanın, yakaları yırtmanın ve cahiliye çağrısıyla bağırmanın haramlığı 105 a Koğucu (nemmâm) cennete girmez. Huzeyfe Bab 45Laf taşımanın (nemîme) haramlığının şiddetinin açıklanması 105 b Söz taşıyan (kattât) cennete girmez. Hemmâm b. el-Hâris şöyle anlattı: Bab 45Laf taşımanın (nemîme) haramlığının şiddetinin açıklanması 105 c Huzeyfe, sultana söz ileten adama duyurmak için: Laf taşıyan cennete girmez. Hemmâm b. el-Hâris şöyle anlattı: Bab 45Laf taşımanın (nemîme) haramlığının şiddetinin açıklanması 106 a Allah'ın kıyamet günü konuşmayacağı üç kişi: eteğini sürüyen, başa kakan ve malını yalan yeminle satan. Ebû Zer Bab 46İzârı (yere) sarkıtmanın, verdiğini başa kakmanın ve malı yeminle sürmenin haramlığının şiddeti; kıyamet günü Allah'ın kendileriyle konuşmayacağı, onlara bakmayacağı, onları temize çıkarmayacağı ve kendileri için elem verici azap bulunan üç kişinin açıklanması 106 b Verdiği her şeyi başa kakanla, yalan yeminle mal satanla ve izârını sürüyenle Allah konuşmaz. Ebû Zer Bab 46İzârı (yere) sarkıtmanın, verdiğini başa kakmanın ve malı yeminle sürmenin haramlığının şiddeti; kıyamet günü Allah'ın kendileriyle konuşmayacağı, onlara bakmayacağı, onları temize çıkarmayacağı ve kendileri için elem verici azap bulunan üç kişinin açıklanması 106 c Bişr b. Hâlid tariki: Allah üç kişiyle konuşmaz, onlara bakmaz ve onları arındırmaz. Bab 46İzârı (yere) sarkıtmanın, verdiğini başa kakmanın ve malı yeminle sürmenin haramlığının şiddeti; kıyamet günü Allah'ın kendileriyle konuşmayacağı, onlara bakmayacağı, onları temize çıkarmayacağı ve kendileri için elem verici azap bulunan üç kişinin açıklanması 107 Zina eden ihtiyar, yalancı hükümdar ve kibirlenen fakirle Allah kıyamet günü konuşmaz. Ebû Hüreyre Bab 46İzârı (yere) sarkıtmanın, verdiğini başa kakmanın ve malı yeminle sürmenin haramlığının şiddeti; kıyamet günü Allah'ın kendileriyle konuşmayacağı, onlara bakmayacağı, onları temize çıkarmayacağı ve kendileri için elem verici azap bulunan üç kişinin açıklanması 108 a Çölde artan suyunu yolcudan esirgeyen, Allah'ın kıyamet günü konuşmayacağı üç kişidendir. Ebû Hüreyre Bab 46İzârı (yere) sarkıtmanın, verdiğini başa kakmanın ve malı yeminle sürmenin haramlığının şiddeti; kıyamet günü Allah'ın kendileriyle konuşmayacağı, onlara bakmayacağı, onları temize çıkarmayacağı ve kendileri için elem verici azap bulunan üç kişinin açıklanması 108 b Cerîr tariki: "Bir adamla bir mal üzerinde pazarlık eden adam" lafzıyla üç kişi hadisi. Bab 46İzârı (yere) sarkıtmanın, verdiğini başa kakmanın ve malı yeminle sürmenin haramlığının şiddeti; kıyamet günü Allah'ın kendileriyle konuşmayacağı, onlara bakmayacağı, onları temize çıkarmayacağı ve kendileri için elem verici azap bulunan üç kişinin açıklanması 108 c İkindiden sonra yemin edip bir Müslümanın malını kendine ayıran adamla Allah konuşmaz. Ebû Hüreyre Bab 46İzârı (yere) sarkıtmanın, verdiğini başa kakmanın ve malı yeminle sürmenin haramlığının şiddeti; kıyamet günü Allah'ın kendileriyle konuşmayacağı, onlara bakmayacağı, onları temize çıkarmayacağı ve kendileri için elem verici azap bulunan üç kişinin açıklanması 109 a Kim kendini bir demirle öldürürse cehennem ateşinde onu karnına saplayıp durur. Ebû Hüreyre Bab 47İnsanın kendini öldürmesinin haramlığının şiddeti, kendini bir şeyle öldürenin cehennemde onunla azap göreceği ve cennete ancak Müslüman bir canın gireceği 109 b Şu'be'nin A'meş'ten tariki: Kendini demirle öldüren cehennemde onu karnına saplayıp durur. Bab 47İnsanın kendini öldürmesinin haramlığının şiddeti, kendini bir şeyle öldürenin cehennemde onunla azap göreceği ve cennete ancak Müslüman bir canın gireceği 110 a Kim İslâm'dan başka bir din üzerine yalan yere yemin ederse o, dediği gibidir. Sâbit b. ed-Dahhâk Bab 47İnsanın kendini öldürmesinin haramlığının şiddeti, kendini bir şeyle öldürenin cehennemde onunla azap göreceği ve cennete ancak Müslüman bir canın gireceği 110 b Mümine lanet etmek onu öldürmek gibidir. Sâbit b. ed-Dahhâk Bab 47İnsanın kendini öldürmesinin haramlığının şiddeti, kendini bir şeyle öldürenin cehennemde onunla azap göreceği ve cennete ancak Müslüman bir canın gireceği 110 c Ebû Kılâbe tariki: Mümine lanet etmek onu öldürmek gibidir. Bab 47İnsanın kendini öldürmesinin haramlığının şiddeti, kendini bir şeyle öldürenin cehennemde onunla azap göreceği ve cennete ancak Müslüman bir canın gireceği 110 d Kim kendini bir şeyle boğazlarsa kıyamet günü onunla boğazlanır. Sâbit b. ed-Dahhâk Bab 47İnsanın kendini öldürmesinin haramlığının şiddeti, kendini bir şeyle öldürenin cehennemde onunla azap göreceği ve cennete ancak Müslüman bir canın gireceği 111 Cennete ancak Müslüman olan kişi girer; Allah bu dini günahkâr adamla da destekler. Ebû Hüreyre Bab 47İnsanın kendini öldürmesinin haramlığının şiddeti, kendini bir şeyle öldürenin cehennemde onunla azap göreceği ve cennete ancak Müslüman bir canın gireceği 112 Kişi insanlara görünüşte cennet ehlinin amelini işler, hâlbuki o cehennem ehlindendir. Sehl b. Sa'd es-Sâidî Bab 47İnsanın kendini öldürmesinin haramlığının şiddeti, kendini bir şeyle öldürenin cehennemde onunla azap göreceği ve cennete ancak Müslüman bir canın gireceği 113 a Çıbanını deşip kanı durmadan ölen adam için Allah: Ona cenneti haram kıldım. Hasan Bab 47İnsanın kendini öldürmesinin haramlığının şiddeti, kendini bir şeyle öldürenin cehennemde onunla azap göreceği ve cennete ancak Müslüman bir canın gireceği 113 b Hasan el-Basrî: Cündeb'in Resûlullah adına yalan söylemiş olmasından korkmayız. Hasan Bab 47İnsanın kendini öldürmesinin haramlığının şiddeti, kendini bir şeyle öldürenin cehennemde onunla azap göreceği ve cennete ancak Müslüman bir canın gireceği 114 Ey Hattâb'ın oğlu! Git, insanlara cennete ancak müminlerin gireceğini ilan et. Ömer b. el-Hattâb Bab 48Ganimetten çalmanın (gulûl) haramlığının şiddeti ve cennete ancak müminlerin gireceği 115 Hayber'de ganimetten aldığı örtü onun üzerinde ateş olarak alev alev yanmaktadır. Ebû Hüreyre Bab 48Ganimetten çalmanın (gulûl) haramlığının şiddeti ve cennete ancak müminlerin gireceği 116 Allah'ım! Onun ellerini de bağışla. Câbir Bab 49Kendini öldürenin kâfir olmadığının delili 117 Allah Yemen'den ipekten yumuşak bir rüzgâr gönderir; kalbinde zerre kadar iman olanın ruhunu alır. Ebû Hüreyre Bab 50Kıyamete yakın gelecek ve kalbinde imandan bir şey bulunan herkesin canını alacak rüzgâr hakkında 118 Karanlık gecenin parçaları gibi fitnelerden önce amellere koşun. Ebû Hüreyre Bab 51Fitneler baş göstermeden önce amellere koşmaya teşvik 119 a Sâbit b. Kays hakkında: Hayır, bilakis o cennet ehlindendir. Enes b. Mâlik Bab 52Müminin amelinin boşa gitmesinden korkması 119 b Ensâr'ın hatibi Sâbit b. Kays ve âyet (Sa'd b. Muâz'ın anılmadığı tarik). Bab 52Müminin amelinin boşa gitmesinden korkması 119 c Süleymân b. Mugîre tariki: Sesinizi Peygamber'in sesinden yükseltmeyin âyeti ve Sâbit b. Kays. Bab 52Müminin amelinin boşa gitmesinden korkması 119 d Sâbit b. Kays'ı aramızda yürüyen cennet ehlinden bir adam olarak görürdük. Bab 52Müminin amelinin boşa gitmesinden korkması 120 a Sizden İslâm'da iyi davranan, Cahiliye'de yaptıklarından sorumlu tutulmaz. Abdullah b. Mes'ûd Bab 53Cahiliye dönemindeki amellerden dolayı sorumlu tutulur mu? 120 b İslâm'da kötü davranan, öncekinden de sonrakinden de sorumlu tutulur. Abdullah b. Mes'ûd Bab 53Cahiliye dönemindeki amellerden dolayı sorumlu tutulur mu? 120 c Ali b. Müshir'in A'meş'ten tariki: İslâm'da kötü davranan, öncekinden de sorumlu tutulur. Bab 53Cahiliye dönemindeki amellerden dolayı sorumlu tutulur mu? 121 Amr b. el-Âs: İslâm kendinden öncekini yıkar; hicret ve hac da kendinden öncekini yıkar. İbn Şemâse el-Mehrî şöyle anlattı: Bab 54İslâm'ın kendinden öncekini yıktığı, hicret ve haccın da böyle olduğu 122 Çokça öldürüp zina eden müşrikler kefaret sorunca: Allah'ın rahmetinden ümidinizi kesmeyin. Abdullah b. Abbâs Bab 54İslâm'ın kendinden öncekini yıktığı, hicret ve haccın da böyle olduğu 123 a Önceden yaptığın hayırlarla birlikte Müslüman oldun. Hakîm b. Hizâm Bab 55Kâfirin, sonradan Müslüman olduğunda (önceki) amelinin hükmünün açıklanması 123 b Cahiliye'deki sadaka, köle azadı ve sıla-i rahim için: Önceki hayırlarınla Müslüman oldun. Hakîm b. Hizâm Bab 55Kâfirin, sonradan Müslüman olduğunda (önceki) amelinin hükmünün açıklanması 123 c Hakîm b. Hizâm: Cahiliye'de yaptığım her iyiliğin benzerini İslâm'da da yapacağım. Hakîm b. Hizâm Bab 55Kâfirin, sonradan Müslüman olduğunda (önceki) amelinin hükmünün açıklanması 123 d Hakîm b. Hizâm Cahiliye'de de İslâm'da da yüz köle azat edip yüz deve bağışladı. Urve b. ez-Zübeyr şöyle anlattı: Bab 55Kâfirin, sonradan Müslüman olduğunda (önceki) amelinin hükmünün açıklanması 124 a İmanlarını zulümle karıştırmayanlar âyetindeki zulüm şirktir: Şüphesiz şirk büyük bir zulümdür. Abdullah b. Mes'ûd Bab 56İmanın sıdkı ve ihlâsı 124 b İbn İdrîs tariki: İmanını zulümle karıştırmayanlar âyetindeki zulüm şirktir. Bab 56İmanın sıdkı ve ihlâsı 125 İşittik ve itaat ettik; Rabbimiz, bağışlamanı dileriz, dönüş sanadır. Ebû Hüreyre Bab 57Allah sübhânehû ve teâlânın ancak güç yetirilebilecek olanı yüklediğinin açıklanması 126 İşittik, itaat ettik ve teslim olduk deyin; Allah her duaya "Yaptım" buyurdu. Abdullah b. Abbâs Bab 57Allah sübhânehû ve teâlânın ancak güç yetirilebilecek olanı yüklediğinin açıklanması 127 a Allah, ümmetimin içinden geçirdiklerini konuşmadıkça ya da yapmadıkça bağışlamıştır. Ebû Hüreyre Bab 58Allah'ın, yerleşmedikçe içten geçen sözleri ve kalbe gelen düşünceleri bağışlaması 127 b Aziz ve celil olan Allah, ümmetimin içinden geçirdiklerini yapmadıkça ya da konuşmadıkça bağışlamıştır. Ebû Hüreyre Bab 58Allah'ın, yerleşmedikçe içten geçen sözleri ve kalbe gelen düşünceleri bağışlaması 127 c Mis'ar ve Hişâm tariki: Allah ümmetimin içinden geçirdiklerini, yapmadıkça bağışlamıştır. Bab 58Allah'ın, yerleşmedikçe içten geçen sözleri ve kalbe gelen düşünceleri bağışlaması 128 a Kulum bir kötülüğe niyetlendiğinde onu aleyhine yazmayın; işlerse bir kötülük yazın. Ebû Hüreyre Bab 59Kul bir iyiliğe niyetlenince yazılır, bir kötülüğe niyetlenince yazılmaz 128 b Kulum bir iyiliğe niyetlenip yaparsa onu on iyilikten yedi yüz katına kadar yazarım. Ebû Hüreyre Bab 59Kul bir iyiliğe niyetlenince yazılır, bir kötülüğe niyetlenince yazılmaz 129 Kötülüğü terk ederse ona bir iyilik yazın; çünkü onu ancak benim için terk etti. Hemmâm b. Münebbih Bab 59Kul bir iyiliğe niyetlenince yazılır, bir kötülüğe niyetlenince yazılmaz 130 Kim bir kötülüğe niyetlenip onu yapmazsa yazılmaz; yaparsa yazılır. Ebû Hüreyre Bab 59Kul bir iyiliğe niyetlenince yazılır, bir kötülüğe niyetlenince yazılmaz 131 a Kim bir kötülüğe niyetlenip onu yapmazsa Allah onu katında tam bir iyilik olarak yazar. Abdullah b. Abbâs Bab 59Kul bir iyiliğe niyetlenince yazılır, bir kötülüğe niyetlenince yazılmaz 131 b Ca'fer b. Süleymân'ın ziyadesi: Allah'a karşı ancak helak olmayı hak eden helak olur. Bab 59Kul bir iyiliğe niyetlenince yazılır, bir kötülüğe niyetlenince yazılmaz 132 a İçimizde söylemeyi büyük bulduğumuz vesveseler: İşte bu, imanın ta kendisidir. Ebû Hüreyre Bab 60İman hususundaki vesvesenin ve onu hissedenin ne söyleyeceğinin açıklanması 132 b Şu'be ve Ammâr b. Ruzeyk tariki: Vesveseyi büyük bulmak imanın ta kendisidir. Bab 60İman hususundaki vesvesenin ve onu hissedenin ne söyleyeceğinin açıklanması 133 Vesvese hakkında: O, halis imandır. Abdullah b. Mes'ûd Bab 60İman hususundaki vesvesenin ve onu hissedenin ne söyleyeceğinin açıklanması 134 a Allah'ı kim yarattı vesvesesine kapılan "Allah'a iman ettim" desin. Ebû Hüreyre Bab 60İman hususundaki vesvesenin ve onu hissedenin ne söyleyeceğinin açıklanması 134 b Şeytan birinize gelip 'Göğü kim yarattı, yeri kim yarattı?' der; o da 'Allah' der. Ebû Hüreyre Bab 60İman hususundaki vesvesenin ve onu hissedenin ne söyleyeceğinin açıklanması 134 c Şeytan 'Rabbini kim yarattı?' demeye varınca Allah'a sığınsın ve (bu düşünceyi) bıraksın. Ebû Hüreyre Bab 60İman hususundaki vesvesenin ve onu hissedenin ne söyleyeceğinin açıklanması 134 d Şeytan kula gelir ve 'Şunu kim yarattı, bunu kim yarattı?' der (Ukayl tariki). Ebû Hüreyre Bab 60İman hususundaki vesvesenin ve onu hissedenin ne söyleyeceğinin açıklanması 135 a İnsanlar size ilim hakkında sormaya devam edecekler; sonunda 'Allah'ı kim yarattı?' diyecekler. Ebû Hüreyre Bab 60İman hususundaki vesvesenin ve onu hissedenin ne söyleyeceğinin açıklanması 135 b Ebû Hüreyre'den mevkuf tarik: İnsanlar soru sormaya devam edecekler; sonunda 'Allah'ı kim yarattı?' diyecekler. Bab 60İman hususundaki vesvesenin ve onu hissedenin ne söyleyeceğinin açıklanması 135 c Ey Ebû Hüreyre! Sana sormaya devam edecekler; sonunda 'Allah'ı kim yarattı?' diyecekler. Ebû Hüreyre Bab 60İman hususundaki vesvesenin ve onu hissedenin ne söyleyeceğinin açıklanması 135 d İnsanlar size mutlaka her şeyi soracaklar; sonunda 'Allah her şeyi yarattı; peki onu kim yarattı?' diyecekler. Ebû Hüreyre Bab 60İman hususundaki vesvesenin ve onu hissedenin ne söyleyeceğinin açıklanması 136 a Allah buyurdu: Ümmetin 'Bu nedir, şu nedir?' demeye devam edecek; sonunda 'Allah'ı kim yarattı?' diyecekler. Enes b. Mâlik Bab 60İman hususundaki vesvesenin ve onu hissedenin ne söyleyeceğinin açıklanması 136 b Muhtâr b. Fülfül tariki: Ümmetin sonunda "Allah'ı kim yarattı?" diyecek. Bab 60İman hususundaki vesvesenin ve onu hissedenin ne söyleyeceğinin açıklanması 137 a Kim yeminiyle Müslüman bir kişinin hakkını koparıp alırsa, Allah ona ateşi gerekli kılmış ve cenneti haram etmiştir. Ebû Ümâme Bab 61Yalan yeminle bir Müslümanın hakkını koparıp alanın cehennemle tehdit edilmesi 137 b Abdullah b. Ka'b tariki: Yeminiyle Müslümanın hakkını alana Allah ateşi gerekli kılar. Bab 61Yalan yeminle bir Müslümanın hakkını koparıp alanın cehennemle tehdit edilmesi 138 a Kim Müslüman bir kişinin malını koparıp almak için yalan yere yemin ederse, Allah ona gazaplı olduğu hâlde O'na kavuşur. Abdullah b. Mes'ûd Bab 61Yalan yeminle bir Müslümanın hakkını koparıp alanın cehennemle tehdit edilmesi 138 b Eş'as'ın kuyu davası: Ya iki şahidin ya da onun yemini. Abdullah b. Mes'ûd Bab 61Yalan yeminle bir Müslümanın hakkını koparıp alanın cehennemle tehdit edilmesi 138 c Kim Müslüman bir kişinin malı üzerine haksız yere yemin ederse, Allah ona gazaplı olduğu hâlde O'na kavuşur. Abdullah b. Mes'ûd Bab 61Yalan yeminle bir Müslümanın hakkını koparıp alanın cehennemle tehdit edilmesi 139 a Bir kimsenin malını haksız yere yemek için yemin eden, Allah ondan yüz çevirmiş olduğu hâlde O'na kavuşur. Vâil b. Hucr Bab 61Yalan yeminle bir Müslümanın hakkını koparıp alanın cehennemle tehdit edilmesi 139 b Kim haksız yere bir araziyi koparıp alırsa, Allah ona gazaplı olduğu hâlde O'na kavuşur. Vâil b. Hucr Bab 61Yalan yeminle bir Müslümanın hakkını koparıp alanın cehennemle tehdit edilmesi 140 Malını almak isteyen adam seni öldürürse sen şehitsin; sen onu öldürürsen o ateştedir. Ebû Hüreyre Bab 62Başkasının malını haksız yere almaya kalkışanın, malın sahibi açısından kanının heder olduğu, öldürülürse cehennemde olacağı ve malını korurken öldürülenin şehit olduğunun delili 141 a Kim malını korurken öldürülürse o şehittir. Ömer b. Abdurrahman'ın âzatlısı Sâbit şöyle anlattı: Bab 62Başkasının malını haksız yere almaya kalkışanın, malın sahibi açısından kanının heder olduğu, öldürülürse cehennemde olacağı ve malını korurken öldürülenin şehit olduğunun delili 141 b İbn Cüreyc tariki: Malını korurken öldürülen şehittir. Bab 62Başkasının malını haksız yere almaya kalkışanın, malın sahibi açısından kanının heder olduğu, öldürülürse cehennemde olacağı ve malını korurken öldürülenin şehit olduğunun delili 142 a Allah'ın yönetici kıldığı bir kul, idaresi altındakileri aldatan biri olarak ölürse Allah ona cenneti haram eder. Hasan şöyle anlattı: Bab 63Halkını aldatan yöneticinin cehennemi hak etmesi 142 b Allah'ın yönetici kıldığı kul, onları aldatan biri olarak ölürse Allah ona cenneti haram eder (Yûnus tariki). Hasan şöyle anlattı: Bab 63Halkını aldatan yöneticinin cehennemi hak etmesi 142 c Ma'kıl b. Yesâr, ziyaretine gelen Ubeydullah b. Ziyâd'a Resûlullah'tan işittiği hadisi anlattı. Hasan şöyle anlattı: Bab 63Halkını aldatan yöneticinin cehennemi hak etmesi 142 d Müslümanların işini üstlenip onlar için çabalamayan ve iyiliklerini istemeyen emîr, onlarla birlikte cennete giremez. Ebü'l-Melîh şöyle anlattı: Bab 63Halkını aldatan yöneticinin cehennemi hak etmesi 143 a Emanet insanların kalplerinin köküne indi, sonra Kur'ân indi; onlar da Kur'ân'dan ve sünnetten öğrendiler. Huzeyfe Bab 64Emanetin ve imanın bazı kalplerden kaldırılması ve fitnelerin kalplere arz edilmesi 143 b Vekî' ve Îsâ'nın A'meş'ten tariki: Emanet insanların kalplerinin köküne indi. Bab 64Emanetin ve imanın bazı kalplerden kaldırılması ve fitnelerin kalplere arz edilmesi 144 a Fitneler, hasırın çubuk çubuk örülmesi gibi kalplere arz edilir; onu içine çeken kalpte siyah bir nokta oluşur. Huzeyfe Bab 65İslâm'ın garip olarak başladığı, yine garip hâle döneceği ve iki mescit arasına çekileceğinin açıklanması 144 b Huzeyfe, Ömer'in 'Hanginiz Resûlullah'ın fitneler hakkındaki sözünü ezberinde tutuyor?' diye sorduğunu anlattı. Rib'î şöyle anlattı: Bab 65İslâm'ın garip olarak başladığı, yine garip hâle döneceği ve iki mescit arasına çekileceğinin açıklanması 144 c Ömer'in fitne sorusuna Huzeyfe 'Ben' dedi: Ona yanıltmacalardan olmayan sahih bir hadis anlattım. Huzeyfe Bab 65İslâm'ın garip olarak başladığı, yine garip hâle döneceği ve iki mescit arasına çekileceğinin açıklanması 145 İslâm garip olarak başladı ve başladığı gibi yine garip olarak dönecektir. Ne mutlu gariplere! Ebû Hüreyre Bab 65İslâm'ın garip olarak başladığı, yine garip hâle döneceği ve iki mescit arasına çekileceğinin açıklanması 146 İslâm garip başladı, yine garip olacak; yılanın deliğine çekildiği gibi iki mescit arasına çekilecek. Abdullah b. Ömer Bab 65İslâm'ın garip olarak başladığı, yine garip hâle döneceği ve iki mescit arasına çekileceğinin açıklanması 147 İman, yılanın deliğine çekildiği gibi Medine'ye çekilecektir. Ebû Hüreyre Bab 65İslâm'ın garip olarak başladığı, yine garip hâle döneceği ve iki mescit arasına çekileceğinin açıklanması 148 a Yeryüzünde 'Allah, Allah' denmez hâle gelmedikçe kıyamet kopmaz. Enes Bab 66Ahir zamanda imanın gitmesi 148 b Kıyamet, 'Allah, Allah' diyen hiç kimsenin üzerine kopmaz. Enes Bab 66Ahir zamanda imanın gitmesi 149 Bana İslâm'ı dile getirenlerin sayısını çıkarın; siz bilmezsiniz, belki imtihana tâbi tutulursunuz. Huzeyfe Bab 67Korkan kimsenin (imanını) gizlemesinin caizliği 150 a Falan mü'mindir dedim; Peygamber 'Yahut Müslüman' buyurdu. Sa'd b. Ebû Vakkās Bab 68Zayıflığından dolayı imanından endişe edilen kimsenin kalbini ısındırmak ve kesin delil olmadan (birinin) imanına hükmetmenin yasaklanması 150 b Ben, yüzüstü ateşe atılması korkusuyla bir adama veririm; hâlbuki başkası bana ondan daha sevimlidir. Sa'd b. Ebû Vakkās Bab 68Zayıflığından dolayı imanından endişe edilen kimsenin kalbini ısındırmak ve kesin delil olmadan (birinin) imanına hükmetmenin yasaklanması 150 c Sa'd: Kalkıp Resûlullah'a gizlice 'Falana neden vermedin?' dedim. Sa'd b. Ebû Vakkās Bab 68Zayıflığından dolayı imanından endişe edilen kimsenin kalbini ısındırmak ve kesin delil olmadan (birinin) imanına hükmetmenin yasaklanması 150 d Resûlullah Sa'd'ın boynuyla omzu arasına vurup 'Çekişme mi ediyorsun, ey Sa'd?' buyurdu. Bab 68Zayıflığından dolayı imanından endişe edilen kimsenin kalbini ısındırmak ve kesin delil olmadan (birinin) imanına hükmetmenin yasaklanması 151 a Biz şüpheye İbrâhîm'den daha lâyığız; hani o 'Rabbim! Ölüleri nasıl dirilttiğini bana göster' demişti. Ebû Hüreyre Bab 69Delillerin birbirini desteklemesiyle kalbin itminanının artması 151 b Mâlik ve Ebû Üveys tarikleri: Resûlullah sonra bu âyeti sonuna kadar okudu. Bab 69Delillerin birbirini desteklemesiyle kalbin itminanının artması 152 Bana verilen ancak Allah'ın bana vahyettiği bir vahiydir; kıyamet günü en çok tâbii olan peygamber olmayı umuyorum. Ebû Hüreyre Bab 70Peygamberimiz Muhammed'in (sallallahu aleyhi ve sellem) risâletinin bütün insanlara olduğuna iman etmenin vacip oluşu ve (diğer) dinlerin onun diniyle neshedilmesi 153 Bu ümmetten Yahudi ya da Hristiyan, beni duyup da benimle gönderilene iman etmeden ölen ateş ehlindendir. Ebû Hüreyre Bab 70Peygamberimiz Muhammed'in (sallallahu aleyhi ve sellem) risâletinin bütün insanlara olduğuna iman etmenin vacip oluşu ve (diğer) dinlerin onun diniyle neshedilmesi 154 a Üç kişi vardır ki onlara ecirleri iki kez verilir. Sâlih b. Sâlih el-Hemdânî şöyle anlattı: Bab 70Peygamberimiz Muhammed'in (sallallahu aleyhi ve sellem) risâletinin bütün insanlara olduğuna iman etmenin vacip oluşu ve (diğer) dinlerin onun diniyle neshedilmesi 155 a Meryem oğlu adaletli bir hâkim olarak aranıza inecek; haçı kıracak, domuzu öldürecek, cizyeyi kaldıracak. Ebû Hüreyre Bab 71Meryem oğlu Îsâ'nın Peygamberimiz Muhammed'in (sallallahu aleyhi ve sellem) şeriatıyla hükmeden olarak inmesi 155 b Îsâ inince tek bir secde dünyadan ve içindekilerden daha hayırlı olur (Sâlih tariki). Bab 71Meryem oğlu Îsâ'nın Peygamberimiz Muhammed'in (sallallahu aleyhi ve sellem) şeriatıyla hükmeden olarak inmesi 155 c Meryem oğlu inince kin, birbirine buğzetme ve kıskançlık ortadan kalkacak; mala çağıracak, kimse kabul etmeyecek. Ebû Hüreyre Bab 71Meryem oğlu Îsâ'nın Peygamberimiz Muhammed'in (sallallahu aleyhi ve sellem) şeriatıyla hükmeden olarak inmesi 155 d Meryem oğlu aranıza indiğinde, imamınız da sizden iken hâliniz nasıl olacak? Ebû Hüreyre Bab 71Meryem oğlu Îsâ'nın Peygamberimiz Muhammed'in (sallallahu aleyhi ve sellem) şeriatıyla hükmeden olarak inmesi 155 e Meryem oğlu aranıza inip size imam olduğunda hâliniz nasıl olacak? Ebû Hüreyre Bab 71Meryem oğlu Îsâ'nın Peygamberimiz Muhammed'in (sallallahu aleyhi ve sellem) şeriatıyla hükmeden olarak inmesi 155 f Meryem oğlu size sizden biri olarak imamlık eder; yani Rabbinizin kitabı ve Peygamberinizin sünnetiyle. Ebû Hüreyre Bab 71Meryem oğlu Îsâ'nın Peygamberimiz Muhammed'in (sallallahu aleyhi ve sellem) şeriatıyla hükmeden olarak inmesi 156 Ümmetimden bir topluluk, kıyamet gününe kadar hak üzere savaşarak üstün gelmeye devam edecektir. Câbir b. Abdullah Bab 71Meryem oğlu Îsâ'nın Peygamberimiz Muhammed'in (sallallahu aleyhi ve sellem) şeriatıyla hükmeden olarak inmesi 157 a Güneş battığı yerden doğmadıkça kıyamet kopmaz; o gün daha önce iman etmemiş kimseye imanı fayda vermez. Ebû Hüreyre Bab 72İmanın kabul edilmeyeceği zamanın açıklanması 157 b Hemmâm b. Münebbih tariki: Güneş battığı yerden doğmadıkça kıyamet kopmaz. Bab 72İmanın kabul edilmeyeceği zamanın açıklanması 158 Güneşin batıdan doğuşu, Deccâl ve Dâbbetü'l-arz çıktığında daha önce iman etmemiş kimseye imanı fayda vermez. Ebû Hüreyre Bab 72İmanın kabul edilmeyeceği zamanın açıklanması 159 a Bu güneşin nereye gittiğini biliyor musunuz? Arş'ın altındaki karargâhına varır ve secdeye kapanır. Ebû Zer Bab 72İmanın kabul edilmeyeceği zamanın açıklanması 159 b Peygamber bir gün 'Bu güneşin nereye gittiğini biliyor musunuz?' buyurdu (Hâlid tariki). Ebû Zer Bab 72İmanın kabul edilmeyeceği zamanın açıklanması 159 c Ey Ebû Zer! Güneş gider ve secde etmek için izin ister, ona izin verilir. Ebû Zer Bab 72İmanın kabul edilmeyeceği zamanın açıklanması 159 d Güneşin karargâhı Arş'ın altıdır. Ebû Zer Bab 72İmanın kabul edilmeyeceği zamanın açıklanması 160 a Resûlullah'a vahyin ilk başladığı şey uykuda görülen sâdık rüya idi. Peygamber'in hanımı Âişe Bab 73Resûlullah'a (sallallahu aleyhi ve sellem) vahyin başlaması 160 b Vahyin başlangıcı (Ma'mer): Allah'a yemin olsun ki, Allah seni asla üzmez; Hadîce: Kardeşinin oğlunu dinle. Bab 73Resûlullah'a (sallallahu aleyhi ve sellem) vahyin başlaması 160 c Vahyin başlangıcı (Ukayl): Resûlullah kalbi titreyerek Hadîce'nin yanına döndü. Bab 73Resûlullah'a (sallallahu aleyhi ve sellem) vahyin başlaması 161 a Fetretü'l-vahy (Yûnus): Hirâ'da bana gelen melek gökle yer arasında bir kürsü üzerinde oturuyordu. Câbir b. Abdullah el-Ensârî Bab 73Resûlullah'a (sallallahu aleyhi ve sellem) vahyin başlaması 161 b Fetretü'l-vahy (Ukayl): Ondan korkup öyle dehşete kapıldım ki yere yığıldım. Bab 73Resûlullah'a (sallallahu aleyhi ve sellem) vahyin başlaması 161 c Fetretü'l-vahy (Ma'mer): Müddessir sûresinin ilk âyetleri namaz farz kılınmadan önce indi. Bab 73Resûlullah'a (sallallahu aleyhi ve sellem) vahyin başlaması 161 d Kur'ân'dan ilk inen Müddessir'dir: Hirâ'da bir ay inzivaya çekildim, sonra bana seslenildi. Yahyâ b. Ebû Kesîr şöyle anlattı: Bab 73Resûlullah'a (sallallahu aleyhi ve sellem) vahyin başlaması 161 e Fetretü'l-vahy (Ali b. el-Mübârek): Bir de ne göreyim, o gökle yer arasında bir taht üzerinde oturuyor. Bab 73Resûlullah'a (sallallahu aleyhi ve sellem) vahyin başlaması 162 a Burâk ve Mi'rac (Sâbit, Enes'ten): Beş vakit namazdır, her biri on sayılır; böylece elli namaz eder. Enes b. Mâlik Bab 74Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) göklere yürütülmesi (isrâ) ve namazların farz kılınması 162 b Beni Zemzem'e götürdüler; göğsüm yarıldı, sonra Zemzem suyuyla yıkandı. Enes b. Mâlik Bab 74Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) göklere yürütülmesi (isrâ) ve namazların farz kılınması 162 c Cibrîl çocukken kalbini çıkarıp yıkadı: Bu, şeytanın senden payıdır. Enes b. Mâlik Bab 74Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) göklere yürütülmesi (isrâ) ve namazların farz kılınması 162 İsrâ (Şerîk, Enes'ten): Vahiy gelmeden önce Mescid-i Harâm'da uyurken yanına üç kişi geldi. Bab 74Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) göklere yürütülmesi (isrâ) ve namazların farz kılınması 163 Mi'rac (Ebû Zer'den): Onlar beştir ve elliye denktir; benim katımda söz değiştirilmez. Enes b. Mâlik Bab 74Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) göklere yürütülmesi (isrâ) ve namazların farz kılınması 164 a Mi'rac (Mâlik b. Sa'saa): Mûsâ ağladı; benden sonra gönderilen bu gencin ümmetinden cennete girecekler daha çok. Mâlik b. Sa'saa Bab 74Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) göklere yürütülmesi (isrâ) ve namazların farz kılınması 164 b Mi'rac (Hişâm, Katâde'den): Boğazımdan karnımın altına kadar yarıldı, sonra hikmet ve imanla dolduruldu. Bab 74Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) göklere yürütülmesi (isrâ) ve namazların farz kılınması 165 a Mûsâ buğday tenli, uzun boylu, sanki Şenûe adamlarındandır; Îsâ kıvırcık saçlı, orta boyludur. Abdullah b. Abbâs Bab 74Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) göklere yürütülmesi (isrâ) ve namazların farz kılınması 165 b İsrâ gecesi İmrân oğlu Mûsâ'ya uğradım; Îsâ'yı orta boylu, kırmızı-beyaz tenli, düz saçlı gördüm. Abdullah b. Abbâs Bab 74Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) göklere yürütülmesi (isrâ) ve namazların farz kılınması 166 a Sanki Mûsâ'ya bakıyorum; Ezrak vadisinde tepeden iniyor ve telbiye ile Allah'a yakarıyor. Abdullah b. Abbâs Bab 74Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) göklere yürütülmesi (isrâ) ve namazların farz kılınması 166 b Sanki Yûnus'a bakıyorum; kırmızı bir deve üzerinde, yün cübbeyle telbiye getirerek bu vadiden geçiyor. Abdullah b. Abbâs Bab 74Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) göklere yürütülmesi (isrâ) ve namazların farz kılınması 166 c İbrâhîm'e gelince arkadaşınıza bakın; Mûsâ buğday tenli, kıvırcık saçlı bir adamdır. Mücâhid şöyle anlattı: Bab 74Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) göklere yürütülmesi (isrâ) ve namazların farz kılınması 167 Bana peygamberler gösterildi; Îsâ'ya en çok benzeyen Urve b. Mes'ûd, Cibrîl'e en çok benzeyen Dihye'dir. Câbir b. Abdullah Bab 74Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) göklere yürütülmesi (isrâ) ve namazların farz kılınması 168 Fıtrata hidayet olundun; eğer şarabı almış olsaydın ümmetin azardı. Ebû Hüreyre Bab 74Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) göklere yürütülmesi (isrâ) ve namazların farz kılınması 169 a Kâbe'nin yanında Meryem oğlu Mesîh'i tavaf ederken, sonra sağ gözü kör Mesîh Deccâl'i gördüm. Abdullah b. Ömer Bab 75Meryem oğlu Mesîh'in ve Mesîh Deccâl'in zikri hakkında 169 b Allah tek gözlü değildir; dikkat edin, Mesîh Deccâl'in sağ gözü kördür. Abdullah b. Ömer Bab 75Meryem oğlu Mesîh'in ve Mesîh Deccâl'in zikri hakkında 169 c Îsâ buğday tenli ve düz saçlı, arkasındaki Deccâl kırmızı tenli ve kıvırcık saçlıydı (Sâlim'in rivayeti). Abdullah b. Ömer Bab 75Meryem oğlu Mesîh'in ve Mesîh Deccâl'in zikri hakkında 170 Kureyş beni yalanlayınca Allah bana Beytü'l-Makdis'i gösterdi; ona bakarak alametlerini anlattım. Câbir b. Abdullah Bab 75Meryem oğlu Mesîh'in ve Mesîh Deccâl'in zikri hakkında 171 Uyurken kendimi Kâbe'yi tavaf ederken gördüm; iri cüsseli, kırmızı tenli Deccâl'in gözü kördü. Abdullah b. Ömer Bab 75Meryem oğlu Mesîh'in ve Mesîh Deccâl'in zikri hakkında 172 Namaz vakti geldi, peygamberlere imam oldum; cehennemin bekçisi Mâlik bana önce selâm verdi. Ebû Hüreyre Bab 75Meryem oğlu Mesîh'in ve Mesîh Deccâl'in zikri hakkında 173 Resûlullah'a üç şey verildi: beş vakit namaz, Bakara'nın son âyetleri ve şirk koşmayanların büyük günahlarının affı. Abdullah b. Mes'ûd Bab 76Sidretü'l-müntehânın zikri hakkında 174 a İki yay kadar ya da daha yakın: Nebî, Cibrîl'i altı yüz kanatlı olarak gördü. Ebû İshâk eş-Şeybânî şöyle anlattı: Bab 76Sidretü'l-müntehânın zikri hakkında 174 b Kalp gördüğünü yalanlamadı: Resûlullah Cibrîl'i altı yüz kanatlı gördü (Hafs b. Gıyâs tariki). Abdullah b. Mes'ûd Bab 76Sidretü'l-müntehânın zikri hakkında 174 c Rabbinin en büyük âyetlerini gördü: Cibrîl'i kendi suretinde, altı yüz kanatlı olarak gördü. Abdullah b. Mes'ûd Bab 76Sidretü'l-müntehânın zikri hakkında 175 Onu bir başka inişte de gördü âyeti: Cibrîl'i gördü (Ebû Hüreyre). Ebû Hüreyre Bab 77Aziz ve celil olan Allah'ın "Andolsun onu bir başka inişte de gördü" (Necm 53/13) sözünün anlamı ve Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) isrâ gecesinde Rabbini gördü mü? 176 a İbn Abbâs'a göre Resûlullah onu kalbiyle gördü. Abdullah b. Abbâs Bab 77Aziz ve celil olan Allah'ın "Andolsun onu bir başka inişte de gördü" (Necm 53/13) sözünün anlamı ve Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) isrâ gecesinde Rabbini gördü mü? 176 b Kalp gördüğünü yalanlamadı: Onu kalbiyle iki defa gördü (Ebü'l-Âliye, İbn Abbâs'tan). Abdullah b. Abbâs Bab 77Aziz ve celil olan Allah'ın "Andolsun onu bir başka inişte de gördü" (Necm 53/13) sözünün anlamı ve Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) isrâ gecesinde Rabbini gördü mü? 176 c Ebû Cehme tariki: Peygamber Rabbini kalbiyle iki defa gördü (İbn Abbâs). Bab 77Aziz ve celil olan Allah'ın "Andolsun onu bir başka inişte de gördü" (Necm 53/13) sözünün anlamı ve Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) isrâ gecesinde Rabbini gördü mü? 177 a Âişe: Kim Muhammed'in Rabbini gördüğünü iddia ederse Allah'a karşı büyük bir iftirada bulunmuş olur. Mesrûk şöyle anlattı: Bab 77Aziz ve celil olan Allah'ın "Andolsun onu bir başka inişte de gördü" (Necm 53/13) sözünün anlamı ve Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) isrâ gecesinde Rabbini gördü mü? 177 b Âişe: Muhammed kendisine indirilenden bir şey gizleseydi Ahzâb sûresindeki şu âyeti gizlerdi. Bab 77Aziz ve celil olan Allah'ın "Andolsun onu bir başka inişte de gördü" (Necm 53/13) sözünün anlamı ve Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) isrâ gecesinde Rabbini gördü mü? 177 c Muhammed Rabbini gördü mü? Âişe: Sübhânallah, söylediğinden tüylerim diken diken oldu. Bab 77Aziz ve celil olan Allah'ın "Andolsun onu bir başka inişte de gördü" (Necm 53/13) sözünün anlamı ve Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) isrâ gecesinde Rabbini gördü mü? 177 d Âişe: Yaklaştı ve sarktı âyetindeki Cibrîl'dir; bu sefer kendi suretinde gelip göğün ufkunu kapladı. Mesrûk şöyle anlattı: Bab 77Aziz ve celil olan Allah'ın "Andolsun onu bir başka inişte de gördü" (Necm 53/13) sözünün anlamı ve Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) isrâ gecesinde Rabbini gördü mü? 178 a Rabbini gördün mü? O bir nurdur; onu nasıl görebilirim! Ebû Zer Bab 78Peygamber'in (aleyhisselâm) "(O) bir nurdur, onu nasıl görebilirim?" ve "Bir nur gördüm" sözleri hakkında 178 b Ebû Zer: Rabbini gördün mü diye sordum; Bir nur gördüm buyurdu. Abdullah b. Şakîk şöyle anlattı: Bab 78Peygamber'in (aleyhisselâm) "(O) bir nurdur, onu nasıl görebilirim?" ve "Bir nur gördüm" sözleri hakkında 179 a Allah uyumaz, uyumak O'na yakışmaz; O'nun perdesi nurdur. Ebû Mûsâ el-Eş'arî Bab 79Peygamber'in (aleyhisselâm) "Allah uyumaz" ve "O'nun perdesi nurdur; onu açsa yüzünün nurları, gözünün ulaştığı bütün yaratıklarını yakardı" sözleri hakkında 179 b Resûlullah aramızda kalkıp dört söz söyledi: O'nun perdesi nurdur (Cerîr tariki). Bab 79Peygamber'in (aleyhisselâm) "Allah uyumaz" ve "O'nun perdesi nurdur; onu açsa yüzünün nurları, gözünün ulaştığı bütün yaratıklarını yakardı" sözleri hakkında 179 c Allah uyumaz; gündüzün ameli gece, gecenin ameli gündüz O'na yükseltilir (Şu'be tariki). Ebû Mûsâ el-Eş'arî Bab 79Peygamber'in (aleyhisselâm) "Allah uyumaz" ve "O'nun perdesi nurdur; onu açsa yüzünün nurları, gözünün ulaştığı bütün yaratıklarını yakardı" sözleri hakkında 180 Adn cennetinde insanlarla Rablerine bakmaları arasında yalnızca kibriyâ örtüsü vardır. Ebû Mûsâ el-Eş'arî Bab 80Müminlerin ahirette Rableri sübhânehû ve teâlâyı göreceklerinin isbatı 181 a Cennet ehline verilen hiçbir şey, Rablerine bakmaktan daha sevimli gelmez. Suheyb Bab 80Müminlerin ahirette Rableri sübhânehû ve teâlâyı göreceklerinin isbatı 181 b Rablerine bakma hadisi (Hammâd'ın ziyadesi): Güzel davrananlara daha güzeli ve fazlası vardır. Bab 80Müminlerin ahirette Rableri sübhânehû ve teâlâyı göreceklerinin isbatı 182 a Rü'yet hadisi (Ebû Hüreyre): Dolunay gecesi ayı görmekte zarar görür müsünüz? İşte O'nu böyle göreceksiniz. Ebû Hüreyre Bab 81Görmenin (rüyetin) yolunu bilmek 182 b Şuayb'ın Zührî'den tariki: "Kıyamet günü Rabbimizi görecek miyiz?" sorusu. Bab 81Görmenin (rüyetin) yolunu bilmek 182 c Cennetteki en aşağı makam: Dilediğin şey de beraberinde bir misli de senindir (Hemmâm, Ebû Hüreyre'den). Hemmâm b. Münebbih Bab 81Görmenin (rüyetin) yolunu bilmek 183 a Rü'yet ve şefaat hadisi (Ebû Saîd): Melekler, peygamberler ve müminler şefaat etti; merhametlilerin en merhametlisi kaldı. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 81Görmenin (rüyetin) yolunu bilmek 183 b Şefaat hadisi (Leys'in rivayeti): Köprü kıldan daha ince, kılıçtan daha keskindir. Bab 81Görmenin (rüyetin) yolunu bilmek 183 c Hişâm b. Sa'd tariki: Şefaat ve sırat hadisi, Zeyd b. Eslem'den bazı farklarla. Bab 81Görmenin (rüyetin) yolunu bilmek 184 a Kalbinde hardal tanesi ağırlığınca iman bulunan kimseyi ateşten çıkarın. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 82Şefaatin isbatı ve muvahhidlerin cehennemden çıkarılması 184 b Hardal tanesi hadisi (Vüheyb ve Hâlid'in rivayeti): Hayat denilen bir nehre atılırlar. Bab 82Şefaatin isbatı ve muvahhidlerin cehennemden çıkarılması 185 a Ateşin asıl ehli orada ne ölür ne yaşar; günahları yüzünden ateşe girenler ise kömürleşip şefaatle çıkarılır. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 82Şefaatin isbatı ve muvahhidlerin cehennemden çıkarılması 185 b Ebû Mesleme tariki: Ateşten çıkarılanlar sel getirisindeki tohum gibi biter. Bab 82Şefaatin isbatı ve muvahhidlerin cehennemden çıkarılması 186 a Ateşten en son çıkıp cennete en son giren adam: Sen hükümdar olduğun hâlde benimle alay mı ediyorsun? Abdullah b. Mes'ûd Bab 83Cehennemden en son çıkacak olan kimse 186 b Ateşten sürünerek en son çıkan adama: Dilediğin şey ve dünyanın on katı senindir (A'meş'in rivayeti). Abdullah b. Mes'ûd Bab 83Cehennemden en son çıkacak olan kimse 187 Cennete en son giren adam (İbn Mes'ûd, ağaçlar): Ben seninle alay etmiyorum; fakat ben dilediğim şeye kadirim. Abdullah b. Mes'ûd Bab 83Cehennemden en son çıkacak olan kimse 188 Cennetin en aşağı derecesindeki adama iki huri eşi: Seni bizim için, bizi de senin için yaşatan Allah'a hamd olsun. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 84Cennette derecesi en aşağı olan cennetlik 189 a Mutarrif ve İbn Ebcer tariki: Mugîre minberde cennetin en aşağı derecesindekini anlattı. Bab 84Cennette derecesi en aşağı olan cennetlik 189 b Mûsâ Rabbine sordu: Cennet ehlinin derece bakımından en aşağısı kimdir? Mugîre b. Şu'be Bab 84Cennette derecesi en aşağı olan cennetlik 189 c Mûsâ, Allah'a cennet ehlinden oradaki nasibi en az olanı sordu (İbn Ebcer'in rivayeti). Bab 84Cennette derecesi en aşağı olan cennetlik 190 a Her kötülüğün yerine bir iyilik verilen adam: Rabbim, ben burada görmediğim şeyler de yapmıştım. Ebû Zer Bab 84Cennette derecesi en aşağı olan cennetlik 190 b Vekî' ve Ebû Muâviye tariki: Günahları iyiliğe çevrilen adam, görmediği günahlarını hatırlattı. Bab 84Cennette derecesi en aşağı olan cennetlik 191 a Câbir'in vürûd hakkındaki sözü: Rabbimiz onlara gülerek tecelli eder; münafık ve mümin herkese bir nur verilir. Câbir b. Abdullah Bab 84Cennette derecesi en aşağı olan cennetlik 191 b Allah bazı insanları ateşten çıkarır ve onları cennete koyar. Câbir b. Abdullah Bab 84Cennette derecesi en aşağı olan cennetlik 191 c Allah bir topluluğu şefaatle ateşten çıkarır (Amr b. Dînâr, Câbir'den). Hammâd b. Zeyd Bab 84Cennette derecesi en aşağı olan cennetlik 191 d Ateşten çıkarılanların yüzlerinin çevresi dışında her yeri yanar; sonunda cennete girerler. Câbir b. Abdullah Bab 84Cennette derecesi en aşağı olan cennetlik 191 e Yezîd el-Fakîr ve Câbir: Makâm-ı Mahmûd, Allah'ın onunla ateşten dilediğini çıkardığı makamdır. Yezîd el-Fakîr şöyle anlattı: Bab 84Cennette derecesi en aşağı olan cennetlik 192 Ey Rabbim! Madem beni ateşten çıkardın, beni oraya geri döndürme. Enes b. Mâlik Bab 84Cennette derecesi en aşağı olan cennetlik 193 a Şefaat hadisi (Enes, Ebû Avâne): Ey Muhammed, başını kaldır; söyle işitilir, iste verilir, şefaat et kabul olunur. Enes b. Mâlik Bab 84Cennette derecesi en aşağı olan cennetlik 193 b Şefaat hadisi (Saîd, Katâde'den): Dördüncü defa döner, Kur'ân'ın alıkoyduğundan başkası kalmadı derim. Bab 84Cennette derecesi en aşağı olan cennetlik 193 c Şefaat hadisi (Hişâm, Katâde'den): Allah kıyamet günü müminleri toplar; buna ilham olunurlar. Bab 84Cennette derecesi en aşağı olan cennetlik 193 d Lâ ilâhe illallah diyen ve kalbinde zerre ağırlığınca hayır bulunan kimse ateşten çıkar. Enes b. Mâlik Bab 84Cennette derecesi en aşağı olan cennetlik 193 e Şefaat hadisi (Ma'bed, Enes ve Hasan): İzzetime andolsun, Lâ ilâhe illallah diyeni elbette ateşten çıkaracağım. Ma'bed b. Hilâl el-Anezî şöyle anlattı: Bab 84Cennette derecesi en aşağı olan cennetlik 194 a Şefaat hadisi (Ebû Hüreyre): Ben kıyamet günü insanların efendisiyim. Ebû Hüreyre Bab 84Cennette derecesi en aşağı olan cennetlik 194 b Ashabı sormayınca: "Bu nasıl olacak demez misiniz?" İnsanlar âlemlerin Rabbi için ayağa kalkar. Ebû Hüreyre Bab 84Cennette derecesi en aşağı olan cennetlik 195 Emanet ve akrabalık Sırat'ın iki yanında durur; ilkiniz şimşek gibi geçer. Ebû Hüreyre ve Huzeyfe Bab 84Cennette derecesi en aşağı olan cennetlik 196 a Cennet hususunda şefaat edecek insanların ilki benim; peygamberler içinde ümmeti en çok olan benim. Enes b. Mâlik Bab 85Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Cennet hususunda şefaat edecek insanların ilki benim ve peygamberler içinde ümmeti en çok olan benim" sözü hakkında 196 b Cennetin kapısını ilk çalacak olan benim. Enes b. Mâlik Bab 85Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Cennet hususunda şefaat edecek insanların ilki benim ve peygamberler içinde ümmeti en çok olan benim" sözü hakkında 196 c Peygamberlerden öylesi vardır ki ümmetinden onu yalnızca tek bir adam tasdik eder. Enes b. Mâlik Bab 85Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Cennet hususunda şefaat edecek insanların ilki benim ve peygamberler içinde ümmeti en çok olan benim" sözü hakkında 197 Cennet bekçisi: Senin için emrolundum; senden önce kimseye açmayacağım. Enes b. Mâlik Bab 85Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Cennet hususunda şefaat edecek insanların ilki benim ve peygamberler içinde ümmeti en çok olan benim" sözü hakkında 198 a Her peygamberin bir duası vardır; ben duamı kıyamet günü ümmetime şefaat olarak saklamak istiyorum. Ebû Hüreyre Bab 86Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) şefaat duasını ümmeti için saklaması 198 b Ben de inşallah duamı kıyamet günü ümmetime şefaat olarak saklamak istedim. Ebû Hüreyre Bab 86Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) şefaat duasını ümmeti için saklaması 198 c İbn Şihâb'ın yeğeni tariki: Duamı kıyamet günü ümmetime şefaat olarak saklamak istedim. Bab 86Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) şefaat duasını ümmeti için saklaması 198 d Ka'bü'l-Ahbâr'ın sorusu: Saklanan şefaat duasını Resûlullah'tan sen mi işittin? Ebû Hüreyre: Evet. Amr b. Ebû Süfyân es-Sekafî şöyle anlattı: Bab 86Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) şefaat duasını ümmeti için saklaması 199 a Şefaatim, inşallah ümmetimden Allah'a hiçbir şeyi ortak koşmadan ölen kimseye ulaşacaktır. Ebû Hüreyre Bab 86Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) şefaat duasını ümmeti için saklaması 199 b Her peygamberin kabul edilen bir duası vardır; onunla dua eder ve istediği verilir. Ebû Hüreyre Bab 86Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) şefaat duasını ümmeti için saklaması 199 c Ben inşallah duamı kıyamet günü ümmetime şefaat olarak ertelemek istiyorum. Ebû Hüreyre Bab 86Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) şefaat duasını ümmeti için saklaması 200 a Enes: Her peygamberin ümmeti için yaptığı bir duası vardır; ben duamı şefaat olarak sakladım. Enes b. Mâlik Bab 86Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) şefaat duasını ümmeti için saklaması 200 b Ravh'ın Şu'be'den tariki: Her peygamberin bir duası vardır; ben duamı şefaat için sakladım. Bab 86Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) şefaat duasını ümmeti için saklaması 200 c Mis'ar tariki: Her peygambere bir dua verildi; ben duamı ümmetime şefaat için sakladım. Bab 86Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) şefaat duasını ümmeti için saklaması 200 d Süleymân et-Teymî tariki: Enes'ten, her peygamberin ümmeti için bir duası vardır. Bab 86Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) şefaat duasını ümmeti için saklaması 201 Câbir: Her peygamberin ümmeti hakkında yaptığı bir duası vardır; ben duamı ümmetime şefaat olarak sakladım. Câbir b. Abdullah Bab 86Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) şefaat duasını ümmeti için saklaması 202 Ümmetin hakkında biz seni razı edeceğiz, seni üzmeyeceğiz. Abdullah b. Amr b. el-Âs Bab 87Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) ümmetine duası ve onlara şefkatinden ağlaması 203 Bir adam "Babam nerede?" diye sordu; "Benim babam da senin baban da ateştedir" buyurdu. Enes Bab 88Küfür üzere ölenin cehennemde olduğu, ona şefaatin ulaşmayacağı ve (Allah'a) yakın olanlarla akrabalığın ona fayda vermeyeceğinin açıklanması 204 a Ey Fâtıma! Kendini ateşten kurtar; ben Allah'a karşı sizin için hiçbir şeye malik değilim. Ebû Hüreyre Bab 89Yüce Allah'ın "En yakın akrabanı uyar" (Şuarâ 26/214) sözü hakkında 204 b Ebû Avâne tariki: Ey Fâtıma, kendini ateşten kurtar. Bab 89Yüce Allah'ın "En yakın akrabanı uyar" (Şuarâ 26/214) sözü hakkında 205 Ben Allah'a karşı sizin için hiçbir şeye malik değilim; malımdan dilediğinizi benden isteyin. Âişe Bab 89Yüce Allah'ın "En yakın akrabanı uyar" (Şuarâ 26/214) sözü hakkında 206 a Ey Kureyş topluluğu! Kendinizi Allah'tan satın alın; ben Allah'a karşı size hiçbir fayda sağlayamam. Ebû Hüreyre Bab 89Yüce Allah'ın "En yakın akrabanı uyar" (Şuarâ 26/214) sözü hakkında 206 b Abdullah b. Zekvân tariki: Ey Kureyş, kendinizi Allah'tan satın alın. Bab 89Yüce Allah'ın "En yakın akrabanı uyar" (Şuarâ 26/214) sözü hakkında 207 a Benim ve sizin durumunuz, düşmanı görüp "Yâ sabâhâh!" diye bağıran adamın durumu gibidir. Kabîsa b. el-Muhârik ve Züheyr b. Amr Bab 89Yüce Allah'ın "En yakın akrabanı uyar" (Şuarâ 26/214) sözü hakkında 207 b Mu'temir'in Ebû Osmân'dan tariki: Düşmanı görüp "Yâ sabâhâh!" diye bağıran adam misali. Bab 89Yüce Allah'ın "En yakın akrabanı uyar" (Şuarâ 26/214) sözü hakkında 208 a Size şu dağın eteğinden bir süvari birliği çıkacağını haber versem beni doğrular mıydınız? Abdullah b. Abbâs Bab 89Yüce Allah'ın "En yakın akrabanı uyar" (Şuarâ 26/214) sözü hakkında 208 b Ebû Muâviye tariki: Resûlullah Safâ'ya çıkıp "Yâ sabâhâh!" diye seslendi. Bab 89Yüce Allah'ın "En yakın akrabanı uyar" (Şuarâ 26/214) sözü hakkında 209 a Ebû Tâlib ateşin sığ bir yerindedir; ben olmasaydım ateşin en alt tabakasında olurdu. Abbâs b. Abdülmuttalib Bab 90Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) Ebû Tâlib'e şefaati ve onun sebebiyle ondan (azabın) hafifletilmesi 209 b Ebû Tâlib'i ateşin derinliklerinde buldum ve onu sığ bir yere çıkardım. Abbâs b. Abdülmuttalib Bab 90Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) Ebû Tâlib'e şefaati ve onun sebebiyle ondan (azabın) hafifletilmesi 209 c Süfyân tariki: Ebû Tâlib'i ateşin derinliklerinde bulup sığ bir yere çıkardım. Bab 90Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) Ebû Tâlib'e şefaati ve onun sebebiyle ondan (azabın) hafifletilmesi 210 Umulur ki şefaatim Ebû Tâlib'e fayda verir de ateşin topuklarına ulaşan sığ bir yerine konur. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 90Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) Ebû Tâlib'e şefaati ve onun sebebiyle ondan (azabın) hafifletilmesi 211 Ateş ehlinin azabı en hafif olanı, ateşten iki nalın giyen kimsedir. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 91Cehennem ehlinin azabı en hafif olanı 212 Ateş ehlinin azabı en hafif olanı Ebû Tâlib'dir. Abdullah b. Abbâs Bab 91Cehennem ehlinin azabı en hafif olanı 213 a Ateş ehlinin azabı en hafif olanı, ayaklarının altına iki kor konan adamdır. Nu'mân b. Beşîr hutbe okurken Bab 91Cehennem ehlinin azabı en hafif olanı 213 b Azabı en hafif olan, kimsenin kendisinden daha şiddetli azap gördüğünü sanmaz. Nu'mân b. Beşîr Bab 91Cehennem ehlinin azabı en hafif olanı 214 İbn Cüd'ân'a iyilikleri fayda vermez; bir gün bile "Rabbim! Din gününde hatamı bağışla" demedi. Âişe Bab 92Küfür üzere ölene hiçbir amelin fayda vermeyeceğinin delili 215 Benim dostum ancak Allah ve müminlerin salih olanlarıdır. Amr b. el-Âs Bab 93Müminleri dost edinmek, onlardan başkalarıyla ilişkiyi kesmek ve onlardan uzak durmak 216 a Ümmetimden yetmiş bin kişi cennete hesapsız girer; Ukkâşe bu hususta seni geçti. Ebû Hüreyre Bab 94Müslümanlardan bazı toplulukların hesapsız ve azapsız cennete gireceğinin delili 216 b Muhammed b. Ziyâd tariki: Ümmetimden yetmiş bin kişi cennete hesapsız girer. Bab 94Müslümanlardan bazı toplulukların hesapsız ve azapsız cennete gireceğinin delili 216 c Ümmetimden yetmiş bin kişilik bir topluluk cennete girer; yüzleri dolunay gibi parlar. Ebû Hüreyre Bab 94Müslümanlardan bazı toplulukların hesapsız ve azapsız cennete gireceğinin delili 217 Ümmetimden yetmiş bin kişi tek bir topluluk hâlinde cennete girer; onlar ay suretindedir. Ebû Hüreyre Bab 94Müslümanlardan bazı toplulukların hesapsız ve azapsız cennete gireceğinin delili 218 a Hesapsız girecek yetmiş bin: Dağlanmayan, rukye istemeyen ve Rablerine tevekkül edenler. İmrân b. Husayn Bab 94Müslümanlardan bazı toplulukların hesapsız ve azapsız cennete gireceğinin delili 218 b Hesapsız girenler rukye istemeyen, uğursuzluğa inanmayan, dağlanmayan ve Rablerine tevekkül edenlerdir. İmrân b. Husayn Bab 94Müslümanlardan bazı toplulukların hesapsız ve azapsız cennete gireceğinin delili 219 Birbirlerine tutunarak cennete girerler; ilkleri, sonuncuları girmedikçe girmez. Sehl b. Sa'd Bab 94Müslümanlardan bazı toplulukların hesapsız ve azapsız cennete gireceğinin delili 220 a Ümmetler bana arz olundu; ümmetinle birlikte hesapsız ve azapsız cennete girecek yetmiş bin kişi vardır. Husayn b. Abdurrahman şöyle anlattı: Bab 94Müslümanlardan bazı toplulukların hesapsız ve azapsız cennete gireceğinin delili 220 b Muhammed b. Fudayl tariki: Ümmetler bana arz olundu. Bab 94Müslümanlardan bazı toplulukların hesapsız ve azapsız cennete gireceğinin delili 221 a Cennet ehlinin yarısı olmanızı umuyorum; Müslümanlar kâfirler arasında siyah öküzdeki beyaz kıl gibidir. Abdullah b. Mes'ûd Bab 95Bu ümmetin cennet ehlinin yarısı oluşu 221 b Cennete ancak Müslüman bir nefis girer; siz şirk ehli arasında kızıl öküzdeki siyah kıl gibisiniz. Abdullah b. Mes'ûd Bab 95Bu ümmetin cennet ehlinin yarısı oluşu 221 c Dikkat edin! Cennete ancak Müslüman bir nefis girer. Allahım! Tebliğ ettim mi? Allahım, şahit ol! Abdullah b. Mes'ûd Bab 95Bu ümmetin cennet ehlinin yarısı oluşu 222 a Ateş topluluğu her bin kişiden dokuz yüz doksan dokuzdur; müjdeler olsun, Ye'cûc ve Me'cûc'den bin, sizden bir. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 96Peygamber'in "Allah Âdem'e: Cehennem payını çıkar; her binden dokuz yüz doksan dokuzu! der" sözü 222 b A'meş tariki: Siz insanlar arasında siyah öküzdeki beyaz kıl gibisiniz. Bab 96Peygamber'in "Allah Âdem'e: Cehennem payını çıkar; her binden dokuz yüz doksan dokuzu! der" sözü