Bölüm 2

Namaz

771 hadis No 391 - 1160
كتاب الصلاة

Hadisler

391 Talha b. Ubeydullah: Gün ve gecede beş vakit namaz; eğer doğru söylüyorsa kurtuluşa erdi. Talha b. Ubeydullah Bab 146Namaz İslâm'dandır 392 İsmâil b. Ca'fer tariki: Babasına andolsun, doğru söylüyorsa kurtuluşa erdi, cennete girdi. Bab 146Namaz İslâm'dandır 393 Cebrâil Beyt'in yanında bana iki defa imamlık yaptı; vakit bu iki vaktin arasındadır. Abdullah b. Abbâs Bab 147Vakitler hakkında 394 Ebû Mes'ûd: Cebrâil indi ve bana namazın vaktini haber verdi; onunla birlikte beş namaz kıldım. İbn Şihâb şöyle anlattı: Bab 147Vakitler hakkında 395 Ebû Mûsâ: Namaz vaktini soran nerede? Vakit bu ikisinin arasındadır. Ebû Mûsâ Bab 147Vakitler hakkında 396 Öğlenin vakti ikindi girmediği sürecedir; yatsının vakti gecenin yarısına kadardır. Abdullah b. Amr Bab 147Vakitler hakkında 397 Câbir: Yatsıyı insanlar çok olduğunda erken kılar, az olduklarında geciktirirdi. Muhammed b. Amr b. el-Hasan b. Ali b. Ebû Tâlib Bab 148Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) namaz vakti ve onu nasıl kıldığı hakkında 398 Ebû Berze: Yatsıdan önce uyumayı ve ondan sonra konuşmayı hoş görmezdi. Ebû Berze Bab 148Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) namaz vakti ve onu nasıl kıldığı hakkında 399 Câbir: Sıcağın şiddetinden avucumda soğusun diye bir avuç çakıl alır, üzerine secde ederdim. Câbir b. Abdullah Bab 149Öğle namazının vakti hakkında 400 İbn Mes'ûd: Öğle namazının vakti yazın üç ila beş ayak, kışın beş ila yedi ayak gölge idi. Abdullah b. Mes'ûd Bab 149Öğle namazının vakti hakkında 401 Ebû Zer: Sıcağın şiddeti cehennemin kaynamasındandır; sıcak şiddetlenince namazı serinliğe bırakın. Ebû Zer Bab 149Öğle namazının vakti hakkında 402 Ebû Hüreyre: Sıcak şiddetlendiğinde namazı serinliğe kadar erteleyin. Ebû Hüreyre Bab 149Öğle namazının vakti hakkında 403 Câbir b. Semure: Bilâl güneş zevale kaydığında öğle ezanını okurdu. Câbir b. Semure Bab 149Öğle namazının vakti hakkında 404 Enes: İkindiyi güneş beyaz, yüksek ve canlıyken kılardı; giden Avâlî'ye varırdı. Enes b. Mâlik Bab 150İkindi namazının vakti hakkında 405 Zührî: Avâlî iki ya da üç mil uzaklıktadır. Zührî Bab 150İkindi namazının vakti hakkında 406 Hayseme: Güneşin canlı olması, sıcaklığını hissetmendir. Hayseme Bab 150İkindi namazının vakti hakkında 407 Âişe: Resûlullah ikindiyi güneş odasındayken, duvara çıkmadan önce kılardı. Âişe Bab 150İkindi namazının vakti hakkında 408 Ali b. Şeybân: İkindiyi güneş beyaz ve berrak olduğu sürece geciktirirdi. Ali b. Şeybân Bab 150İkindi namazının vakti hakkında 409 Bizi orta namazdan, ikindi namazından alıkoydular; Allah evlerini ve kabirlerini ateşle doldursun. Ali Bab 150İkindi namazının vakti hakkında 410 Âişe Mushaf'a yazdırdı: Namazlara, orta namaza ve ikindi namazına devam edin. Âişe'nin azatlısı Ebû Yûnus şöyle anlattı: Bab 150İkindi namazının vakti hakkında 411 Zeyd b. Sâbit: Orta namazın öncesinde iki namaz, sonrasında iki namaz vardır. Zeyd b. Sâbit Bab 150İkindi namazının vakti hakkında 412 Kim güneş batmadan önce ikindiden bir rekâta yetişirse ikindiye yetişmiştir. Ebû Hüreyre Bab 150İkindi namazının vakti hakkında 413 Enes: Bu münafıkların namazıdır; güneş sararınca kalkıp dört rekâtı gagalar. Alâ b. Abdurrahman şöyle anlattı: Bab 150İkindi namazının vakti hakkında 414 İkindi namazını kaçıran, sanki ailesi ve malı elinden alınmış gibidir. Abdullah b. Ömer Bab 150İkindi namazının vakti hakkında 415 Evzâî: İkindiyi kaçırmak, yeryüzündeki güneş ışığını sararmış görmendir. Ebû Amr el-Evzâî Bab 150İkindi namazının vakti hakkında 416 Enes: Akşamı kılıp ok atardık; birimiz okunun düştüğü yeri görürdü. Enes b. Mâlik Bab 155Akşam namazının vakti hakkında 417 Seleme b. el-Ekva': Peygamber akşamı güneşin kenarı kaybolduğu an kılardı. Seleme b. el-Ekva' Bab 155Akşam namazının vakti hakkında 418 Ebû Eyyûb: Ümmetim akşamı yıldızlar birbirine girinceye kadar geciktirmedikçe hayır üzeredir. Mersed b. Abdullah şöyle anlattı: Bab 155Akşam namazının vakti hakkında 419 Nu'mân b. Beşîr: Resûlullah yatsıyı ayın üçüncü gecesinde ay battığı vakit kılardı. Nu'mân b. Beşîr Bab 156Son yatsı namazının vakti hakkında 420 İbn Ömer: Ümmetime ağır gelmeyecek olsaydı yatsıyı onlara bu saatte kıldırırdım. Abdullah b. Ömer Bab 156Son yatsı namazının vakti hakkında 421 Muâz: Bu namazı gecenin karanlığına bırakın; onunla bütün ümmetlerden üstün kılındınız. Muâz b. Cebel Bab 156Son yatsı namazının vakti hakkında 422 Ebû Saîd: Siz namazı beklediğiniz sürece namazda olmaya devam edersiniz. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 156Son yatsı namazının vakti hakkında 423 Âişe: Kadınlar sabah namazından örtülerine bürünüp döner, alacakaranlıktan tanınmazlardı. Âişe Bab 157Sabah namazının vakti hakkında 424 Râfi' b. Hadîc: Sabahı ortalık ağarınca kılın; bu, ecirleriniz için daha büyüktür. Râfi' b. Hadîc Bab 157Sabah namazının vakti hakkında 425 Ubâde b. es-Sâmit: Beş namazı Allah farz kıldı; onları güzelce kılan için Allah katında ahid vardır. Abdullah es-Sunâbihî şöyle anlattı: Bab 158Namazların vakitlerini gözetmek hakkında 426 Ümmü Ferve: Amellerin en faziletlisi ilk vaktinde kılınan namazdır. Ümmü Ferve Bab 158Namazların vakitlerini gözetmek hakkında 427 Güneş doğmadan önce ve batmadan önce namaz kılan hiç kimse ateşe girmez. Umâre b. Ruveybe Bab 158Namazların vakitlerini gözetmek hakkında 428 Fedâle: İki ikindiye devam et; güneş doğmadan ve batmadan önceki namaz. Fedâle Bab 158Namazların vakitlerini gözetmek hakkında 429 Ebü'd-Derdâ: Beş şeyi imanla getiren cennete girer; emaneti eda etmek cünüplükten gusletmektir. Ebü'd-Derdâ Bab 158Namazların vakitlerini gözetmek hakkında 430 Ebû Katâde: Beş vakit namaza vakitlerinde devam ederek geleni cennete koyarım. Ebû Katâde b. Rib'î Bab 158Namazların vakitlerini gözetmek hakkında 431 Ebû Zer: Namazı öldüren emîrler olduğunda namazı vaktinde kıl; onlarla kıldığın nafile olur. Ebû Zer Bab 159İmam namazı vaktinden geciktirirse 432 İbn Mes'ûd: Namazı vaktinde kıl, emîrlerle kıldığın namazı da nafile kıl. Amr b. Meymûn el-Evdî şöyle anlattı: Bab 159İmam namazı vaktinden geciktirirse 433 Ubâde: Benden sonra namazı vaktinden geciktiren emîrler olacak; siz namazı vaktinde kılın. Ubâde b. es-Sâmit Bab 159İmam namazı vaktinden geciktirirse 434 Kabîsa: Namazı geciktiren emîrler kıbleye yönelip kıldıkça onlarla birlikte namaz kılın. Kabîsa b. Vakkâs Bab 159İmam namazı vaktinden geciktirirse 435 Ebû Hüreyre: Kim bir namazı unutursa hatırladığında onu kılsın. Ebû Hüreyre Bab 160Namazı uyuyarak kaçıran veya unutan kimse hakkında 436 Ma'mer tariki: Gafletin size isabet ettiği yerden başka yere geçin; Bilâl ezan okudu, kamet getirdi. Bab 160Namazı uyuyarak kaçıran veya unutan kimse hakkında 437 Ebû Katâde: Uykuda kusur yoktur; biriniz bir namazı unutursa hatırladığında kılsın. Ebû Katâde Bab 160Namazı uyuyarak kaçıran veya unutan kimse hakkında 438 Ebû Katâde (Emîrler ordusu): Ruhlarımız Allah'ın elindeydi; onları dilediği zaman saldı. Hâlid b. Sumeyr şöyle anlattı: Bab 160Namazı uyuyarak kaçıran veya unutan kimse hakkında 439 Husayn tariki: Allah ruhlarınızı dilediği yerde aldı ve dilediği yerde geri verdi; kalk ve ezan oku. Bab 160Namazı uyuyarak kaçıran veya unutan kimse hakkında 440 Abser tariki: Peygamber güneş yükselince abdest alıp onlara namaz kıldırdı. Bab 160Namazı uyuyarak kaçıran veya unutan kimse hakkında 441 Kusur ancak uyanıklıkta, bir namazın diğerinin vakti girinceye kadar geciktirilmesindedir. Ebû Katâde Bab 160Namazı uyuyarak kaçıran veya unutan kimse hakkında 442 Enes: Unutulan namazı hatırlayınca kılsın; onun bundan başka keffareti yoktur. Enes b. Mâlik Bab 160Namazı uyuyarak kaçıran veya unutan kimse hakkında 443 İmrân b. Husayn: Sabaha uyanamadılar; ezan okundu, iki rekât kılındı, sonra kamet getirildi. İmrân b. Husayn Bab 160Namazı uyuyarak kaçıran veya unutan kimse hakkında 444 Amr b. Ümeyye: Sabaha uyanamayınca "Bu yerden uzaklaşın" buyurdu, ezan ve kametle kıldırdı. Amr b. Ümeyye ed-Damrî Bab 160Namazı uyuyarak kaçıran veya unutan kimse hakkında 445 Zû Mihber: Peygamber toprağı çamurlaşmayacak bir abdest aldı, acele etmeden iki rekât ve farzı kıldı. Bab 160Namazı uyuyarak kaçıran veya unutan kimse hakkında 446 Velîd tariki: Bilâl acele etmeden ezan okudu. Bab 160Namazı uyuyarak kaçıran veya unutan kimse hakkında 447 İbn Mes'ûd (Hudeybiye): Uyuyan ya da unutan kimse için de böyle yapın. Abdullah b. Mes'ûd Bab 160Namazı uyuyarak kaçıran veya unutan kimse hakkında 448 Mescitleri yüksek ve gösterişli yapmakla emrolunmadım. Abdullah b. Abbâs Bab 161Mescit yapmak hakkında 449 İnsanlar mescitlerle birbirlerine övünmedikçe kıyamet kopmaz. Enes b. Mâlik Bab 161Mescit yapmak hakkında 450 Osmân b. Ebü'l-Âs: Tâif mescidini putlarının bulunduğu yere yapmasını emretti. Osmân b. Ebü'l-Âs Bab 161Mescit yapmak hakkında 451 İbn Ömer: Mescit Resûlullah zamanında kerpiç ve hurma dallarıyla yapılmıştı; Osmân onu taşla genişletti. Abdullah b. Ömer Bab 161Mescit yapmak hakkında 452 İbn Ömer: Mescidin hurma kütüğünden direkleri çürüyünce Osmân onları pişmiş tuğlayla yaptı. Abdullah b. Ömer Bab 161Mescit yapmak hakkında 453 Enes: Ey Neccâr oğulları, bu bahçenizi bana satın; Allah'ım hayır ancak âhiretin hayrıdır. Enes b. Mâlik Bab 161Mescit yapmak hakkında 454 Hammâd b. Seleme tariki: Mescidin yeri Neccâr oğullarının bahçesiydi; Allah'ım Ensâr'ı ve Muhâcirleri bağışla. Enes b. Mâlik Bab 161Mescit yapmak hakkında 455 Âişe: Resûlullah mahallelerde mescitler yapılmasını, temizlenip güzel kokulu tutulmasını emretti. Âişe Bab 162Mahallelerde mescit edinmek 456 Semure: Resûlullah bize mescitleri yurtlarımızda yapıp temiz tutmamızı emrederdi. Semure b. Cündeb oğluna şöyle yazdı: Bab 162Mahallelerde mescit edinmek 457 Meymûne: Beytülmakdis'e gidip namaz kılın; gidemezseniz kandilleri için zeytinyağı gönderin. Peygamber'in azatlısı Meymûne Bab 163Mescitlerde kandil yakmak hakkında 458 İbn Ömer: Mescide çakıl serildiğini görünce Resûlullah "Bu ne güzel!" buyurdu. Ebü'l-Velîd şöyle anlattı: Bab 164Mescidin çakıl taşları hakkında 459 Ebû Sâlih: Kişi mescitten çakıl çıkardığında çakıl ona Allah adına yalvarır. Ebû Sâlih Bab 164Mescidin çakıl taşları hakkında 460 Ebû Hüreyre: Çakıl taşı, kendisini mescitten çıkarana Allah adına yalvarır. Ebû Hüreyre Bab 164Mescidin çakıl taşları hakkında 461 Ümmetimin sevapları bana arz edildi; hatta kişinin mescitten çıkardığı çöp bile. Enes b. Mâlik Bab 165Mescidi süpürmek hakkında 462 İbn Ömer: Bu kapıyı kadınlara bıraksak! İbn Ömer ölünceye kadar o kapıdan girmedi. Abdullah b. Ömer Bab 166Mescitlerde kadınların erkeklerden ayrı durması hakkında 463 Nâfi' tarikiyle Ömer'in sözü olarak: Bu kapıyı kadınlara bıraksak! Bab 166Mescitlerde kadınların erkeklerden ayrı durması hakkında 464 Nâfi': Ömer b. el-Hattâb kadınlar kapısından mescide girilmesini yasaklardı. Nâfi' şöyle anlattı: Bab 166Mescitlerde kadınların erkeklerden ayrı durması hakkında 465 Ebû Üseyd: Mescide giren "Allah'ım! Bana rahmetinin kapılarını aç" desin. Ebû Humeyd yahut Ebû Üseyd el-Ensârî Bab 167Kişinin mescide girerken söyleyeceği sözler hakkında 466 Hayve b. Şüreyh: Mescide girerken Allah'a sığınan için şeytan "Günün geri kalanında benden korundu" der. Hayve b. Şüreyh şöyle anlattı: Bab 167Kişinin mescide girerken söyleyeceği sözler hakkında 467 Ebû Katâde: Biriniz mescide geldiğinde oturmadan önce iki rekât namaz kılsın. Ebû Katâde Bab 168Mescide girince namaz kılmak hakkında gelen rivayetler 468 Ebû Katâde (Benî Züreyk'ten bir adam tariki): İki rekâttan sonra dilerse otursun, dilerse ihtiyacına gitsin. Bab 168Mescide girince namaz kılmak hakkında gelen rivayetler 469 Ebû Hüreyre: Namaz kıldığı yerde oturan kimseye, abdesti bozulmadıkça melekler dua eder. Ebû Hüreyre Bab 169Mescitte oturmanın fazileti hakkında 470 Ebû Hüreyre: Namaz onu alıkoyduğu sürece biriniz namazda sayılır. Ebû Hüreyre Bab 169Mescitte oturmanın fazileti hakkında 471 Ebû Hüreyre: Kul namaz kıldığı yerde namazı beklediği sürece namazda sayılır. Ebû Hüreyre Bab 169Mescitte oturmanın fazileti hakkında 472 Ebû Hüreyre: Mescide bir şey için gelen kimsenin nasibi odur. Ebû Hüreyre Bab 169Mescitte oturmanın fazileti hakkında 473 Ebû Hüreyre: Mescitte kaybını arayana "Allah onu sana geri vermesin" deyin; mescitler bunun için yapılmadı. Ebû Hüreyre Bab 170Mescitte kayıp hayvan aramak için seslenmenin mekruh oluşu hakkında 474 Enes: Mescitte tükürmek bir hatadır; keffareti onu örtmektir. Enes b. Mâlik Bab 171Mescitte tükürmenin mekruh oluşu hakkında 475 Enes (Ebû Avâne tariki): Mescitte tükürük bir hatadır; keffareti onu gömmektir. Enes b. Mâlik Bab 171Mescitte tükürmenin mekruh oluşu hakkında 476 Enes (Saîd tariki): Mescitte balgam atmak bir hatadır; keffareti onu gömmektir. Bab 171Mescitte tükürmenin mekruh oluşu hakkında 477 Ebû Hüreyre: Mescitte tüküren onu gömsün; yapmazsa elbisesine tükürüp onunla çıksın. Ebû Hüreyre Bab 171Mescitte tükürmenin mekruh oluşu hakkında 478 Târık el-Muhâribî: Namaz kılan önüne ve sağına tükürmesin; soluna veya sol ayağının altına tükürsün. Târık b. Abdullah el-Muhâribî Bab 171Mescitte tükürmenin mekruh oluşu hakkında 479 İbn Ömer: Biriniz namaz kıldığında Allah onun yüzünün karşısındadır; önüne tükürmesin. Abdullah b. Ömer Bab 171Mescitte tükürmenin mekruh oluşu hakkında 480 Ebû Saîd: Yüzüne tükürülmesi birinizi sevindirir mi? Kıbleye yönelen Rabbine yönelmiş olur. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 171Mescitte tükürmenin mekruh oluşu hakkında 481 Sâib b. Hallâd: Kıbleye tüküren imam hakkında Resûlullah "Size namaz kıldırmasın" buyurdu. Ebû Sehle es-Sâib b. Hallâd Bab 171Mescitte tükürmenin mekruh oluşu hakkında 482 Abdullah b. eş-Şıhhîr: Resûlullah namaz kılarken sol ayağının altına tükürdü. Mutarrif'in babası Bab 171Mescitte tükürmenin mekruh oluşu hakkında 483 Ebü'l-Alâ tariki: Resûlullah sol ayağının altına tükürdü, sonra onu ayakkabısıyla ovdu. Bab 171Mescitte tükürmenin mekruh oluşu hakkında 484 Ebû Saîd: Vâsile b. el-Eska' hasıra tükürüp ayağıyla sildi; Resûlullah'ı böyle yaparken görmüştü. Ebû Saîd şöyle anlattı: Bab 171Mescitte tükürmenin mekruh oluşu hakkında 485 Câbir: Hanginiz Allah'ın yüzünü kendisinden çevirmesini ister? Ubâde b. el-Velîd b. Ubâde b. es-Sâmit şöyle anlattı: Bab 171Mescitte tükürmenin mekruh oluşu hakkında 486 Enes: Bir adam devesini mescitte çöktürüp bağladı ve "Hanginiz Muhammed?" dedi. Enes b. Mâlik Bab 172Müşrikin mescide girmesi hakkında gelen rivayetler 487 İbn Abbâs: Dımâm b. Sa'lebe devesini mescidin kapısında çöktürüp bağladı, sonra mescide girdi. Abdullah b. Abbâs Bab 172Müşrikin mescide girmesi hakkında gelen rivayetler 488 Ebû Hüreyre: Yahudiler mescitte ashabı arasında oturan Peygamber'e zina eden bir erkek ve kadını sormaya geldiler. Ebû Hüreyre Bab 172Müşrikin mescide girmesi hakkında gelen rivayetler 489 Ebû Zer: Yer bana temizleyici ve mescit kılındı. Ebû Zer Bab 173Namaz kılınması caiz olmayan yerler hakkında 490 Ali: Sevgilim beni kabristanda ve Bâbil topraklarında namaz kılmaktan nehyetti. Ebû Sâlih el-Gıfârî şöyle anlattı: Bab 173Namaz kılınması caiz olmayan yerler hakkında 491 Haccâc b. Şeddâd tarikiyle Ali: Bâbil topraklarında namaz kılmaktan nehyedildim. Bab 173Namaz kılınması caiz olmayan yerler hakkında 492 Ebû Saîd: Hamam ve kabristan dışında yeryüzünün tamamı mescittir. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 173Namaz kılınması caiz olmayan yerler hakkında 493 Berâ: Develerin çöktüğü yerlerde namaz kılmayın; koyun ağıllarında kılın, onlar berekettir. Berâ b. Âzib Bab 174Develerin çöktüğü yerlerde namaz kılmanın yasaklanması 494 Sebre: Çocuk yedi yaşına ulaşınca ona namazı emredin; on yaşında namaz için onu dövün. Sebre b. Ma'bed el-Cühenî Bab 175Çocuğa ne zaman namaz emredilir? 495 Abdullah b. Amr: Çocuklarınıza yedi yaşında namazı emredin, on yaşında yataklarını ayırın. Abdullah b. Amr b. el-Âs Bab 175Çocuğa ne zaman namaz emredilir? 496 Dâvûd b. Sevvâr tariki: Hizmetçisini evlendiren, onun göbeğinin altı ile dizinin üstü arasına bakmasın. Bab 175Çocuğa ne zaman namaz emredilir? 497 Muâz el-Cühenî'nin hanımı: Çocuk sağını solundan ayırt edince ona namazı emredin. Hişâm b. Sa'd şöyle anlattı: Bab 175Çocuğa ne zaman namaz emredilir? 498 Ebû Umeyr b. Enes: Abdullah b. Zeyd'e rüyasında ezan gösterildi; Ömer de görmüş ama yirmi gün gizlemişti. Ebû Umeyr b. Enes, Ensâr'dan olan amcalarından Bab 176Ezanın başlangıcı 499 Abdullah b. Zeyd: İnşallah bu gerçek bir rüyadır; Bilâl ile kalk, gördüğünü ona söyle. Abdullah b. Zeyd Bab 177Ezan nasıldır? 500 Ebû Mahzûre: Sabah namazı ise "es-Salâtü hayrun mine'n-nevm" dersin. Ebû Mahzûre Bab 177Ezan nasıldır? 501 Ebû Mahzûre (İbn Cüreyc tariki): "Namaz uykudan hayırlıdır" sabahın ilk ezanında söylenir. Bab 177Ezan nasıldır? 502 Ebû Mahzûre: Resûlullah ona ezanı on dokuz, kameti on yedi kelime olarak öğretti. Ebû Mahzûre Bab 177Ezan nasıldır? 503 Ebû Mahzûre (Abdülazîz tariki): Resûlullah ezanı bizzat bana öğretti; şehadetleri tekrarla ve sesini uzat. Ebû Mahzûre Bab 177Ezan nasıldır? 504 Ebû Mahzûre: Resûlullah ezanı bana harf harf öğretti; sabahta "Namaz uykudan hayırlıdır" derdi. Ebû Mahzûre Bab 177Ezan nasıldır? 505 Ebû Mahzûre (Nâfi' b. Ömer tariki): Ezan iki tekbirle başlar: Allâhu ekber, Allâhu ekber. Ebû Mahzûre Bab 177Ezan nasıldır? 506 İbn Ebû Leylâ: Namaz üç hâl geçirdi; Muâz size bir sünnet koydu, siz de öyle yapın. İbn Ebû Leylâ Bab 177Ezan nasıldır? 507 Muâz b. Cebel: Namaz üç hâl geçirdi, oruç da üç hâl geçirdi. Muâz b. Cebel Bab 177Ezan nasıldır? 508 Enes: Bilâl'e ezanı çift, kameti tek okuması emredildi. Enes b. Mâlik Bab 178Kamet hakkında 509 Enes (Hâlid el-Hazzâ tariki): Ezan çift, kamet tek okunur; Eyyûb "kamet sözü hariç" dedi. Bab 178Kamet hakkında 510 İbn Ömer: Resûlullah zamanında ezan ikişer ikişer, kamet birer birer idi. Abdullah b. Ömer Bab 178Kamet hakkında 511 Ebû Ca'fer tarikiyle İbn Ömer: Ezan ikişer ikişer, kamet birer birerdi. Bab 178Kamet hakkında 512 Abdullah b. Zeyd: Ezanı Bilâl okudu; Peygamber bana "Öyleyse kameti sen getir" buyurdu. Abdullah b. Zeyd Bab 179Birinin ezan okuyup başkasının kamet getirmesi hakkında 513 Abdullah b. Muhammed: Ezan rüyası hadisinde kameti dedem Abdullah b. Zeyd getirdi. Bab 179Birinin ezan okuyup başkasının kamet getirmesi hakkında 514 Ziyâd es-Sudâî: Sudâlı kardeş ezan okudu; ezan okuyan kamet getirir. Ziyâd b. el-Hâris es-Sudâî Bab 179Birinin ezan okuyup başkasının kamet getirmesi hakkında 515 Ebû Hüreyre: Müezzin sesinin ulaştığı yere kadar bağışlanır; her yaş ve kuru şey ona şahitlik eder. Ebû Hüreyre Bab 181Ezanda sesi yükseltmek 516 Ebû Hüreyre: Namaz için ezan okunduğunda şeytan, ezanı işitmemek için yellenerek kaçar. Ebû Hüreyre Bab 181Ezanda sesi yükseltmek 517 Ebû Hüreyre: İmam kefildir, müezzin emindir; Allah'ım imamlara doğru yolu göster, müezzinleri bağışla. Ebû Hüreyre Bab 182Müezzine düşen vakti gözetme görevi 518 İbn Numeyr'in A'meş'ten rivayeti: İmam kefildir, müezzin emindir. Bab 182Müezzine düşen vakti gözetme görevi 519 Neccâroğullarından bir kadın: Bilâl fecri görünce "Allah'ım! Sana hamdederim" der, sonra ezan okurdu. Neccâroğullarından bir kadın şöyle anlattı: Bab 183Minarenin üstünde ezan okumak 520 Ebû Cuhayfe: Bilâl "Hayye ale's-salâh, hayye ale'l-felâh" derken boynunu sağa ve sola çevirdi. Ebû Cuhayfe Bab 184Müezzinin ezan okurken dönmesi hakkında 521 Enes: Ezan ile kamet arasında yapılan dua reddedilmez. Enes b. Mâlik Bab 185Ezan ile kamet arasında dua hakkında gelen rivayetler 522 Ebû Saîd: Ezanı işittiğinizde müezzinin söylediğinin aynısını söyleyin. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 186Müezzini işittiğinde ne söyleyeceği 523 Abdullah b. Amr: Kim Allah'tan benim için vesîleyi isterse şefaatim ona hak olur. Abdullah b. Amr b. el-Âs Bab 186Müezzini işittiğinde ne söyleyeceği 524 Abdullah b. Amr: Müezzinlerin söylediği gibi söyle; bitirince iste, sana verilir. Abdullah b. Amr b. el-Âs Bab 186Müezzini işittiğinde ne söyleyeceği 525 Sa'd b. Ebû Vakkâs: Müezzini işitince Rab olarak Allah'tan, elçi olarak Muhammed'den razı oldum diyen bağışlanır. Sa'd b. Ebû Vakkâs Bab 186Müezzini işittiğinde ne söyleyeceği 526 Âişe: Resûlullah müezzinin şehadet getirdiğini işitince "Ben de, ben de" derdi. Âişe Bab 186Müezzini işittiğinde ne söyleyeceği 527 Ömer: Müezzinin sözlerini kalbinden tekrarlayan ve hayy alelere lâ havle diyen cennete girer. Ömer b. el-Hattâb Bab 186Müezzini işittiğinde ne söyleyeceği 528 Ebû Ümâme: Bilâl "Kad kâmeti's-salâh" deyince Peygamber "Allah onu ikame etsin ve devam ettirsin" dedi. Ebû Ümâme veya Peygamber'in ashabından biri Bab 187Kameti işittiğinde ne söyleyeceği 529 Câbir: Ezanı işitince vesîle duasını okuyana kıyamet günü şefaat hak olur. Câbir b. Abdullah Bab 188Ezan esnasında dua hakkında gelen rivayetler 530 Ümmü Seleme: Akşam ezanında "Bu, gecenin gelişi, gündüzünün gidişidir; beni bağışla" dememi öğretti. Ümmü Seleme Bab 189Akşam ezanı okunurken ne söyleneceği 531 Osman b. Ebü'l-Âs: Onların imamısın; en zayıflarını gözet, ezanına ücret almayan bir müezzin edin. Osman b. Ebü'l-Âs Bab 190Ezan okumak için ücret almak 532 İbn Ömer: Bilâl fecirden önce ezan okuyunca "Dikkat edin! Kul uyuyakalmış" diye seslenmesi emredildi. Abdullah b. Ömer Bab 191Vakit girmeden önce ezan okumak hakkında 533 Nâfi': Ömer'in müezzini Mesrûh sabahtan önce ezan okuyunca Ömer ona geri dönmesini emretti. Nâfi' şöyle anlattı: Bab 191Vakit girmeden önce ezan okumak hakkında 534 Bilâl: Fecir sana enine yayılarak belirginleşinceye kadar ezan okuma. Bilâl Bab 191Vakit girmeden önce ezan okumak hakkında 535 Âişe: İbn Ümmü Mektûm âmâ olduğu hâlde Resûlullah'ın müezziniydi. Âişe Bab 192Âmânın ezan okuması 536 Ebû Hüreyre: Ezandan sonra mescitten çıkan bu adam Ebü'l-Kâsım'a isyan etmiştir. Ebü'ş-Şa'sâ şöyle anlattı: Bab 193Ezandan sonra mescitten çıkmak 537 Câbir b. Semüre: Bilâl ezan okuyup beklerdi; Peygamber'in çıktığını görünce kamet getirirdi. Câbir b. Semüre Bab 194Müezzinin imamı beklemesi hakkında 538 İbn Ömer: Ezandan sonra yapılan tesvîb bid'attir; bizimle buradan çık. Mücâhid şöyle anlattı: Bab 195Tesvîb hakkında 539 Ebû Katâde: Namaz için kamet getirildiğinde beni görünceye kadar ayağa kalkmayın. Ebû Katâde Bab 196Namaza kamet getirilip imam gelmediğinde onu oturarak beklemeleri hakkında 540 Ebû Katâde (Ma'mer tariki): Kamet getirilince beni çıkmış olarak görünceye kadar ayağa kalkmayın. Bab 196Namaza kamet getirilip imam gelmediğinde onu oturarak beklemeleri hakkında 541 Ebû Hüreyre: Kamet getirilir, Peygamber yerini almadan önce insanlar saftaki yerlerini alırdı. Ebû Hüreyre Bab 196Namaza kamet getirilip imam gelmediğinde onu oturarak beklemeleri hakkında 542 Enes: Kamet getirildikten sonra bir adam Resûlullah'ın karşısına çıkıp onu alıkoydu. Humeyd şöyle anlattı: Bab 196Namaza kamet getirilip imam gelmediğinde onu oturarak beklemeleri hakkında 543 Berâ b. Âzib: Allah ve melekleri ön saflarda yer alanlara salât eder. Kehmes şöyle anlattı: Bab 196Namaza kamet getirilip imam gelmediğinde onu oturarak beklemeleri hakkında 544 Enes: Kamet getirildiği hâlde Resûlullah mescidin bir köşesinde konuşuyordu; cemaat uyukladı. Enes b. Mâlik Bab 196Namaza kamet getirilip imam gelmediğinde onu oturarak beklemeleri hakkında 545 Ebü'n-Nadr: Kamet getirilince Resûlullah cemaati az görürse oturur, kalabalık görünce namazı kıldırırdı. Sâlim Ebü'n-Nadr Bab 196Namaza kamet getirilip imam gelmediğinde onu oturarak beklemeleri hakkında 546 Ali b. Ebû Tâlib tarikiyle: Kamet getirilince cemaat azsa oturur, çoksa namazı kıldırırdı. Bab 196Namaza kamet getirilip imam gelmediğinde onu oturarak beklemeleri hakkında 547 Ebü'd-Derdâ: Cemaate sarıl; çünkü kurt ancak sürüden uzaklaşan koyunu yer. Ebü'd-Derdâ Bab 197Cemaati terk etme hususundaki şiddetli tehdit hakkında 548 Ebû Hüreyre: Odun demetleri taşıyan adamlarla gidip namaza gelmeyenlerin evlerini yakmayı düşündüm. Ebû Hüreyre Bab 197Cemaati terk etme hususundaki şiddetli tehdit hakkında 549 Ebû Hüreyre: Özürsüz evlerinde namaz kılanların evlerini yakmayı düşündüm; ne cumayı ne başkasını zikretti. Ebû Hüreyre Bab 197Cemaati terk etme hususundaki şiddetli tehdit hakkında 550 İbn Mes'ûd: Evlerinizde kılıp mescitleri terk ederseniz Peygamberinizin sünnetini terk etmiş olursunuz. Abdullah b. Mes'ûd Bab 197Cemaati terk etme hususundaki şiddetli tehdit hakkında 551 İbn Abbâs: Ezanı işitip özürsüz cemaate gelmeyenin kıldığı namaz kabul edilmez; özür korku veya hastalıktır. Abdullah b. Abbâs Bab 197Cemaati terk etme hususundaki şiddetli tehdit hakkında 552 İbn Ümmü Mektûm: Ezanı işitiyor musun? Sana evinde namaz kılmak için ruhsat bulamıyorum. İbn Ümmü Mektûm Bab 197Cemaati terk etme hususundaki şiddetli tehdit hakkında 553 İbn Ümmü Mektûm: Medine'de haşerat çok dedim; "Hayye ale's-salâh'ı işitiyor musun? O hâlde haydi gel!" buyurdu. İbn Ümmü Mektûm Bab 197Cemaati terk etme hususundaki şiddetli tehdit hakkında 554 Übey b. Kâ'b: Bu iki namaz münafıklara en ağır gelen namazlardır; bilseydiniz emekleyerek de gelirdiniz. Übey b. Kâ'b Bab 198Cemaatle namazın fazileti hakkında 555 Osman: Yatsıyı cemaatle kılan gecenin yarısını, yatsı ve sabahı kılan bütün geceyi ibadetle geçirmiş gibidir. Osman b. Affân Bab 198Cemaatle namazın fazileti hakkında 556 Ebû Hüreyre: Mescitten en uzak olan, sonra en uzak olanın ecri en büyüktür. Ebû Hüreyre Bab 199Namaza yürümenin fazileti hakkında gelen rivayetler 557 Übey b. Kâ'b: Mescide gelişi ve dönüşü sevap yazılsın isteyen adama Allah umduğunun tamamını verdi. Übey b. Kâ'b Bab 199Namaza yürümenin fazileti hakkında gelen rivayetler 558 Ebû Ümâme: Evinden abdestli olarak farz namaza çıkanın ecri ihramlı hacının ecri gibidir. Ebû Ümâme Bab 199Namaza yürümenin fazileti hakkında gelen rivayetler 559 Ebû Hüreyre: Kişinin cemaatle kıldığı namaz, evinde ve çarşısında kıldığından yirmi beş derece fazladır. Ebû Hüreyre Bab 199Namaza yürümenin fazileti hakkında gelen rivayetler 560 Ebû Saîd: Namazı ıssız çölde kılıp rükû ve secdesini tam yapan elli namaz sevabına ulaşır. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 199Namaza yürümenin fazileti hakkında gelen rivayetler 561 Büreyde: Karanlıklarda mescitlere yürüyenleri kıyamet günü tam bir nurla müjdele. Büreyde Bab 200Karanlıklarda namaza yürümek hakkında gelen rivayetler 562 Ka'b b. Ucre: Güzelce abdest alıp mescide çıkan parmaklarını birbirine geçirmesin; çünkü o namazdadır. Ebû Sümâme el-Hannât şöyle anlattı: Bab 201Namaza yürürken gözetilecek edep hakkında gelen rivayetler 563 Ensârî: Güzelce abdest alıp namaza çıkanın sağ adımına iyilik yazılır, sol adımıyla bir kötülüğü silinir. Saîd b. el-Müseyyeb şöyle anlattı: Bab 201Namaza yürürken gözetilecek edep hakkında gelen rivayetler 564 Ebû Hüreyre: Abdest alıp gittiğinde cemaati namazı kılmış bulana Allah, namazı kılanların ecri gibi verir. Ebû Hüreyre Bab 202Namaz kılmak niyetiyle çıkıp da namaza yetişemeyen kimse hakkında 565 Ebû Hüreyre: Allah'ın kadın kullarını mescitlerden men etmeyin; ancak koku sürünmeden çıksınlar. Ebû Hüreyre Bab 203Kadınların mescide çıkması hakkında gelen rivayetler 566 İbn Ömer: Allah'ın kadın kullarını Allah'ın mescitlerinden men etmeyin. Abdullah b. Ömer Bab 203Kadınların mescide çıkması hakkında gelen rivayetler 567 İbn Ömer: Kadınlarınızı mescitlerden men etmeyin; evleri ise onlar için daha hayırlıdır. Abdullah b. Ömer Bab 203Kadınların mescide çıkması hakkında gelen rivayetler 568 İbn Ömer: Kadınlara geceleyin mescitlere gitmeleri için izin verin; izin vermeyiz diyen oğluna kızdı. Mücâhid şöyle anlattı: Bab 203Kadınların mescide çıkması hakkında gelen rivayetler 569 Âişe: Resûlullah kadınların çıkardıklarını görseydi onları mescitten men ederdi. Âişe Bab 204Bu hususta sıkı davranmak 570 İbn Mes'ûd: Kadının evinde kıldığı namaz odasında kıldığından, küçük odasında kıldığı evinde kıldığından faziletlidir. Abdullah b. Mes'ûd Bab 204Bu hususta sıkı davranmak 571 İbn Ömer: Bu kapıyı kadınlara bıraksak; İbn Ömer ölünceye kadar o kapıdan girmedi. Abdullah b. Ömer Bab 204Bu hususta sıkı davranmak 572 Ebû Hüreyre: Kamet getirilince namaza koşarak değil yürüyerek gelin; yetiştiğinizi kılın, kaçırdığınızı tamamlayın. Ebû Hüreyre Bab 205Namaza koşmak 573 Ebû Hüreyre (Sa'd b. İbrâhîm tariki): Namaza sükûnetle gelin; yetiştiğinizi kılın, sizi geçeni kaza edin. Ebû Hüreyre Bab 205Namaza koşmak 574 Ebû Saîd: Tek başına namaz kılana sadaka verip onunla birlikte kılacak bir adam yok mu? Ebû Saîd el-Hudrî Bab 206Mescitte iki defa cemaatle namaz kılmak hakkında 575 Yezîd b. el-Esved: Konağında kılıp sonra imama yetişen onunla birlikte kılsın; bu onun için nafile olur. Yezîd b. el-Esved Bab 207Evinde namaz kılıp sonra cemaate yetişen kimsenin onlarla birlikte kılması hakkında 576 Yezîd b. el-Esved (Muâz tariki): Peygamber ile birlikte Minâ'da sabah namazını kıldım. Bab 207Evinde namaz kılıp sonra cemaate yetişen kimsenin onlarla birlikte kılması hakkında 577 Yezîd b. Âmir: Namaza gelip insanları namazda bulursan, kılmış olsan bile onlarla kıl; bu sana nafile olur. Yezîd b. Âmir Bab 207Evinde namaz kılıp sonra cemaate yetişen kimsenin onlarla birlikte kılması hakkında 578 Ebû Eyyûb: Evinde kılıp mescitte cemaatle tekrar kılmak, onun için cemaatten bir paydır. Benî Esed b. Huzeyme'den bir adam şöyle anlattı: Bab 207Evinde namaz kılıp sonra cemaate yetişen kimsenin onlarla birlikte kılması hakkında 579 İbn Ömer: Bir günde bir namazı iki defa kılmayın. Süleymân b. Yesâr şöyle anlattı: Bab 208Namazını kılıp sonra bir cemaate yetişen kimse namazı iade eder mi? 580 Ukbe b. Âmir: İnsanlara imamlık yapıp vakte isabet ettirene de onlara da sevap vardır. Ukbe b. Âmir Bab 209İmamete dair genel hükümler ve imametin fazileti hakkında 581 Selâme bint el-Hur: Mescit ehlinin imamlığı birbirine itip imam bulamaması kıyamet alametlerindendir. Selâme bint el-Hur Bab 210İmameti birbirine itmenin mekruh oluşu hakkında 582 Ebû Mes'ûd el-Bedrî: Topluluğa Allah'ın Kitabı'nı en iyi okuyanları imamlık yapar. Ebû Mes'ûd el-Bedrî Bab 211İmamete en lâyık olan kimdir? 583 Ebû Mes'ûd (Muâz tariki): Kişi başka birine onun hâkimiyeti altındaki yerde imamlık yapmasın. Bab 211İmamete en lâyık olan kimdir? 584 Ebû Mes'ûd (A'meş tariki): Kıraatte eşit iseler sünneti en iyi bilenleri imamlık yapar. Bab 211İmamete en lâyık olan kimdir? 585 Amr b. Selime: En iyi okuyanları ben olduğum için yedi veya sekiz yaşındayken onlara imamlık yapardım. Amr b. Selime Bab 211İmamete en lâyık olan kimdir? 586 Amr b. Selime (Âsım el-Ahvel tariki): Yamalı ve yırtık bir bürdeyle imamlık yapardım; secdede arkam açılırdı. Bab 211İmamete en lâyık olan kimdir? 587 Amr b. Selime: Bize kim imamlık yapacak dediler; Kur'an'ı en çok toplayanınız buyurdu. Amr b. Selime, babasından Bab 211İmamete en lâyık olan kimdir? 588 İbn Ömer: İlk muhacirlere Kur'an'ı en çok bilenleri olan Ebû Huzeyfe'nin mevlâsı Sâlim imamlık yapardı. Abdullah b. Ömer Bab 211İmamete en lâyık olan kimdir? 589 Mâlik b. el-Huveyris: Namaz vakti gelince ezan okuyun, kamet getirin; yaşça büyük olanınız imamlık yapsın. Mâlik b. el-Huveyris Bab 211İmamete en lâyık olan kimdir? 590 İbn Abbâs: Size hayırlılarınız ezan okusun, Kur'an okuyanlarınız imamlık yapsın. Abdullah b. Abbâs Bab 211İmamete en lâyık olan kimdir? 591 Ümmü Varaka: Evinde otur; şüphesiz Allah sana şehitliği nasip edecektir. Ümmü Varaka bint Nevfel Bab 212Kadınların imamlığı 592 Ümmü Varaka (İbn Fudayl tariki): Resûlullah ona müezzin tayin etti ve ev halkına imamlık yapmasını emretti. Bab 212Kadınların imamlığı 593 Abdullah b. Amr: İstemedikleri hâlde topluluğa imam olanın namazı kabul edilmez. Abdullah b. Amr Bab 213Cemaatin hoşlanmadığı hâlde onlara imamlık yapan kimse 594 Ebû Hüreyre: Farz namaz, iyi olsun kötü olsun her Müslüman'ın arkasında vaciptir. Ebû Hüreyre Bab 214İyi kimsenin ve günahkârın imamlığı 595 Enes: Peygamber, âmâ olan İbn Ümmü Mektûm'u insanlara imamlık yapmak üzere yerine bıraktı. Enes b. Mâlik Bab 215Âmânın imamlığı 596 Mâlik b. el-Huveyris: Bir topluluğu ziyaret eden onlara imamlık yapmasın; kendilerinden biri yapsın. Ebû Atıyye şöyle anlattı: Bab 216Ziyaretçinin imamlığı 597 Ebû Mes'ûd: Huzeyfe seki üzerinde imamlık yapınca gömleğinden çekti; bundan nehyedilmişlerdi. Hemmâm şöyle anlattı: Bab 217İmamın cemaatin bulunduğu yerden daha yüksek bir yerde durması 598 Huzeyfe: Kişi topluluğa imamlık yaptığında onların durduğu yerden daha yüksek bir yerde durmasın. Adî b. Sâbit el-Ensârî şöyle anlattı: Bab 217İmamın cemaatin bulunduğu yerden daha yüksek bir yerde durması 599 Câbir: Muâz yatsıyı Resûlullah ile kılar, sonra kavmine gelip onlara aynı namazı kıldırırdı. Câbir b. Abdullah Bab 218Bir namazı kıldığı hâlde o namazı bir topluluğa kıldıran kimsenin imamlığı 600 Câbir (Amr b. Dînâr tariki): Muâz Peygamber ile kılar, sonra dönüp kavmine imamlık yapardı. Câbir b. Abdullah Bab 218Bir namazı kıldığı hâlde o namazı bir topluluğa kıldıran kimsenin imamlığı 601 Enes: İmam ancak kendisine uyulsun diye imam kılınmıştır; oturarak kıldığında hepiniz oturarak kılın. Enes b. Mâlik Bab 219İmamın oturarak namaz kıldırması 602 Câbir: İmam oturarak kıldığında oturarak kılın; İran halkının büyüklerine yaptığı gibi yapmayın. Câbir b. Abdullah Bab 219İmamın oturarak namaz kıldırması 603 Ebû Hüreyre: İmam tekbir almadıkça tekbir almayın, rükûa varmadıkça rükûa varmayın. Ebû Hüreyre Bab 219İmamın oturarak namaz kıldırması 604 Ebû Hüreyre (Ebû Hâlid tariki): İmam ancak kendisine uyulsun diye kılınmıştır; okuduğunda susun. Ebû Hüreyre Bab 219İmamın oturarak namaz kıldırması 605 Âişe: İmam ancak kendisine uyulsun diye kılınmıştır; oturarak namaz kıldığında siz de oturarak kılın. Peygamber'in hanımı Âişe Bab 219İmamın oturarak namaz kıldırması 606 Câbir: Peygamber rahatsızken arkasında namaz kıldık; Ebû Bekir insanlara onun tekbirini duyuruyordu. Câbir b. Abdullah Bab 219İmamın oturarak namaz kıldırması 607 Üseyd b. Hudayr: İmamımız hasta; oturarak namaz kıldığında siz de oturarak kılın. Sa'd b. Muâz'ın soyundan Husayn şöyle anlattı: Bab 219İmamın oturarak namaz kıldırması 608 Enes: Peygamber bize iki rekât nafile kıldırdı; Ümmü Süleym ve Ümmü Harâm arkamızda durdu. Enes Bab 220İki kişiden biri diğerine imamlık yaptığında nasıl dururlar? 609 Enes: Resûlullah bana ve bir kadına imamlık yaptı; beni sağına, kadını arkaya durdurdu. Enes Bab 220İki kişiden biri diğerine imamlık yaptığında nasıl dururlar? 610 İbn Abbâs: Resûlullah'ın soluna durdum; beni arkasından dolaştırıp sağına durdurdu. Abdullah b. Abbâs Bab 220İki kişiden biri diğerine imamlık yaptığında nasıl dururlar? 611 Saîd b. Cübeyr tariki: Başımdan yahut perçemimden tutup beni sağına durdurdu. Bab 220İki kişiden biri diğerine imamlık yaptığında nasıl dururlar? 612 Enes: Ben ve yetim Resûlullah'ın arkasında saf tuttuk, yaşlı kadın da arkamızda durdu. Enes b. Mâlik Bab 221Üç kişi olduklarında nasıl dururlar? 613 Esved: İbn Mes'ûd ikimizin arasında durarak namaz kıldı; Resûlullah'ı böyle yaparken gördüm, dedi. Esved şöyle anlattı: Bab 221Üç kişi olduklarında nasıl dururlar? 614 Yezîd b. el-Esved: Resûlullah namazı bitirdiğinde yüzünü cemaate çevirirdi. Yezîd b. el-Esved Bab 222İmamın selâmdan sonra cemaate dönmesi 615 Berâ: Resûlullah'ın arkasında namaz kılarken onun sağında olmayı severdik. Berâ b. Âzib Bab 222İmamın selâmdan sonra cemaate dönmesi 616 Muğîre b. Şu'be: İmam, namaz kıldırdığı yerde başka yere geçmedikçe namaz kılmasın. Muğîre b. Şu'be Bab 223İmamın kıldırdığı yerde nafile namaz kılması 617 Abdullah b. Amr: İmam namazı bitirip oturduktan sonra konuşmadan abdesti bozulursa namazı tamam olmuştur. Abdullah b. Amr Bab 224Son rekâtta başını kaldırdıktan sonra imamın abdestinin bozulması 618 Ali: Namazın anahtarı temizliktir; tahrîmi tekbir, tahlîli selâmdır. Ali Bab 225Namazın tahrîmi ve tahlîli hakkında 619 Muâviye: Rükûda da secdede de benden önce davranmayın; ben kilo aldım. Muâviye b. Ebû Süfyân Bab 226Cemaate emredilen imama uyma hakkında 620 Berâ (yalancı değildir): Resûlullah'ın secdeye vardığını görünce ancak o zaman secde ederlerdi. Ebû İshâk şöyle anlattı: Bab 226Cemaate emredilen imama uyma hakkında 621 Berâ: Peygamber'in alnını yere koyduğunu görmedikçe hiçbirimiz sırtını eğmezdi. Berâ b. Âzib Bab 226Cemaate emredilen imama uyma hakkında 622 Berâ (Muhârib b. Disâr tariki): Resûlullah alnını yere koyuncaya kadar ayakta durur, sonra ona uyarlardı. Muhârib b. Disâr şöyle anlattı: Bab 226Cemaate emredilen imama uyma hakkında 623 Ebû Hüreyre: İmam secdedeyken başını kaldıran, Allah'ın başını eşek başına çevirmesinden korkmaz mı? Ebû Hüreyre Bab 227İmamdan önce başını kaldıran veya önce eğilen kimse hakkındaki şiddetli tehdit 624 Enes: Peygamber, kendisi namazdan ayrılmadan önce ayrılmalarını nehyetti. Enes Bab 228İmamdan önce namazdan çıkıp ayrılan kimse hakkında 625 Ebû Hüreyre: Tek elbiseyle namaz soruldu; her birinizin iki elbisesi mi var? buyurdu. Ebû Hüreyre Bab 229İçinde namaz kılınan elbiselere dair genel hükümler 626 Ebû Hüreyre: Hiçbiriniz omuzlarında ondan bir parça bulunmayan tek elbise içinde namaz kılmasın. Ebû Hüreyre Bab 229İçinde namaz kılınan elbiselere dair genel hükümler 627 Ebû Hüreyre: Tek elbiseyle namaz kılan, iki ucunu omuzları üzerinde çaprazlasın. Ebû Hüreyre Bab 229İçinde namaz kılınan elbiselere dair genel hükümler 628 Ömer b. Ebû Seleme: Resûlullah'ı tek elbiseye bürünüp iki ucunu omuzlarında çaprazlamış namaz kılarken gördüm. Ömer b. Ebû Seleme Bab 229İçinde namaz kılınan elbiselere dair genel hükümler 629 Talk b. Ali: Peygamber izarını ridâsına katıp büründü ve namaz kıldırdı; her biriniz iki elbise bulabiliyor mu? Talk b. Ali Bab 229İçinde namaz kılınan elbiselere dair genel hükümler 630 Sehl b. Sa'd: Ey kadınlar, erkekler başlarını kaldırmadıkça siz başlarınızı kaldırmayın. Sehl b. Sa'd Bab 230Kişinin elbisesini ensesinde bağlayıp sonra namaz kılması 631 Âişe: Peygamber, bir kısmı benim üzerimde olan tek bir elbise içinde namaz kıldı. Âişe Bab 231Kişinin bir kısmı başkasının üzerinde olan tek bir elbiseyle namaz kılması 632 Seleme b. el-Ekva': Tek gömlekle namaz kılabilirsin; bir dikenle de olsa onu ilikle. Seleme b. el-Ekva' Bab 232Kişinin yalnız bir gömlekle namaz kılması hakkında 633 Câbir: Resûlullah'ı ridâsız, bir gömlek içinde namaz kılarken gördüm. Abdurrahman b. Ebû Bekir şöyle anlattı: Bab 232Kişinin yalnız bir gömlekle namaz kılması hakkında 634 Câbir: Elbise geniş olduğunda iki ucunu çaprazla; dar olduğunda onu beline bağla. Ubâde b. el-Velîd b. Ubâde b. es-Sâmit şöyle anlattı: Bab 233Elbise dar olursa onu izar olarak bağlar 635 İbn Ömer: Tek elbisesi olan onu izar olarak bağlasın; Yahudilerin bürünmesi gibi bürünmesin. Abdullah b. Ömer Bab 233Elbise dar olursa onu izar olarak bağlar diyenler 636 Büreyde: Resûlullah, ridâ olmadan yalnız şalvarla namaz kılınmasını nehyetti. Büreyde Bab 233Elbise dar olursa onu izar olarak bağlar diyenler 637 İbn Mes'ûd: Namazında kibirlenerek izarını sarkıtan, Allah katında ne helâlde ne haramdadır. Abdullah b. Mes'ûd Bab 234Namazda elbiseyi yere sarkıtmak (isbâl) 638 Ebû Hüreyre: Allah, izarını sarkıtan adamın namazını kabul etmez. Ebû Hüreyre Bab 234Namazda elbiseyi yere sarkıtmak (isbâl) 639 Ümmü Seleme: Kadın başörtüsü ve ayaklarının üstünü örten bol bir entari içinde namaz kılar. Muhammed b. Zeyd b. Kunfuz şöyle anlattı: Bab 235Kadın kaç parça elbiseyle namaz kılar? 640 Ümmü Seleme (merfû tarik): Entari bol olup ayaklarının üstünü örttüğünde kadın izarsız namaz kılar. Bab 235Kadın kaç parça elbiseyle namaz kılar? 641 Âişe: Allah, ergenlik çağına girmiş kadının namazını ancak başörtüsüyle kabul eder. Âişe Bab 236Kadının başörtüsüz namaz kılması 642 Âişe: Resûlullah izarını ikiye yarıp ergenlik çağına girmiş iki kıza başörtüsü olarak verdirdi. Muhammed b. Sîrîn şöyle anlattı: Bab 236Kadının başörtüsüz namaz kılması 643 Ebû Hüreyre: Resûlullah namazda sedli ve kişinin ağzını örtmesini nehyetti. Ebû Hüreyre Bab 237Namazda sedl hakkında gelen rivayetler 644 İbn Cüreyc: Atâ'yı çoğunlukla elbisesini salıvermiş hâlde namaz kılarken gördüm. İbn Cüreyc Bab 237Namazda sedl hakkında gelen rivayetler 645 Âişe: Resûlullah bizim iç örtülerimiz yahut yorganlarımız üzerinde namaz kılmazdı. Âişe Bab 238Kadınların iç elbiselerinde namaz kılmak 646 Ebû Râfi': Ensede toplanan saç örgüsü şeytanın oturağıdır. Ebû Saîd el-Makburî şöyle anlattı: Bab 239Kişinin saçlarını arkada toplayıp bağlamış olarak namaz kılması 647 İbn Abbâs: Saçı arkadan toplu namaz kılanın misali, elleri arkadan bağlı namaz kılanın misalidir. İbn Abbâs'ın azatlısı Kureyb şöyle anlattı: Bab 239Kişinin saçlarını arkada toplayıp bağlamış olarak namaz kılması 648 Abdullah b. es-Sâib: Peygamber fetih günü ayakkabılarını soluna koyarak namaz kıldı. Abdullah b. es-Sâib Bab 240Ayakkabıyla namaz kılmak 649 Abdullah b. es-Sâib: Resûlullah sabah namazında Mü'minûn'u okurken öksürük tuttu, kıraati bırakıp rükû etti. Abdullah b. es-Sâib Bab 240Ayakkabıyla namaz kılmak 650 Ebû Saîd: Cibrîl bana geldi ve ayakkabılarımda pislik bulunduğunu haber verdi. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 240Ayakkabıyla namaz kılmak 651 Bekir b. Abdullah tariki (mürsel): Ayakkabılarında habes (pislik) vardı. Bab 240Ayakkabıyla namaz kılmak 652 Şeddâd b. Evs: Yahudilere muhalefet edin; onlar ayakkabıları ve mestleriyle namaz kılmazlar. Şeddâd b. Evs Bab 240Ayakkabıyla namaz kılmak 653 Abdullah b. Amr: Resûlullah'ı yalınayak da ayakkabılı olarak da namaz kılarken gördüm. Abdullah b. Amr Bab 240Ayakkabıyla namaz kılmak 654 Ebû Hüreyre: Namaz kılan ayakkabılarını sağına ya da soluna değil, iki ayağının arasına koysun. Ebû Hüreyre Bab 241Namaz kılan kimse ayakkabılarını çıkarınca onları nereye koyar? 655 Ebû Hüreyre: Ayakkabılarını çıkaran onlarla kimseye eziyet vermesin; ya ayaklarının arasına koysun ya onlarla kılsın. Ebû Hüreyre Bab 241Namaz kılan kimse ayakkabılarını çıkarınca onları nereye koyar? 656 Meymûne: Resûlullah namaz kılarken hayızlı olarak hizasında bulunurdum; secdede elbisesi bana değerdi. Meymûne bint el-Hâris Bab 242Humre (küçük seccade) üzerinde namaz kılmak 657 Enes: İri yapılı Ensârî'nin evinde Resûlullah ıslatılmış hasır üzerinde iki rekât kıldı. Enes b. Mâlik Bab 243Hasır üzerinde namaz kılmak 658 Enes: Peygamber Ümmü Süleym'i ziyaretinde suyla ıslattığımız hasır üzerinde namaz kılardı. Enes b. Mâlik Bab 243Hasır üzerinde namaz kılmak 659 Muğîre b. Şu'be: Resûlullah hasır ve tabaklanmış post üzerinde namaz kılardı. Muğîre b. Şu'be Bab 243Hasır üzerinde namaz kılmak 660 Enes: Şiddetli sıcakta yüzünü yere koyamayan elbisesini serip üzerine secde ederdi. Enes b. Mâlik Bab 244Kişinin elbisesi üzerine secde etmesi 661 Câbir b. Semüre: Meleklerin Rableri katında saf tuttukları gibi saf tutmaz mısınız? Câbir b. Semüre Bab 245Safları düzeltmek 662 Nu'mân b. Beşîr: Ya saflarınızı düzeltirsiniz ya da Allah kalplerinizin arasına ayrılık düşürür. Nu'mân b. Beşîr Bab 245Safları düzeltmek 663 Nu'mân b. Beşîr: Ya saflarınızı düzeltirsiniz ya da Allah yüzlerinizin arasına ayrılık düşürür. Nu'mân b. Beşîr Bab 245Safları düzeltmek 664 Berâ: Safta ayrı durmayın, yoksa kalpleriniz ayrılığa düşer; Allah ve melekleri ön saflara salât eder. Berâ b. Âzib Bab 245Safları düzeltmek 665 Nu'mân b. Beşîr: Resûlullah saflarımızı düzeltir, düzgün hâle gelince tekbir alırdı. Nu'mân b. Beşîr Bab 245Safları düzeltmek 666 İbn Ömer: Kim bir safı birleştirirse Allah da onu bağlar; kim bir safı keserse Allah da onu keser. Abdullah b. Ömer Bab 245Safları düzeltmek 667 Enes: Saflarınızı sıkıca birleştirin; şeytanın küçük bir koyun gibi safın aralığından girdiğini görüyorum. Enes b. Mâlik Bab 245Safları düzeltmek 668 Enes: Saflarınızı düzeltin; safı düzeltmek namazın tamamlığındandır. Enes Bab 245Safları düzeltmek 669 Enes: Resûlullah elini bu değneğe koyar, düzgün durun ve saflarınızı düzeltin buyururdu. Maksûre sahibi Muhammed b. Müslim b. es-Sâib şöyle anlattı: Bab 245Safları düzeltmek 670 Enes (Humeyd b. el-Esved tariki): Resûlullah değneği önce sağ, sonra sol eliyle tutup saflarınızı düzeltin buyururdu. Bab 245Safları düzeltmek 671 Enes: Önce ön safı, sonra onu takip edeni tamamlayın; eksiklik olacaksa arka safta olsun. Enes b. Mâlik Bab 245Safları düzeltmek 672 İbn Abbâs: Sizin en hayırlılarınız, namazda omuzları en yumuşak olanlarınızdır. Abdullah b. Abbâs Bab 245Safları düzeltmek 673 Enes: Resûlullah zamanında sütunlar arasında saf tutmaktan sakınırdık. Abdülhamîd b. Mahmûd şöyle anlattı: Bab 246Direkler arasında saf tutmak 674 Ebû Mes'ûd: Bana sizden akıl ve olgunluk sahipleri yakın dursun; sonra onlara yakın olanlar. Ebû Mes'ûd Bab 247Safta imamın arkasında durması müstehap olanlar ve geride durmanın mekruh oluşu 675 İbn Mes'ûd tariki: Ayrı durmayın, kalpleriniz ayrılığa düşer; çarşıların karmaşasından sakının. Bab 247Safta imamın arkasında durması müstehap olanlar ve geride durmanın mekruh oluşu 676 Âişe: Allah ve melekleri safların sağ taraflarına salât eder. Âişe Bab 247Safta imamın arkasında durması müstehap olanlar ve geride durmanın mekruh oluşu 677 Ebû Mâlik el-Eş'arî: Peygamber erkekleri saf yaptı, onların arkasına da çocukları saf yaptı. Ebû Mâlik el-Eş'arî Bab 248Çocukların saftaki yeri 678 Ebû Hüreyre: Erkeklerin saflarının en hayırlısı ilki, kadınların saflarının en hayırlısı sonuncusudur. Ebû Hüreyre Bab 249Kadınların safı ve ilk saftan geri kalmanın mekruh oluşu 679 Âişe: Bir topluluk ilk saftan geri kalmaya devam eder; nihayet Allah da onları ateşte geri bırakır. Âişe Bab 249Kadınların safı ve ilk saftan geri kalmanın mekruh oluşu 680 Ebû Saîd: Öne geçin ve bana uyun; sizden sonrakiler de size uysun. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 249Kadınların safı ve ilk saftan geri kalmanın mekruh oluşu 681 Ebû Hüreyre: İmamı ortaya alın ve boşlukları kapatın. Ebû Hüreyre Bab 250İmamın saf karşısındaki yeri 682 Vâbisa: Resûlullah safın arkasında tek başına namaz kılan adama namazı yeniden kılmasını emretti. Vâbisa Bab 251Kişinin safın arkasında tek başına namaz kılması 683 Ebû Bekre: Saftan önce rükû ettim; Allah hevesini artırsın, bir daha yapma, buyurdu. Ebû Bekre Bab 252Kişinin safa girmeden rükû etmesi 684 Hasan: Saftan önce rükû edip safa yürüyen Ebû Bekre'ye, Allah hevesini artırsın, bir daha yapma, buyurdu. Hasan şöyle anlattı: Bab 252Kişinin safa girmeden rükû etmesi 685 Talha b. Ubeydullah: Önüne semerin arka kaşı gibi bir şey koyduğunda önünden geçen sana zarar vermez. Talha b. Ubeydullah Bab 253Namaz kılana sütre olan şeyler 686 Atâ: Semerin arka kaşı bir arşın ve daha fazlasıdır. Atâ Bab 253Namaz kılana sütre olan şeyler 687 İbn Ömer: Resûlullah bayram günü önüne mızrak diktirip ona doğru namaz kılardı. Abdullah b. Ömer Bab 253Namaz kılana sütre olan şeyler 688 Ebû Cuhayfe: Peygamber Bathâ'da önüne aneze dikerek öğle ve ikindiyi ikişer rekât kıldırdı. Ebû Cuhayfe Bab 253Namaz kılana sütre olan şeyler 689 Ebû Hüreyre: Namaz kılan önüne bir şey koysun; bulamazsa asa diksin, o da yoksa bir çizgi çizsin. Ebû Hüreyre Bab 254Asâ bulamayınca çizgi çekmek 690 Ebû Hüreyre (Süfyân tariki): Sütre çizgisi hadisi; Ahmed b. Hanbel çizgiyi enine, hilal gibi tarif etti. Bab 254Asâ bulamayınca çizgi çekmek 691 Süfyân b. Uyeyne: Şerîk bir cenazede ikindiyi kıldırırken takkesini önüne sütre olarak koydu. Süfyân b. Uyeyne Bab 254Asâ bulamayınca çizgi çekmek 692 İbn Ömer: Peygamber devesine doğru namaz kılardı. Abdullah b. Ömer Bab 255Binek devesine doğru namaz kılmak 693 Mikdâd: Resûlullah sütreyi sağ ya da sol kaşının hizasına alır, ona tam olarak yönelmezdi. Mikdâd b. el-Esved Bab 256Bir direğe veya benzeri bir şeye doğru namaz kılan kimse onu kendisine göre nereye koyar? 694 İbn Abbâs: Uyuyanın ve konuşanın arkasında namaz kılmayın. Muhammed b. Ka'b el-Kurazî şöyle anlattı: Bab 257Konuşanlara ve uyuyanlara doğru namaz kılmak 695 Sehl b. Ebû Hasme: Sütreye doğru namaz kılan ona yaklaşsın; şeytan namazını bölmesin. Sehl b. Ebû Hasme Bab 258Sütreye yaklaşmak 696 Sehl: Peygamber'in durduğu yer ile kıble duvarı arasında bir keçinin geçeceği kadar mesafe vardı. Sehl Bab 258Sütreye yaklaşmak 697 Ebû Saîd: Namaz kılan önünden kimseyi geçirmesin; diretirse onunla mücadele etsin, o ancak bir şeytandır. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 259Namaz kılana önünden geçeni engellemesinin emredilmesi 698 Ebû Saîd (İbn Aclân tariki): Biriniz namaz kıldığında bir sütreye doğru kılsın ve ona yaklaşsın. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 259Namaz kılana önünden geçeni engellemesinin emredilmesi 699 Ebû Saîd: Sizden kim kendisiyle kıblesi arasına kimsenin girmemesini sağlayabilirse bunu yapsın. Ebû Ubeyd şöyle anlattı: Bab 259Namaz kılana önünden geçeni engellemesinin emredilmesi 700 Ebû Saîd: Namaz kılanın önünden geçmek isteyeni itsin; diretirse onunla savaşsın, o ancak bir şeytandır. Ebû Sâlih şöyle anlattı: Bab 259Namaz kılana önünden geçeni engellemesinin emredilmesi 701 Ebû Cüheym: Namaz kılanın önünden geçen, üzerine ne olduğunu bilseydi kırk (müddet) beklemeyi tercih ederdi. Büsr b. Saîd şöyle anlattı: Bab 260Namaz kılanın önünden geçmenin yasaklanması 702 Ebû Zer: Önünde semer arkalığı kadar bir şey yoksa kişinin namazını eşek, siyah köpek ve kadın keser. Ebû Zer Bab 261Namazı kesen şeyler 703 İbn Abbâs: Namazı hayızlı kadın ve köpek keser. Abdullah b. Abbâs Bab 261Namazı kesen şeyler 704 İbn Abbâs (zayıf): Sütresiz kılanın namazını köpek, eşek, domuz, Yahudi, Mecûsî ve kadın keser. Abdullah b. Abbâs Bab 261Namazı kesen şeyler 705 Tebük'teki kötürüm adam: Namaz kılan Peygamber'in önünden eşekle geçtim; Allah'ım, onun izini kes, buyurdu. Yezîd b. Nimrân şöyle anlattı: Bab 261Namazı kesen şeyler 706 Ebû Hayve tariki: Namazımızı kesti; Allah da onun izini kessin. Bab 261Namazı kesen şeyler 707 Tebük'te hurma ağacına doğru kılınan namazın önünden geçen çocuk: Namazımızı kesti; Allah da izini kessin. Saîd b. Gazvân, babasından şöyle anlattı: Bab 261Namazı kesen şeyler 708 Amr b. Şuayb'ın dedesi: Peygamber önünden geçmek isteyen oğlağı karnı duvara yapışıncaya kadar engelledi. Amr b. Şuayb, babası aracılığıyla dedesinden Bab 262İmamın sütresi arkasındakilerin de sütresidir 709 İbn Abbâs: Peygamber namaz kılarken önünden geçmeye kalkan oğlağı engellemeye başladı. Abdullah b. Abbâs Bab 262İmamın sütresi arkasındakilerin de sütresidir 710 Âişe: Ben Peygamber ile kıble arasında olurdum; hayızlı iken de. Âişe Bab 263Kadın namazı kesmez diyenler 711 Âişe: Resûlullah gece namazı kılarken ben kıbleyle onun arasında yatardım; vitir kılacağı zaman beni uyandırırdı. Âişe Bab 263Kadın namazı kesmez diyenler 712 Âişe: Bizi eşek ve köpekle bir tuttuğunuz ne kötü! Resûlullah ben önünde uzanmışken namaz kılardı. Âişe Bab 263Kadın namazı kesmez diyenler 713 Âişe: Resûlullah gece namaz kılarken ayaklarım önünde olurdu; secde edeceği zaman ayaklarıma vururdu. Âişe Bab 263Kadın namazı kesmez diyenler 714 Âişe: Ben önünde uzanmışken Resûlullah namaz kılardı; vitir kılacağı zaman "Kenara çekil" derdi. Âişe Bab 263Kadın namazı kesmez diyenler 715 İbn Abbâs: Mina'da dişi eşekle safın bir kısmının önünden geçtim; bunu kimse yadırgamadı. Abdullah b. Abbâs Bab 264Eşek namazı kesmez diyenler 716 İbn Abbâs: Eşeği safın önünde bıraktık, iki kız da safın arasına girdi; Resûlullah buna aldırmadı. Ebü's-Sahbâ şöyle anlattı: Bab 264Eşek namazı kesmez diyenler 717 Cerîr tariki: Kavga eden iki kızı birbirinden ayırdı; önünden geçmelerine aldırmadı. Bab 264Eşek namazı kesmez diyenler 718 Fadl b. Abbâs: Resûlullah sahrada sütresiz namaz kıldı; dişi eşekle köpek önünde oynaşırken aldırmadı. Fadl b. Abbâs Bab 265Köpek namazı kesmez diyenler 719 Ebû Saîd: Namazı hiçbir şey kesmez; gücünüz yettiğince önünüzden geçeni savın. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 266Namazı hiçbir şey kesmez diyenler 720 Ebû Saîd önünden geçen Kureyşli genci üç defa itti: Namazı hiçbir şey kesmez, fakat gücünüz yettiğince savın. Ebü'l-Veddâk şöyle anlattı: Bab 266Namazı hiçbir şey kesmez diyenler 721 İbn Ömer: Resûlullah namaza başlarken, rükûa giderken ve rükûdan kalkınca ellerini omuz hizasına kaldırırdı. Abdullah b. Ömer Bab 267Namazda elleri kaldırmak 722 İbn Ömer (Zübeydî tariki): Secdede ellerini kaldırmaz, rükûdan önce aldığı her tekbirde kaldırırdı. Abdullah b. Ömer Bab 267Namazda elleri kaldırmak 723 Vâil b. Hucr: Resûlullah tekbir alınca elbisesine bürünür, sol elini sağ eliyle tutup ellerini elbisesine sokardı. Abdülcebbâr b. Vâil b. Hucr şöyle anlattı: Bab 267Namazda elleri kaldırmak 724 Vâil b. Hucr: Peygamber namaza kalkınca ellerini omuz hizasına kaldırıp baş parmaklarını kulaklarına denk getirirdi. Vâil b. Hucr Bab 267Namazda elleri kaldırmak 725 Vâil b. Hucr (ev halkı aracılığıyla): Resûlullah tekbirle birlikte ellerini kaldırırdı. Abdülcebbâr b. Vâil şöyle anlattı: Bab 267Namazda elleri kaldırmak 726 Vâil b. Hucr: Resûlullah'ın nasıl namaz kıldığına mutlaka bakacağım, dedim; kıbleye yönelip tekbir aldı. Vâil b. Hucr Bab 267Namazda elleri kaldırmak 727 Zâide tariki: Sağ elini sol elinin sırtı, bileği ve kolu üzerine koydu; soğukta elleri elbiseler altında hareket ederdi. Bab 267Namazda elleri kaldırmak 728 Vâil b. Hucr: Peygamber ellerini kulak hizasına kaldırırdı; sonra insanlar göğüslerine kadar kaldırıyordu. Vâil b. Hucr Bab 267Namazda elleri kaldırmak 729 Vâil b. Hucr: Kışın ashabın namazda ellerini elbiselerinin içinde kaldırdıklarını gördüm. Vâil b. Hucr Bab 268Namaza başlamak 730 Ebû Humeyd es-Sâidî on sahâbî arasında: Resûlullah'ın namazını en iyi bileniniz benim. Muhammed b. Amr b. Atâ şöyle anlattı: Bab 268Namaza başlamak 731 Ebû Humeyd (İbn Lehîa tariki): Dördüncü rekâtta sol kalçasını yere dayar, ayaklarını bir yandan çıkarırdı. Muhammed b. Amr el-Âmirî şöyle anlattı: Bab 268Namaza başlamak 732 Leys tariki: Secdede kollarını yaymadan ve yanlarına yapıştırmadan koyar, parmak uçlarını kıbleye yöneltirdi. Bab 268Namaza başlamak 733 Abbâs b. Sehl tariki: Rükûdan kalkınca "Semiallâhu limen hamideh, Allahümme rabbenâ leke'l-hamd" dedi. Muhammed b. Amr b. Atâ, Abbâs -ya da Ayyâş- b. Sehl es-Sâidî'den Bab 268Namaza başlamak 734 Ebû Humeyd (Fuleyh tariki): Rükûda ellerini dizlerini kavrıyormuş gibi koyar, kollarını yanlarından uzak tutardı. Abbâs b. Sehl şöyle anlattı: Bab 268Namaza başlamak 735 Utbe tariki: Secdede uyluklarının arasını açar, karnını uyluklarına dayamazdı. Bab 268Namaza başlamak 736 Hemmâm tariki: Secdeye varırken dizleri avuçlarından önce yere değdi. Bab 268Namaza başlamak 737 Vâil b. Hucr: Resûlullah namazda baş parmaklarını kulak yumuşaklarına kadar kaldırırdı. Vâil b. Hucr Bab 268Namaza başlamak 738 Ebû Hüreyre: Resûlullah tekbirde, rükûda, secde için kalkarken ve iki rekâttan kalkarken ellerini omuz hizasına getirirdi. Ebû Hüreyre Bab 268Namaza başlamak 739 İbn Abbâs: Resûlullah'ın namazını görmek istersen Abdullah b. ez-Zübeyr'in namazına uy. Meymûn el-Mekkî şöyle anlattı: Bab 268Namaza başlamak 740 İbn Tâvûs: Birinci secdeden başını kaldırınca ellerini yüzünün hizasına kaldırırdı; bunu İbn Abbâs'tan gördüler. Nadr b. Kesîr es-Sa'dî şöyle anlattı: Bab 268Namaza başlamak 741 İbn Ömer (Nâfi' tariki): Rükûda, "Semiallâhu limen hamideh" derken ve iki rekâttan kalkarken el kaldırırdı. Nâfi' şöyle anlattı: Bab 268Namaza başlamak 742 Nâfi': İbn Ömer rükûdan kalkınca ellerini, namaza başlarkenkinden daha aşağı kaldırırdı. Nâfi' şöyle anlattı: Bab 268Namaza başlamak 743 İbn Ömer: Resûlullah iki rekâttan kalktığında tekbir alır ve ellerini kaldırırdı. Abdullah b. Ömer Bab 269İki rekâttan kalkınca elleri kaldırmak 744 Ali: Resûlullah namazının hiçbir yerinde otururken ellerini kaldırmazdı; iki secdeden kalkınca kaldırırdı. Ali b. Ebû Tâlib Bab 269İki rekâttan kalkınca elleri kaldırmak 745 Mâlik b. el-Huveyris: Peygamber tekbirde, rükûda ve rükûdan kalkarken ellerini kulaklarının uçlarına kadar kaldırırdı. Mâlik b. el-Huveyris Bab 269İki rekâttan kalkınca elleri kaldırmak 746 Ebû Hüreyre: Peygamber'in önünde olsaydım, (tekbir alırken) koltuk altlarını görürdüm. Ebû Hüreyre Bab 269İki rekâttan kalkınca elleri kaldırmak 747 İbn Mes'ûd: Rükûda ellerini birleştirip dizlerinin arasına koydu; Sa'd: Sonra dizleri tutmak emredildi. Abdullah b. Mes'ûd Bab 269İki rekâttan kalkınca elleri kaldırmak 748 İbn Mes'ûd: Size Resûlullah'ın namazını kıldırayım mı? Ellerini yalnızca bir defa kaldırdı. Abdullah b. Mes'ûd Bab 270Rükû esnasında elleri kaldırmayı zikretmeyenler 749 Süfyân tariki: Ellerini ilk seferde (bir defa) kaldırdı. Bab 270Rükû esnasında elleri kaldırmayı zikretmeyenler 750 Berâ: Resûlullah namaza başlarken ellerini kulaklarına yakın kaldırır, sonra tekrarlamazdı. Berâ b. Âzib Bab 270Rükû esnasında elleri kaldırmayı zikretmeyenler 751 Süfyân tariki: "Sonra tekrarlamazdı" ziyadesini Yezîd sonradan Kûfe'de söyledi. Bab 270Rükû esnasında elleri kaldırmayı zikretmeyenler 752 Berâ (İbn Ebû Leylâ tariki): Namaza başlarken ellerini kaldırdı, sonra namazdan çıkıncaya kadar kaldırmadı. Berâ b. Âzib Bab 270Rükû esnasında elleri kaldırmayı zikretmeyenler 753 Ebû Hüreyre: Resûlullah namaza girdiğinde ellerini uzatarak kaldırırdı. Ebû Hüreyre Bab 270Rükû esnasında elleri kaldırmayı zikretmeyenler 754 İbn ez-Zübeyr: Ayakları yan yana düzgünce koymak ve eli elin üzerine koymak sünnettendir. Zür'a b. Abdurrahman şöyle anlattı: Bab 271Namazda sağ eli sol elin üzerine koymak 755 İbn Mes'ûd sol elini sağının üzerine koyunca Peygamber onun sağ elini sol elinin üzerine koydu. Ebû Osman en-Nehdî şöyle anlattı: Bab 271Namazda sağ eli sol elin üzerine koymak 756 Ali: Namazda avucu avucun üzerine göbeğin altında koymak sünnettir. Ali Bab 271Namazda sağ eli sol elin üzerine koymak 757 Cerîr ed-Dabbî: Ali'yi sol elini sağ eliyle bileğinden göbeğin üstünde tutarken gördüm. Cerîr ed-Dabbî şöyle anlattı: Bab 271Namazda sağ eli sol elin üzerine koymak 758 Ebû Hüreyre: Namazda avuçları avuçların üzerine göbeğin altında tutmak (sünnettir). Ebû Hüreyre Bab 271Namazda sağ eli sol elin üzerine koymak 759 Tâvûs (mürsel): Resûlullah namazda sağ elini sol elinin üzerine koyup göğsü üzerinde bağlardı. Tâvûs Bab 271Namazda sağ eli sol elin üzerine koymak 760 Ali: Resûlullah namaza kalkınca tekbir alır, "Yüzümü gökleri ve yeri yaratana çevirdim" derdi. Ali b. Ebû Tâlib Bab 272Namaza başlarken okunan dua 761 Ali (Mûsâ b. Ukbe tariki): Namazdan çıkarken "Sen benim ilahımsın; senden başka ilah yoktur" derdi. Ali b. Ebû Tâlib Bab 272Namaza başlarken okunan dua 762 Medine fakihleri: "Ben müslümanların ilkiyim" yerine "Ben de müslümanlardanım" de. Şuayb b. Ebû Hamza şöyle anlattı: Bab 272Namaza başlarken okunan dua 763 Enes: On iki meleğin hangisi onu kaldıracak diye o sözlere koşuştuklarını gördüm. Enes b. Mâlik Bab 272Namaza başlarken okunan dua 764 Cübeyr b. Mut'im: Allahu ekber kebîrâ, ve'l-hamdü lillâhi kesîrâ, ve sübhânallâhi bukraten ve asîlâ. Cübeyr b. Mut'im Bab 272Namaza başlarken okunan dua 765 Nâfi' b. Cübeyr tariki: Peygamber bu iftitah zikrini nafile namazda söylerdi. Bab 272Namaza başlarken okunan dua 766 Âişe: Gece namazına kalkınca on defa tekbir, hamd, tesbih, tehlîl ve istiğfar ederdi. Âsım b. Humeyd şöyle anlattı: Bab 272Namaza başlarken okunan dua 767 Âişe: Gece namazına "Allah'ım! Ey Cebrâil'in, Mîkâil'in ve İsrâfil'in Rabbi!" diye başlardı. Ebû Seleme b. Abdurrahman b. Avf şöyle anlattı: Bab 272Namaza başlarken okunan dua 768 İkrime b. Ammâr (Ebû Nûh tariki): Peygamber geceleyin kalktığında tekbir alır, sonra duasını okurdu. Bab 272Namaza başlarken okunan dua 769 Mâlik: Farz olsun başkası olsun, namazın başında, ortasında ve sonunda dua etmekte sakınca yoktur. Mâlik Bab 272Namaza başlarken okunan dua 770 Rifâa b. Râfi': Otuz küsur meleğin, o hamdi hangisi önce yazacak diye yarıştığını gördüm. Rifâa b. Râfi' ez-Zürakî Bab 272Namaza başlarken okunan dua 771 İbn Abbâs: Gece namazına kalkınca "Allah'ım! Hamd sanadır; sen göklerin ve yerin nurusun" derdi. Abdullah b. Abbâs Bab 272Namaza başlarken okunan dua 772 İbn Abbâs (Kays b. Sa'd tariki): Teheccüdde "Allâhu ekber" dedikten sonra hamd duasını okurdu. Bab 272Namaza başlarken okunan dua 773 Rifâa (Muâz b. Rifâa tariki): Aksırınca "Rabbimizin sevdiği ve razı olduğu şekilde Allah'a çok hamd olsun" dedim. Bab 272Namaza başlarken okunan dua 774 Âmir b. Rebîa: Aksıran gencin hamdi, Rahmân'ın arşına varmadan durmadı. Âmir b. Rebîa Bab 272Namaza başlarken okunan dua 775 Ebû Saîd el-Hudrî: Gece namazına tekbirle başlar, "Sübhâneke'llâhümme" der, sonra şeytandan Allah'a sığınırdı. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 273Namaza "Sübhâneke'llâhümme ve bi-hamdik" ile başlamayı uygun görenler 776 Âişe: Resûlullah namaza başlayınca "Sübhâneke'llâhümme ve bi-hamdik" derdi. Âişe Bab 273Namaza "Sübhâneke'llâhümme ve bi-hamdik" ile başlamayı uygun görenler 777 Semure: Namazda iki sekte belledim; biri tekbirden sonra, biri Fâtiha ile sûreyi bitirince. Semure b. Cündeb Bab 274Namaza başlarken susmak 778 Semure (Eş'as tariki): Peygamber namaza başlayınca ve kıraatin tamamını bitirince iki kere susardı. Bab 274Namaza başlarken susmak 779 Hasan: Semure ile İmrân sekteleri tartıştı; Übey b. Ka'b, Semure'nin doğru bellediğini yazdı. Hasan şöyle anlattı: Bab 274Namaza başlarken susmak 780 Katâde'nin açıklaması: İki sekte, namaza girerken ve "ve le'd-dâllîn" deyince yapılandır. Bab 274Namaza başlarken susmak 781 Ebû Hüreyre: Allah'ım! Doğu ile batının arasını uzaklaştırdığın gibi benimle hatalarımın arasını uzaklaştır. Ebû Hüreyre Bab 274Namaza başlarken susmak 782 Enes: Peygamber, Ebû Bekir, Ömer ve Osman kıraate "Elhamdü lillâhi rabbi'l-âlemîn" ile başlarlardı. Enes Bab 275"Bismillâhirrahmânirrahîm"i açıktan okumayı uygun görmeyenler 783 Âişe: Resûlullah namaza tekbirle, kıraate "Elhamdü lillâhi" ile başlar, namazı selamla bitirirdi. Âişe Bab 275"Bismillâhirrahmânirrahîm"i açıktan okumayı uygun görmeyenler 784 Enes: Bana az önce bir sûre indirildi; Kevser, Rabbimin bana cennette vaat ettiği bir nehirdir. Enes b. Mâlik Bab 275"Bismillâhirrahmânirrahîm"i açıktan okumayı uygun görmeyenler 785 Âişe: İfk âyetlerini okumadan önce Resûlullah "İşiten ve bilen Allah'a sığınırım" dedi. Âişe ifk anarak Bab 275"Bismillâhirrahmânirrahîm"i açıktan okumayı uygun görmeyenler 786 Osman: Berâe'nin Enfâl'den olduğunu sandım; bu yüzden aralarına besmele satırını yazmadım. Abdullah b. Abbâs şöyle anlattı: Bab 276Onu açıktan okuyanlar 787 Osman (Mervân tariki): Resûlullah vefat etti ve Berâe'nin Enfâl'den olduğunu bize açıklamadı. Bab 276Onu açıktan okuyanlar 788 İbn Abbâs: Peygamber, besmele ininceye kadar sûrenin bittiğini bilmezdi. Abdullah b. Abbâs Bab 276Onu açıktan okuyanlar 789 Ebû Katâde: Çocuğun ağlamasını işitince, annesine sıkıntı vermemek için namazı kısa tutarım. Ebû Katâde Bab 277Bir hadise sebebiyle namazı hafif tutmak 790 Câbir: Ey Muâz! Sen fitneci misin? Şunu oku, şunu oku. Câbir Bab 278Namazı hafif tutmak hakkında 791 Hazm b. Übey: Ey Muâz! Fitneci olma; arkanda yaşlı, zayıf, ihtiyaç sahibi ve yolcu namaz kılar. Hazm b. Übey b. Ka'b Bab 278Namazı hafif tutmak hakkında 792 Ashâbdan biri: Cenneti isteyip cehennemden sığınan adama "Biz de onların etrafında mırıldanıyoruz" buyurdu. Ebû Sâlih, Peygamber'in ashâbından birinden Bab 278Namazı hafif tutmak hakkında 793 Câbir: Ey kardeşimin oğlu! Ben ve Muâz da bu ikisinin (cennet ve cehennemin) etrafındayız. Câbir, Muâz'ın kıssasını zikrederek Bab 278Namazı hafif tutmak hakkında 794 Ebû Hüreyre: Biriniz insanlara namaz kıldırınca hafif tutsun; kendi başına kılınca dilediğince uzatsın. Ebû Hüreyre Bab 278Namazı hafif tutmak hakkında 795 Ebû Hüreyre (Zührî tariki): İmam hafif tutsun; aralarında hasta, yaşlı ve ihtiyaç sahibi vardır. Ebû Hüreyre Bab 278Namazı hafif tutmak hakkında 796 Ammâr b. Yâsir: Kişi namazdan döner de kendisine namazının ancak onda biri ... yarısı yazılmıştır. Ammâr b. Yâsir Bab 279Namazın eksikliği hakkında gelen rivayetler 797 Ebû Hüreyre: Resûlullah'ın bize işittirdiğini size işittirdik, bizden gizlediğini sizden gizledik. Ebû Hüreyre Bab 280Öğle namazında kıraat hakkında gelen rivayetler 798 Ebû Katâde: Resûlullah öğle ve ikindinin ilk iki rekâtında Fâtiha ve iki sûre okur, bazen âyeti işittirirdi. Ebû Katâde Bab 280Öğle namazında kıraat hakkında gelen rivayetler 799 Ebû Katâde (Hemmâm tariki): Son iki rekâtta Fâtiha okur, birinci rekâtı ikinciden uzun tutardı. Bab 280Öğle namazında kıraat hakkında gelen rivayetler 800 Ebû Katâde: Birinci rekâtı uzatmakla insanların ona yetişmesini istediğini sandık. Ebû Katâde Bab 280Öğle namazında kıraat hakkında gelen rivayetler 801 Habbâb: Resûlullah'ın öğle ve ikindide okuduğunu sakalının hareketinden anlardık. Ebû Ma'mer şöyle anlattı: Bab 280Öğle namazında kıraat hakkında gelen rivayetler 802 İbn Ebû Evfâ: Peygamber öğlenin ilk rekâtında ayak sesi işitmeyinceye kadar ayakta dururdu. Abdullah b. Ebû Evfâ Bab 280Öğle namazında kıraat hakkında gelen rivayetler 803 Câbir b. Semure (Sa'd kıssası): İlk iki rekâtı uzatır, son ikisini kısa tutarım. Câbir b. Semure Bab 281Son iki rekâtı hafif tutmak 804 Ebû Saîd: Öğlenin ilk iki rekâtındaki kıyamını otuz âyet, Secde sûresi kadar tahmin ettik. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 281Son iki rekâtı hafif tutmak 805 Câbir b. Semure: Öğle ve ikindide "Vessemâi ve't-târık" ve "Vessemâi zâti'l-burûc"u okurdu. Câbir b. Semure Bab 282Öğle ve ikindi namazlarında kıraatin miktarı 806 Câbir b. Semure: Öğlede "Velleyli izâ yağşâ" benzerini okur, yalnız sabahı uzatırdı. Câbir b. Semure Bab 282Öğle ve ikindi namazlarında kıraatin miktarı 807 İbn Ömer: Peygamber öğlede secde edip kalktı; Tenzîl es-Secde'yi okuduğu kanaatine vardık. Abdullah b. Ömer Bab 282Öğle ve ikindi namazlarında kıraatin miktarı 808 İbn Abbâs: Resûlullah emir altında bir kuldu; bizi insanlardan ancak üç hasletle ayırdı. Abdullah b. Ubeydullah şöyle anlattı: Bab 282Öğle ve ikindi namazlarında kıraatin miktarı 809 İbn Abbâs: Resûlullah'ın öğle ve ikindide okuyup okumadığını bilmiyorum. Abdullah b. Abbâs Bab 282Öğle ve ikindi namazlarında kıraatin miktarı 810 Ümmü'l-Fadl: Mürselât, Resûlullah'ın akşam namazında okuduğunu işittiğim en son sûredir. Abdullah b. Abbâs Bab 283Akşam namazında kıraatin miktarı 811 Cübeyr b. Mut'im: Resûlullah'ın akşam namazında Tûr sûresini okuduğunu işittim. Cübeyr b. Mut'im Bab 283Akşam namazında kıraatin miktarı 812 Zeyd b. Sâbit: Resûlullah'ın akşamda iki uzun sûrenin en uzunu A'râf'ı okuduğunu gördüm. Mervân b. el-Hakem şöyle anlattı: Bab 283Akşam namazında kıraatin miktarı 813 Hişâm b. Urve: Babası akşam namazında "Vel'âdiyât" ve benzeri sûreleri okurdu. Hişâm b. Urve şöyle anlattı: Bab 284(Akşam namazında) kıraati hafif tutmayı uygun görenler 814 Abdullah b. Amr: Mufassalın küçük büyük her sûresiyle Resûlullah'ın farz namazda imamlık yaptığını işittim. Amr b. Şuayb'ın dedesi Bab 284(Akşam namazında) kıraati hafif tutmayı uygun görenler 815 Ebû Osmân en-Nehdî: İbn Mes'ûd akşam namazında "Kul hüvallâhu ehad"i okudu. Ebû Osmân en-Nehdî'den şöyle rivayet edildi: Bab 284(Akşam namazında) kıraati hafif tutmayı uygun görenler 816 Cüheyneli bir sahâbî: Peygamber sabahın iki rekâtında da Zilzâl'i okudu; unuttu mu, kasten mi bilmiyorum. Muâz b. Abdullah el-Cühenî'ye Cüheyne'den bir adam şöyle haber verdi: Bab 285Kişinin iki rekâtta aynı sûreyi tekrar okuması 817 Amr b. Hureys: Sanki Peygamber'in sabahta "Felâ uksimu bi'l-hunnes" okuyan sesini işitiyorum. Amr b. Hureys Bab 286Sabah namazında kıraat 818 Ebû Saîd: Fâtiha'yı ve kolayımıza geleni okumakla emrolunduk. Ebû Saîd Bab 287Namazında Fâtiha'yı okumayı terk eden kimse 819 Ebû Hüreyre: Medine'de ilan et: Fâtiha ve fazlasıyla da olsa Kur'an okumadan namaz olmaz. Ebû Hüreyre Bab 287Namazında Fâtiha'yı okumayı terk eden kimse 820 Ebû Hüreyre (Yahyâ tariki): Fâtiha ve fazlası okunmadıkça namaz olmadığını ilan etmemi emretti. Ebû Hüreyre Bab 287Namazında Fâtiha'yı okumayı terk eden kimse 821 Ebû Hüreyre: Ümmü'l-Kur'an okunmayan namaz eksiktir; Allah namazı kulu ile arasında ikiye böldü. Ebû Hüreyre Bab 287Namazında Fâtiha'yı okumayı terk eden kimse 822 Ubâde b. Sâmit: Fâtiha'yı ve fazlasını okumayanın namazı yoktur. Ubâde b. Sâmit Bab 287Namazında Fâtiha'yı okumayı terk eden kimse 823 Ubâde (Mekhûl tariki): İmamın arkasında Fâtiha dışında okumayın; onu okumayanın namazı yoktur. Ubâde b. Sâmit Bab 287Namazında Fâtiha'yı okumayı terk eden kimse 824 Ubâde (Nâfi' b. Mahmûd kıssası): Ben açıktan okuduğumda Ümmü'l-Kur'an dışında hiçbir şey okumayın. Nâfi' b. Mahmûd b. Rebî' el-Ensârî şöyle anlattı: Bab 287Namazında Fâtiha'yı okumayı terk eden kimse 825 Mekhûl: İmam açıktan okusa da Fâtiha'yı gizlice oku; hiçbir hâlde onu bırakma. Bab 287Namazında Fâtiha'yı okumayı terk eden kimse 826 Ebû Hüreyre: Bana ne oluyor ki Kur'an'da benimle çekişiliyor? İnsanlar açıktan okunan namazda okumayı bıraktı. Ebû Hüreyre Bab 288İmam açıktan okuduğunda Fâtiha okumayı mekruh görenler 827 Ebû Hüreyre (Süfyân tariki): Sabah olduğunu sandığımız namazda "Bana ne oluyor ki Kur'an'da benimle çekişiliyor" dedi. Bab 288İmam açıktan okuduğunda Fâtiha okumayı mekruh görenler 828 İmrân b. Husayn: Öğlede arkasında okuyan adam için "Bazınızın onda benimle çekiştiğini anladım" buyurdu. İmrân b. Husayn Bab 289İmam açıktan okumadığında kıraati uygun görenler 829 İmrân b. Husayn (Saîd tariki): Hanginiz "Sebbihisme rabbike'l-a'lâ"yı okudu? Bazınız onda benimle çekişti. İmrân b. Husayn Bab 289İmam açıktan okumadığında kıraati uygun görenler 830 Câbir: Okuyun, hepsi güzeldir; onu ok gibi düzeltip karşılığını acele isteyen kavimler gelecek. Câbir b. Abdullah Bab 290Ümmî ve Arap olmayan kimseye yeten kıraat 831 Sehl b. Sa'd: Allah'ın Kitabı birdir; ecrini acele isteyecek kavimler okumadan önce onu okuyun. Sehl b. Sa'd es-Sâidî Bab 290Ümmî ve Arap olmayan kimseye yeten kıraat 832 İbn Ebû Evfâ: Kur'an'dan bir şey öğrenemeyene "Sübhânallah, elhamdülillah, lâ ilâhe illallah, Allâhu ekber de" buyurdu. Abdullah b. Ebû Evfâ Bab 290Ümmî ve Arap olmayan kimseye yeten kıraat 833 Câbir: Nafile namazda ayakta ve oturarak dua eder, rükû ve secdede tesbih ederdik. Câbir b. Abdullah Bab 290Ümmî ve Arap olmayan kimseye yeten kıraat 834 Humeyd: Hasan el-Basrî öğle ve ikindide Fâtiha okur, Kâf ve Zâriyât kadar tesbih, tekbir ve tehlil ederdi. Bab 290Ümmî ve Arap olmayan kimseye yeten kıraat 835 Mutarrif: Ali her secde, rükû ve kalkışta tekbir aldı; İmrân "Muhammed'in namazı gibi kıldırdı" dedi. Mutarrif şöyle anlattı: Bab 291Tekbirin tam yapılması 836 Ebû Hüreyre: Her eğilip kalkışta tekbir alır, "Resûlullah'ın namazına en çok benzeyeniniz benim" derdi. Ebû Bekir b. Abdurrahman ile Ebû Seleme şöyle anlattı: Bab 291Tekbirin tam yapılması 837 Abdurrahman b. Ebzâ: Resûlullah ile namaz kıldım; tekbiri tamamlamıyordu. Abdurrahman b. Ebzâ Bab 291Tekbirin tam yapılması 838 Vâil b. Hucr: Peygamber secdeye giderken dizlerini ellerinden önce koyardı. Vâil b. Hucr Bab 292Kişi dizlerini ellerinden önce nasıl koyar? 839 Vâil (Abdülcebbâr tariki): Secdede dizleri avuçlarından önce yere değer, kalkarken dizleri üzerine kalkardı. Bab 292Kişi dizlerini ellerinden önce nasıl koyar? 840 Ebû Hüreyre: Biriniz secdede devenin çöktüğü gibi çökmesin; ellerini dizlerinden önce koysun. Ebû Hüreyre Bab 292Kişi dizlerini ellerinden önce nasıl koyar? 841 Ebû Hüreyre (Abdullah b. Nâfi' tariki): Biriniz namazında devenin çöktüğü gibi mi çöküyor? Ebû Hüreyre Bab 292Kişi dizlerini ellerinden önce nasıl koyar? 842 Ebû Kılâbe (Eyyûb tariki): Mâlik b. el-Huveyris birinci rekâtın son secdesinden kalkınca oturur, sonra kalkardı. Ebû Kılâbe şöyle anlattı: Bab 293Tek rekâtta (ayağa) kalkmak 843 Ebû Kılâbe (Ziyâd b. Eyyûb tariki): Mâlik b. el-Huveyris birinci rekâtta son secdeden sonra oturdu. Ebû Kılâbe şöyle anlattı: Bab 293Tek rekâtta (ayağa) kalkmak 844 Mâlik b. el-Huveyris: Peygamber namazın tek rekâtlarında dosdoğru oturmadan kalkmazdı. Ebû Kılâbe, Mâlik b. el-Huveyris'ten Bab 293Tek rekâtta (ayağa) kalkmak 845 Tâvus: İbn Abbâs, iki ayak üzerine oturmak (ik'â) için "O, Peygamberinin sünnetidir" dedi. Tâvus Bab 294İki secde arasında ik'â oturuşu 846 Abdullah b. Ebû Evfâ: Rükûdan kalkınca "Göklerin dolusu, yerin dolusu hamd sanadır" derdi. Abdullah b. Ebû Evfâ Bab 295Rükûdan başını kaldırınca ne söyleneceği 847 Ebû Saîd el-Hudrî: Rükûdan kalkınca "Ey övgüye ve şerefe layık olan! Verdiğine engel olacak yoktur" derdi. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 295Rükûdan başını kaldırınca ne söyleneceği 848 Ebû Hüreyre: İmam "Semiallâhu limen hamideh" deyince "Allâhümme rabbenâ leke'l-hamd" deyin. Ebû Hüreyre Bab 295Rükûdan başını kaldırınca ne söyleneceği 849 Âmir eş-Şa'bî: İmamın arkasındakiler "Semiallâhu limen hamideh" demez, "Rabbenâ leke'l-hamd" der. Âmir Bab 295Rükûdan başını kaldırınca ne söyleneceği 850 İbn Abbâs: Peygamber iki secde arasında "Allah'ım! Beni bağışla, bana merhamet et" derdi. Abdullah b. Abbâs Bab 296İki secde arasında dua 851 Esmâ: Allah'a iman eden kadın, erkekler başlarını kaldırıncaya kadar başını kaldırmasın. Esmâ bt. Ebû Bekir Bab 297Erkeklerle birlikte (namaz kılan) kadınların başlarını secdeden kaldırması 852 Berâ: Resûlullah'ın secdesi, rükûu ve iki secde arası birbirine yakındı. el-Berâ b. Âzib Bab 298Rükûdan sonraki kıyamı ve iki secde arasını uzun tutmak 853 Enes: Resûlullah'tan daha kısa ve tam namaz kıldıran hiç kimsenin arkasında namaz kılmadım. Enes b. Mâlik Bab 298Rükûdan sonraki kıyamı ve iki secde arasını uzun tutmak 854 Berâ b. Âzib: Namazda kıyamını, rükûunu, secdesini ve oturuşunu birbirine yakın buldum. el-Berâ b. Âzib Bab 298Rükûdan sonraki kıyamı ve iki secde arasını uzun tutmak 855 Ebû Mes'ûd el-Bedrî: Rükû ve secdede belini dosdoğru tutmayanın namazı yeterli olmaz. Ebû Mes'ûd el-Bedrî Bab 299Rükû ve secdede belini doğrultmayanın namazı 856 Ebû Hüreyre: Namazı yanlış kılana "Dön, namazını kıl; çünkü sen namaz kılmadın" buyurdu. Ebû Hüreyre Bab 299Rükû ve secdede belini doğrultmayanın namazı 857 Rifâa b. Râfi' (Hammâd tariki): Abdesti yerli yerine koymadıkça kimsenin namazı tamam olmaz. Ali b. Yahyâ b. Hallâd, amcası'den Bab 299Rükû ve secdede belini doğrultmayanın namazı 858 Rifâa b. Râfi' (Hemmâm tariki): Allah'ın emrettiği gibi abdestini tam almadıkça kimsenin namazı tamam olmaz. Bab 299Rükû ve secdede belini doğrultmayanın namazı 859 Rifâa b. Râfi' (Muhammed b. Amr tariki): Fâtiha'yı oku; rükûda avuçlarını dizlerine koy, sırtını uzat. Bab 299Rükû ve secdede belini doğrultmayanın namazı 860 Rifâa b. Râfi' (İbn İshâk tariki): Namazın ortasında oturunca sol uyluğunu yay, sonra teşehhüd et. Bab 299Rükû ve secdede belini doğrultmayanın namazı 861 Rifâa b. Râfi' (İsmâil b. Ca'fer tariki): Kur'ân bilmiyorsan Allah'a hamdet, tekbir ve tehlil getir. Bab 299Rükû ve secdede belini doğrultmayanın namazı 862 Abdurrahman b. Şibl: Resûlullah karga gibi gagalamayı ve yırtıcı hayvan gibi yayılmayı nehyetti. Abdurrahman b. Şibl Bab 299Rükû ve secdede belini doğrultmayanın namazı 863 Sâlim el-Berrâd: Ebû Mes'ûd namazı gösterip "Resûlullah'ı böyle namaz kılarken gördük" dedi. Sâlim el-Berrâd şöyle anlattı: Bab 299Rükû ve secdede belini doğrultmayanın namazı 864 Ebû Hüreyre: Kıyamet günü insanların amellerinden ilk hesaba çekilecekleri şey namazdır. Enes b. Hakîm ed-Dabbî şöyle anlattı: Bab 300Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Sahibinin tamamlamadığı her namaz, onun nafilesiyle tamamlanır" sözü 865 Benî Salît'ten bir adam tarikiyle: Kıyamet günü ilk hesaba çekilecek amel namazdır. Bab 300Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Sahibinin tamamlamadığı her namaz, onun nafilesiyle tamamlanır" sözü 866 Temîm ed-Dârî: Namazdan sonra zekât da bunun gibidir; sonra ameller buna göre ele alınır. Bab 300Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Sahibinin tamamlamadığı her namaz, onun nafilesiyle tamamlanır" sözü 867 Mus'ab b. Sa'd: Ellerimizi dizlerin arasına koymaktan nehyedildik, dizlerin üzerine koymakla emrolunduk. Mus'ab b. Sa'd şöyle anlattı: Bab 301Elleri dizlerin üzerine koymak 868 İbn Mes'ûd: Rükûda iki avucunu kenetlesin; sanki Resûlullah'ın birbirine geçen parmaklarına bakıyorum. Abdullah b. Mes'ûd Bab 301Elleri dizlerin üzerine koymak 869 Ukbe b. Âmir: "Büyük Rabbinin adını tesbih et" inince "Bunu rükûunuzda söyleyin" buyurdu. Ukbe b. Âmir Bab 302Kişinin rükûunda ve secdesinde ne söyleyeceği 870 Ukbe b. Âmir (Leys tariki): Rükûda üç kere "Sübhâne rabbiye'l-azîm ve bi-hamdih" derdi. Bab 302Kişinin rükûunda ve secdesinde ne söyleyeceği 871 Huzeyfe: Peygamber rükûda "Sübhâne rabbiye'l-azîm", secdede "Sübhâne rabbiye'l-a'lâ" derdi. Şu'be şöyle anlattı: Bab 302Kişinin rükûunda ve secdesinde ne söyleyeceği 872 Âişe: Peygamber rükû ve secdesinde "Sübbûhun kuddûs, rabbü'l-melâiketi ve'r-rûh" derdi. Âişe Bab 302Kişinin rükûunda ve secdesinde ne söyleyeceği 873 Avf b. Mâlik: Rükûunda "Sübhâne zi'l-ceberûti ve'l-melekûti ve'l-kibriyâi ve'l-azameh" derdi. Avf b. Mâlik el-Eşcaî Bab 302Kişinin rükûunda ve secdesinde ne söyleyeceği 874 Huzeyfe: Peygamber gece namazında iki secde arasında "Rabbiğfir lî, rabbiğfir lî" derdi. Huzeyfe Bab 302Kişinin rükûunda ve secdesinde ne söyleyeceği 875 Ebû Hüreyre: Kulun Rabbine en yakın olduğu an, secde hâlinde olduğu andır. Ebû Hüreyre Bab 303Rükûda ve secdede dua hakkında 876 İbn Abbâs: Rükûda Rabbi tazim edin; secdede ise duaya gayret edin. Abdullah b. Abbâs Bab 303Rükûda ve secdede dua hakkında 877 Âişe: Rükû ve secdesinde çokça "Sübhâneke'llâhümme rabbenâ ve bi-hamdik, Allâhümme'ğfir lî" derdi. Âişe Bab 303Rükûda ve secdede dua hakkında 878 Ebû Hüreyre: Secdesinde "Allah'ım! Günahımın tamamını, küçüğünü ve büyüğünü bağışla" derdi. Ebû Hüreyre Bab 303Rükûda ve secdede dua hakkında 879 Âişe: Secdede "Gazabından rızana, cezalandırmandan afiyetine sığınırım" diyordu. Âişe Bab 303Rükûda ve secdede dua hakkında 880 Âişe: Kişi borçlandığında konuşur ve yalan söyler, söz verir ve sözünden döner. Âişe Bab 304Namazda dua 881 Ebû Leylâ: Nafile namazda "Ateşten Allah'a sığınırım, yazıklar olsun ateş ehline!" derken işittim. Ebû Leylâ el-Ensârî Bab 304Namazda dua 882 Ebû Hüreyre: Bedeviye "Geniş olanı daralttın" buyurdu; Allah'ın rahmetini kastediyordu. Ebû Hüreyre Bab 304Namazda dua 883 İbn Abbâs: "Yüce Rabbinin adını tesbih et"i okuyunca "Sübhâne rabbiye'l-a'lâ" derdi. Abdullah b. Abbâs Bab 304Namazda dua 884 Mûsâ b. Ebû Âişe: Bir adam "Ölüleri diriltmeye kadir değil midir?" âyetinde "Sübhâneke fe-belâ" derdi. Mûsâ b. Ebû Âişe şöyle anlattı: Bab 304Namazda dua 885 es-Sa'dî: Peygamber rükû ve secdede üç kere "Sübhânallâhi ve bi-hamdih" diyecek kadar dururdu. es-Sa'dî, babasından ya da amcasından Bab 305Rükû ve secdenin miktarı 886 İbn Mes'ûd: Rükûda üç kere "Sübhâne rabbiye'l-azîm" desin; bu, onun en azıdır. Abdullah b. Mes'ûd Bab 305Rükû ve secdenin miktarı 887 Ebû Hüreyre: Tîn sûresinin sonuna varan "Evet, ben de buna şahitlik edenlerdenim" desin. Bir bedevi, Ebû Hüreyre'den Bab 305Rükû ve secdenin miktarı 888 Enes: Namazı Resûlullah'ınkine Ömer b. Abdülazîz'den daha çok benzeyen birinin arkasında kılmadım. Enes b. Mâlik Bab 305Rükû ve secdenin miktarı 889 İbn Abbâs (Hammâd tariki): Yedi organ üzerine secde etmek, saçı ve elbiseyi toplamamakla emrolundu. Abdullah b. Abbâs Bab 306Secde uzuvları 890 İbn Abbâs (Şu'be tariki): Peygamberiniz yedi organ üzerine secde etmekle emrolundu. Abdullah b. Abbâs Bab 306Secde uzuvları 891 Abbâs b. Abdülmuttalib: Kul secde ettiğinde onunla birlikte yedi organı da secde eder. Abbâs b. Abdülmuttalib Bab 306Secde uzuvları 892 İbn Ömer: Yüz secde ettiği gibi iki el de secde eder. Abdullah b. Ömer, ref ederek Bab 306Secde uzuvları 893 Ebû Hüreyre: Biz secdedeyken gelirseniz secde edin; rükûa yetişen namaza yetişmiş olur. Ebû Hüreyre Bab 307İmama secdede yetişen kimsenin ne yapacağı hakkında 894 Ebû Saîd el-Hudrî: Resûlullah'ın alnında ve burnunun ucunda çamur izi görüldü. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 308Burun ve alın üzerine secde etmek 895 Ma'mer tarikiyle Ebû Saîd: Resûlullah'ın alnında ve burnunun ucunda çamur izi görüldü. Bab 308Burun ve alın üzerine secde etmek 896 Berâ b. Âzib: Ellerini koyup kalçasını kaldırdı ve "Resûlullah böyle secde ederdi" dedi. Ebû İshâk şöyle anlattı: Bab 309Secdenin şekli 897 Enes: Secdede itidalli olun; hiçbiriniz kollarını köpek gibi yere yaymasın. Enes b. Mâlik Bab 309Secdenin şekli 898 Meymûne: Peygamber secdede kollarını öyle açardı ki bir kuzu altından geçebilirdi. Meymûne Bab 309Secdenin şekli 899 İbn Abbâs: Peygamber'e arkasından geldim; secdede koltuk altlarının beyazlığını gördüm. Abdullah b. Abbâs Bab 309Secdenin şekli 900 Ahmer b. Cez': Resûlullah secdede pazularını yanlarından o kadar ayırırdı ki ona acırdık. Resûlullah'ın sahâbîsi Ahmer b. Cez' Bab 309Secdenin şekli 901 Ebû Hüreyre: Secde eden kollarını köpek gibi yaymasın ve uyluklarını bitiştirsin. Ebû Hüreyre Bab 309Secdenin şekli 902 Ebû Hüreyre: Secdenin zorluğundan şikâyet eden ashabına "Dizlerden yardım alın" buyurdu. Ebû Hüreyre Bab 310Zaruret hâlinde bu hususta ruhsat 903 Ziyâd b. Subeyh: İbn Ömer, namazda elleri böğre koymanın çarmıh şekli olduğunu söyledi. Ziyâd b. Subeyh el-Hanefî şöyle anlattı: Bab 311Namazda eli böğre koymak ve ik'â hakkında 904 Abdullah b. eş-Şıhhîr: Namazda ağlamaktan göğsünde değirmen uğultusu gibi bir uğultu vardı. Abdullah b. eş-Şıhhîr Bab 312Namazda ağlamak 905 Zeyd b. Hâlid: Güzelce abdest alıp yanılmadan iki rekât kılanın geçmiş günahları bağışlanır. Zeyd b. Hâlid el-Cühenî Bab 313Namazda vesvesenin ve iç konuşmanın mekruh oluşu 906 Ukbe b. Âmir: Kalbiyle ve yüzüyle yönelerek iki rekât kılana cennet vâcip olur. Ukbe b. Âmir el-Cühenî Bab 313Namazda vesvesenin ve iç konuşmanın mekruh oluşu 907 Müsevver b. Yezîd: Namazda bir âyeti bırakınca "Onu bana hatırlatsaydın ya!" buyurdu. Müsevver b. Yezîd el-Mâlikî Bab 314Namazda imama (unuttuğu yeri) hatırlatmak 907 b İbn Ömer: Okuyuşu karışınca Übey'e "Bizimle namaz kıldın mı? Sana ne engel oldu?" buyurdu. Abdullah b. Ömer Bab 314Namazda imama (unuttuğu yeri) hatırlatmak 908 Ali: Ey Ali! Namazda imama lokma verme. Ali Bab 315Telkinin yasaklanması 909 Ebû Zer: Kul namazda dönüp bakmadıkça Allah ona yönelmeye devam eder. Ebû Zer Bab 316Namazda (başını) çevirmek 910 Âişe: Namazda dönüp bakmak, şeytanın kulun namazından kaptığı bir çalıntıdır. Âişe Bab 316Namazda (başını) çevirmek 911 Ebû Saîd el-Hudrî (Îsâ tariki): İnsanlara kıldırdığı namazdan sonra alnında çamur izi görüldü. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 317Burun üzerine secde etmek 912 Câbir b. Semüre: Gözlerini semaya dikenler ya vazgeçecekler ya da gözleri kendilerine dönmeyecek. Câbir b. Semüre Bab 318Namazda bakmak 913 Enes: Namazda gözlerini semaya kaldıranlar ya vazgeçecekler ya da gözleri kapılacak. Enes b. Mâlik Bab 318Namazda bakmak 914 Âişe: Bunun nakışları beni meşgul etti; bunu Ebû Cehm'e götürün. Âişe Bab 318Namazda bakmak 915 Âişe (Hişâm tariki): Ebû Cehm'in kürdî örtüsünü aldı; "Hamîsa kürdîden daha iyiydi" denildi. Bab 318Namazda bakmak 916 Sehl b. el-Hanzaliyye: Resûlullah sabah namazı kılarken geçide doğru bakıyordu. Sehl b. el-Hanzaliyye Bab 319Bu hususta ruhsat 917 Ebû Katâde: Resûlullah torunu Ümâme'yi taşıyarak namaz kılar, secdede onu yere bırakırdı. Ebû Katâde Bab 320Namazda (başka) iş yapmak 918 Ebû Katâde (Saîd el-Makburî tariki): Ümâme omzundayken namaz kıldı, rükûda onu indirirdi. Ebû Katâde Bab 320Namazda (başka) iş yapmak 919 Ebû Katâde (Mahreme tariki): Resûlullah Ümâme boynundayken insanlara namaz kıldırıyordu. Ebû Katâde el-Ensârî Bab 320Namazda (başka) iş yapmak 920 Ebû Katâde (İbn İshâk tariki): Bilâl çağırınca Resûlullah, Ümâme boynunda olduğu hâlde çıkageldi. Resûlullah'ın sahâbîsi Ebû Katâde Bab 320Namazda (başka) iş yapmak 921 Ebû Hüreyre: Namazda iki siyahı, yılanı ve akrebi öldürün. Ebû Hüreyre Bab 320Namazda (başka) iş yapmak 922 Âişe: Resûlullah namaz kılarken yürüyüp bana kapıyı açtı, sonra namaz yerine döndü. Âişe Bab 320Namazda (başka) iş yapmak 923 Abdullah b. Mes'ûd: Necâşî'den dönünce selam verdik, almadı ve "Namazda bir meşguliyet vardır" buyurdu. Abdullah b. Mes'ûd Bab 321Namazda selam almak 924 İbn Mes'ûd: Allah emrinden, namazda konuşmamanızı yeni olarak ortaya koymuştur. Abdullah b. Mes'ûd Bab 321Namazda selam almak 925 Suheyb: Namaz kılan Resûlullah'a selam verdim; selamımı parmağıyla işaret ederek aldı. Suheyb Bab 321Namazda selam almak 926 Câbir: Seninle konuşmama, ancak namaz kılıyor olmam engel oldu. Câbir b. Abdullah Bab 321Namazda selam almak 927 İbn Ömer: Resûlullah namazda kendisine verilen selama avucunu açarak işaretle karşılık verirdi. Abdullah b. Ömer Bab 321Namazda selam almak 928 Ebû Hüreyre: Namazda da selamda da eksiklik yoktur. Ebû Hüreyre Bab 321Namazda selam almak 929 Ebû Hüreyre (Muâviye b. Hişâm tariki): Selamda da namazda da eksiklik yoktur. Ebû Hüreyre Bab 321Namazda selam almak 930 Muâviye b. el-Hakem: Bu namazda insanların sözünden hiçbir şey helal olmaz; namaz tesbih, tekbir ve Kur'ân okumaktır. Muâviye b. el-Hakem es-Sülemî Bab 322Namazda aksırana "yerhamükellah" demek 931 Muâviye b. el-Hakem: Namaz ancak Kur'ân okumak ve Allah'ı anmak içindir; namazda olduğunda senin işin bu olsun. Muâviye b. el-Hakem es-Sülemî Bab 322Namazda aksırana "yerhamükellah" demek 932 Vâil b. Hucr: Resûlullah "ve le'd-dâllîn" okuduğunda "Âmin" der ve sesini yükseltirdi. Vâil b. Hucr Bab 323İmamın arkasında âmin demek 933 Vâil b. Hucr: Resûlullah âmini açıktan söyledi, sağına ve soluna yanağının beyazı görülecek şekilde selam verdi. Vâil b. Hucr Bab 323İmamın arkasında âmin demek 934 Ebû Hüreyre: Resûlullah, ilk saftan kendisine yakın olanlar işitecek şekilde "Âmin" derdi. Ebû Hüreyre Bab 323İmamın arkasında âmin demek 935 Ebû Hüreyre: İmam "ve le'd-dâllîn" dediğinde "Âmin" deyin; âmini meleklerinkine denk gelenin günahları bağışlanır. Ebû Hüreyre Bab 323İmamın arkasında âmin demek 936 Ebû Hüreyre: İmam âmin dediğinde siz de âmin deyin; âmini meleklerin âminine denk gelenin günahları bağışlanır. Ebû Hüreyre Bab 323İmamın arkasında âmin demek 937 Bilâl: Ey Allah'ın Resûlü! Âmin demekte beni geçme. Bilâl Bab 323İmamın arkasında âmin demek 938 Ebû Züheyr en-Nümeyrî: Âmin, sayfa üzerindeki mühür gibidir; duasını âminle mühürleyen cenneti hak etmiştir. Ebû Musbih el-Makrâî şöyle anlattı: Bab 323İmamın arkasında âmin demek 939 Ebû Hüreyre: Tesbih erkekler için, el çırpmak kadınlar içindir. Ebû Hüreyre Bab 324Namazda el çırpmak 940 Sehl b. Sa'd: Namazında başına bir şey gelen tesbih etsin; el çırpmak ancak kadınlar içindir. Sehl b. Sa'd Bab 324Namazda el çırpmak 941 Sehl b. Sa'd (Hammâd b. Zeyd tariki): Namazda başınıza bir şey geldiğinde erkekler tesbih etsin, kadınlar el çırpsın. Sehl b. Sa'd Bab 324Namazda el çırpmak 942 Îsâ b. Eyyûb: Kadının el çırpması, sağ elinin iki parmağıyla sol avucuna vurmasıdır. Îsâ b. Eyyûb Bab 324Namazda el çırpmak 943 Enes: Peygamber namazda işaret ederdi. Enes b. Mâlik Bab 325Namazda işaret etmek 944 Ebû Hüreyre: Namazında kendisinden bir şey anlaşılan bir işaret yapan, namazını yeniden kılsın. Ebû Hüreyre Bab 325Namazda işaret etmek 945 Ebû Zer: Biriniz namaza kalktığında rahmet ona yönelir; çakıl taşlarını silmesin. Ebû Zer Bab 326Namazda çakıl taşlarını düzeltmek hakkında 946 Muaykîb: Namaz kılarken çakılları silme; mutlaka yapacaksan düzeltmek için bir kere yap. Muaykîb Bab 326Namazda çakıl taşlarını düzeltmek hakkında 947 Ebû Hüreyre: Resûlullah namazda eli böğre koymayı (ihtisârı) nehyetti. Ebû Hüreyre Bab 327Kişinin elini böğrüne koyarak namaz kılması 948 Ümmü Kays bint Mihsan: Resûlullah yaşlanınca namaz kıldığı yerde dayanacağı bir direk edindi. Hilâl b. Yesâf şöyle anlattı: Bab 328Kişinin namazda bir asaya dayanması 949 Zeyd b. Erkam: "Allah'a itaat ederek kalkın" âyeti inince namazda susmakla emrolunduk. Zeyd b. Erkam Bab 329Namazda konuşmanın yasaklanması 950 Abdullah b. Amr: Kişinin oturarak kıldığı namaz, namazın yarısıdır; ama ben sizden biri gibi değilim. Abdullah b. Amr Bab 330Oturarak namaz kılanın namazı hakkında 951 İmrân b. Husayn: Oturarak kılınan namaz ayakta kılınanın, yatarak kılınan da oturarak kılınanın yarısıdır. İmrân b. Husayn Bab 330Oturarak namaz kılanın namazı hakkında 952 İmrân b. Husayn: Ayakta kıl; gücün yetmezse oturarak, ona da yetmezse yan üstü kıl. İmrân b. Husayn Bab 330Oturarak namaz kılanın namazı hakkında 953 Âişe: Resûlullah yaşlanınca gece namazında oturarak okur, kırk ya da otuz âyet kalınca kalkıp onları ayakta okurdu. Âişe Bab 330Oturarak namaz kılanın namazı hakkında 954 Âişe (Ebû Seleme tariki): Peygamber oturarak okur, otuz ya da kırk âyet kalınca kalkıp ayakta okur ve rükû ederdi. Peygamber'in hanımı Âişe Bab 330Oturarak namaz kılanın namazı hakkında 955 Âişe: Resûlullah ayakta kıldığında ayakta, oturarak kıldığında oturarak rükû ederdi. Âişe Bab 330Oturarak namaz kılanın namazı hakkında 956 Âişe: Resûlullah, insanların yükü onu yıprattığı zaman oturarak namaz kılardı. Abdullah b. Şakîk şöyle anlattı: Bab 330Oturarak namaz kılanın namazı hakkında 957 Vâil b. Hucr: Resûlullah teşehhütte sol ayağını yere yaydı, parmaklarıyla halka yapıp işaret etti. Vâil b. Hucr Bab 331Teşehhütte oturuş nasıldır? 958 İbn Ömer: Namazın sünneti, sağ ayağını dikmen ve sol ayağını bükmendir. Abdullah b. Ömer Bab 331Teşehhütte oturuş nasıldır? 959 İbn Ömer (Kâsım tariki): Sol ayağını yere yatırman ve sağını dikmen namazın sünnetindendir. Abdullah b. Ömer Bab 331Teşehhütte oturuş nasıldır? 960 Cerîr'in Yahyâ'dan rivayeti: Sol ayağı yatırıp sağı dikmek namazın sünnetindendir. Bab 331Teşehhütte oturuş nasıldır? 961 Kâsım b. Muhammed teşehhütteki oturuşu gösterip İbn Ömer'in sünnet hadisini zikretti. Bab 331Teşehhütte oturuş nasıldır? 962 İbrâhîm en-Nehaî: Peygamber namazda sol ayağını yere yayardı; öyle ki ayağının üstü kararmıştı. İbrâhîm Bab 331Teşehhütte oturuş nasıldır? 963 Ebû Humeyd es-Sâidî: Selamın bulunduğu rekâtta sol ayağını geriye çıkarır ve sol yanı üzerine teverrük ederek otururdu. Muhammed b. Amr b. Atâ şöyle anlattı: Bab 332Dördüncü rekâtta teverrükü zikredenler 964 Muhammed b. Amr b. Atâ (Leys tariki): Son rekâtta sol ayağını öne çıkarır ve makadı üzerine otururdu. Muhammed b. Amr b. Atâ şöyle anlattı: Bab 332Dördüncü rekâtta teverrükü zikredenler 965 Muhammed b. Amr el-Âmirî: Dördüncü rekâtta sol kalçasını yere koyar ve iki ayağını bir taraftan çıkarırdı. Muhammed b. Amr el-Âmirî şöyle anlattı: Bab 332Dördüncü rekâtta teverrükü zikredenler 966 Abbâs b. Sehl: Secdede avuçları, dizleri ve ayaklarının ön kısımları üzerinde durdu; iki rekâttan sonra tekbirle kalktı. Abbâs -ya da Ayyâş- b. Sehl es-Sâidî şöyle anlattı: Bab 332Dördüncü rekâtta teverrükü zikredenler 967 Abbâs b. Sehl (Füleyh tariki): Son oturuşta sol ayağını yere yaydı ve sağ ayağının önünü kıbleye yöneltti. Abbâs b. Sehl şöyle anlattı: Bab 332Dördüncü rekâtta teverrükü zikredenler 968 İbn Mes'ûd: "Allah'a selam olsun" demeyin; çünkü Allah, Selâm'ın ta kendisidir. Abdullah b. Mes'ûd Bab 333Teşehhüt 969 İbn Mes'ûd: Allah'ım! Kalplerimizi birleştir, aramızı düzelt ve bizi selamet yollarına ilet. Abdullah b. Mes'ûd Bab 333Teşehhüt 970 İbn Mes'ûd (Alkame tariki): Teşehhüdü bitirdiğinde namazını tamamlamış olursun; kalkmak istersen kalk. Kâsım b. Muhaymira şöyle anlattı: Bab 333Teşehhüt 971 İbn Ömer: Teşehhüde "ve bereketleri" ile "O tektir, ortağı yoktur" ifadelerini ben ekledim. Abdullah b. Ömer Bab 333Teşehhüt 972 Ebû Mûsâ el-Eş'arî: Namaz kıldığınızda saflarınızı düzeltin; imam tekbir aldığında siz de tekbir alın. Hittân b. Abdullah er-Rakkâşî şöyle anlattı: Bab 333Teşehhüt 973 Hittân er-Rakkâşî (Süleymân et-Teymî tariki): İmam okuduğunda susun. Bab 333Teşehhüt 974 İbn Abbâs: Resûlullah bize Kur'ân'ı öğrettiği gibi teşehhüdü öğretirdi. Abdullah b. Abbâs Bab 333Teşehhüt 975 Semüre b. Cündeb: Tahiyyeler, güzel sözler, dualar ve mülk Allah'ındır; sonra sağa ve imamınıza selam verin. Semüre b. Cündeb Bab 333Teşehhüt 976 Ka'b b. Ucre: Selamı öğrendik; sana nasıl salât edelim? "Allah'ım! İbrâhîm'e salât ettiğin gibi Muhammed'e salât eyle." Ka'b b. Ucre Bab 334Teşehhütten sonra Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem) salavat getirmek 977 Ka'b b. Ucre (Yezîd b. Zürey' tariki): İbrâhîm'e salât ettiğin gibi Muhammed'e ve Muhammed'in âline de salât eyle. Bab 334Teşehhütten sonra Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem) salavat getirmek 978 Ka'b b. Ucre (Mis'ar tariki): Salât ve bereket dualarının her ikisi de "Şüphesiz sen hamîd ve mecîdsin" ile biter. Bab 334Teşehhütten sonra Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem) salavat getirmek 979 Ebû Humeyd es-Sâidî: Allah'ım! Muhammed'e, eşlerine ve zürriyetine salât eyle. Ebû Humeyd es-Sâidî Bab 334Teşehhütten sonra Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem) salavat getirmek 980 Ebû Mes'ûd el-Ensârî: Allah bize sana salât etmemizi emretti; sana nasıl salât edelim? Ebû Mes'ûd el-Ensârî Bab 334Teşehhütten sonra Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem) salavat getirmek 981 Ukbe b. Amr: Allah'ım! Ümmî Peygamber Muhammed'e ve Muhammed'in âline salât eyle. Bab 334Teşehhütten sonra Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem) salavat getirmek 982 Ebû Hüreyre: Bize salât ettiğinde en dolu ölçekle ölçülmesi kimi sevindirirse şöyle desin. Ebû Hüreyre Bab 334Teşehhütten sonra Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem) salavat getirmek 983 Ebû Hüreyre: Biriniz son teşehhüdü bitirdiğinde dört şeyden Allah'a sığınsın. Ebû Hüreyre Bab 335Teşehhütten sonra ne söyleneceği 984 İbn Abbâs: Peygamber teşehhütten sonra cehennem ve kabir azabından, Deccâl'in fitnesinden Allah'a sığınırdı. Abdullah b. Abbâs Bab 335Teşehhütten sonra ne söyleneceği 985 Mihcen b. el-Edra': Allah'ın birliğini anarak günahlarının bağışlanmasını isteyen için "Bağışlandı" buyurdu. Mihcen b. el-Edra' Bab 335Teşehhütten sonra ne söyleneceği 986 İbn Mes'ûd: Teşehhüdün gizli okunması sünnettendir. Abdullah b. Mes'ûd Bab 336Teşehhüdü gizli okumak 987 İbn Ömer: Resûlullah namazda oturduğunda parmaklarını yumar ve baş parmağın yanındaki parmağıyla işaret ederdi. Ali b. Abdurrahman el-Muâvî şöyle anlattı: Bab 337Teşehhütte işaret etmek 988 Abdullah b. ez-Zübeyr: Resûlullah namazda oturduğunda sol ayağını sağ uyluğu ile baldırının altına koyardı. Abdullah b. ez-Zübeyr Bab 337Teşehhütte işaret etmek 989 Abdullah b. ez-Zübeyr: Peygamber dua ettiğinde parmağıyla işaret eder ve onu hareket ettirmezdi. Abdullah b. ez-Zübeyr Bab 337Teşehhütte işaret etmek 990 Abdullah b. ez-Zübeyr (Yahyâ tariki): Peygamber'in bakışı, işaret ettiği parmağını geçmezdi. Bab 337Teşehhütte işaret etmek 991 Nümeyr el-Huzâî: Peygamber şehadet parmağını kaldırmış ve onu biraz bükmüştü. Nümeyr el-Huzâî Bab 337Teşehhütte işaret etmek 992 İbn Ömer: Resûlullah kişinin namazda eline dayanarak oturmasını nehyetti. Abdullah b. Ömer Bab 338Namazda ele dayanmanın mekruh oluşu 993 İbn Ömer: Elleri kenetleyerek namaz kılmak, gazaba uğramışların namazıdır. İsmâîl b. Ümeyye şöyle anlattı: Bab 338Namazda ele dayanmanın mekruh oluşu 994 İbn Ömer: Namazda sol eline dayanarak böyle oturma; çünkü azap görenler böyle oturur. Nâfi' şöyle anlattı: Bab 338Namazda ele dayanmanın mekruh oluşu 995 İbn Mes'ûd: Peygamber ilk iki rekâtta sanki kızgın taşların üzerindeymiş gibi olurdu. Abdullah b. Mes'ûd Bab 339Oturuşu kısa tutmak hakkında 996 İbn Mes'ûd: Peygamber sağına ve soluna yanağının beyazlığı görülecek şekilde selâm verirdi. Abdullah b. Mes'ûd Bab 340Selam hakkında 997 Vâil b. Hucr: Peygamber sağına "ve berakâtüh" ekleyerek, soluna "ve rahmetullah" diyerek selâm verirdi. Vâil b. Hucr Bab 340Selam hakkında 998 Câbir b. Semüre: Ellerinizi huysuz atların kuyrukları gibi savurmanız da ne? Sağdaki ve soldaki kardeşine selâm vermen yeter. Câbir b. Semüre Bab 340Selam hakkında 999 Ebû Nuaym tariki: Birinize elini uyluğuna koyup sağındaki ve solundaki kardeşine selâm vermesi yetmez mi? Bab 340Selam hakkında 1000 Câbir b. Semüre: Ellerinizi huysuz atların kuyrukları gibi kaldırıyorsunuz; namazda sükûnet içinde olun! Câbir b. Semüre Bab 340Selam hakkında 1001 Semüre: Peygamber bize imamın selâmına karşılık vermemizi, birbirimizi sevmemizi ve birbirimize selâm vermemizi emretti. Semüre Bab 341İmamın selamını almak 1002 İbn Abbâs: Resûlullah'ın namazının bittiği tekbirden anlaşılırdı. Abdullah b. Abbâs Bab 342Namazdan sonra tekbir 1003 İbn Abbâs: Farz namazdan sonra zikir için sesi yükseltmek Resûlullah döneminde vardı. Abdullah b. Abbâs Bab 342Namazdan sonra tekbir 1004 Ebû Hüreyre: Selâmı uzatmadan kısa vermek sünnettir. Ebû Hüreyre Bab 343Selamı uzatmadan vermek 1005 Ali b. Talk: Biriniz namazda yel çıkarırsa ayrılsın, abdest alsın ve namazını yeniden kılsın. Ali b. Talk Bab 344Namazında abdesti bozulan kimse namaza yeniden başlar 1006 Ebû Hüreyre: Biriniz nafile namaz için öne, geriye, sağa ya da sola geçmekten aciz mi kalır? Ebû Hüreyre Bab 345Kişinin farz namazı kıldığı yerde nafile kılması hakkında 1007 Ebû Rimse: Ömer farzın hemen ardından nafileye kalkanı oturttu; Peygamber "Allah seni isabete erdirdi" buyurdu. Ezrak b. Kays şöyle anlattı: Bab 345Kişinin farz namazı kıldığı yerde nafile kılması hakkında 1008 Ebû Hüreyre: Zü'l-yedeyn "Unuttun mu, yoksa namaz mı kısaltıldı?" dedi; Peygamber kalan iki rekâtı kılıp iki secde etti. Ebû Hüreyre Bab 346İki rekâtta sehiv 1009 Mâlik tariki (Zü'l-yedeyn kıssası): İnsanlar "evet" dediler; Peygamber secdesi gibi ya da daha uzun secde etti. Bab 346İki rekâtta sehiv 1010 Seleme b. Alkame tariki: İbn Sîrîn, sehiv secdesinden sonra teşehhüd okunmasını daha sevimli buldu. Bab 346İki rekâtta sehiv 1011 Hişâm b. Hassân tariki (Zü'l-yedeyn kıssası): Peygamber tekbir aldı, sonra tekrar tekbir alıp secde etti. Bab 346İki rekâtta sehiv 1012 Zührî tariki (Zü'l-yedeyn kıssası): Allah ona kesin olarak bildirinceye kadar sehiv secdesi yapmadı. Bab 346İki rekâtta sehiv 1013 Ebû Bekir b. Süleymân tariki: İnsanlar ona kesin olarak bildirinceye kadar şüphe secdesi yapmadı. Bab 346İki rekâtta sehiv 1014 Ebû Hüreyre: Peygamber öğleyi iki rekâtta selâm verip bitirdi; "Namaz eksildi" denince iki rekât daha kılıp iki secde etti. Ebû Hüreyre Bab 346İki rekâtta sehiv 1015 Ebû Hüreyre (Makburî tariki): "Bunların hiçbirini yapmadım" buyurdu; iki rekât daha kıldı, sehiv secdesi yapmadı. Ebû Hüreyre Bab 346İki rekâtta sehiv 1016 Damdam b. Cevs tariki: Peygamber selâm verdikten sonra iki sehiv secdesi yaptı. Bab 346İki rekâtta sehiv 1017 İbn Ömer: Resûlullah iki rekâtta selâm verdi, (namazı tamamlayıp) sonra iki sehiv secdesi yaptı. Bab 346İki rekâtta sehiv 1018 İmrân b. Husayn: Peygamber ikindinin üç rekâtında selâm verdi; Hırbâk sorunca kalan rekâtı kılıp iki secde etti. İmrân b. Husayn Bab 346İki rekâtta sehiv 1019 İbn Mes'ûd: Peygamber öğleyi beş rekât kıldı; söylenince selâmdan sonra iki secde yaptı. Abdullah b. Mes'ûd Bab 347Beş rekât kıldığında 1020 İbn Mes'ûd: Ben de ancak bir insanım; sizin unuttuğunuz gibi unuturum, unuttuğumda bana hatırlatın. Abdullah b. Mes'ûd Bab 347Beş rekât kıldığında 1021 A'meş tariki (İbn Mes'ûd): Biriniz unutursa iki secde yapsın. Bab 347Beş rekât kıldığında 1022 İbn Mes'ûd: Peygamber beş rekât kıldırdı, cemaat fısıldaştı; iki secde edip "Ben ancak bir insanım" buyurdu. Abdullah b. Mes'ûd Bab 347Beş rekât kıldığında 1023 Muâviye b. Hudeyc: Peygamber bir rekât eksik selâm verdi; hatırlatılınca Bilâl kamet getirdi ve bir rekât kıldırdı. Muâviye b. Hudeyc Bab 347Beş rekât kıldığında 1024 Ebû Saîd el-Hudrî: Namazında şüpheye düşen şüpheyi atsın, kesin olana göre bina etsin; iki secde şeytanı rezil eder. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 348İki mi üç mü kıldığından şüphe edince şüpheyi atar diyenler 1025 İbn Abbâs: Peygamber iki sehiv secdesini "şeytanı rezil eden iki secde" diye adlandırdı. Abdullah b. Abbâs Bab 348İki mi üç mü kıldığından şüphe edince şüpheyi atar diyenler 1026 Atâ b. Yesâr (mürsel): Üç mü dört mü kıldığını bilemeyen bir rekât kılsın, selâmdan önce oturarak iki secde yapsın. Atâ b. Yesâr Bab 348İki mi üç mü kıldığından şüphe edince şüpheyi atar diyenler 1027 Ya'kûb el-Kârî tariki: Üç kıldığından emin olan bir rekât kılsın, teşehhüdden sonra oturarak iki secde edip selâm versin. Bab 348İki mi üç mü kıldığından şüphe edince şüpheyi atar diyenler 1028 İbn Mes'ûd: Üç mü dört mü şüphesinde zannın dörde yatarsa teşehhüdden sonra oturarak iki secde et. Abdullah b. Mes'ûd Bab 349Kuvvetli zannına göre tamamlar diyenler 1029 Ebû Saîd el-Hudrî: Şeytan "abdestin bozuldu" derse, koku ya da ses duymadıkça "Yalan söyledin" desin. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 349Kuvvetli zannına göre tamamlar diyenler 1030 Ebû Hüreyre: Şeytan namaz kılanı kaç rekât kıldığını bilemeyecek hâle getirir; böyle olan oturarak iki secde etsin. Ebû Hüreyre Bab 349Kuvvetli zannına göre tamamlar diyenler 1031 Zührî'nin yeğeni tariki: Şüpheye düşen, selâmdan önce oturduğu hâlde iki secde yapsın. Bab 349Kuvvetli zannına göre tamamlar diyenler 1032 İbn İshâk tariki: Şüpheye düşen selâm vermeden önce iki secde yapsın, sonra selâm versin. Bab 349Kuvvetli zannına göre tamamlar diyenler 1033 Abdullah b. Ca'fer: Namazında şüpheye düşen, selâm verdikten sonra iki secde yapsın. Abdullah b. Ca'fer Bab 350(Sehiv secdesi) selamdan sonradır diyenler 1034 Abdullah b. Buhayne: Peygamber ilk oturuşu yapmadan kalktı; selâmdan önce oturarak iki secde yaptı. Abdullah b. Buhayne Bab 351İki rekâttan sonra teşehhüt yapmadan kalkan kimse 1035 Şuayb tariki: Peygamber oturmadan kalkınca bizden kıyamda teşehhüd okuyan da vardı. Bab 351İki rekâttan sonra teşehhüt yapmadan kalkan kimse 1036 Mugîre b. Şu'be: İmam ilk oturuşu unutup tam doğrulmadan hatırlarsa otursun; doğrulmuşsa oturmasın, sehiv secdesi yapsın. Mugîre b. Şu'be Bab 352Oturduğu hâlde teşehhüdü unutan kimse 1037 Ziyâd b. İlâka: Mugîre ilk oturuşu unutup selâmdan sonra sehiv secdesi yaptı; Resûlullah'ı böyle yaparken görmüştü. Ziyâd b. İlâka şöyle anlattı: Bab 352Oturduğu hâlde teşehhüdü unutan kimse 1038 Sevbân: Her sehiv için selâm verdikten sonra iki secde vardır. Sevbân Bab 352Oturduğu hâlde teşehhüdü unutan kimse 1039 İmrân b. Husayn: Peygamber namazda yanılınca iki secde yaptı, sonra teşehhüd okuyup selâm verdi. İmrân b. Husayn Bab 353Teşehhüt ve selam bulunan iki sehiv secdesi 1040 Ümmü Seleme: Resûlullah selâmdan sonra kadınlar erkeklerden önce çıksın diye biraz yerinde kalırdı. Ümmü Seleme Bab 354Kadınların namazdan erkeklerden önce ayrılması 1041 Hulb: Peygamber namazdan sonra bazen sağ, bazen sol yanından dönerdi. Hulb Bab 355Namazdan nasıl ayrılınır? 1042 İbn Mes'ûd: Yalnız sağdan dönmeyi gerekli görerek namazınızdan şeytana pay ayırmayın. Abdullah b. Mes'ûd Bab 355Namazdan nasıl ayrılınır? 1043 İbn Ömer: Namazlarınızın bir kısmını evlerinizde kılın; evlerinizi kabirlere çevirmeyin. Abdullah b. Ömer Bab 356Kişinin nafile namazı evinde kılması 1044 Zeyd b. Sâbit: Kişinin evinde kıldığı namaz, farz dışında, benim mescidimde kıldığından daha faziletlidir. Zeyd b. Sâbit Bab 356Kişinin nafile namazı evinde kılması 1045 Enes: Kıble Kâbe'ye çevrildi denince Benî Seleme rükûda oldukları hâlde Kâbe'ye döndüler. Enes b. Mâlik Bab 357Kıbleden başka yöne namaz kılıp sonra bunu öğrenen kimse 1046 Ebû Hüreyre: Üzerine güneşin doğduğu en hayırlı gün cuma günüdür; o günde duaların kabul olduğu bir saat vardır. Ebû Hüreyre Bab 358Cuma gününün ve cuma gecesinin fazileti 1047 Evs b. Evs: Cuma günü bana çokça salavat getirin; çünkü salavatınız bana arz olunur. Evs b. Evs Bab 358Cuma gününün ve cuma gecesinin fazileti 1048 Câbir b. Abdullah: Cuma günü on iki saattir; duaların kabul olduğu saati ikindiden sonraki son saatte arayın. Câbir b. Abdullah Bab 359Cuma günü icabet (saati) hangi saattir? 1049 Ebû Mûsâ: Cumadaki kabul saati, imamın minbere oturmasından namazın bitirilmesine kadar olan zamandır. Ebû Bürde b. Ebû Mûsâ el-Eş'arî şöyle anlattı: Bab 359Cuma günü icabet (saati) hangi saattir? 1050 Ebû Hüreyre: Güzelce abdest alıp cumaya gelen ve hutbeyi susarak dinleyenin iki cuma arası ve üç gün fazlası bağışlanır. Ebû Hüreyre Bab 360Cumanın fazileti 1051 Ali: Cuma günü şeytanlar çarşılara, melekler mescit kapılarına gider; hutbede arkadaşına "Sus!" diyen boş söz söylemiş olur. Ali Bab 360Cumanın fazileti 1052 Ebü'l-Ca'd: Kim önemsemeyerek üç cumayı terk ederse Allah onun kalbini mühürler. Ebü'l-Ca'd ed-Damrî Bab 361Cumayı terk etme hakkında ağır tehdit 1053 Semüre b. Cündeb: Kim özürsüz cumayı terk ederse bir dinar, bulamazsa yarım dinar sadaka versin. Semüre b. Cündeb Bab 362Cumayı terk edenin kefareti 1054 Kudâme b. Vebere (mürsel): Özürsüz cumayı kaçıran bir dirhem ya da yarım sâ' buğday sadaka versin. Kudâme b. Vebere Bab 362Cumayı terk edenin kefareti 1055 Âişe: İnsanlar cumaya evlerinden ve Avâlî'den nöbetleşe gelirlerdi. Peygamber'in hanımı Âişe Bab 363Kimlere cuma farzdır? 1056 Abdullah b. Amr: Cuma, ezanı işiten herkese farzdır. Abdullah b. Amr Bab 363Kimlere cuma farzdır? 1057 Üsâme b. Umeyr: Huneyn günü yağmur yağınca Peygamber "Namaz konaklarda kılınacak" diye seslenilmesini emretti. Üsâme b. Umeyr Bab 364Yağmurlu günde cuma 1058 Ebü'l-Melîh: Yağmurda namazın konaklarda kılınması emri cuma günü idi. Bab 364Yağmurlu günde cuma 1059 Üsâme b. Umeyr: Hudeybiye'de cuma günü az bir yağmur yağınca Peygamber konaklarda namaz kılınmasını emretti. Üsâme b. Umeyr Bab 364Yağmurlu günde cuma 1060 Nâfi': İbn Ömer soğuk bir gecede Dacnân'da "Namaz konaklarda kılınacak" diye seslendirdi. Nâfi' şöyle anlattı: Bab 365Soğuk gecede cemaate gitmemek 1061 Nâfi' (İsmâîl tariki): Peygamber seferde soğuk ve yağmurlu gecede ezandan sonra "Konaklarınızda namaz kılın" dedirtirdi. Nâfi' şöyle anlattı: Bab 365Soğuk gecede cemaate gitmemek 1062 İbn Ömer: Soğuk ve rüzgârlı gecede ezanın sonunda "Haberiniz olsun, konaklarınızda namaz kılın!" dedi. Abdullah b. Ömer Bab 365Soğuk gecede cemaate gitmemek 1063 Nâfi' (Mâlik tariki): Resûlullah soğuk ya da yağmurlu gecede müezzine "Konaklarda namaz kılın!" dedirtirdi. Nâfi' şöyle anlattı: Bab 365Soğuk gecede cemaate gitmemek 1064 İbn Ömer: Resûlullah'ın münadisi Medine'de yağmurlu gecede ve soğuk sabahta "Konaklarda namaz kılın" diye seslendi. Abdullah b. Ömer Bab 365Soğuk gecede cemaate gitmemek 1065 Câbir: Seferde yağmur yağınca Resûlullah "Sizden dileyen konağında namaz kılsın" buyurdu. Câbir b. Abdullah Bab 365Soğuk gecede cemaate gitmemek 1066 İbn Abbâs: Yağmurlu günde müezzine "Hayye ale's-salâh yerine ‘Evlerinizde namaz kılın’ de" dedi. Muhammed b. Sîrîn'in amcasının oğlu Abdullah b. el-Hâris şöyle anlattı: Bab 365Soğuk gecede cemaate gitmemek 1067 Târık b. Şihâb: Cuma; köle, kadın, çocuk ve hasta dışında her Müslümana cemaatle farzdır. Târık b. Şihâb Bab 366Köle ve kadın için cuma 1068 İbn Abbâs: Medine'den sonra kılınan ilk cuma, Bahreyn'deki Cuvâsâ köyünde kılınan cumadır. Abdullah b. Abbâs Bab 367Köylerde cuma 1069 Ka'b b. Mâlik: Es'ad b. Zürâre bize ilk cumayı kıldıran kişidir; o gün kırk kişiydik. Ka'b b. Mâlik'in oğlu Abdurrahman şöyle anlattı: Bab 367Köylerde cuma 1070 Zeyd b. Erkam: Bayram ile cuma aynı güne denk gelince bayramı kıldırdı ve "Kim cumayı kılmak isterse kılsın" dedi. İyâs b. Ebû Remle eş-Şâmî şöyle anlattı: Bab 368Cuma günü bayram gününe denk gelirse 1071 Atâ: İbn Zübeyr cumaya denk gelen bayramda cumaya çıkmadı; İbn Abbâs "Sünnete isabet etmiş" dedi. Atâ b. Ebû Rebâh şöyle anlattı: Bab 368Cuma günü bayram gününe denk gelirse 1072 Atâ: Cuma ile Ramazan bayramı birleşince İbn Zübeyr sabah iki rekât kıldı, ikindiye kadar başka namaz kılmadı. Atâ Bab 368Cuma günü bayram gününe denk gelirse 1073 Ebû Hüreyre: Bugün iki bayram birleşti; dileyene bayram namazı cumanın yerine geçer, biz ise cuma kılacağız. Ebû Hüreyre Bab 368Cuma günü bayram gününe denk gelirse 1074 İbn Abbâs: Resûlullah cuma günü sabah namazında Secde ve İnsân sûrelerini okurdu. Abdullah b. Abbâs Bab 369Cuma günü sabah namazında ne okunur? 1075 Şu'be tariki: Cuma namazında da Cum'a ve Münâfikûn sûrelerini okurdu. Bab 369Cuma günü sabah namazında ne okunur? 1076 İbn Ömer: Cuma ve heyetler için ipek elbise önerilince "Bunu ancak âhirette nasibi olmayan giyer" buyurdu. Abdullah b. Ömer Bab 370Cuma için giyinmek 1077 İbn Ömer (Sâlim tariki): Ömer, bayram ve heyetler için güzelleşsin diye istebrak elbiseyi satın almasını önerdi. Abdullah b. Ömer Bab 370Cuma için giyinmek 1078 Muhammed b. Yahyâ b. Habbân: İmkân bulan, iş elbisesinden başka cuma için iki elbise edinse ne sakınca var? Muhammed b. Yahyâ b. Habbân Bab 370Cuma için giyinmek 1079 Abdullah b. Amr: Mescitte alışverişi, kayıp ilanını, şiir okumayı ve cuma namazından önce halka kurmayı yasakladı. Abdullah b. Amr b. el-Âs Bab 371Cuma günü namazdan önce halka hâlinde oturmak 1080 Sehl b. Sa'd: Minber üzerinde namaz kıldırdı ve "Bunu bana uyasınız ve namazımı öğrenesiniz diye yaptım" dedi. Ebû Hâzim b. Dînâr şöyle anlattı: Bab 372Minber edinmek hakkında 1081 İbn Ömer: Peygamber ağırlaşınca Temîm ed-Dârî ona iki basamaklı bir minber yaptı. Abdullah b. Ömer Bab 372Minber edinmek hakkında 1082 Seleme b. el-Ekva': Minber ile duvar arasında bir koyunun geçebileceği kadar mesafe vardı. Seleme b. el-Ekva' Bab 373Minberin yeri 1083 Ebû Katâde: Cuma günü dışında gün ortasında namazı hoş görmedi; cehennem cuma dışında kızıştırılır. Ebû Katâde Bab 374Cuma günü zevalden önce namaz kılmak 1084 Enes: Resûlullah cumayı güneş batıya meyledince kılardı. Enes b. Mâlik Bab 375Cumanın vakti hakkında 1085 Seleme b. el-Ekva': Cumayı kılıp dönerdik; duvarların henüz gölgesi olmazdı. Seleme b. el-Ekva' Bab 375Cumanın vakti hakkında 1086 Sehl b. Sa'd: Kaylûleyi ve kuşluk yemeğini cumadan sonra yapardık. Sehl b. Sa'd Bab 375Cumanın vakti hakkında 1087 Sâib b. Yezîd: Cuma ezanı imam minbere oturunca okunurdu; insanlar çoğalınca Osman Zevrâ'da üçüncü ezanı emretti. Sâib b. Yezîd Bab 376Cuma günü ezan 1088 Sâib b. Yezîd (İbn İshâk tariki): Resûlullah minbere oturunca mescidin kapısında önünde ezan okunurdu. Sâib b. Yezîd Bab 376Cuma günü ezan 1089 Sâib b. Yezîd: Resûlullah'ın yalnızca bir müezzini vardı; o da Bilâl'di. Sâib b. Yezîd Bab 376Cuma günü ezan 1090 Sâib b. Yezîd (Sâlih tariki): Resûlullah'ın tek bir müezzinden başka müezzini yoktu. Nemir'in kız kardeşinin oğlu Sâib b. Yezîd Bab 376Cuma günü ezan 1091 Câbir: "Oturun!" deyince İbn Mes'ûd mescidin kapısında oturdu; "Gel, ey Abdullah b. Mes'ûd!" buyurdu. Câbir b. Abdullah Bab 377İmamın hutbesi sırasında birisiyle konuşması 1092 İbn Ömer: Peygamber iki hutbe okur, aralarında oturur ve konuşmazdı. Abdullah b. Ömer Bab 378Minbere çıkınca oturmak 1093 Câbir b. Semure: Ayakta hutbe okurdu; sana onun oturarak hutbe okuduğunu söyleyen yalan söylemiştir. Câbir b. Semure Bab 379Ayakta hutbe okumak 1094 Câbir b. Semure: İki hutbesi vardı, aralarında otururdu; Kur'an okur ve insanlara öğüt verirdi. Câbir b. Semure Bab 379Ayakta hutbe okumak 1095 Câbir b. Semure (Ebû Avâne tariki): Ayakta hutbe okur, sonra konuşmadan bir süre otururdu. Câbir b. Semure Bab 379Ayakta hutbe okumak 1096 el-Hakem b. Hazn: Asaya dayanarak hutbe okudu: Size emredilenlerin hepsine güç yetiremezsiniz; doğru olun ve müjdeleyin. Şuayb b. Ruzeyk et-Tâifî şöyle anlattı: Bab 380Kişinin bir yaya dayanarak hutbe okuması 1097 İbn Mes'ûd: Hutbede "Hamd Allah'a mahsustur, ondan yardım ve bağışlanma dileriz" derdi. Abdullah b. Mes'ûd Bab 380Kişinin bir yaya dayanarak hutbe okuması 1098 İbn Şihâb: Cuma hutbesinde "Kim ikisine isyan ederse azmıştır; biz ancak onunla ve onun içiniz" denirdi. İbn Şihâb ez-Zührî Bab 380Kişinin bir yaya dayanarak hutbe okuması 1099 Adî b. Hâtim: "Kim ikisine isyan ederse" diyen hatibe "Kalk, sen ne kötü bir hatipsin!" buyurdu. Adî b. Hâtim Bab 380Kişinin bir yaya dayanarak hutbe okuması 1100 Hâris b. Nu'mân'ın kızı: Kâf sûresini Resûlullah'ın ağzından ezberledim; her cuma onunla hutbe okurdu. Hâris b. Nu'mân'ın kızı Bab 380Kişinin bir yaya dayanarak hutbe okuması 1101 Câbir b. Semure: Resûlullah'ın namazı da hutbesi de orta uzunluktaydı. Câbir b. Semure Bab 380Kişinin bir yaya dayanarak hutbe okuması 1102 Amre'nin kız kardeşi: Kâf sûresini Resûlullah'ın ağzından aldım; her cuma onu okurdu. Amre'nin kız kardeşi Bab 380Kişinin bir yaya dayanarak hutbe okuması 1103 Yahyâ b. Eyyûb tarikiyle Amre'nin ablası: Kâf sûresini Resûlullah'ın ağzından aldım. Bab 380Kişinin bir yaya dayanarak hutbe okuması 1104 Umâre b. Ruveybe: Resûlullah minberde dua ederken şehadet parmağından fazlasını kaldırmazdı. Husayn b. Abdurrahman şöyle anlattı: Bab 381Minberde elleri kaldırmak 1105 Sehl b. Sa'd: Minberde ellerini kaldırarak dua ettiğini hiç görmedim; şehadet parmağıyla işaret ederdi. Sehl b. Sa'd Bab 381Minberde elleri kaldırmak 1106 Ammâr b. Yâsir: Resûlullah bize hutbeleri kısa tutmamızı emretti. Ammâr b. Yâsir Bab 382Hutbeleri kısa tutmak 1107 Câbir b. Semure: Cuma günü öğüdü uzatmazdı; o birkaç kısa sözden ibaretti. Câbir b. Semure es-Süvâî Bab 382Hutbeleri kısa tutmak 1108 Semure b. Cündeb: Hutbeye hazır bulunun ve imama yakın olun; uzak duran cennete girse de geriye bırakılır. Semure b. Cündeb Bab 383Vaaz sırasında imama yakın olmak 1109 Büreyde: Hasan ile Hüseyin sürçerek gelince minberden indi, onları alıp "Mallarınız ve çocuklarınız bir imtihandır" dedi. Büreyde b. el-Husayb Bab 384İmamın bir hadise sebebiyle hutbeyi kesmesi 1110 Muâz b. Enes: Cuma günü imam hutbe okurken ihtibâ ile oturmayı yasakladı. Muâz b. Enes el-Cühenî Bab 385İmam hutbe okurken ihtibâ oturuşu 1111 Ya'lâ b. Şeddâd: Beytülmakdis'te imam hutbe okurken sahâbîlerin çoğunu ihtibâ hâlinde oturur gördüm. Ya'lâ b. Şeddâd b. Evs şöyle anlattı: Bab 385İmam hutbe okurken ihtibâ oturuşu 1112 Ebû Hüreyre: İmam hutbe okurken arkadaşına "Sus!" dersen boş söz söylemiş olursun. Ebû Hüreyre Bab 386İmam hutbe okurken konuşmak 1113 Abdullah b. Amr: Cumaya üç kişi gelir: boş sözle, dua ederek, bir de susarak ve kimseye eziyet etmeden gelen. Abdullah b. Amr b. el-Âs Bab 386İmam hutbe okurken konuşmak 1114 Âişe: Namazında abdesti bozulan burnunu tutsun, sonra namazdan ayrılsın. Âişe Bab 387Abdesti bozulanın imamdan izin istemesi 1115 Câbir: Hutbe sırasında gelen adama "Namaz kıldın mı?" diye sordu; "Hayır" deyince "Kalk, namaz kıl" buyurdu. Câbir b. Abdullah Bab 388İmam hutbe okurken kişi (mescide) girerse 1116 Câbir ve Ebû Hüreyre: Hutbe sırasında gelen Süleyk'e "Hafif tutarak iki rekât kıl" buyurdu. Câbir b. Abdullah ve Ebû Hüreyre Bab 388İmam hutbe okurken kişi (mescide) girerse 1117 Talha tariki: Sizden biriniz imam hutbe okurken gelirse hafif tutarak iki rekât kılsın. Bab 388İmam hutbe okurken kişi (mescide) girerse 1118 Abdullah b. Büsr: Cuma günü insanların omuzlarından atlayan adama "Otur! Gerçekten eziyet ettin" buyurdu. Ebu'z-Zâhiriyye şöyle anlattı: Bab 389Cuma günü insanların omuzları üzerinden atlamak 1119 İbn Ömer: Sizden biri mescitteyken uyuklarsa oturduğu yerden başka bir yere geçsin. Abdullah b. Ömer Bab 390İmam hutbe okurken kişinin uyuklaması 1120 Enes: Minberden inince önüne çıkan adamın ihtiyacını görür, sonra kalkıp namaz kılardı. Enes b. Mâlik Bab 391İmamın minberden indikten sonra konuşması 1121 Ebû Hüreyre: Kim namazdan bir rekâta yetişirse namaza yetişmiş olur. Ebû Hüreyre Bab 392Cumadan bir rekâta yetişen kimse 1122 Nu'mân b. Beşîr: Bayramlarda ve cuma günü A'lâ ve Gâşiye sûrelerini okurdu. Nu'mân b. Beşîr Bab 393Cumada ne okunur? 1123 Nu'mân b. Beşîr: Cuma günü Cum'a sûresinin ardından Gâşiye sûresini okurdu. Ubeydullah b. Abdullah b. Utbe şöyle anlattı: Bab 393Cumada ne okunur? 1124 Ebû Hüreyre: Resûlullah'ı cuma günü Cum'a ve Münâfikûn sûrelerini okurken işittim. İbn Ebû Râfi' şöyle anlattı: Bab 393Cumada ne okunur? 1125 Semure b. Cündeb: Cuma namazında A'lâ ve Gâşiye sûrelerini okurdu. Semure b. Cündeb Bab 393Cumada ne okunur? 1126 Âişe: Resûlullah odasında namaz kıldı, insanlar odanın arkasından ona uydu. Âişe Bab 394Kişinin aralarında duvar varken imama uyması 1127 Nâfi': İbn Ömer cumayı kıldığı yerde iki rekât kılanı itti, "Cumayı dört mü kılıyorsun?" dedi. Nâfi' şöyle anlattı: Bab 395Cumadan sonra namaz kılmak 1128 Nâfi': İbn Ömer cumadan önce namazı uzatır, sonra evinde iki rekât kılardı. Nâfi' şöyle anlattı: Bab 395Cumadan sonra namaz kılmak 1129 Sâib b. Yezîd: Cumayı kılınca konuşmadan veya çıkmadan ona başka namaz ekleme. Ömer b. Atâ b. Ebu'l-Huvâr şöyle anlattı: Bab 395Cumadan sonra namaz kılmak 1130 Atâ: İbn Ömer Mekke'de cumadan sonra iki, sonra dört rekât; Medine'de ise evinde iki rekât kılardı. Atâ b. Ebû Rebâh şöyle anlattı: Bab 395Cumadan sonra namaz kılmak 1131 Ebû Hüreyre: Sizden kim cumadan sonra namaz kılacaksa dört rekât kılsın. Ebû Hüreyre Bab 395Cumadan sonra namaz kılmak 1132 İbn Ömer: Resûlullah cumadan sonra evinde iki rekât kılardı. Abdullah b. Ömer Bab 395Cumadan sonra namaz kılmak 1133 İbn Cüreyc: İbn Ömer cumadan sonra yerinden biraz ayrılıp iki, sonra daha uzağa yürüyüp dört rekât kılardı. İbn Cüreyc şöyle anlattı: Bab 395Cumadan sonra namaz kılmak 1134 Enes: Allah size o iki günün yerine daha hayırlısını verdi: Kurban bayramı ve Ramazan bayramı. Enes b. Mâlik Bab 397İki bayram namazı 1135 Abdullah b. Büsr: İmamın gecikmesini kınadı; biz bayram namazını kuşluk vaktinde bitirmiş olurduk. Yezîd b. Humayr er-Rahabî şöyle anlattı: Bab 398Bayram (namazına) çıkış vakti 1136 Ümmü Atıyye: Bayram günü perdeli kızları ve hayızlıları da çıkarmamızı emretti; hayra ve duaya şahit olsunlar. Ümmü Atıyye Bab 399Kadınların bayramda (namaza) çıkması 1137 Eyyûb tariki: Bayramda hayızlı kadınlar Müslümanların namazgâhından uzak dururlar. Bab 399Kadınların bayramda (namaza) çıkması 1138 Hafsa bint Sîrîn tariki: Bayramda hayızlı kadınlar insanların arkasında durur, onlarla birlikte tekbir alırlardı. Bab 399Kadınların bayramda (namaza) çıkması 1139 Ümmü Atıyye: Ömer'i Ensâr kadınlarına gönderdi; iki bayramda hayızlıları ve genç kızları çıkarmamızı emretti. Ümmü Atıyye Bab 399Kadınların bayramda (namaza) çıkması 1140 Ebû Saîd: Kim bir kötülük görürse eliyle değiştirsin; gücü yetmezse diliyle, o da olmazsa kalbiyle. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 400Bayram günü hutbe 1141 Câbir: Bayram namazından sonra Bilâl'e dayanarak kadınlara öğüt verdi; kadınlar yüzüklerini sadaka olarak attılar. Câbir b. Abdullah Bab 400Bayram günü hutbe 1142 İbn Abbâs: Ramazan bayramında namazdan sonra hutbe okudu, sonra Bilâl ile kadınların yanına gitti. Atâ b. Ebû Rebâh şöyle anlattı: Bab 400Bayram günü hutbe 1143 Abdülvâris tariki: Kadınlara duyuramadığını düşünüp yanlarına gitti; küpe ve yüzüklerini Bilâl'in elbisesine attılar. Bab 400Bayram günü hutbe 1144 Hammâd b. Zeyd tariki: Bilâl kadınların küpe ve yüzüklerini topladı; sonra fakir Müslümanlara dağıtıldı. Bab 400Bayram günü hutbe 1145 Berâ: Bayram günü Peygamber'e bir yay verildi, ona dayanarak hutbe okudu. Berâ b. Âzib Bab 401Bir yaya dayanarak hutbe okur 1146 İbn Abbâs: Küçüklüğüme rağmen bayramda bulundum; ezansız ve kametsiz namaz kıldı, sonra hutbe okudu. Abdurrahman b. Âbis şöyle anlattı: Bab 402Bayramda ezanın terk edilmesi 1147 İbn Abbâs: Resûlullah, Ebû Bekir ve Ömer bayram namazını ezansız ve kametsiz kıldılar. Abdullah b. Abbâs Bab 402Bayramda ezanın terk edilmesi 1148 Câbir b. Semure: Onunla birçok defa bayram namazını ezansız ve kametsiz kıldım. Câbir b. Semure Bab 402Bayramda ezanın terk edilmesi 1149 Âişe: Bayram namazlarında birinci rekâtta yedi, ikincide beş tekbir alırdı. Âişe Bab 403İki bayramda tekbir 1150 Hâlid b. Yezîd tariki: Bayramda yedi ve beş tekbir alırdı, rükû tekbirleri hariç. Bab 403İki bayramda tekbir 1151 Abdullah b. Amr: Ramazan bayramında tekbir birinci rekâtta yedi, ikincide beştir; kıraat tekbirlerden sonradır. Abdullah b. Amr b. el-Âs Bab 403İki bayramda tekbir 1152 Abdullah b. Amr (Ebû Ya'lâ et-Tâifî tariki): Birinci rekâtta yedi tekbir alıp okur, ikincide dört tekbir alıp okurdu. Abdullah b. Amr b. el-Âs Bab 403İki bayramda tekbir 1153 Ebû Mûsâ: Bayram namazlarında cenazedeki gibi dört tekbir alırdı; Huzeyfe "Doğru söyledi" dedi. Ebû Hüreyre'nin meclis arkadaşı Ebû Âişe şöyle anlattı: Bab 403İki bayramda tekbir 1154 Ebû Vâkıd el-Leysî: Bayram namazlarında Kâf ve Kamer sûrelerini okurdu. Ubeydullah b. Abdullah b. Utbe b. Mes'ûd şöyle anlattı: Bab 404Kurban ve Ramazan bayramlarında ne okunur? 1155 Abdullah b. es-Sâib: Bayram namazından sonra "Hutbe için oturmak isteyen otursun, gitmek isteyen gitsin" buyurdu. Abdullah b. es-Sâib Bab 405Hutbe için oturmak 1156 İbn Ömer: Resûlullah bayram günü bir yoldan gidip başka bir yoldan döndü. Abdullah b. Ömer Bab 406Bayrama bir yoldan gidip başka bir yoldan döner 1157 Ebû Umeyr b. Enes: Hilali dün gördüklerine şahitlik edilince orucu açmalarını, sabah namazgâha gitmelerini emretti. Ebû Umeyr b. Enes, Peygamber'in ashâbından olan amcalarından Bab 407İmam bayram için o gün çıkmazsa ertesi gün çıkar 1158 Bekr b. Mübeşşir: Bayramlarda namazgâha Buthân vadisinden gider ve oradan evlerimize dönerdik. Bekr b. Mübeşşir el-Ensârî Bab 407İmam bayram için o gün çıkmazsa ertesi gün çıkar 1159 İbn Abbâs: Ramazan bayramında iki rekât kıldı; ne öncesinde ne de sonrasında namaz kıldı. Abdullah b. Abbâs Bab 408Bayram namazından sonra namaz kılmak 1160 Ebû Hüreyre: Bayram günü yağmur yağınca bayram namazını mescitte kıldırdı. Ebû Hüreyre Bab 409Yağmurlu günde bayram namazı insanlara mescitte kıldırılır