Bölüm 2
Namaz
كتاب الصلاة
Hadisler
391
Talha b. Ubeydullah: Gün ve gecede beş vakit namaz; eğer doğru söylüyorsa kurtuluşa erdi.
Talha b. Ubeydullah
Bab 146Namaz İslâm'dandır
392
İsmâil b. Ca'fer tariki: Babasına andolsun, doğru söylüyorsa kurtuluşa erdi, cennete girdi.
Bab 146Namaz İslâm'dandır
393
Cebrâil Beyt'in yanında bana iki defa imamlık yaptı; vakit bu iki vaktin arasındadır.
Abdullah b. Abbâs
Bab 147Vakitler hakkında
394
Ebû Mes'ûd: Cebrâil indi ve bana namazın vaktini haber verdi; onunla birlikte beş namaz kıldım.
İbn Şihâb şöyle anlattı:
Bab 147Vakitler hakkında
395
Ebû Mûsâ: Namaz vaktini soran nerede? Vakit bu ikisinin arasındadır.
Ebû Mûsâ
Bab 147Vakitler hakkında
396
Öğlenin vakti ikindi girmediği sürecedir; yatsının vakti gecenin yarısına kadardır.
Abdullah b. Amr
Bab 147Vakitler hakkında
397
Câbir: Yatsıyı insanlar çok olduğunda erken kılar, az olduklarında geciktirirdi.
Muhammed b. Amr b. el-Hasan b. Ali b. Ebû Tâlib
Bab 148Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) namaz vakti ve onu nasıl kıldığı hakkında
398
Ebû Berze: Yatsıdan önce uyumayı ve ondan sonra konuşmayı hoş görmezdi.
Ebû Berze
Bab 148Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) namaz vakti ve onu nasıl kıldığı hakkında
399
Câbir: Sıcağın şiddetinden avucumda soğusun diye bir avuç çakıl alır, üzerine secde ederdim.
Câbir b. Abdullah
Bab 149Öğle namazının vakti hakkında
400
İbn Mes'ûd: Öğle namazının vakti yazın üç ila beş ayak, kışın beş ila yedi ayak gölge idi.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 149Öğle namazının vakti hakkında
401
Ebû Zer: Sıcağın şiddeti cehennemin kaynamasındandır; sıcak şiddetlenince namazı serinliğe bırakın.
Ebû Zer
Bab 149Öğle namazının vakti hakkında
402
Ebû Hüreyre: Sıcak şiddetlendiğinde namazı serinliğe kadar erteleyin.
Ebû Hüreyre
Bab 149Öğle namazının vakti hakkında
403
Câbir b. Semure: Bilâl güneş zevale kaydığında öğle ezanını okurdu.
Câbir b. Semure
Bab 149Öğle namazının vakti hakkında
404
Enes: İkindiyi güneş beyaz, yüksek ve canlıyken kılardı; giden Avâlî'ye varırdı.
Enes b. Mâlik
Bab 150İkindi namazının vakti hakkında
405
Zührî: Avâlî iki ya da üç mil uzaklıktadır.
Zührî
Bab 150İkindi namazının vakti hakkında
406
Hayseme: Güneşin canlı olması, sıcaklığını hissetmendir.
Hayseme
Bab 150İkindi namazının vakti hakkında
407
Âişe: Resûlullah ikindiyi güneş odasındayken, duvara çıkmadan önce kılardı.
Âişe
Bab 150İkindi namazının vakti hakkında
408
Ali b. Şeybân: İkindiyi güneş beyaz ve berrak olduğu sürece geciktirirdi.
Ali b. Şeybân
Bab 150İkindi namazının vakti hakkında
409
Bizi orta namazdan, ikindi namazından alıkoydular; Allah evlerini ve kabirlerini ateşle doldursun.
Ali
Bab 150İkindi namazının vakti hakkında
410
Âişe Mushaf'a yazdırdı: Namazlara, orta namaza ve ikindi namazına devam edin.
Âişe'nin azatlısı Ebû Yûnus şöyle anlattı:
Bab 150İkindi namazının vakti hakkında
411
Zeyd b. Sâbit: Orta namazın öncesinde iki namaz, sonrasında iki namaz vardır.
Zeyd b. Sâbit
Bab 150İkindi namazının vakti hakkında
412
Kim güneş batmadan önce ikindiden bir rekâta yetişirse ikindiye yetişmiştir.
Ebû Hüreyre
Bab 150İkindi namazının vakti hakkında
413
Enes: Bu münafıkların namazıdır; güneş sararınca kalkıp dört rekâtı gagalar.
Alâ b. Abdurrahman şöyle anlattı:
Bab 150İkindi namazının vakti hakkında
414
İkindi namazını kaçıran, sanki ailesi ve malı elinden alınmış gibidir.
Abdullah b. Ömer
Bab 150İkindi namazının vakti hakkında
415
Evzâî: İkindiyi kaçırmak, yeryüzündeki güneş ışığını sararmış görmendir.
Ebû Amr el-Evzâî
Bab 150İkindi namazının vakti hakkında
416
Enes: Akşamı kılıp ok atardık; birimiz okunun düştüğü yeri görürdü.
Enes b. Mâlik
Bab 155Akşam namazının vakti hakkında
417
Seleme b. el-Ekva': Peygamber akşamı güneşin kenarı kaybolduğu an kılardı.
Seleme b. el-Ekva'
Bab 155Akşam namazının vakti hakkında
418
Ebû Eyyûb: Ümmetim akşamı yıldızlar birbirine girinceye kadar geciktirmedikçe hayır üzeredir.
Mersed b. Abdullah şöyle anlattı:
Bab 155Akşam namazının vakti hakkında
419
Nu'mân b. Beşîr: Resûlullah yatsıyı ayın üçüncü gecesinde ay battığı vakit kılardı.
Nu'mân b. Beşîr
Bab 156Son yatsı namazının vakti hakkında
420
İbn Ömer: Ümmetime ağır gelmeyecek olsaydı yatsıyı onlara bu saatte kıldırırdım.
Abdullah b. Ömer
Bab 156Son yatsı namazının vakti hakkında
421
Muâz: Bu namazı gecenin karanlığına bırakın; onunla bütün ümmetlerden üstün kılındınız.
Muâz b. Cebel
Bab 156Son yatsı namazının vakti hakkında
422
Ebû Saîd: Siz namazı beklediğiniz sürece namazda olmaya devam edersiniz.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 156Son yatsı namazının vakti hakkında
423
Âişe: Kadınlar sabah namazından örtülerine bürünüp döner, alacakaranlıktan tanınmazlardı.
Âişe
Bab 157Sabah namazının vakti hakkında
424
Râfi' b. Hadîc: Sabahı ortalık ağarınca kılın; bu, ecirleriniz için daha büyüktür.
Râfi' b. Hadîc
Bab 157Sabah namazının vakti hakkında
425
Ubâde b. es-Sâmit: Beş namazı Allah farz kıldı; onları güzelce kılan için Allah katında ahid vardır.
Abdullah es-Sunâbihî şöyle anlattı:
Bab 158Namazların vakitlerini gözetmek hakkında
426
Ümmü Ferve: Amellerin en faziletlisi ilk vaktinde kılınan namazdır.
Ümmü Ferve
Bab 158Namazların vakitlerini gözetmek hakkında
427
Güneş doğmadan önce ve batmadan önce namaz kılan hiç kimse ateşe girmez.
Umâre b. Ruveybe
Bab 158Namazların vakitlerini gözetmek hakkında
428
Fedâle: İki ikindiye devam et; güneş doğmadan ve batmadan önceki namaz.
Fedâle
Bab 158Namazların vakitlerini gözetmek hakkında
429
Ebü'd-Derdâ: Beş şeyi imanla getiren cennete girer; emaneti eda etmek cünüplükten gusletmektir.
Ebü'd-Derdâ
Bab 158Namazların vakitlerini gözetmek hakkında
430
Ebû Katâde: Beş vakit namaza vakitlerinde devam ederek geleni cennete koyarım.
Ebû Katâde b. Rib'î
Bab 158Namazların vakitlerini gözetmek hakkında
431
Ebû Zer: Namazı öldüren emîrler olduğunda namazı vaktinde kıl; onlarla kıldığın nafile olur.
Ebû Zer
Bab 159İmam namazı vaktinden geciktirirse
432
İbn Mes'ûd: Namazı vaktinde kıl, emîrlerle kıldığın namazı da nafile kıl.
Amr b. Meymûn el-Evdî şöyle anlattı:
Bab 159İmam namazı vaktinden geciktirirse
433
Ubâde: Benden sonra namazı vaktinden geciktiren emîrler olacak; siz namazı vaktinde kılın.
Ubâde b. es-Sâmit
Bab 159İmam namazı vaktinden geciktirirse
434
Kabîsa: Namazı geciktiren emîrler kıbleye yönelip kıldıkça onlarla birlikte namaz kılın.
Kabîsa b. Vakkâs
Bab 159İmam namazı vaktinden geciktirirse
435
Ebû Hüreyre: Kim bir namazı unutursa hatırladığında onu kılsın.
Ebû Hüreyre
Bab 160Namazı uyuyarak kaçıran veya unutan kimse hakkında
436
Ma'mer tariki: Gafletin size isabet ettiği yerden başka yere geçin; Bilâl ezan okudu, kamet getirdi.
Bab 160Namazı uyuyarak kaçıran veya unutan kimse hakkında
437
Ebû Katâde: Uykuda kusur yoktur; biriniz bir namazı unutursa hatırladığında kılsın.
Ebû Katâde
Bab 160Namazı uyuyarak kaçıran veya unutan kimse hakkında
438
Ebû Katâde (Emîrler ordusu): Ruhlarımız Allah'ın elindeydi; onları dilediği zaman saldı.
Hâlid b. Sumeyr şöyle anlattı:
Bab 160Namazı uyuyarak kaçıran veya unutan kimse hakkında
439
Husayn tariki: Allah ruhlarınızı dilediği yerde aldı ve dilediği yerde geri verdi; kalk ve ezan oku.
Bab 160Namazı uyuyarak kaçıran veya unutan kimse hakkında
440
Abser tariki: Peygamber güneş yükselince abdest alıp onlara namaz kıldırdı.
Bab 160Namazı uyuyarak kaçıran veya unutan kimse hakkında
441
Kusur ancak uyanıklıkta, bir namazın diğerinin vakti girinceye kadar geciktirilmesindedir.
Ebû Katâde
Bab 160Namazı uyuyarak kaçıran veya unutan kimse hakkında
442
Enes: Unutulan namazı hatırlayınca kılsın; onun bundan başka keffareti yoktur.
Enes b. Mâlik
Bab 160Namazı uyuyarak kaçıran veya unutan kimse hakkında
443
İmrân b. Husayn: Sabaha uyanamadılar; ezan okundu, iki rekât kılındı, sonra kamet getirildi.
İmrân b. Husayn
Bab 160Namazı uyuyarak kaçıran veya unutan kimse hakkında
444
Amr b. Ümeyye: Sabaha uyanamayınca "Bu yerden uzaklaşın" buyurdu, ezan ve kametle kıldırdı.
Amr b. Ümeyye ed-Damrî
Bab 160Namazı uyuyarak kaçıran veya unutan kimse hakkında
445
Zû Mihber: Peygamber toprağı çamurlaşmayacak bir abdest aldı, acele etmeden iki rekât ve farzı kıldı.
Bab 160Namazı uyuyarak kaçıran veya unutan kimse hakkında
446
Velîd tariki: Bilâl acele etmeden ezan okudu.
Bab 160Namazı uyuyarak kaçıran veya unutan kimse hakkında
447
İbn Mes'ûd (Hudeybiye): Uyuyan ya da unutan kimse için de böyle yapın.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 160Namazı uyuyarak kaçıran veya unutan kimse hakkında
448
Mescitleri yüksek ve gösterişli yapmakla emrolunmadım.
Abdullah b. Abbâs
Bab 161Mescit yapmak hakkında
449
İnsanlar mescitlerle birbirlerine övünmedikçe kıyamet kopmaz.
Enes b. Mâlik
Bab 161Mescit yapmak hakkında
450
Osmân b. Ebü'l-Âs: Tâif mescidini putlarının bulunduğu yere yapmasını emretti.
Osmân b. Ebü'l-Âs
Bab 161Mescit yapmak hakkında
451
İbn Ömer: Mescit Resûlullah zamanında kerpiç ve hurma dallarıyla yapılmıştı; Osmân onu taşla genişletti.
Abdullah b. Ömer
Bab 161Mescit yapmak hakkında
452
İbn Ömer: Mescidin hurma kütüğünden direkleri çürüyünce Osmân onları pişmiş tuğlayla yaptı.
Abdullah b. Ömer
Bab 161Mescit yapmak hakkında
453
Enes: Ey Neccâr oğulları, bu bahçenizi bana satın; Allah'ım hayır ancak âhiretin hayrıdır.
Enes b. Mâlik
Bab 161Mescit yapmak hakkında
454
Hammâd b. Seleme tariki: Mescidin yeri Neccâr oğullarının bahçesiydi; Allah'ım Ensâr'ı ve Muhâcirleri bağışla.
Enes b. Mâlik
Bab 161Mescit yapmak hakkında
455
Âişe: Resûlullah mahallelerde mescitler yapılmasını, temizlenip güzel kokulu tutulmasını emretti.
Âişe
Bab 162Mahallelerde mescit edinmek
456
Semure: Resûlullah bize mescitleri yurtlarımızda yapıp temiz tutmamızı emrederdi.
Semure b. Cündeb oğluna şöyle yazdı:
Bab 162Mahallelerde mescit edinmek
457
Meymûne: Beytülmakdis'e gidip namaz kılın; gidemezseniz kandilleri için zeytinyağı gönderin.
Peygamber'in azatlısı Meymûne
Bab 163Mescitlerde kandil yakmak hakkında
458
İbn Ömer: Mescide çakıl serildiğini görünce Resûlullah "Bu ne güzel!" buyurdu.
Ebü'l-Velîd şöyle anlattı:
Bab 164Mescidin çakıl taşları hakkında
459
Ebû Sâlih: Kişi mescitten çakıl çıkardığında çakıl ona Allah adına yalvarır.
Ebû Sâlih
Bab 164Mescidin çakıl taşları hakkında
460
Ebû Hüreyre: Çakıl taşı, kendisini mescitten çıkarana Allah adına yalvarır.
Ebû Hüreyre
Bab 164Mescidin çakıl taşları hakkında
461
Ümmetimin sevapları bana arz edildi; hatta kişinin mescitten çıkardığı çöp bile.
Enes b. Mâlik
Bab 165Mescidi süpürmek hakkında
462
İbn Ömer: Bu kapıyı kadınlara bıraksak! İbn Ömer ölünceye kadar o kapıdan girmedi.
Abdullah b. Ömer
Bab 166Mescitlerde kadınların erkeklerden ayrı durması hakkında
463
Nâfi' tarikiyle Ömer'in sözü olarak: Bu kapıyı kadınlara bıraksak!
Bab 166Mescitlerde kadınların erkeklerden ayrı durması hakkında
464
Nâfi': Ömer b. el-Hattâb kadınlar kapısından mescide girilmesini yasaklardı.
Nâfi' şöyle anlattı:
Bab 166Mescitlerde kadınların erkeklerden ayrı durması hakkında
465
Ebû Üseyd: Mescide giren "Allah'ım! Bana rahmetinin kapılarını aç" desin.
Ebû Humeyd yahut Ebû Üseyd el-Ensârî
Bab 167Kişinin mescide girerken söyleyeceği sözler hakkında
466
Hayve b. Şüreyh: Mescide girerken Allah'a sığınan için şeytan "Günün geri kalanında benden korundu" der.
Hayve b. Şüreyh şöyle anlattı:
Bab 167Kişinin mescide girerken söyleyeceği sözler hakkında
467
Ebû Katâde: Biriniz mescide geldiğinde oturmadan önce iki rekât namaz kılsın.
Ebû Katâde
Bab 168Mescide girince namaz kılmak hakkında gelen rivayetler
468
Ebû Katâde (Benî Züreyk'ten bir adam tariki): İki rekâttan sonra dilerse otursun, dilerse ihtiyacına gitsin.
Bab 168Mescide girince namaz kılmak hakkında gelen rivayetler
469
Ebû Hüreyre: Namaz kıldığı yerde oturan kimseye, abdesti bozulmadıkça melekler dua eder.
Ebû Hüreyre
Bab 169Mescitte oturmanın fazileti hakkında
470
Ebû Hüreyre: Namaz onu alıkoyduğu sürece biriniz namazda sayılır.
Ebû Hüreyre
Bab 169Mescitte oturmanın fazileti hakkında
471
Ebû Hüreyre: Kul namaz kıldığı yerde namazı beklediği sürece namazda sayılır.
Ebû Hüreyre
Bab 169Mescitte oturmanın fazileti hakkında
472
Ebû Hüreyre: Mescide bir şey için gelen kimsenin nasibi odur.
Ebû Hüreyre
Bab 169Mescitte oturmanın fazileti hakkında
473
Ebû Hüreyre: Mescitte kaybını arayana "Allah onu sana geri vermesin" deyin; mescitler bunun için yapılmadı.
Ebû Hüreyre
Bab 170Mescitte kayıp hayvan aramak için seslenmenin mekruh oluşu hakkında
474
Enes: Mescitte tükürmek bir hatadır; keffareti onu örtmektir.
Enes b. Mâlik
Bab 171Mescitte tükürmenin mekruh oluşu hakkında
475
Enes (Ebû Avâne tariki): Mescitte tükürük bir hatadır; keffareti onu gömmektir.
Enes b. Mâlik
Bab 171Mescitte tükürmenin mekruh oluşu hakkında
476
Enes (Saîd tariki): Mescitte balgam atmak bir hatadır; keffareti onu gömmektir.
Bab 171Mescitte tükürmenin mekruh oluşu hakkında
477
Ebû Hüreyre: Mescitte tüküren onu gömsün; yapmazsa elbisesine tükürüp onunla çıksın.
Ebû Hüreyre
Bab 171Mescitte tükürmenin mekruh oluşu hakkında
478
Târık el-Muhâribî: Namaz kılan önüne ve sağına tükürmesin; soluna veya sol ayağının altına tükürsün.
Târık b. Abdullah el-Muhâribî
Bab 171Mescitte tükürmenin mekruh oluşu hakkında
479
İbn Ömer: Biriniz namaz kıldığında Allah onun yüzünün karşısındadır; önüne tükürmesin.
Abdullah b. Ömer
Bab 171Mescitte tükürmenin mekruh oluşu hakkında
480
Ebû Saîd: Yüzüne tükürülmesi birinizi sevindirir mi? Kıbleye yönelen Rabbine yönelmiş olur.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 171Mescitte tükürmenin mekruh oluşu hakkında
481
Sâib b. Hallâd: Kıbleye tüküren imam hakkında Resûlullah "Size namaz kıldırmasın" buyurdu.
Ebû Sehle es-Sâib b. Hallâd
Bab 171Mescitte tükürmenin mekruh oluşu hakkında
482
Abdullah b. eş-Şıhhîr: Resûlullah namaz kılarken sol ayağının altına tükürdü.
Mutarrif'in babası
Bab 171Mescitte tükürmenin mekruh oluşu hakkında
483
Ebü'l-Alâ tariki: Resûlullah sol ayağının altına tükürdü, sonra onu ayakkabısıyla ovdu.
Bab 171Mescitte tükürmenin mekruh oluşu hakkında
484
Ebû Saîd: Vâsile b. el-Eska' hasıra tükürüp ayağıyla sildi; Resûlullah'ı böyle yaparken görmüştü.
Ebû Saîd şöyle anlattı:
Bab 171Mescitte tükürmenin mekruh oluşu hakkında
485
Câbir: Hanginiz Allah'ın yüzünü kendisinden çevirmesini ister?
Ubâde b. el-Velîd b. Ubâde b. es-Sâmit şöyle anlattı:
Bab 171Mescitte tükürmenin mekruh oluşu hakkında
486
Enes: Bir adam devesini mescitte çöktürüp bağladı ve "Hanginiz Muhammed?" dedi.
Enes b. Mâlik
Bab 172Müşrikin mescide girmesi hakkında gelen rivayetler
487
İbn Abbâs: Dımâm b. Sa'lebe devesini mescidin kapısında çöktürüp bağladı, sonra mescide girdi.
Abdullah b. Abbâs
Bab 172Müşrikin mescide girmesi hakkında gelen rivayetler
488
Ebû Hüreyre: Yahudiler mescitte ashabı arasında oturan Peygamber'e zina eden bir erkek ve kadını sormaya geldiler.
Ebû Hüreyre
Bab 172Müşrikin mescide girmesi hakkında gelen rivayetler
489
Ebû Zer: Yer bana temizleyici ve mescit kılındı.
Ebû Zer
Bab 173Namaz kılınması caiz olmayan yerler hakkında
490
Ali: Sevgilim beni kabristanda ve Bâbil topraklarında namaz kılmaktan nehyetti.
Ebû Sâlih el-Gıfârî şöyle anlattı:
Bab 173Namaz kılınması caiz olmayan yerler hakkında
491
Haccâc b. Şeddâd tarikiyle Ali: Bâbil topraklarında namaz kılmaktan nehyedildim.
Bab 173Namaz kılınması caiz olmayan yerler hakkında
492
Ebû Saîd: Hamam ve kabristan dışında yeryüzünün tamamı mescittir.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 173Namaz kılınması caiz olmayan yerler hakkında
493
Berâ: Develerin çöktüğü yerlerde namaz kılmayın; koyun ağıllarında kılın, onlar berekettir.
Berâ b. Âzib
Bab 174Develerin çöktüğü yerlerde namaz kılmanın yasaklanması
494
Sebre: Çocuk yedi yaşına ulaşınca ona namazı emredin; on yaşında namaz için onu dövün.
Sebre b. Ma'bed el-Cühenî
Bab 175Çocuğa ne zaman namaz emredilir?
495
Abdullah b. Amr: Çocuklarınıza yedi yaşında namazı emredin, on yaşında yataklarını ayırın.
Abdullah b. Amr b. el-Âs
Bab 175Çocuğa ne zaman namaz emredilir?
496
Dâvûd b. Sevvâr tariki: Hizmetçisini evlendiren, onun göbeğinin altı ile dizinin üstü arasına bakmasın.
Bab 175Çocuğa ne zaman namaz emredilir?
497
Muâz el-Cühenî'nin hanımı: Çocuk sağını solundan ayırt edince ona namazı emredin.
Hişâm b. Sa'd şöyle anlattı:
Bab 175Çocuğa ne zaman namaz emredilir?
498
Ebû Umeyr b. Enes: Abdullah b. Zeyd'e rüyasında ezan gösterildi; Ömer de görmüş ama yirmi gün gizlemişti.
Ebû Umeyr b. Enes, Ensâr'dan olan amcalarından
Bab 176Ezanın başlangıcı
499
Abdullah b. Zeyd: İnşallah bu gerçek bir rüyadır; Bilâl ile kalk, gördüğünü ona söyle.
Abdullah b. Zeyd
Bab 177Ezan nasıldır?
500
Ebû Mahzûre: Sabah namazı ise "es-Salâtü hayrun mine'n-nevm" dersin.
Ebû Mahzûre
Bab 177Ezan nasıldır?
501
Ebû Mahzûre (İbn Cüreyc tariki): "Namaz uykudan hayırlıdır" sabahın ilk ezanında söylenir.
Bab 177Ezan nasıldır?
502
Ebû Mahzûre: Resûlullah ona ezanı on dokuz, kameti on yedi kelime olarak öğretti.
Ebû Mahzûre
Bab 177Ezan nasıldır?
503
Ebû Mahzûre (Abdülazîz tariki): Resûlullah ezanı bizzat bana öğretti; şehadetleri tekrarla ve sesini uzat.
Ebû Mahzûre
Bab 177Ezan nasıldır?
504
Ebû Mahzûre: Resûlullah ezanı bana harf harf öğretti; sabahta "Namaz uykudan hayırlıdır" derdi.
Ebû Mahzûre
Bab 177Ezan nasıldır?
505
Ebû Mahzûre (Nâfi' b. Ömer tariki): Ezan iki tekbirle başlar: Allâhu ekber, Allâhu ekber.
Ebû Mahzûre
Bab 177Ezan nasıldır?
506
İbn Ebû Leylâ: Namaz üç hâl geçirdi; Muâz size bir sünnet koydu, siz de öyle yapın.
İbn Ebû Leylâ
Bab 177Ezan nasıldır?
507
Muâz b. Cebel: Namaz üç hâl geçirdi, oruç da üç hâl geçirdi.
Muâz b. Cebel
Bab 177Ezan nasıldır?
508
Enes: Bilâl'e ezanı çift, kameti tek okuması emredildi.
Enes b. Mâlik
Bab 178Kamet hakkında
509
Enes (Hâlid el-Hazzâ tariki): Ezan çift, kamet tek okunur; Eyyûb "kamet sözü hariç" dedi.
Bab 178Kamet hakkında
510
İbn Ömer: Resûlullah zamanında ezan ikişer ikişer, kamet birer birer idi.
Abdullah b. Ömer
Bab 178Kamet hakkında
511
Ebû Ca'fer tarikiyle İbn Ömer: Ezan ikişer ikişer, kamet birer birerdi.
Bab 178Kamet hakkında
512
Abdullah b. Zeyd: Ezanı Bilâl okudu; Peygamber bana "Öyleyse kameti sen getir" buyurdu.
Abdullah b. Zeyd
Bab 179Birinin ezan okuyup başkasının kamet getirmesi hakkında
513
Abdullah b. Muhammed: Ezan rüyası hadisinde kameti dedem Abdullah b. Zeyd getirdi.
Bab 179Birinin ezan okuyup başkasının kamet getirmesi hakkında
514
Ziyâd es-Sudâî: Sudâlı kardeş ezan okudu; ezan okuyan kamet getirir.
Ziyâd b. el-Hâris es-Sudâî
Bab 179Birinin ezan okuyup başkasının kamet getirmesi hakkında
515
Ebû Hüreyre: Müezzin sesinin ulaştığı yere kadar bağışlanır; her yaş ve kuru şey ona şahitlik eder.
Ebû Hüreyre
Bab 181Ezanda sesi yükseltmek
516
Ebû Hüreyre: Namaz için ezan okunduğunda şeytan, ezanı işitmemek için yellenerek kaçar.
Ebû Hüreyre
Bab 181Ezanda sesi yükseltmek
517
Ebû Hüreyre: İmam kefildir, müezzin emindir; Allah'ım imamlara doğru yolu göster, müezzinleri bağışla.
Ebû Hüreyre
Bab 182Müezzine düşen vakti gözetme görevi
518
İbn Numeyr'in A'meş'ten rivayeti: İmam kefildir, müezzin emindir.
Bab 182Müezzine düşen vakti gözetme görevi
519
Neccâroğullarından bir kadın: Bilâl fecri görünce "Allah'ım! Sana hamdederim" der, sonra ezan okurdu.
Neccâroğullarından bir kadın şöyle anlattı:
Bab 183Minarenin üstünde ezan okumak
520
Ebû Cuhayfe: Bilâl "Hayye ale's-salâh, hayye ale'l-felâh" derken boynunu sağa ve sola çevirdi.
Ebû Cuhayfe
Bab 184Müezzinin ezan okurken dönmesi hakkında
521
Enes: Ezan ile kamet arasında yapılan dua reddedilmez.
Enes b. Mâlik
Bab 185Ezan ile kamet arasında dua hakkında gelen rivayetler
522
Ebû Saîd: Ezanı işittiğinizde müezzinin söylediğinin aynısını söyleyin.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 186Müezzini işittiğinde ne söyleyeceği
523
Abdullah b. Amr: Kim Allah'tan benim için vesîleyi isterse şefaatim ona hak olur.
Abdullah b. Amr b. el-Âs
Bab 186Müezzini işittiğinde ne söyleyeceği
524
Abdullah b. Amr: Müezzinlerin söylediği gibi söyle; bitirince iste, sana verilir.
Abdullah b. Amr b. el-Âs
Bab 186Müezzini işittiğinde ne söyleyeceği
525
Sa'd b. Ebû Vakkâs: Müezzini işitince Rab olarak Allah'tan, elçi olarak Muhammed'den razı oldum diyen bağışlanır.
Sa'd b. Ebû Vakkâs
Bab 186Müezzini işittiğinde ne söyleyeceği
526
Âişe: Resûlullah müezzinin şehadet getirdiğini işitince "Ben de, ben de" derdi.
Âişe
Bab 186Müezzini işittiğinde ne söyleyeceği
527
Ömer: Müezzinin sözlerini kalbinden tekrarlayan ve hayy alelere lâ havle diyen cennete girer.
Ömer b. el-Hattâb
Bab 186Müezzini işittiğinde ne söyleyeceği
528
Ebû Ümâme: Bilâl "Kad kâmeti's-salâh" deyince Peygamber "Allah onu ikame etsin ve devam ettirsin" dedi.
Ebû Ümâme veya Peygamber'in ashabından biri
Bab 187Kameti işittiğinde ne söyleyeceği
529
Câbir: Ezanı işitince vesîle duasını okuyana kıyamet günü şefaat hak olur.
Câbir b. Abdullah
Bab 188Ezan esnasında dua hakkında gelen rivayetler
530
Ümmü Seleme: Akşam ezanında "Bu, gecenin gelişi, gündüzünün gidişidir; beni bağışla" dememi öğretti.
Ümmü Seleme
Bab 189Akşam ezanı okunurken ne söyleneceği
531
Osman b. Ebü'l-Âs: Onların imamısın; en zayıflarını gözet, ezanına ücret almayan bir müezzin edin.
Osman b. Ebü'l-Âs
Bab 190Ezan okumak için ücret almak
532
İbn Ömer: Bilâl fecirden önce ezan okuyunca "Dikkat edin! Kul uyuyakalmış" diye seslenmesi emredildi.
Abdullah b. Ömer
Bab 191Vakit girmeden önce ezan okumak hakkında
533
Nâfi': Ömer'in müezzini Mesrûh sabahtan önce ezan okuyunca Ömer ona geri dönmesini emretti.
Nâfi' şöyle anlattı:
Bab 191Vakit girmeden önce ezan okumak hakkında
534
Bilâl: Fecir sana enine yayılarak belirginleşinceye kadar ezan okuma.
Bilâl
Bab 191Vakit girmeden önce ezan okumak hakkında
535
Âişe: İbn Ümmü Mektûm âmâ olduğu hâlde Resûlullah'ın müezziniydi.
Âişe
Bab 192Âmânın ezan okuması
536
Ebû Hüreyre: Ezandan sonra mescitten çıkan bu adam Ebü'l-Kâsım'a isyan etmiştir.
Ebü'ş-Şa'sâ şöyle anlattı:
Bab 193Ezandan sonra mescitten çıkmak
537
Câbir b. Semüre: Bilâl ezan okuyup beklerdi; Peygamber'in çıktığını görünce kamet getirirdi.
Câbir b. Semüre
Bab 194Müezzinin imamı beklemesi hakkında
538
İbn Ömer: Ezandan sonra yapılan tesvîb bid'attir; bizimle buradan çık.
Mücâhid şöyle anlattı:
Bab 195Tesvîb hakkında
539
Ebû Katâde: Namaz için kamet getirildiğinde beni görünceye kadar ayağa kalkmayın.
Ebû Katâde
Bab 196Namaza kamet getirilip imam gelmediğinde onu oturarak beklemeleri hakkında
540
Ebû Katâde (Ma'mer tariki): Kamet getirilince beni çıkmış olarak görünceye kadar ayağa kalkmayın.
Bab 196Namaza kamet getirilip imam gelmediğinde onu oturarak beklemeleri hakkında
541
Ebû Hüreyre: Kamet getirilir, Peygamber yerini almadan önce insanlar saftaki yerlerini alırdı.
Ebû Hüreyre
Bab 196Namaza kamet getirilip imam gelmediğinde onu oturarak beklemeleri hakkında
542
Enes: Kamet getirildikten sonra bir adam Resûlullah'ın karşısına çıkıp onu alıkoydu.
Humeyd şöyle anlattı:
Bab 196Namaza kamet getirilip imam gelmediğinde onu oturarak beklemeleri hakkında
543
Berâ b. Âzib: Allah ve melekleri ön saflarda yer alanlara salât eder.
Kehmes şöyle anlattı:
Bab 196Namaza kamet getirilip imam gelmediğinde onu oturarak beklemeleri hakkında
544
Enes: Kamet getirildiği hâlde Resûlullah mescidin bir köşesinde konuşuyordu; cemaat uyukladı.
Enes b. Mâlik
Bab 196Namaza kamet getirilip imam gelmediğinde onu oturarak beklemeleri hakkında
545
Ebü'n-Nadr: Kamet getirilince Resûlullah cemaati az görürse oturur, kalabalık görünce namazı kıldırırdı.
Sâlim Ebü'n-Nadr
Bab 196Namaza kamet getirilip imam gelmediğinde onu oturarak beklemeleri hakkında
546
Ali b. Ebû Tâlib tarikiyle: Kamet getirilince cemaat azsa oturur, çoksa namazı kıldırırdı.
Bab 196Namaza kamet getirilip imam gelmediğinde onu oturarak beklemeleri hakkında
547
Ebü'd-Derdâ: Cemaate sarıl; çünkü kurt ancak sürüden uzaklaşan koyunu yer.
Ebü'd-Derdâ
Bab 197Cemaati terk etme hususundaki şiddetli tehdit hakkında
548
Ebû Hüreyre: Odun demetleri taşıyan adamlarla gidip namaza gelmeyenlerin evlerini yakmayı düşündüm.
Ebû Hüreyre
Bab 197Cemaati terk etme hususundaki şiddetli tehdit hakkında
549
Ebû Hüreyre: Özürsüz evlerinde namaz kılanların evlerini yakmayı düşündüm; ne cumayı ne başkasını zikretti.
Ebû Hüreyre
Bab 197Cemaati terk etme hususundaki şiddetli tehdit hakkında
550
İbn Mes'ûd: Evlerinizde kılıp mescitleri terk ederseniz Peygamberinizin sünnetini terk etmiş olursunuz.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 197Cemaati terk etme hususundaki şiddetli tehdit hakkında
551
İbn Abbâs: Ezanı işitip özürsüz cemaate gelmeyenin kıldığı namaz kabul edilmez; özür korku veya hastalıktır.
Abdullah b. Abbâs
Bab 197Cemaati terk etme hususundaki şiddetli tehdit hakkında
552
İbn Ümmü Mektûm: Ezanı işitiyor musun? Sana evinde namaz kılmak için ruhsat bulamıyorum.
İbn Ümmü Mektûm
Bab 197Cemaati terk etme hususundaki şiddetli tehdit hakkında
553
İbn Ümmü Mektûm: Medine'de haşerat çok dedim; "Hayye ale's-salâh'ı işitiyor musun? O hâlde haydi gel!" buyurdu.
İbn Ümmü Mektûm
Bab 197Cemaati terk etme hususundaki şiddetli tehdit hakkında
554
Übey b. Kâ'b: Bu iki namaz münafıklara en ağır gelen namazlardır; bilseydiniz emekleyerek de gelirdiniz.
Übey b. Kâ'b
Bab 198Cemaatle namazın fazileti hakkında
555
Osman: Yatsıyı cemaatle kılan gecenin yarısını, yatsı ve sabahı kılan bütün geceyi ibadetle geçirmiş gibidir.
Osman b. Affân
Bab 198Cemaatle namazın fazileti hakkında
556
Ebû Hüreyre: Mescitten en uzak olan, sonra en uzak olanın ecri en büyüktür.
Ebû Hüreyre
Bab 199Namaza yürümenin fazileti hakkında gelen rivayetler
557
Übey b. Kâ'b: Mescide gelişi ve dönüşü sevap yazılsın isteyen adama Allah umduğunun tamamını verdi.
Übey b. Kâ'b
Bab 199Namaza yürümenin fazileti hakkında gelen rivayetler
558
Ebû Ümâme: Evinden abdestli olarak farz namaza çıkanın ecri ihramlı hacının ecri gibidir.
Ebû Ümâme
Bab 199Namaza yürümenin fazileti hakkında gelen rivayetler
559
Ebû Hüreyre: Kişinin cemaatle kıldığı namaz, evinde ve çarşısında kıldığından yirmi beş derece fazladır.
Ebû Hüreyre
Bab 199Namaza yürümenin fazileti hakkında gelen rivayetler
560
Ebû Saîd: Namazı ıssız çölde kılıp rükû ve secdesini tam yapan elli namaz sevabına ulaşır.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 199Namaza yürümenin fazileti hakkında gelen rivayetler
561
Büreyde: Karanlıklarda mescitlere yürüyenleri kıyamet günü tam bir nurla müjdele.
Büreyde
Bab 200Karanlıklarda namaza yürümek hakkında gelen rivayetler
562
Ka'b b. Ucre: Güzelce abdest alıp mescide çıkan parmaklarını birbirine geçirmesin; çünkü o namazdadır.
Ebû Sümâme el-Hannât şöyle anlattı:
Bab 201Namaza yürürken gözetilecek edep hakkında gelen rivayetler
563
Ensârî: Güzelce abdest alıp namaza çıkanın sağ adımına iyilik yazılır, sol adımıyla bir kötülüğü silinir.
Saîd b. el-Müseyyeb şöyle anlattı:
Bab 201Namaza yürürken gözetilecek edep hakkında gelen rivayetler
564
Ebû Hüreyre: Abdest alıp gittiğinde cemaati namazı kılmış bulana Allah, namazı kılanların ecri gibi verir.
Ebû Hüreyre
Bab 202Namaz kılmak niyetiyle çıkıp da namaza yetişemeyen kimse hakkında
565
Ebû Hüreyre: Allah'ın kadın kullarını mescitlerden men etmeyin; ancak koku sürünmeden çıksınlar.
Ebû Hüreyre
Bab 203Kadınların mescide çıkması hakkında gelen rivayetler
566
İbn Ömer: Allah'ın kadın kullarını Allah'ın mescitlerinden men etmeyin.
Abdullah b. Ömer
Bab 203Kadınların mescide çıkması hakkında gelen rivayetler
567
İbn Ömer: Kadınlarınızı mescitlerden men etmeyin; evleri ise onlar için daha hayırlıdır.
Abdullah b. Ömer
Bab 203Kadınların mescide çıkması hakkında gelen rivayetler
568
İbn Ömer: Kadınlara geceleyin mescitlere gitmeleri için izin verin; izin vermeyiz diyen oğluna kızdı.
Mücâhid şöyle anlattı:
Bab 203Kadınların mescide çıkması hakkında gelen rivayetler
569
Âişe: Resûlullah kadınların çıkardıklarını görseydi onları mescitten men ederdi.
Âişe
Bab 204Bu hususta sıkı davranmak
570
İbn Mes'ûd: Kadının evinde kıldığı namaz odasında kıldığından, küçük odasında kıldığı evinde kıldığından faziletlidir.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 204Bu hususta sıkı davranmak
571
İbn Ömer: Bu kapıyı kadınlara bıraksak; İbn Ömer ölünceye kadar o kapıdan girmedi.
Abdullah b. Ömer
Bab 204Bu hususta sıkı davranmak
572
Ebû Hüreyre: Kamet getirilince namaza koşarak değil yürüyerek gelin; yetiştiğinizi kılın, kaçırdığınızı tamamlayın.
Ebû Hüreyre
Bab 205Namaza koşmak
573
Ebû Hüreyre (Sa'd b. İbrâhîm tariki): Namaza sükûnetle gelin; yetiştiğinizi kılın, sizi geçeni kaza edin.
Ebû Hüreyre
Bab 205Namaza koşmak
574
Ebû Saîd: Tek başına namaz kılana sadaka verip onunla birlikte kılacak bir adam yok mu?
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 206Mescitte iki defa cemaatle namaz kılmak hakkında
575
Yezîd b. el-Esved: Konağında kılıp sonra imama yetişen onunla birlikte kılsın; bu onun için nafile olur.
Yezîd b. el-Esved
Bab 207Evinde namaz kılıp sonra cemaate yetişen kimsenin onlarla birlikte kılması hakkında
576
Yezîd b. el-Esved (Muâz tariki): Peygamber ile birlikte Minâ'da sabah namazını kıldım.
Bab 207Evinde namaz kılıp sonra cemaate yetişen kimsenin onlarla birlikte kılması hakkında
577
Yezîd b. Âmir: Namaza gelip insanları namazda bulursan, kılmış olsan bile onlarla kıl; bu sana nafile olur.
Yezîd b. Âmir
Bab 207Evinde namaz kılıp sonra cemaate yetişen kimsenin onlarla birlikte kılması hakkında
578
Ebû Eyyûb: Evinde kılıp mescitte cemaatle tekrar kılmak, onun için cemaatten bir paydır.
Benî Esed b. Huzeyme'den bir adam şöyle anlattı:
Bab 207Evinde namaz kılıp sonra cemaate yetişen kimsenin onlarla birlikte kılması hakkında
579
İbn Ömer: Bir günde bir namazı iki defa kılmayın.
Süleymân b. Yesâr şöyle anlattı:
Bab 208Namazını kılıp sonra bir cemaate yetişen kimse namazı iade eder mi?
580
Ukbe b. Âmir: İnsanlara imamlık yapıp vakte isabet ettirene de onlara da sevap vardır.
Ukbe b. Âmir
Bab 209İmamete dair genel hükümler ve imametin fazileti hakkında
581
Selâme bint el-Hur: Mescit ehlinin imamlığı birbirine itip imam bulamaması kıyamet alametlerindendir.
Selâme bint el-Hur
Bab 210İmameti birbirine itmenin mekruh oluşu hakkında
582
Ebû Mes'ûd el-Bedrî: Topluluğa Allah'ın Kitabı'nı en iyi okuyanları imamlık yapar.
Ebû Mes'ûd el-Bedrî
Bab 211İmamete en lâyık olan kimdir?
583
Ebû Mes'ûd (Muâz tariki): Kişi başka birine onun hâkimiyeti altındaki yerde imamlık yapmasın.
Bab 211İmamete en lâyık olan kimdir?
584
Ebû Mes'ûd (A'meş tariki): Kıraatte eşit iseler sünneti en iyi bilenleri imamlık yapar.
Bab 211İmamete en lâyık olan kimdir?
585
Amr b. Selime: En iyi okuyanları ben olduğum için yedi veya sekiz yaşındayken onlara imamlık yapardım.
Amr b. Selime
Bab 211İmamete en lâyık olan kimdir?
586
Amr b. Selime (Âsım el-Ahvel tariki): Yamalı ve yırtık bir bürdeyle imamlık yapardım; secdede arkam açılırdı.
Bab 211İmamete en lâyık olan kimdir?
587
Amr b. Selime: Bize kim imamlık yapacak dediler; Kur'an'ı en çok toplayanınız buyurdu.
Amr b. Selime, babasından
Bab 211İmamete en lâyık olan kimdir?
588
İbn Ömer: İlk muhacirlere Kur'an'ı en çok bilenleri olan Ebû Huzeyfe'nin mevlâsı Sâlim imamlık yapardı.
Abdullah b. Ömer
Bab 211İmamete en lâyık olan kimdir?
589
Mâlik b. el-Huveyris: Namaz vakti gelince ezan okuyun, kamet getirin; yaşça büyük olanınız imamlık yapsın.
Mâlik b. el-Huveyris
Bab 211İmamete en lâyık olan kimdir?
590
İbn Abbâs: Size hayırlılarınız ezan okusun, Kur'an okuyanlarınız imamlık yapsın.
Abdullah b. Abbâs
Bab 211İmamete en lâyık olan kimdir?
591
Ümmü Varaka: Evinde otur; şüphesiz Allah sana şehitliği nasip edecektir.
Ümmü Varaka bint Nevfel
Bab 212Kadınların imamlığı
592
Ümmü Varaka (İbn Fudayl tariki): Resûlullah ona müezzin tayin etti ve ev halkına imamlık yapmasını emretti.
Bab 212Kadınların imamlığı
593
Abdullah b. Amr: İstemedikleri hâlde topluluğa imam olanın namazı kabul edilmez.
Abdullah b. Amr
Bab 213Cemaatin hoşlanmadığı hâlde onlara imamlık yapan kimse
594
Ebû Hüreyre: Farz namaz, iyi olsun kötü olsun her Müslüman'ın arkasında vaciptir.
Ebû Hüreyre
Bab 214İyi kimsenin ve günahkârın imamlığı
595
Enes: Peygamber, âmâ olan İbn Ümmü Mektûm'u insanlara imamlık yapmak üzere yerine bıraktı.
Enes b. Mâlik
Bab 215Âmânın imamlığı
596
Mâlik b. el-Huveyris: Bir topluluğu ziyaret eden onlara imamlık yapmasın; kendilerinden biri yapsın.
Ebû Atıyye şöyle anlattı:
Bab 216Ziyaretçinin imamlığı
597
Ebû Mes'ûd: Huzeyfe seki üzerinde imamlık yapınca gömleğinden çekti; bundan nehyedilmişlerdi.
Hemmâm şöyle anlattı:
Bab 217İmamın cemaatin bulunduğu yerden daha yüksek bir yerde durması
598
Huzeyfe: Kişi topluluğa imamlık yaptığında onların durduğu yerden daha yüksek bir yerde durmasın.
Adî b. Sâbit el-Ensârî şöyle anlattı:
Bab 217İmamın cemaatin bulunduğu yerden daha yüksek bir yerde durması
599
Câbir: Muâz yatsıyı Resûlullah ile kılar, sonra kavmine gelip onlara aynı namazı kıldırırdı.
Câbir b. Abdullah
Bab 218Bir namazı kıldığı hâlde o namazı bir topluluğa kıldıran kimsenin imamlığı
600
Câbir (Amr b. Dînâr tariki): Muâz Peygamber ile kılar, sonra dönüp kavmine imamlık yapardı.
Câbir b. Abdullah
Bab 218Bir namazı kıldığı hâlde o namazı bir topluluğa kıldıran kimsenin imamlığı
601
Enes: İmam ancak kendisine uyulsun diye imam kılınmıştır; oturarak kıldığında hepiniz oturarak kılın.
Enes b. Mâlik
Bab 219İmamın oturarak namaz kıldırması
602
Câbir: İmam oturarak kıldığında oturarak kılın; İran halkının büyüklerine yaptığı gibi yapmayın.
Câbir b. Abdullah
Bab 219İmamın oturarak namaz kıldırması
603
Ebû Hüreyre: İmam tekbir almadıkça tekbir almayın, rükûa varmadıkça rükûa varmayın.
Ebû Hüreyre
Bab 219İmamın oturarak namaz kıldırması
604
Ebû Hüreyre (Ebû Hâlid tariki): İmam ancak kendisine uyulsun diye kılınmıştır; okuduğunda susun.
Ebû Hüreyre
Bab 219İmamın oturarak namaz kıldırması
605
Âişe: İmam ancak kendisine uyulsun diye kılınmıştır; oturarak namaz kıldığında siz de oturarak kılın.
Peygamber'in hanımı Âişe
Bab 219İmamın oturarak namaz kıldırması
606
Câbir: Peygamber rahatsızken arkasında namaz kıldık; Ebû Bekir insanlara onun tekbirini duyuruyordu.
Câbir b. Abdullah
Bab 219İmamın oturarak namaz kıldırması
607
Üseyd b. Hudayr: İmamımız hasta; oturarak namaz kıldığında siz de oturarak kılın.
Sa'd b. Muâz'ın soyundan Husayn şöyle anlattı:
Bab 219İmamın oturarak namaz kıldırması
608
Enes: Peygamber bize iki rekât nafile kıldırdı; Ümmü Süleym ve Ümmü Harâm arkamızda durdu.
Enes
Bab 220İki kişiden biri diğerine imamlık yaptığında nasıl dururlar?
609
Enes: Resûlullah bana ve bir kadına imamlık yaptı; beni sağına, kadını arkaya durdurdu.
Enes
Bab 220İki kişiden biri diğerine imamlık yaptığında nasıl dururlar?
610
İbn Abbâs: Resûlullah'ın soluna durdum; beni arkasından dolaştırıp sağına durdurdu.
Abdullah b. Abbâs
Bab 220İki kişiden biri diğerine imamlık yaptığında nasıl dururlar?
611
Saîd b. Cübeyr tariki: Başımdan yahut perçemimden tutup beni sağına durdurdu.
Bab 220İki kişiden biri diğerine imamlık yaptığında nasıl dururlar?
612
Enes: Ben ve yetim Resûlullah'ın arkasında saf tuttuk, yaşlı kadın da arkamızda durdu.
Enes b. Mâlik
Bab 221Üç kişi olduklarında nasıl dururlar?
613
Esved: İbn Mes'ûd ikimizin arasında durarak namaz kıldı; Resûlullah'ı böyle yaparken gördüm, dedi.
Esved şöyle anlattı:
Bab 221Üç kişi olduklarında nasıl dururlar?
614
Yezîd b. el-Esved: Resûlullah namazı bitirdiğinde yüzünü cemaate çevirirdi.
Yezîd b. el-Esved
Bab 222İmamın selâmdan sonra cemaate dönmesi
615
Berâ: Resûlullah'ın arkasında namaz kılarken onun sağında olmayı severdik.
Berâ b. Âzib
Bab 222İmamın selâmdan sonra cemaate dönmesi
616
Muğîre b. Şu'be: İmam, namaz kıldırdığı yerde başka yere geçmedikçe namaz kılmasın.
Muğîre b. Şu'be
Bab 223İmamın kıldırdığı yerde nafile namaz kılması
617
Abdullah b. Amr: İmam namazı bitirip oturduktan sonra konuşmadan abdesti bozulursa namazı tamam olmuştur.
Abdullah b. Amr
Bab 224Son rekâtta başını kaldırdıktan sonra imamın abdestinin bozulması
618
Ali: Namazın anahtarı temizliktir; tahrîmi tekbir, tahlîli selâmdır.
Ali
Bab 225Namazın tahrîmi ve tahlîli hakkında
619
Muâviye: Rükûda da secdede de benden önce davranmayın; ben kilo aldım.
Muâviye b. Ebû Süfyân
Bab 226Cemaate emredilen imama uyma hakkında
620
Berâ (yalancı değildir): Resûlullah'ın secdeye vardığını görünce ancak o zaman secde ederlerdi.
Ebû İshâk şöyle anlattı:
Bab 226Cemaate emredilen imama uyma hakkında
621
Berâ: Peygamber'in alnını yere koyduğunu görmedikçe hiçbirimiz sırtını eğmezdi.
Berâ b. Âzib
Bab 226Cemaate emredilen imama uyma hakkında
622
Berâ (Muhârib b. Disâr tariki): Resûlullah alnını yere koyuncaya kadar ayakta durur, sonra ona uyarlardı.
Muhârib b. Disâr şöyle anlattı:
Bab 226Cemaate emredilen imama uyma hakkında
623
Ebû Hüreyre: İmam secdedeyken başını kaldıran, Allah'ın başını eşek başına çevirmesinden korkmaz mı?
Ebû Hüreyre
Bab 227İmamdan önce başını kaldıran veya önce eğilen kimse hakkındaki şiddetli tehdit
624
Enes: Peygamber, kendisi namazdan ayrılmadan önce ayrılmalarını nehyetti.
Enes
Bab 228İmamdan önce namazdan çıkıp ayrılan kimse hakkında
625
Ebû Hüreyre: Tek elbiseyle namaz soruldu; her birinizin iki elbisesi mi var? buyurdu.
Ebû Hüreyre
Bab 229İçinde namaz kılınan elbiselere dair genel hükümler
626
Ebû Hüreyre: Hiçbiriniz omuzlarında ondan bir parça bulunmayan tek elbise içinde namaz kılmasın.
Ebû Hüreyre
Bab 229İçinde namaz kılınan elbiselere dair genel hükümler
627
Ebû Hüreyre: Tek elbiseyle namaz kılan, iki ucunu omuzları üzerinde çaprazlasın.
Ebû Hüreyre
Bab 229İçinde namaz kılınan elbiselere dair genel hükümler
628
Ömer b. Ebû Seleme: Resûlullah'ı tek elbiseye bürünüp iki ucunu omuzlarında çaprazlamış namaz kılarken gördüm.
Ömer b. Ebû Seleme
Bab 229İçinde namaz kılınan elbiselere dair genel hükümler
629
Talk b. Ali: Peygamber izarını ridâsına katıp büründü ve namaz kıldırdı; her biriniz iki elbise bulabiliyor mu?
Talk b. Ali
Bab 229İçinde namaz kılınan elbiselere dair genel hükümler
630
Sehl b. Sa'd: Ey kadınlar, erkekler başlarını kaldırmadıkça siz başlarınızı kaldırmayın.
Sehl b. Sa'd
Bab 230Kişinin elbisesini ensesinde bağlayıp sonra namaz kılması
631
Âişe: Peygamber, bir kısmı benim üzerimde olan tek bir elbise içinde namaz kıldı.
Âişe
Bab 231Kişinin bir kısmı başkasının üzerinde olan tek bir elbiseyle namaz kılması
632
Seleme b. el-Ekva': Tek gömlekle namaz kılabilirsin; bir dikenle de olsa onu ilikle.
Seleme b. el-Ekva'
Bab 232Kişinin yalnız bir gömlekle namaz kılması hakkında
633
Câbir: Resûlullah'ı ridâsız, bir gömlek içinde namaz kılarken gördüm.
Abdurrahman b. Ebû Bekir şöyle anlattı:
Bab 232Kişinin yalnız bir gömlekle namaz kılması hakkında
634
Câbir: Elbise geniş olduğunda iki ucunu çaprazla; dar olduğunda onu beline bağla.
Ubâde b. el-Velîd b. Ubâde b. es-Sâmit şöyle anlattı:
Bab 233Elbise dar olursa onu izar olarak bağlar
635
İbn Ömer: Tek elbisesi olan onu izar olarak bağlasın; Yahudilerin bürünmesi gibi bürünmesin.
Abdullah b. Ömer
Bab 233Elbise dar olursa onu izar olarak bağlar diyenler
636
Büreyde: Resûlullah, ridâ olmadan yalnız şalvarla namaz kılınmasını nehyetti.
Büreyde
Bab 233Elbise dar olursa onu izar olarak bağlar diyenler
637
İbn Mes'ûd: Namazında kibirlenerek izarını sarkıtan, Allah katında ne helâlde ne haramdadır.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 234Namazda elbiseyi yere sarkıtmak (isbâl)
638
Ebû Hüreyre: Allah, izarını sarkıtan adamın namazını kabul etmez.
Ebû Hüreyre
Bab 234Namazda elbiseyi yere sarkıtmak (isbâl)
639
Ümmü Seleme: Kadın başörtüsü ve ayaklarının üstünü örten bol bir entari içinde namaz kılar.
Muhammed b. Zeyd b. Kunfuz şöyle anlattı:
Bab 235Kadın kaç parça elbiseyle namaz kılar?
640
Ümmü Seleme (merfû tarik): Entari bol olup ayaklarının üstünü örttüğünde kadın izarsız namaz kılar.
Bab 235Kadın kaç parça elbiseyle namaz kılar?
641
Âişe: Allah, ergenlik çağına girmiş kadının namazını ancak başörtüsüyle kabul eder.
Âişe
Bab 236Kadının başörtüsüz namaz kılması
642
Âişe: Resûlullah izarını ikiye yarıp ergenlik çağına girmiş iki kıza başörtüsü olarak verdirdi.
Muhammed b. Sîrîn şöyle anlattı:
Bab 236Kadının başörtüsüz namaz kılması
643
Ebû Hüreyre: Resûlullah namazda sedli ve kişinin ağzını örtmesini nehyetti.
Ebû Hüreyre
Bab 237Namazda sedl hakkında gelen rivayetler
644
İbn Cüreyc: Atâ'yı çoğunlukla elbisesini salıvermiş hâlde namaz kılarken gördüm.
İbn Cüreyc
Bab 237Namazda sedl hakkında gelen rivayetler
645
Âişe: Resûlullah bizim iç örtülerimiz yahut yorganlarımız üzerinde namaz kılmazdı.
Âişe
Bab 238Kadınların iç elbiselerinde namaz kılmak
646
Ebû Râfi': Ensede toplanan saç örgüsü şeytanın oturağıdır.
Ebû Saîd el-Makburî şöyle anlattı:
Bab 239Kişinin saçlarını arkada toplayıp bağlamış olarak namaz kılması
647
İbn Abbâs: Saçı arkadan toplu namaz kılanın misali, elleri arkadan bağlı namaz kılanın misalidir.
İbn Abbâs'ın azatlısı Kureyb şöyle anlattı:
Bab 239Kişinin saçlarını arkada toplayıp bağlamış olarak namaz kılması
648
Abdullah b. es-Sâib: Peygamber fetih günü ayakkabılarını soluna koyarak namaz kıldı.
Abdullah b. es-Sâib
Bab 240Ayakkabıyla namaz kılmak
649
Abdullah b. es-Sâib: Resûlullah sabah namazında Mü'minûn'u okurken öksürük tuttu, kıraati bırakıp rükû etti.
Abdullah b. es-Sâib
Bab 240Ayakkabıyla namaz kılmak
650
Ebû Saîd: Cibrîl bana geldi ve ayakkabılarımda pislik bulunduğunu haber verdi.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 240Ayakkabıyla namaz kılmak
651
Bekir b. Abdullah tariki (mürsel): Ayakkabılarında habes (pislik) vardı.
Bab 240Ayakkabıyla namaz kılmak
652
Şeddâd b. Evs: Yahudilere muhalefet edin; onlar ayakkabıları ve mestleriyle namaz kılmazlar.
Şeddâd b. Evs
Bab 240Ayakkabıyla namaz kılmak
653
Abdullah b. Amr: Resûlullah'ı yalınayak da ayakkabılı olarak da namaz kılarken gördüm.
Abdullah b. Amr
Bab 240Ayakkabıyla namaz kılmak
654
Ebû Hüreyre: Namaz kılan ayakkabılarını sağına ya da soluna değil, iki ayağının arasına koysun.
Ebû Hüreyre
Bab 241Namaz kılan kimse ayakkabılarını çıkarınca onları nereye koyar?
655
Ebû Hüreyre: Ayakkabılarını çıkaran onlarla kimseye eziyet vermesin; ya ayaklarının arasına koysun ya onlarla kılsın.
Ebû Hüreyre
Bab 241Namaz kılan kimse ayakkabılarını çıkarınca onları nereye koyar?
656
Meymûne: Resûlullah namaz kılarken hayızlı olarak hizasında bulunurdum; secdede elbisesi bana değerdi.
Meymûne bint el-Hâris
Bab 242Humre (küçük seccade) üzerinde namaz kılmak
657
Enes: İri yapılı Ensârî'nin evinde Resûlullah ıslatılmış hasır üzerinde iki rekât kıldı.
Enes b. Mâlik
Bab 243Hasır üzerinde namaz kılmak
658
Enes: Peygamber Ümmü Süleym'i ziyaretinde suyla ıslattığımız hasır üzerinde namaz kılardı.
Enes b. Mâlik
Bab 243Hasır üzerinde namaz kılmak
659
Muğîre b. Şu'be: Resûlullah hasır ve tabaklanmış post üzerinde namaz kılardı.
Muğîre b. Şu'be
Bab 243Hasır üzerinde namaz kılmak
660
Enes: Şiddetli sıcakta yüzünü yere koyamayan elbisesini serip üzerine secde ederdi.
Enes b. Mâlik
Bab 244Kişinin elbisesi üzerine secde etmesi
661
Câbir b. Semüre: Meleklerin Rableri katında saf tuttukları gibi saf tutmaz mısınız?
Câbir b. Semüre
Bab 245Safları düzeltmek
662
Nu'mân b. Beşîr: Ya saflarınızı düzeltirsiniz ya da Allah kalplerinizin arasına ayrılık düşürür.
Nu'mân b. Beşîr
Bab 245Safları düzeltmek
663
Nu'mân b. Beşîr: Ya saflarınızı düzeltirsiniz ya da Allah yüzlerinizin arasına ayrılık düşürür.
Nu'mân b. Beşîr
Bab 245Safları düzeltmek
664
Berâ: Safta ayrı durmayın, yoksa kalpleriniz ayrılığa düşer; Allah ve melekleri ön saflara salât eder.
Berâ b. Âzib
Bab 245Safları düzeltmek
665
Nu'mân b. Beşîr: Resûlullah saflarımızı düzeltir, düzgün hâle gelince tekbir alırdı.
Nu'mân b. Beşîr
Bab 245Safları düzeltmek
666
İbn Ömer: Kim bir safı birleştirirse Allah da onu bağlar; kim bir safı keserse Allah da onu keser.
Abdullah b. Ömer
Bab 245Safları düzeltmek
667
Enes: Saflarınızı sıkıca birleştirin; şeytanın küçük bir koyun gibi safın aralığından girdiğini görüyorum.
Enes b. Mâlik
Bab 245Safları düzeltmek
668
Enes: Saflarınızı düzeltin; safı düzeltmek namazın tamamlığındandır.
Enes
Bab 245Safları düzeltmek
669
Enes: Resûlullah elini bu değneğe koyar, düzgün durun ve saflarınızı düzeltin buyururdu.
Maksûre sahibi Muhammed b. Müslim b. es-Sâib şöyle anlattı:
Bab 245Safları düzeltmek
670
Enes (Humeyd b. el-Esved tariki): Resûlullah değneği önce sağ, sonra sol eliyle tutup saflarınızı düzeltin buyururdu.
Bab 245Safları düzeltmek
671
Enes: Önce ön safı, sonra onu takip edeni tamamlayın; eksiklik olacaksa arka safta olsun.
Enes b. Mâlik
Bab 245Safları düzeltmek
672
İbn Abbâs: Sizin en hayırlılarınız, namazda omuzları en yumuşak olanlarınızdır.
Abdullah b. Abbâs
Bab 245Safları düzeltmek
673
Enes: Resûlullah zamanında sütunlar arasında saf tutmaktan sakınırdık.
Abdülhamîd b. Mahmûd şöyle anlattı:
Bab 246Direkler arasında saf tutmak
674
Ebû Mes'ûd: Bana sizden akıl ve olgunluk sahipleri yakın dursun; sonra onlara yakın olanlar.
Ebû Mes'ûd
Bab 247Safta imamın arkasında durması müstehap olanlar ve geride durmanın mekruh oluşu
675
İbn Mes'ûd tariki: Ayrı durmayın, kalpleriniz ayrılığa düşer; çarşıların karmaşasından sakının.
Bab 247Safta imamın arkasında durması müstehap olanlar ve geride durmanın mekruh oluşu
676
Âişe: Allah ve melekleri safların sağ taraflarına salât eder.
Âişe
Bab 247Safta imamın arkasında durması müstehap olanlar ve geride durmanın mekruh oluşu
677
Ebû Mâlik el-Eş'arî: Peygamber erkekleri saf yaptı, onların arkasına da çocukları saf yaptı.
Ebû Mâlik el-Eş'arî
Bab 248Çocukların saftaki yeri
678
Ebû Hüreyre: Erkeklerin saflarının en hayırlısı ilki, kadınların saflarının en hayırlısı sonuncusudur.
Ebû Hüreyre
Bab 249Kadınların safı ve ilk saftan geri kalmanın mekruh oluşu
679
Âişe: Bir topluluk ilk saftan geri kalmaya devam eder; nihayet Allah da onları ateşte geri bırakır.
Âişe
Bab 249Kadınların safı ve ilk saftan geri kalmanın mekruh oluşu
680
Ebû Saîd: Öne geçin ve bana uyun; sizden sonrakiler de size uysun.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 249Kadınların safı ve ilk saftan geri kalmanın mekruh oluşu
681
Ebû Hüreyre: İmamı ortaya alın ve boşlukları kapatın.
Ebû Hüreyre
Bab 250İmamın saf karşısındaki yeri
682
Vâbisa: Resûlullah safın arkasında tek başına namaz kılan adama namazı yeniden kılmasını emretti.
Vâbisa
Bab 251Kişinin safın arkasında tek başına namaz kılması
683
Ebû Bekre: Saftan önce rükû ettim; Allah hevesini artırsın, bir daha yapma, buyurdu.
Ebû Bekre
Bab 252Kişinin safa girmeden rükû etmesi
684
Hasan: Saftan önce rükû edip safa yürüyen Ebû Bekre'ye, Allah hevesini artırsın, bir daha yapma, buyurdu.
Hasan şöyle anlattı:
Bab 252Kişinin safa girmeden rükû etmesi
685
Talha b. Ubeydullah: Önüne semerin arka kaşı gibi bir şey koyduğunda önünden geçen sana zarar vermez.
Talha b. Ubeydullah
Bab 253Namaz kılana sütre olan şeyler
686
Atâ: Semerin arka kaşı bir arşın ve daha fazlasıdır.
Atâ
Bab 253Namaz kılana sütre olan şeyler
687
İbn Ömer: Resûlullah bayram günü önüne mızrak diktirip ona doğru namaz kılardı.
Abdullah b. Ömer
Bab 253Namaz kılana sütre olan şeyler
688
Ebû Cuhayfe: Peygamber Bathâ'da önüne aneze dikerek öğle ve ikindiyi ikişer rekât kıldırdı.
Ebû Cuhayfe
Bab 253Namaz kılana sütre olan şeyler
689
Ebû Hüreyre: Namaz kılan önüne bir şey koysun; bulamazsa asa diksin, o da yoksa bir çizgi çizsin.
Ebû Hüreyre
Bab 254Asâ bulamayınca çizgi çekmek
690
Ebû Hüreyre (Süfyân tariki): Sütre çizgisi hadisi; Ahmed b. Hanbel çizgiyi enine, hilal gibi tarif etti.
Bab 254Asâ bulamayınca çizgi çekmek
691
Süfyân b. Uyeyne: Şerîk bir cenazede ikindiyi kıldırırken takkesini önüne sütre olarak koydu.
Süfyân b. Uyeyne
Bab 254Asâ bulamayınca çizgi çekmek
692
İbn Ömer: Peygamber devesine doğru namaz kılardı.
Abdullah b. Ömer
Bab 255Binek devesine doğru namaz kılmak
693
Mikdâd: Resûlullah sütreyi sağ ya da sol kaşının hizasına alır, ona tam olarak yönelmezdi.
Mikdâd b. el-Esved
Bab 256Bir direğe veya benzeri bir şeye doğru namaz kılan kimse onu kendisine göre nereye koyar?
694
İbn Abbâs: Uyuyanın ve konuşanın arkasında namaz kılmayın.
Muhammed b. Ka'b el-Kurazî şöyle anlattı:
Bab 257Konuşanlara ve uyuyanlara doğru namaz kılmak
695
Sehl b. Ebû Hasme: Sütreye doğru namaz kılan ona yaklaşsın; şeytan namazını bölmesin.
Sehl b. Ebû Hasme
Bab 258Sütreye yaklaşmak
696
Sehl: Peygamber'in durduğu yer ile kıble duvarı arasında bir keçinin geçeceği kadar mesafe vardı.
Sehl
Bab 258Sütreye yaklaşmak
697
Ebû Saîd: Namaz kılan önünden kimseyi geçirmesin; diretirse onunla mücadele etsin, o ancak bir şeytandır.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 259Namaz kılana önünden geçeni engellemesinin emredilmesi
698
Ebû Saîd (İbn Aclân tariki): Biriniz namaz kıldığında bir sütreye doğru kılsın ve ona yaklaşsın.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 259Namaz kılana önünden geçeni engellemesinin emredilmesi
699
Ebû Saîd: Sizden kim kendisiyle kıblesi arasına kimsenin girmemesini sağlayabilirse bunu yapsın.
Ebû Ubeyd şöyle anlattı:
Bab 259Namaz kılana önünden geçeni engellemesinin emredilmesi
700
Ebû Saîd: Namaz kılanın önünden geçmek isteyeni itsin; diretirse onunla savaşsın, o ancak bir şeytandır.
Ebû Sâlih şöyle anlattı:
Bab 259Namaz kılana önünden geçeni engellemesinin emredilmesi
701
Ebû Cüheym: Namaz kılanın önünden geçen, üzerine ne olduğunu bilseydi kırk (müddet) beklemeyi tercih ederdi.
Büsr b. Saîd şöyle anlattı:
Bab 260Namaz kılanın önünden geçmenin yasaklanması
702
Ebû Zer: Önünde semer arkalığı kadar bir şey yoksa kişinin namazını eşek, siyah köpek ve kadın keser.
Ebû Zer
Bab 261Namazı kesen şeyler
703
İbn Abbâs: Namazı hayızlı kadın ve köpek keser.
Abdullah b. Abbâs
Bab 261Namazı kesen şeyler
704
İbn Abbâs (zayıf): Sütresiz kılanın namazını köpek, eşek, domuz, Yahudi, Mecûsî ve kadın keser.
Abdullah b. Abbâs
Bab 261Namazı kesen şeyler
705
Tebük'teki kötürüm adam: Namaz kılan Peygamber'in önünden eşekle geçtim; Allah'ım, onun izini kes, buyurdu.
Yezîd b. Nimrân şöyle anlattı:
Bab 261Namazı kesen şeyler
706
Ebû Hayve tariki: Namazımızı kesti; Allah da onun izini kessin.
Bab 261Namazı kesen şeyler
707
Tebük'te hurma ağacına doğru kılınan namazın önünden geçen çocuk: Namazımızı kesti; Allah da izini kessin.
Saîd b. Gazvân, babasından şöyle anlattı:
Bab 261Namazı kesen şeyler
708
Amr b. Şuayb'ın dedesi: Peygamber önünden geçmek isteyen oğlağı karnı duvara yapışıncaya kadar engelledi.
Amr b. Şuayb, babası aracılığıyla dedesinden
Bab 262İmamın sütresi arkasındakilerin de sütresidir
709
İbn Abbâs: Peygamber namaz kılarken önünden geçmeye kalkan oğlağı engellemeye başladı.
Abdullah b. Abbâs
Bab 262İmamın sütresi arkasındakilerin de sütresidir
710
Âişe: Ben Peygamber ile kıble arasında olurdum; hayızlı iken de.
Âişe
Bab 263Kadın namazı kesmez diyenler
711
Âişe: Resûlullah gece namazı kılarken ben kıbleyle onun arasında yatardım; vitir kılacağı zaman beni uyandırırdı.
Âişe
Bab 263Kadın namazı kesmez diyenler
712
Âişe: Bizi eşek ve köpekle bir tuttuğunuz ne kötü! Resûlullah ben önünde uzanmışken namaz kılardı.
Âişe
Bab 263Kadın namazı kesmez diyenler
713
Âişe: Resûlullah gece namaz kılarken ayaklarım önünde olurdu; secde edeceği zaman ayaklarıma vururdu.
Âişe
Bab 263Kadın namazı kesmez diyenler
714
Âişe: Ben önünde uzanmışken Resûlullah namaz kılardı; vitir kılacağı zaman "Kenara çekil" derdi.
Âişe
Bab 263Kadın namazı kesmez diyenler
715
İbn Abbâs: Mina'da dişi eşekle safın bir kısmının önünden geçtim; bunu kimse yadırgamadı.
Abdullah b. Abbâs
Bab 264Eşek namazı kesmez diyenler
716
İbn Abbâs: Eşeği safın önünde bıraktık, iki kız da safın arasına girdi; Resûlullah buna aldırmadı.
Ebü's-Sahbâ şöyle anlattı:
Bab 264Eşek namazı kesmez diyenler
717
Cerîr tariki: Kavga eden iki kızı birbirinden ayırdı; önünden geçmelerine aldırmadı.
Bab 264Eşek namazı kesmez diyenler
718
Fadl b. Abbâs: Resûlullah sahrada sütresiz namaz kıldı; dişi eşekle köpek önünde oynaşırken aldırmadı.
Fadl b. Abbâs
Bab 265Köpek namazı kesmez diyenler
719
Ebû Saîd: Namazı hiçbir şey kesmez; gücünüz yettiğince önünüzden geçeni savın.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 266Namazı hiçbir şey kesmez diyenler
720
Ebû Saîd önünden geçen Kureyşli genci üç defa itti: Namazı hiçbir şey kesmez, fakat gücünüz yettiğince savın.
Ebü'l-Veddâk şöyle anlattı:
Bab 266Namazı hiçbir şey kesmez diyenler
721
İbn Ömer: Resûlullah namaza başlarken, rükûa giderken ve rükûdan kalkınca ellerini omuz hizasına kaldırırdı.
Abdullah b. Ömer
Bab 267Namazda elleri kaldırmak
722
İbn Ömer (Zübeydî tariki): Secdede ellerini kaldırmaz, rükûdan önce aldığı her tekbirde kaldırırdı.
Abdullah b. Ömer
Bab 267Namazda elleri kaldırmak
723
Vâil b. Hucr: Resûlullah tekbir alınca elbisesine bürünür, sol elini sağ eliyle tutup ellerini elbisesine sokardı.
Abdülcebbâr b. Vâil b. Hucr şöyle anlattı:
Bab 267Namazda elleri kaldırmak
724
Vâil b. Hucr: Peygamber namaza kalkınca ellerini omuz hizasına kaldırıp baş parmaklarını kulaklarına denk getirirdi.
Vâil b. Hucr
Bab 267Namazda elleri kaldırmak
725
Vâil b. Hucr (ev halkı aracılığıyla): Resûlullah tekbirle birlikte ellerini kaldırırdı.
Abdülcebbâr b. Vâil şöyle anlattı:
Bab 267Namazda elleri kaldırmak
726
Vâil b. Hucr: Resûlullah'ın nasıl namaz kıldığına mutlaka bakacağım, dedim; kıbleye yönelip tekbir aldı.
Vâil b. Hucr
Bab 267Namazda elleri kaldırmak
727
Zâide tariki: Sağ elini sol elinin sırtı, bileği ve kolu üzerine koydu; soğukta elleri elbiseler altında hareket ederdi.
Bab 267Namazda elleri kaldırmak
728
Vâil b. Hucr: Peygamber ellerini kulak hizasına kaldırırdı; sonra insanlar göğüslerine kadar kaldırıyordu.
Vâil b. Hucr
Bab 267Namazda elleri kaldırmak
729
Vâil b. Hucr: Kışın ashabın namazda ellerini elbiselerinin içinde kaldırdıklarını gördüm.
Vâil b. Hucr
Bab 268Namaza başlamak
730
Ebû Humeyd es-Sâidî on sahâbî arasında: Resûlullah'ın namazını en iyi bileniniz benim.
Muhammed b. Amr b. Atâ şöyle anlattı:
Bab 268Namaza başlamak
731
Ebû Humeyd (İbn Lehîa tariki): Dördüncü rekâtta sol kalçasını yere dayar, ayaklarını bir yandan çıkarırdı.
Muhammed b. Amr el-Âmirî şöyle anlattı:
Bab 268Namaza başlamak
732
Leys tariki: Secdede kollarını yaymadan ve yanlarına yapıştırmadan koyar, parmak uçlarını kıbleye yöneltirdi.
Bab 268Namaza başlamak
733
Abbâs b. Sehl tariki: Rükûdan kalkınca "Semiallâhu limen hamideh, Allahümme rabbenâ leke'l-hamd" dedi.
Muhammed b. Amr b. Atâ, Abbâs -ya da Ayyâş- b. Sehl es-Sâidî'den
Bab 268Namaza başlamak
734
Ebû Humeyd (Fuleyh tariki): Rükûda ellerini dizlerini kavrıyormuş gibi koyar, kollarını yanlarından uzak tutardı.
Abbâs b. Sehl şöyle anlattı:
Bab 268Namaza başlamak
735
Utbe tariki: Secdede uyluklarının arasını açar, karnını uyluklarına dayamazdı.
Bab 268Namaza başlamak
736
Hemmâm tariki: Secdeye varırken dizleri avuçlarından önce yere değdi.
Bab 268Namaza başlamak
737
Vâil b. Hucr: Resûlullah namazda baş parmaklarını kulak yumuşaklarına kadar kaldırırdı.
Vâil b. Hucr
Bab 268Namaza başlamak
738
Ebû Hüreyre: Resûlullah tekbirde, rükûda, secde için kalkarken ve iki rekâttan kalkarken ellerini omuz hizasına getirirdi.
Ebû Hüreyre
Bab 268Namaza başlamak
739
İbn Abbâs: Resûlullah'ın namazını görmek istersen Abdullah b. ez-Zübeyr'in namazına uy.
Meymûn el-Mekkî şöyle anlattı:
Bab 268Namaza başlamak
740
İbn Tâvûs: Birinci secdeden başını kaldırınca ellerini yüzünün hizasına kaldırırdı; bunu İbn Abbâs'tan gördüler.
Nadr b. Kesîr es-Sa'dî şöyle anlattı:
Bab 268Namaza başlamak
741
İbn Ömer (Nâfi' tariki): Rükûda, "Semiallâhu limen hamideh" derken ve iki rekâttan kalkarken el kaldırırdı.
Nâfi' şöyle anlattı:
Bab 268Namaza başlamak
742
Nâfi': İbn Ömer rükûdan kalkınca ellerini, namaza başlarkenkinden daha aşağı kaldırırdı.
Nâfi' şöyle anlattı:
Bab 268Namaza başlamak
743
İbn Ömer: Resûlullah iki rekâttan kalktığında tekbir alır ve ellerini kaldırırdı.
Abdullah b. Ömer
Bab 269İki rekâttan kalkınca elleri kaldırmak
744
Ali: Resûlullah namazının hiçbir yerinde otururken ellerini kaldırmazdı; iki secdeden kalkınca kaldırırdı.
Ali b. Ebû Tâlib
Bab 269İki rekâttan kalkınca elleri kaldırmak
745
Mâlik b. el-Huveyris: Peygamber tekbirde, rükûda ve rükûdan kalkarken ellerini kulaklarının uçlarına kadar kaldırırdı.
Mâlik b. el-Huveyris
Bab 269İki rekâttan kalkınca elleri kaldırmak
746
Ebû Hüreyre: Peygamber'in önünde olsaydım, (tekbir alırken) koltuk altlarını görürdüm.
Ebû Hüreyre
Bab 269İki rekâttan kalkınca elleri kaldırmak
747
İbn Mes'ûd: Rükûda ellerini birleştirip dizlerinin arasına koydu; Sa'd: Sonra dizleri tutmak emredildi.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 269İki rekâttan kalkınca elleri kaldırmak
748
İbn Mes'ûd: Size Resûlullah'ın namazını kıldırayım mı? Ellerini yalnızca bir defa kaldırdı.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 270Rükû esnasında elleri kaldırmayı zikretmeyenler
749
Süfyân tariki: Ellerini ilk seferde (bir defa) kaldırdı.
Bab 270Rükû esnasında elleri kaldırmayı zikretmeyenler
750
Berâ: Resûlullah namaza başlarken ellerini kulaklarına yakın kaldırır, sonra tekrarlamazdı.
Berâ b. Âzib
Bab 270Rükû esnasında elleri kaldırmayı zikretmeyenler
751
Süfyân tariki: "Sonra tekrarlamazdı" ziyadesini Yezîd sonradan Kûfe'de söyledi.
Bab 270Rükû esnasında elleri kaldırmayı zikretmeyenler
752
Berâ (İbn Ebû Leylâ tariki): Namaza başlarken ellerini kaldırdı, sonra namazdan çıkıncaya kadar kaldırmadı.
Berâ b. Âzib
Bab 270Rükû esnasında elleri kaldırmayı zikretmeyenler
753
Ebû Hüreyre: Resûlullah namaza girdiğinde ellerini uzatarak kaldırırdı.
Ebû Hüreyre
Bab 270Rükû esnasında elleri kaldırmayı zikretmeyenler
754
İbn ez-Zübeyr: Ayakları yan yana düzgünce koymak ve eli elin üzerine koymak sünnettendir.
Zür'a b. Abdurrahman şöyle anlattı:
Bab 271Namazda sağ eli sol elin üzerine koymak
755
İbn Mes'ûd sol elini sağının üzerine koyunca Peygamber onun sağ elini sol elinin üzerine koydu.
Ebû Osman en-Nehdî şöyle anlattı:
Bab 271Namazda sağ eli sol elin üzerine koymak
756
Ali: Namazda avucu avucun üzerine göbeğin altında koymak sünnettir.
Ali
Bab 271Namazda sağ eli sol elin üzerine koymak
757
Cerîr ed-Dabbî: Ali'yi sol elini sağ eliyle bileğinden göbeğin üstünde tutarken gördüm.
Cerîr ed-Dabbî şöyle anlattı:
Bab 271Namazda sağ eli sol elin üzerine koymak
758
Ebû Hüreyre: Namazda avuçları avuçların üzerine göbeğin altında tutmak (sünnettir).
Ebû Hüreyre
Bab 271Namazda sağ eli sol elin üzerine koymak
759
Tâvûs (mürsel): Resûlullah namazda sağ elini sol elinin üzerine koyup göğsü üzerinde bağlardı.
Tâvûs
Bab 271Namazda sağ eli sol elin üzerine koymak
760
Ali: Resûlullah namaza kalkınca tekbir alır, "Yüzümü gökleri ve yeri yaratana çevirdim" derdi.
Ali b. Ebû Tâlib
Bab 272Namaza başlarken okunan dua
761
Ali (Mûsâ b. Ukbe tariki): Namazdan çıkarken "Sen benim ilahımsın; senden başka ilah yoktur" derdi.
Ali b. Ebû Tâlib
Bab 272Namaza başlarken okunan dua
762
Medine fakihleri: "Ben müslümanların ilkiyim" yerine "Ben de müslümanlardanım" de.
Şuayb b. Ebû Hamza şöyle anlattı:
Bab 272Namaza başlarken okunan dua
763
Enes: On iki meleğin hangisi onu kaldıracak diye o sözlere koşuştuklarını gördüm.
Enes b. Mâlik
Bab 272Namaza başlarken okunan dua
764
Cübeyr b. Mut'im: Allahu ekber kebîrâ, ve'l-hamdü lillâhi kesîrâ, ve sübhânallâhi bukraten ve asîlâ.
Cübeyr b. Mut'im
Bab 272Namaza başlarken okunan dua
765
Nâfi' b. Cübeyr tariki: Peygamber bu iftitah zikrini nafile namazda söylerdi.
Bab 272Namaza başlarken okunan dua
766
Âişe: Gece namazına kalkınca on defa tekbir, hamd, tesbih, tehlîl ve istiğfar ederdi.
Âsım b. Humeyd şöyle anlattı:
Bab 272Namaza başlarken okunan dua
767
Âişe: Gece namazına "Allah'ım! Ey Cebrâil'in, Mîkâil'in ve İsrâfil'in Rabbi!" diye başlardı.
Ebû Seleme b. Abdurrahman b. Avf şöyle anlattı:
Bab 272Namaza başlarken okunan dua
768
İkrime b. Ammâr (Ebû Nûh tariki): Peygamber geceleyin kalktığında tekbir alır, sonra duasını okurdu.
Bab 272Namaza başlarken okunan dua
769
Mâlik: Farz olsun başkası olsun, namazın başında, ortasında ve sonunda dua etmekte sakınca yoktur.
Mâlik
Bab 272Namaza başlarken okunan dua
770
Rifâa b. Râfi': Otuz küsur meleğin, o hamdi hangisi önce yazacak diye yarıştığını gördüm.
Rifâa b. Râfi' ez-Zürakî
Bab 272Namaza başlarken okunan dua
771
İbn Abbâs: Gece namazına kalkınca "Allah'ım! Hamd sanadır; sen göklerin ve yerin nurusun" derdi.
Abdullah b. Abbâs
Bab 272Namaza başlarken okunan dua
772
İbn Abbâs (Kays b. Sa'd tariki): Teheccüdde "Allâhu ekber" dedikten sonra hamd duasını okurdu.
Bab 272Namaza başlarken okunan dua
773
Rifâa (Muâz b. Rifâa tariki): Aksırınca "Rabbimizin sevdiği ve razı olduğu şekilde Allah'a çok hamd olsun" dedim.
Bab 272Namaza başlarken okunan dua
774
Âmir b. Rebîa: Aksıran gencin hamdi, Rahmân'ın arşına varmadan durmadı.
Âmir b. Rebîa
Bab 272Namaza başlarken okunan dua
775
Ebû Saîd el-Hudrî: Gece namazına tekbirle başlar, "Sübhâneke'llâhümme" der, sonra şeytandan Allah'a sığınırdı.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 273Namaza "Sübhâneke'llâhümme ve bi-hamdik" ile başlamayı uygun görenler
776
Âişe: Resûlullah namaza başlayınca "Sübhâneke'llâhümme ve bi-hamdik" derdi.
Âişe
Bab 273Namaza "Sübhâneke'llâhümme ve bi-hamdik" ile başlamayı uygun görenler
777
Semure: Namazda iki sekte belledim; biri tekbirden sonra, biri Fâtiha ile sûreyi bitirince.
Semure b. Cündeb
Bab 274Namaza başlarken susmak
778
Semure (Eş'as tariki): Peygamber namaza başlayınca ve kıraatin tamamını bitirince iki kere susardı.
Bab 274Namaza başlarken susmak
779
Hasan: Semure ile İmrân sekteleri tartıştı; Übey b. Ka'b, Semure'nin doğru bellediğini yazdı.
Hasan şöyle anlattı:
Bab 274Namaza başlarken susmak
780
Katâde'nin açıklaması: İki sekte, namaza girerken ve "ve le'd-dâllîn" deyince yapılandır.
Bab 274Namaza başlarken susmak
781
Ebû Hüreyre: Allah'ım! Doğu ile batının arasını uzaklaştırdığın gibi benimle hatalarımın arasını uzaklaştır.
Ebû Hüreyre
Bab 274Namaza başlarken susmak
782
Enes: Peygamber, Ebû Bekir, Ömer ve Osman kıraate "Elhamdü lillâhi rabbi'l-âlemîn" ile başlarlardı.
Enes
Bab 275"Bismillâhirrahmânirrahîm"i açıktan okumayı uygun görmeyenler
783
Âişe: Resûlullah namaza tekbirle, kıraate "Elhamdü lillâhi" ile başlar, namazı selamla bitirirdi.
Âişe
Bab 275"Bismillâhirrahmânirrahîm"i açıktan okumayı uygun görmeyenler
784
Enes: Bana az önce bir sûre indirildi; Kevser, Rabbimin bana cennette vaat ettiği bir nehirdir.
Enes b. Mâlik
Bab 275"Bismillâhirrahmânirrahîm"i açıktan okumayı uygun görmeyenler
785
Âişe: İfk âyetlerini okumadan önce Resûlullah "İşiten ve bilen Allah'a sığınırım" dedi.
Âişe ifk anarak
Bab 275"Bismillâhirrahmânirrahîm"i açıktan okumayı uygun görmeyenler
786
Osman: Berâe'nin Enfâl'den olduğunu sandım; bu yüzden aralarına besmele satırını yazmadım.
Abdullah b. Abbâs şöyle anlattı:
Bab 276Onu açıktan okuyanlar
787
Osman (Mervân tariki): Resûlullah vefat etti ve Berâe'nin Enfâl'den olduğunu bize açıklamadı.
Bab 276Onu açıktan okuyanlar
788
İbn Abbâs: Peygamber, besmele ininceye kadar sûrenin bittiğini bilmezdi.
Abdullah b. Abbâs
Bab 276Onu açıktan okuyanlar
789
Ebû Katâde: Çocuğun ağlamasını işitince, annesine sıkıntı vermemek için namazı kısa tutarım.
Ebû Katâde
Bab 277Bir hadise sebebiyle namazı hafif tutmak
790
Câbir: Ey Muâz! Sen fitneci misin? Şunu oku, şunu oku.
Câbir
Bab 278Namazı hafif tutmak hakkında
791
Hazm b. Übey: Ey Muâz! Fitneci olma; arkanda yaşlı, zayıf, ihtiyaç sahibi ve yolcu namaz kılar.
Hazm b. Übey b. Ka'b
Bab 278Namazı hafif tutmak hakkında
792
Ashâbdan biri: Cenneti isteyip cehennemden sığınan adama "Biz de onların etrafında mırıldanıyoruz" buyurdu.
Ebû Sâlih, Peygamber'in ashâbından birinden
Bab 278Namazı hafif tutmak hakkında
793
Câbir: Ey kardeşimin oğlu! Ben ve Muâz da bu ikisinin (cennet ve cehennemin) etrafındayız.
Câbir, Muâz'ın kıssasını zikrederek
Bab 278Namazı hafif tutmak hakkında
794
Ebû Hüreyre: Biriniz insanlara namaz kıldırınca hafif tutsun; kendi başına kılınca dilediğince uzatsın.
Ebû Hüreyre
Bab 278Namazı hafif tutmak hakkında
795
Ebû Hüreyre (Zührî tariki): İmam hafif tutsun; aralarında hasta, yaşlı ve ihtiyaç sahibi vardır.
Ebû Hüreyre
Bab 278Namazı hafif tutmak hakkında
796
Ammâr b. Yâsir: Kişi namazdan döner de kendisine namazının ancak onda biri ... yarısı yazılmıştır.
Ammâr b. Yâsir
Bab 279Namazın eksikliği hakkında gelen rivayetler
797
Ebû Hüreyre: Resûlullah'ın bize işittirdiğini size işittirdik, bizden gizlediğini sizden gizledik.
Ebû Hüreyre
Bab 280Öğle namazında kıraat hakkında gelen rivayetler
798
Ebû Katâde: Resûlullah öğle ve ikindinin ilk iki rekâtında Fâtiha ve iki sûre okur, bazen âyeti işittirirdi.
Ebû Katâde
Bab 280Öğle namazında kıraat hakkında gelen rivayetler
799
Ebû Katâde (Hemmâm tariki): Son iki rekâtta Fâtiha okur, birinci rekâtı ikinciden uzun tutardı.
Bab 280Öğle namazında kıraat hakkında gelen rivayetler
800
Ebû Katâde: Birinci rekâtı uzatmakla insanların ona yetişmesini istediğini sandık.
Ebû Katâde
Bab 280Öğle namazında kıraat hakkında gelen rivayetler
801
Habbâb: Resûlullah'ın öğle ve ikindide okuduğunu sakalının hareketinden anlardık.
Ebû Ma'mer şöyle anlattı:
Bab 280Öğle namazında kıraat hakkında gelen rivayetler
802
İbn Ebû Evfâ: Peygamber öğlenin ilk rekâtında ayak sesi işitmeyinceye kadar ayakta dururdu.
Abdullah b. Ebû Evfâ
Bab 280Öğle namazında kıraat hakkında gelen rivayetler
803
Câbir b. Semure (Sa'd kıssası): İlk iki rekâtı uzatır, son ikisini kısa tutarım.
Câbir b. Semure
Bab 281Son iki rekâtı hafif tutmak
804
Ebû Saîd: Öğlenin ilk iki rekâtındaki kıyamını otuz âyet, Secde sûresi kadar tahmin ettik.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 281Son iki rekâtı hafif tutmak
805
Câbir b. Semure: Öğle ve ikindide "Vessemâi ve't-târık" ve "Vessemâi zâti'l-burûc"u okurdu.
Câbir b. Semure
Bab 282Öğle ve ikindi namazlarında kıraatin miktarı
806
Câbir b. Semure: Öğlede "Velleyli izâ yağşâ" benzerini okur, yalnız sabahı uzatırdı.
Câbir b. Semure
Bab 282Öğle ve ikindi namazlarında kıraatin miktarı
807
İbn Ömer: Peygamber öğlede secde edip kalktı; Tenzîl es-Secde'yi okuduğu kanaatine vardık.
Abdullah b. Ömer
Bab 282Öğle ve ikindi namazlarında kıraatin miktarı
808
İbn Abbâs: Resûlullah emir altında bir kuldu; bizi insanlardan ancak üç hasletle ayırdı.
Abdullah b. Ubeydullah şöyle anlattı:
Bab 282Öğle ve ikindi namazlarında kıraatin miktarı
809
İbn Abbâs: Resûlullah'ın öğle ve ikindide okuyup okumadığını bilmiyorum.
Abdullah b. Abbâs
Bab 282Öğle ve ikindi namazlarında kıraatin miktarı
810
Ümmü'l-Fadl: Mürselât, Resûlullah'ın akşam namazında okuduğunu işittiğim en son sûredir.
Abdullah b. Abbâs
Bab 283Akşam namazında kıraatin miktarı
811
Cübeyr b. Mut'im: Resûlullah'ın akşam namazında Tûr sûresini okuduğunu işittim.
Cübeyr b. Mut'im
Bab 283Akşam namazında kıraatin miktarı
812
Zeyd b. Sâbit: Resûlullah'ın akşamda iki uzun sûrenin en uzunu A'râf'ı okuduğunu gördüm.
Mervân b. el-Hakem şöyle anlattı:
Bab 283Akşam namazında kıraatin miktarı
813
Hişâm b. Urve: Babası akşam namazında "Vel'âdiyât" ve benzeri sûreleri okurdu.
Hişâm b. Urve şöyle anlattı:
Bab 284(Akşam namazında) kıraati hafif tutmayı uygun görenler
814
Abdullah b. Amr: Mufassalın küçük büyük her sûresiyle Resûlullah'ın farz namazda imamlık yaptığını işittim.
Amr b. Şuayb'ın dedesi
Bab 284(Akşam namazında) kıraati hafif tutmayı uygun görenler
815
Ebû Osmân en-Nehdî: İbn Mes'ûd akşam namazında "Kul hüvallâhu ehad"i okudu.
Ebû Osmân en-Nehdî'den şöyle rivayet edildi:
Bab 284(Akşam namazında) kıraati hafif tutmayı uygun görenler
816
Cüheyneli bir sahâbî: Peygamber sabahın iki rekâtında da Zilzâl'i okudu; unuttu mu, kasten mi bilmiyorum.
Muâz b. Abdullah el-Cühenî'ye Cüheyne'den bir adam şöyle haber verdi:
Bab 285Kişinin iki rekâtta aynı sûreyi tekrar okuması
817
Amr b. Hureys: Sanki Peygamber'in sabahta "Felâ uksimu bi'l-hunnes" okuyan sesini işitiyorum.
Amr b. Hureys
Bab 286Sabah namazında kıraat
818
Ebû Saîd: Fâtiha'yı ve kolayımıza geleni okumakla emrolunduk.
Ebû Saîd
Bab 287Namazında Fâtiha'yı okumayı terk eden kimse
819
Ebû Hüreyre: Medine'de ilan et: Fâtiha ve fazlasıyla da olsa Kur'an okumadan namaz olmaz.
Ebû Hüreyre
Bab 287Namazında Fâtiha'yı okumayı terk eden kimse
820
Ebû Hüreyre (Yahyâ tariki): Fâtiha ve fazlası okunmadıkça namaz olmadığını ilan etmemi emretti.
Ebû Hüreyre
Bab 287Namazında Fâtiha'yı okumayı terk eden kimse
821
Ebû Hüreyre: Ümmü'l-Kur'an okunmayan namaz eksiktir; Allah namazı kulu ile arasında ikiye böldü.
Ebû Hüreyre
Bab 287Namazında Fâtiha'yı okumayı terk eden kimse
822
Ubâde b. Sâmit: Fâtiha'yı ve fazlasını okumayanın namazı yoktur.
Ubâde b. Sâmit
Bab 287Namazında Fâtiha'yı okumayı terk eden kimse
823
Ubâde (Mekhûl tariki): İmamın arkasında Fâtiha dışında okumayın; onu okumayanın namazı yoktur.
Ubâde b. Sâmit
Bab 287Namazında Fâtiha'yı okumayı terk eden kimse
824
Ubâde (Nâfi' b. Mahmûd kıssası): Ben açıktan okuduğumda Ümmü'l-Kur'an dışında hiçbir şey okumayın.
Nâfi' b. Mahmûd b. Rebî' el-Ensârî şöyle anlattı:
Bab 287Namazında Fâtiha'yı okumayı terk eden kimse
825
Mekhûl: İmam açıktan okusa da Fâtiha'yı gizlice oku; hiçbir hâlde onu bırakma.
Bab 287Namazında Fâtiha'yı okumayı terk eden kimse
826
Ebû Hüreyre: Bana ne oluyor ki Kur'an'da benimle çekişiliyor? İnsanlar açıktan okunan namazda okumayı bıraktı.
Ebû Hüreyre
Bab 288İmam açıktan okuduğunda Fâtiha okumayı mekruh görenler
827
Ebû Hüreyre (Süfyân tariki): Sabah olduğunu sandığımız namazda "Bana ne oluyor ki Kur'an'da benimle çekişiliyor" dedi.
Bab 288İmam açıktan okuduğunda Fâtiha okumayı mekruh görenler
828
İmrân b. Husayn: Öğlede arkasında okuyan adam için "Bazınızın onda benimle çekiştiğini anladım" buyurdu.
İmrân b. Husayn
Bab 289İmam açıktan okumadığında kıraati uygun görenler
829
İmrân b. Husayn (Saîd tariki): Hanginiz "Sebbihisme rabbike'l-a'lâ"yı okudu? Bazınız onda benimle çekişti.
İmrân b. Husayn
Bab 289İmam açıktan okumadığında kıraati uygun görenler
830
Câbir: Okuyun, hepsi güzeldir; onu ok gibi düzeltip karşılığını acele isteyen kavimler gelecek.
Câbir b. Abdullah
Bab 290Ümmî ve Arap olmayan kimseye yeten kıraat
831
Sehl b. Sa'd: Allah'ın Kitabı birdir; ecrini acele isteyecek kavimler okumadan önce onu okuyun.
Sehl b. Sa'd es-Sâidî
Bab 290Ümmî ve Arap olmayan kimseye yeten kıraat
832
İbn Ebû Evfâ: Kur'an'dan bir şey öğrenemeyene "Sübhânallah, elhamdülillah, lâ ilâhe illallah, Allâhu ekber de" buyurdu.
Abdullah b. Ebû Evfâ
Bab 290Ümmî ve Arap olmayan kimseye yeten kıraat
833
Câbir: Nafile namazda ayakta ve oturarak dua eder, rükû ve secdede tesbih ederdik.
Câbir b. Abdullah
Bab 290Ümmî ve Arap olmayan kimseye yeten kıraat
834
Humeyd: Hasan el-Basrî öğle ve ikindide Fâtiha okur, Kâf ve Zâriyât kadar tesbih, tekbir ve tehlil ederdi.
Bab 290Ümmî ve Arap olmayan kimseye yeten kıraat
835
Mutarrif: Ali her secde, rükû ve kalkışta tekbir aldı; İmrân "Muhammed'in namazı gibi kıldırdı" dedi.
Mutarrif şöyle anlattı:
Bab 291Tekbirin tam yapılması
836
Ebû Hüreyre: Her eğilip kalkışta tekbir alır, "Resûlullah'ın namazına en çok benzeyeniniz benim" derdi.
Ebû Bekir b. Abdurrahman ile Ebû Seleme şöyle anlattı:
Bab 291Tekbirin tam yapılması
837
Abdurrahman b. Ebzâ: Resûlullah ile namaz kıldım; tekbiri tamamlamıyordu.
Abdurrahman b. Ebzâ
Bab 291Tekbirin tam yapılması
838
Vâil b. Hucr: Peygamber secdeye giderken dizlerini ellerinden önce koyardı.
Vâil b. Hucr
Bab 292Kişi dizlerini ellerinden önce nasıl koyar?
839
Vâil (Abdülcebbâr tariki): Secdede dizleri avuçlarından önce yere değer, kalkarken dizleri üzerine kalkardı.
Bab 292Kişi dizlerini ellerinden önce nasıl koyar?
840
Ebû Hüreyre: Biriniz secdede devenin çöktüğü gibi çökmesin; ellerini dizlerinden önce koysun.
Ebû Hüreyre
Bab 292Kişi dizlerini ellerinden önce nasıl koyar?
841
Ebû Hüreyre (Abdullah b. Nâfi' tariki): Biriniz namazında devenin çöktüğü gibi mi çöküyor?
Ebû Hüreyre
Bab 292Kişi dizlerini ellerinden önce nasıl koyar?
842
Ebû Kılâbe (Eyyûb tariki): Mâlik b. el-Huveyris birinci rekâtın son secdesinden kalkınca oturur, sonra kalkardı.
Ebû Kılâbe şöyle anlattı:
Bab 293Tek rekâtta (ayağa) kalkmak
843
Ebû Kılâbe (Ziyâd b. Eyyûb tariki): Mâlik b. el-Huveyris birinci rekâtta son secdeden sonra oturdu.
Ebû Kılâbe şöyle anlattı:
Bab 293Tek rekâtta (ayağa) kalkmak
844
Mâlik b. el-Huveyris: Peygamber namazın tek rekâtlarında dosdoğru oturmadan kalkmazdı.
Ebû Kılâbe, Mâlik b. el-Huveyris'ten
Bab 293Tek rekâtta (ayağa) kalkmak
845
Tâvus: İbn Abbâs, iki ayak üzerine oturmak (ik'â) için "O, Peygamberinin sünnetidir" dedi.
Tâvus
Bab 294İki secde arasında ik'â oturuşu
846
Abdullah b. Ebû Evfâ: Rükûdan kalkınca "Göklerin dolusu, yerin dolusu hamd sanadır" derdi.
Abdullah b. Ebû Evfâ
Bab 295Rükûdan başını kaldırınca ne söyleneceği
847
Ebû Saîd el-Hudrî: Rükûdan kalkınca "Ey övgüye ve şerefe layık olan! Verdiğine engel olacak yoktur" derdi.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 295Rükûdan başını kaldırınca ne söyleneceği
848
Ebû Hüreyre: İmam "Semiallâhu limen hamideh" deyince "Allâhümme rabbenâ leke'l-hamd" deyin.
Ebû Hüreyre
Bab 295Rükûdan başını kaldırınca ne söyleneceği
849
Âmir eş-Şa'bî: İmamın arkasındakiler "Semiallâhu limen hamideh" demez, "Rabbenâ leke'l-hamd" der.
Âmir
Bab 295Rükûdan başını kaldırınca ne söyleneceği
850
İbn Abbâs: Peygamber iki secde arasında "Allah'ım! Beni bağışla, bana merhamet et" derdi.
Abdullah b. Abbâs
Bab 296İki secde arasında dua
851
Esmâ: Allah'a iman eden kadın, erkekler başlarını kaldırıncaya kadar başını kaldırmasın.
Esmâ bt. Ebû Bekir
Bab 297Erkeklerle birlikte (namaz kılan) kadınların başlarını secdeden kaldırması
852
Berâ: Resûlullah'ın secdesi, rükûu ve iki secde arası birbirine yakındı.
el-Berâ b. Âzib
Bab 298Rükûdan sonraki kıyamı ve iki secde arasını uzun tutmak
853
Enes: Resûlullah'tan daha kısa ve tam namaz kıldıran hiç kimsenin arkasında namaz kılmadım.
Enes b. Mâlik
Bab 298Rükûdan sonraki kıyamı ve iki secde arasını uzun tutmak
854
Berâ b. Âzib: Namazda kıyamını, rükûunu, secdesini ve oturuşunu birbirine yakın buldum.
el-Berâ b. Âzib
Bab 298Rükûdan sonraki kıyamı ve iki secde arasını uzun tutmak
855
Ebû Mes'ûd el-Bedrî: Rükû ve secdede belini dosdoğru tutmayanın namazı yeterli olmaz.
Ebû Mes'ûd el-Bedrî
Bab 299Rükû ve secdede belini doğrultmayanın namazı
856
Ebû Hüreyre: Namazı yanlış kılana "Dön, namazını kıl; çünkü sen namaz kılmadın" buyurdu.
Ebû Hüreyre
Bab 299Rükû ve secdede belini doğrultmayanın namazı
857
Rifâa b. Râfi' (Hammâd tariki): Abdesti yerli yerine koymadıkça kimsenin namazı tamam olmaz.
Ali b. Yahyâ b. Hallâd, amcası'den
Bab 299Rükû ve secdede belini doğrultmayanın namazı
858
Rifâa b. Râfi' (Hemmâm tariki): Allah'ın emrettiği gibi abdestini tam almadıkça kimsenin namazı tamam olmaz.
Bab 299Rükû ve secdede belini doğrultmayanın namazı
859
Rifâa b. Râfi' (Muhammed b. Amr tariki): Fâtiha'yı oku; rükûda avuçlarını dizlerine koy, sırtını uzat.
Bab 299Rükû ve secdede belini doğrultmayanın namazı
860
Rifâa b. Râfi' (İbn İshâk tariki): Namazın ortasında oturunca sol uyluğunu yay, sonra teşehhüd et.
Bab 299Rükû ve secdede belini doğrultmayanın namazı
861
Rifâa b. Râfi' (İsmâil b. Ca'fer tariki): Kur'ân bilmiyorsan Allah'a hamdet, tekbir ve tehlil getir.
Bab 299Rükû ve secdede belini doğrultmayanın namazı
862
Abdurrahman b. Şibl: Resûlullah karga gibi gagalamayı ve yırtıcı hayvan gibi yayılmayı nehyetti.
Abdurrahman b. Şibl
Bab 299Rükû ve secdede belini doğrultmayanın namazı
863
Sâlim el-Berrâd: Ebû Mes'ûd namazı gösterip "Resûlullah'ı böyle namaz kılarken gördük" dedi.
Sâlim el-Berrâd şöyle anlattı:
Bab 299Rükû ve secdede belini doğrultmayanın namazı
864
Ebû Hüreyre: Kıyamet günü insanların amellerinden ilk hesaba çekilecekleri şey namazdır.
Enes b. Hakîm ed-Dabbî şöyle anlattı:
Bab 300Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Sahibinin tamamlamadığı her namaz, onun nafilesiyle tamamlanır" sözü
865
Benî Salît'ten bir adam tarikiyle: Kıyamet günü ilk hesaba çekilecek amel namazdır.
Bab 300Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Sahibinin tamamlamadığı her namaz, onun nafilesiyle tamamlanır" sözü
866
Temîm ed-Dârî: Namazdan sonra zekât da bunun gibidir; sonra ameller buna göre ele alınır.
Bab 300Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Sahibinin tamamlamadığı her namaz, onun nafilesiyle tamamlanır" sözü
867
Mus'ab b. Sa'd: Ellerimizi dizlerin arasına koymaktan nehyedildik, dizlerin üzerine koymakla emrolunduk.
Mus'ab b. Sa'd şöyle anlattı:
Bab 301Elleri dizlerin üzerine koymak
868
İbn Mes'ûd: Rükûda iki avucunu kenetlesin; sanki Resûlullah'ın birbirine geçen parmaklarına bakıyorum.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 301Elleri dizlerin üzerine koymak
869
Ukbe b. Âmir: "Büyük Rabbinin adını tesbih et" inince "Bunu rükûunuzda söyleyin" buyurdu.
Ukbe b. Âmir
Bab 302Kişinin rükûunda ve secdesinde ne söyleyeceği
870
Ukbe b. Âmir (Leys tariki): Rükûda üç kere "Sübhâne rabbiye'l-azîm ve bi-hamdih" derdi.
Bab 302Kişinin rükûunda ve secdesinde ne söyleyeceği
871
Huzeyfe: Peygamber rükûda "Sübhâne rabbiye'l-azîm", secdede "Sübhâne rabbiye'l-a'lâ" derdi.
Şu'be şöyle anlattı:
Bab 302Kişinin rükûunda ve secdesinde ne söyleyeceği
872
Âişe: Peygamber rükû ve secdesinde "Sübbûhun kuddûs, rabbü'l-melâiketi ve'r-rûh" derdi.
Âişe
Bab 302Kişinin rükûunda ve secdesinde ne söyleyeceği
873
Avf b. Mâlik: Rükûunda "Sübhâne zi'l-ceberûti ve'l-melekûti ve'l-kibriyâi ve'l-azameh" derdi.
Avf b. Mâlik el-Eşcaî
Bab 302Kişinin rükûunda ve secdesinde ne söyleyeceği
874
Huzeyfe: Peygamber gece namazında iki secde arasında "Rabbiğfir lî, rabbiğfir lî" derdi.
Huzeyfe
Bab 302Kişinin rükûunda ve secdesinde ne söyleyeceği
875
Ebû Hüreyre: Kulun Rabbine en yakın olduğu an, secde hâlinde olduğu andır.
Ebû Hüreyre
Bab 303Rükûda ve secdede dua hakkında
876
İbn Abbâs: Rükûda Rabbi tazim edin; secdede ise duaya gayret edin.
Abdullah b. Abbâs
Bab 303Rükûda ve secdede dua hakkında
877
Âişe: Rükû ve secdesinde çokça "Sübhâneke'llâhümme rabbenâ ve bi-hamdik, Allâhümme'ğfir lî" derdi.
Âişe
Bab 303Rükûda ve secdede dua hakkında
878
Ebû Hüreyre: Secdesinde "Allah'ım! Günahımın tamamını, küçüğünü ve büyüğünü bağışla" derdi.
Ebû Hüreyre
Bab 303Rükûda ve secdede dua hakkında
879
Âişe: Secdede "Gazabından rızana, cezalandırmandan afiyetine sığınırım" diyordu.
Âişe
Bab 303Rükûda ve secdede dua hakkında
880
Âişe: Kişi borçlandığında konuşur ve yalan söyler, söz verir ve sözünden döner.
Âişe
Bab 304Namazda dua
881
Ebû Leylâ: Nafile namazda "Ateşten Allah'a sığınırım, yazıklar olsun ateş ehline!" derken işittim.
Ebû Leylâ el-Ensârî
Bab 304Namazda dua
882
Ebû Hüreyre: Bedeviye "Geniş olanı daralttın" buyurdu; Allah'ın rahmetini kastediyordu.
Ebû Hüreyre
Bab 304Namazda dua
883
İbn Abbâs: "Yüce Rabbinin adını tesbih et"i okuyunca "Sübhâne rabbiye'l-a'lâ" derdi.
Abdullah b. Abbâs
Bab 304Namazda dua
884
Mûsâ b. Ebû Âişe: Bir adam "Ölüleri diriltmeye kadir değil midir?" âyetinde "Sübhâneke fe-belâ" derdi.
Mûsâ b. Ebû Âişe şöyle anlattı:
Bab 304Namazda dua
885
es-Sa'dî: Peygamber rükû ve secdede üç kere "Sübhânallâhi ve bi-hamdih" diyecek kadar dururdu.
es-Sa'dî, babasından ya da amcasından
Bab 305Rükû ve secdenin miktarı
886
İbn Mes'ûd: Rükûda üç kere "Sübhâne rabbiye'l-azîm" desin; bu, onun en azıdır.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 305Rükû ve secdenin miktarı
887
Ebû Hüreyre: Tîn sûresinin sonuna varan "Evet, ben de buna şahitlik edenlerdenim" desin.
Bir bedevi, Ebû Hüreyre'den
Bab 305Rükû ve secdenin miktarı
888
Enes: Namazı Resûlullah'ınkine Ömer b. Abdülazîz'den daha çok benzeyen birinin arkasında kılmadım.
Enes b. Mâlik
Bab 305Rükû ve secdenin miktarı
889
İbn Abbâs (Hammâd tariki): Yedi organ üzerine secde etmek, saçı ve elbiseyi toplamamakla emrolundu.
Abdullah b. Abbâs
Bab 306Secde uzuvları
890
İbn Abbâs (Şu'be tariki): Peygamberiniz yedi organ üzerine secde etmekle emrolundu.
Abdullah b. Abbâs
Bab 306Secde uzuvları
891
Abbâs b. Abdülmuttalib: Kul secde ettiğinde onunla birlikte yedi organı da secde eder.
Abbâs b. Abdülmuttalib
Bab 306Secde uzuvları
892
İbn Ömer: Yüz secde ettiği gibi iki el de secde eder.
Abdullah b. Ömer, ref ederek
Bab 306Secde uzuvları
893
Ebû Hüreyre: Biz secdedeyken gelirseniz secde edin; rükûa yetişen namaza yetişmiş olur.
Ebû Hüreyre
Bab 307İmama secdede yetişen kimsenin ne yapacağı hakkında
894
Ebû Saîd el-Hudrî: Resûlullah'ın alnında ve burnunun ucunda çamur izi görüldü.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 308Burun ve alın üzerine secde etmek
895
Ma'mer tarikiyle Ebû Saîd: Resûlullah'ın alnında ve burnunun ucunda çamur izi görüldü.
Bab 308Burun ve alın üzerine secde etmek
896
Berâ b. Âzib: Ellerini koyup kalçasını kaldırdı ve "Resûlullah böyle secde ederdi" dedi.
Ebû İshâk şöyle anlattı:
Bab 309Secdenin şekli
897
Enes: Secdede itidalli olun; hiçbiriniz kollarını köpek gibi yere yaymasın.
Enes b. Mâlik
Bab 309Secdenin şekli
898
Meymûne: Peygamber secdede kollarını öyle açardı ki bir kuzu altından geçebilirdi.
Meymûne
Bab 309Secdenin şekli
899
İbn Abbâs: Peygamber'e arkasından geldim; secdede koltuk altlarının beyazlığını gördüm.
Abdullah b. Abbâs
Bab 309Secdenin şekli
900
Ahmer b. Cez': Resûlullah secdede pazularını yanlarından o kadar ayırırdı ki ona acırdık.
Resûlullah'ın sahâbîsi Ahmer b. Cez'
Bab 309Secdenin şekli
901
Ebû Hüreyre: Secde eden kollarını köpek gibi yaymasın ve uyluklarını bitiştirsin.
Ebû Hüreyre
Bab 309Secdenin şekli
902
Ebû Hüreyre: Secdenin zorluğundan şikâyet eden ashabına "Dizlerden yardım alın" buyurdu.
Ebû Hüreyre
Bab 310Zaruret hâlinde bu hususta ruhsat
903
Ziyâd b. Subeyh: İbn Ömer, namazda elleri böğre koymanın çarmıh şekli olduğunu söyledi.
Ziyâd b. Subeyh el-Hanefî şöyle anlattı:
Bab 311Namazda eli böğre koymak ve ik'â hakkında
904
Abdullah b. eş-Şıhhîr: Namazda ağlamaktan göğsünde değirmen uğultusu gibi bir uğultu vardı.
Abdullah b. eş-Şıhhîr
Bab 312Namazda ağlamak
905
Zeyd b. Hâlid: Güzelce abdest alıp yanılmadan iki rekât kılanın geçmiş günahları bağışlanır.
Zeyd b. Hâlid el-Cühenî
Bab 313Namazda vesvesenin ve iç konuşmanın mekruh oluşu
906
Ukbe b. Âmir: Kalbiyle ve yüzüyle yönelerek iki rekât kılana cennet vâcip olur.
Ukbe b. Âmir el-Cühenî
Bab 313Namazda vesvesenin ve iç konuşmanın mekruh oluşu
907
Müsevver b. Yezîd: Namazda bir âyeti bırakınca "Onu bana hatırlatsaydın ya!" buyurdu.
Müsevver b. Yezîd el-Mâlikî
Bab 314Namazda imama (unuttuğu yeri) hatırlatmak
907 b
İbn Ömer: Okuyuşu karışınca Übey'e "Bizimle namaz kıldın mı? Sana ne engel oldu?" buyurdu.
Abdullah b. Ömer
Bab 314Namazda imama (unuttuğu yeri) hatırlatmak
908
Ali: Ey Ali! Namazda imama lokma verme.
Ali
Bab 315Telkinin yasaklanması
909
Ebû Zer: Kul namazda dönüp bakmadıkça Allah ona yönelmeye devam eder.
Ebû Zer
Bab 316Namazda (başını) çevirmek
910
Âişe: Namazda dönüp bakmak, şeytanın kulun namazından kaptığı bir çalıntıdır.
Âişe
Bab 316Namazda (başını) çevirmek
911
Ebû Saîd el-Hudrî (Îsâ tariki): İnsanlara kıldırdığı namazdan sonra alnında çamur izi görüldü.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 317Burun üzerine secde etmek
912
Câbir b. Semüre: Gözlerini semaya dikenler ya vazgeçecekler ya da gözleri kendilerine dönmeyecek.
Câbir b. Semüre
Bab 318Namazda bakmak
913
Enes: Namazda gözlerini semaya kaldıranlar ya vazgeçecekler ya da gözleri kapılacak.
Enes b. Mâlik
Bab 318Namazda bakmak
914
Âişe: Bunun nakışları beni meşgul etti; bunu Ebû Cehm'e götürün.
Âişe
Bab 318Namazda bakmak
915
Âişe (Hişâm tariki): Ebû Cehm'in kürdî örtüsünü aldı; "Hamîsa kürdîden daha iyiydi" denildi.
Bab 318Namazda bakmak
916
Sehl b. el-Hanzaliyye: Resûlullah sabah namazı kılarken geçide doğru bakıyordu.
Sehl b. el-Hanzaliyye
Bab 319Bu hususta ruhsat
917
Ebû Katâde: Resûlullah torunu Ümâme'yi taşıyarak namaz kılar, secdede onu yere bırakırdı.
Ebû Katâde
Bab 320Namazda (başka) iş yapmak
918
Ebû Katâde (Saîd el-Makburî tariki): Ümâme omzundayken namaz kıldı, rükûda onu indirirdi.
Ebû Katâde
Bab 320Namazda (başka) iş yapmak
919
Ebû Katâde (Mahreme tariki): Resûlullah Ümâme boynundayken insanlara namaz kıldırıyordu.
Ebû Katâde el-Ensârî
Bab 320Namazda (başka) iş yapmak
920
Ebû Katâde (İbn İshâk tariki): Bilâl çağırınca Resûlullah, Ümâme boynunda olduğu hâlde çıkageldi.
Resûlullah'ın sahâbîsi Ebû Katâde
Bab 320Namazda (başka) iş yapmak
921
Ebû Hüreyre: Namazda iki siyahı, yılanı ve akrebi öldürün.
Ebû Hüreyre
Bab 320Namazda (başka) iş yapmak
922
Âişe: Resûlullah namaz kılarken yürüyüp bana kapıyı açtı, sonra namaz yerine döndü.
Âişe
Bab 320Namazda (başka) iş yapmak
923
Abdullah b. Mes'ûd: Necâşî'den dönünce selam verdik, almadı ve "Namazda bir meşguliyet vardır" buyurdu.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 321Namazda selam almak
924
İbn Mes'ûd: Allah emrinden, namazda konuşmamanızı yeni olarak ortaya koymuştur.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 321Namazda selam almak
925
Suheyb: Namaz kılan Resûlullah'a selam verdim; selamımı parmağıyla işaret ederek aldı.
Suheyb
Bab 321Namazda selam almak
926
Câbir: Seninle konuşmama, ancak namaz kılıyor olmam engel oldu.
Câbir b. Abdullah
Bab 321Namazda selam almak
927
İbn Ömer: Resûlullah namazda kendisine verilen selama avucunu açarak işaretle karşılık verirdi.
Abdullah b. Ömer
Bab 321Namazda selam almak
928
Ebû Hüreyre: Namazda da selamda da eksiklik yoktur.
Ebû Hüreyre
Bab 321Namazda selam almak
929
Ebû Hüreyre (Muâviye b. Hişâm tariki): Selamda da namazda da eksiklik yoktur.
Ebû Hüreyre
Bab 321Namazda selam almak
930
Muâviye b. el-Hakem: Bu namazda insanların sözünden hiçbir şey helal olmaz; namaz tesbih, tekbir ve Kur'ân okumaktır.
Muâviye b. el-Hakem es-Sülemî
Bab 322Namazda aksırana "yerhamükellah" demek
931
Muâviye b. el-Hakem: Namaz ancak Kur'ân okumak ve Allah'ı anmak içindir; namazda olduğunda senin işin bu olsun.
Muâviye b. el-Hakem es-Sülemî
Bab 322Namazda aksırana "yerhamükellah" demek
932
Vâil b. Hucr: Resûlullah "ve le'd-dâllîn" okuduğunda "Âmin" der ve sesini yükseltirdi.
Vâil b. Hucr
Bab 323İmamın arkasında âmin demek
933
Vâil b. Hucr: Resûlullah âmini açıktan söyledi, sağına ve soluna yanağının beyazı görülecek şekilde selam verdi.
Vâil b. Hucr
Bab 323İmamın arkasında âmin demek
934
Ebû Hüreyre: Resûlullah, ilk saftan kendisine yakın olanlar işitecek şekilde "Âmin" derdi.
Ebû Hüreyre
Bab 323İmamın arkasında âmin demek
935
Ebû Hüreyre: İmam "ve le'd-dâllîn" dediğinde "Âmin" deyin; âmini meleklerinkine denk gelenin günahları bağışlanır.
Ebû Hüreyre
Bab 323İmamın arkasında âmin demek
936
Ebû Hüreyre: İmam âmin dediğinde siz de âmin deyin; âmini meleklerin âminine denk gelenin günahları bağışlanır.
Ebû Hüreyre
Bab 323İmamın arkasında âmin demek
937
Bilâl: Ey Allah'ın Resûlü! Âmin demekte beni geçme.
Bilâl
Bab 323İmamın arkasında âmin demek
938
Ebû Züheyr en-Nümeyrî: Âmin, sayfa üzerindeki mühür gibidir; duasını âminle mühürleyen cenneti hak etmiştir.
Ebû Musbih el-Makrâî şöyle anlattı:
Bab 323İmamın arkasında âmin demek
939
Ebû Hüreyre: Tesbih erkekler için, el çırpmak kadınlar içindir.
Ebû Hüreyre
Bab 324Namazda el çırpmak
940
Sehl b. Sa'd: Namazında başına bir şey gelen tesbih etsin; el çırpmak ancak kadınlar içindir.
Sehl b. Sa'd
Bab 324Namazda el çırpmak
941
Sehl b. Sa'd (Hammâd b. Zeyd tariki): Namazda başınıza bir şey geldiğinde erkekler tesbih etsin, kadınlar el çırpsın.
Sehl b. Sa'd
Bab 324Namazda el çırpmak
942
Îsâ b. Eyyûb: Kadının el çırpması, sağ elinin iki parmağıyla sol avucuna vurmasıdır.
Îsâ b. Eyyûb
Bab 324Namazda el çırpmak
943
Enes: Peygamber namazda işaret ederdi.
Enes b. Mâlik
Bab 325Namazda işaret etmek
944
Ebû Hüreyre: Namazında kendisinden bir şey anlaşılan bir işaret yapan, namazını yeniden kılsın.
Ebû Hüreyre
Bab 325Namazda işaret etmek
945
Ebû Zer: Biriniz namaza kalktığında rahmet ona yönelir; çakıl taşlarını silmesin.
Ebû Zer
Bab 326Namazda çakıl taşlarını düzeltmek hakkında
946
Muaykîb: Namaz kılarken çakılları silme; mutlaka yapacaksan düzeltmek için bir kere yap.
Muaykîb
Bab 326Namazda çakıl taşlarını düzeltmek hakkında
947
Ebû Hüreyre: Resûlullah namazda eli böğre koymayı (ihtisârı) nehyetti.
Ebû Hüreyre
Bab 327Kişinin elini böğrüne koyarak namaz kılması
948
Ümmü Kays bint Mihsan: Resûlullah yaşlanınca namaz kıldığı yerde dayanacağı bir direk edindi.
Hilâl b. Yesâf şöyle anlattı:
Bab 328Kişinin namazda bir asaya dayanması
949
Zeyd b. Erkam: "Allah'a itaat ederek kalkın" âyeti inince namazda susmakla emrolunduk.
Zeyd b. Erkam
Bab 329Namazda konuşmanın yasaklanması
950
Abdullah b. Amr: Kişinin oturarak kıldığı namaz, namazın yarısıdır; ama ben sizden biri gibi değilim.
Abdullah b. Amr
Bab 330Oturarak namaz kılanın namazı hakkında
951
İmrân b. Husayn: Oturarak kılınan namaz ayakta kılınanın, yatarak kılınan da oturarak kılınanın yarısıdır.
İmrân b. Husayn
Bab 330Oturarak namaz kılanın namazı hakkında
952
İmrân b. Husayn: Ayakta kıl; gücün yetmezse oturarak, ona da yetmezse yan üstü kıl.
İmrân b. Husayn
Bab 330Oturarak namaz kılanın namazı hakkında
953
Âişe: Resûlullah yaşlanınca gece namazında oturarak okur, kırk ya da otuz âyet kalınca kalkıp onları ayakta okurdu.
Âişe
Bab 330Oturarak namaz kılanın namazı hakkında
954
Âişe (Ebû Seleme tariki): Peygamber oturarak okur, otuz ya da kırk âyet kalınca kalkıp ayakta okur ve rükû ederdi.
Peygamber'in hanımı Âişe
Bab 330Oturarak namaz kılanın namazı hakkında
955
Âişe: Resûlullah ayakta kıldığında ayakta, oturarak kıldığında oturarak rükû ederdi.
Âişe
Bab 330Oturarak namaz kılanın namazı hakkında
956
Âişe: Resûlullah, insanların yükü onu yıprattığı zaman oturarak namaz kılardı.
Abdullah b. Şakîk şöyle anlattı:
Bab 330Oturarak namaz kılanın namazı hakkında
957
Vâil b. Hucr: Resûlullah teşehhütte sol ayağını yere yaydı, parmaklarıyla halka yapıp işaret etti.
Vâil b. Hucr
Bab 331Teşehhütte oturuş nasıldır?
958
İbn Ömer: Namazın sünneti, sağ ayağını dikmen ve sol ayağını bükmendir.
Abdullah b. Ömer
Bab 331Teşehhütte oturuş nasıldır?
959
İbn Ömer (Kâsım tariki): Sol ayağını yere yatırman ve sağını dikmen namazın sünnetindendir.
Abdullah b. Ömer
Bab 331Teşehhütte oturuş nasıldır?
960
Cerîr'in Yahyâ'dan rivayeti: Sol ayağı yatırıp sağı dikmek namazın sünnetindendir.
Bab 331Teşehhütte oturuş nasıldır?
961
Kâsım b. Muhammed teşehhütteki oturuşu gösterip İbn Ömer'in sünnet hadisini zikretti.
Bab 331Teşehhütte oturuş nasıldır?
962
İbrâhîm en-Nehaî: Peygamber namazda sol ayağını yere yayardı; öyle ki ayağının üstü kararmıştı.
İbrâhîm
Bab 331Teşehhütte oturuş nasıldır?
963
Ebû Humeyd es-Sâidî: Selamın bulunduğu rekâtta sol ayağını geriye çıkarır ve sol yanı üzerine teverrük ederek otururdu.
Muhammed b. Amr b. Atâ şöyle anlattı:
Bab 332Dördüncü rekâtta teverrükü zikredenler
964
Muhammed b. Amr b. Atâ (Leys tariki): Son rekâtta sol ayağını öne çıkarır ve makadı üzerine otururdu.
Muhammed b. Amr b. Atâ şöyle anlattı:
Bab 332Dördüncü rekâtta teverrükü zikredenler
965
Muhammed b. Amr el-Âmirî: Dördüncü rekâtta sol kalçasını yere koyar ve iki ayağını bir taraftan çıkarırdı.
Muhammed b. Amr el-Âmirî şöyle anlattı:
Bab 332Dördüncü rekâtta teverrükü zikredenler
966
Abbâs b. Sehl: Secdede avuçları, dizleri ve ayaklarının ön kısımları üzerinde durdu; iki rekâttan sonra tekbirle kalktı.
Abbâs -ya da Ayyâş- b. Sehl es-Sâidî şöyle anlattı:
Bab 332Dördüncü rekâtta teverrükü zikredenler
967
Abbâs b. Sehl (Füleyh tariki): Son oturuşta sol ayağını yere yaydı ve sağ ayağının önünü kıbleye yöneltti.
Abbâs b. Sehl şöyle anlattı:
Bab 332Dördüncü rekâtta teverrükü zikredenler
968
İbn Mes'ûd: "Allah'a selam olsun" demeyin; çünkü Allah, Selâm'ın ta kendisidir.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 333Teşehhüt
969
İbn Mes'ûd: Allah'ım! Kalplerimizi birleştir, aramızı düzelt ve bizi selamet yollarına ilet.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 333Teşehhüt
970
İbn Mes'ûd (Alkame tariki): Teşehhüdü bitirdiğinde namazını tamamlamış olursun; kalkmak istersen kalk.
Kâsım b. Muhaymira şöyle anlattı:
Bab 333Teşehhüt
971
İbn Ömer: Teşehhüde "ve bereketleri" ile "O tektir, ortağı yoktur" ifadelerini ben ekledim.
Abdullah b. Ömer
Bab 333Teşehhüt
972
Ebû Mûsâ el-Eş'arî: Namaz kıldığınızda saflarınızı düzeltin; imam tekbir aldığında siz de tekbir alın.
Hittân b. Abdullah er-Rakkâşî şöyle anlattı:
Bab 333Teşehhüt
973
Hittân er-Rakkâşî (Süleymân et-Teymî tariki): İmam okuduğunda susun.
Bab 333Teşehhüt
974
İbn Abbâs: Resûlullah bize Kur'ân'ı öğrettiği gibi teşehhüdü öğretirdi.
Abdullah b. Abbâs
Bab 333Teşehhüt
975
Semüre b. Cündeb: Tahiyyeler, güzel sözler, dualar ve mülk Allah'ındır; sonra sağa ve imamınıza selam verin.
Semüre b. Cündeb
Bab 333Teşehhüt
976
Ka'b b. Ucre: Selamı öğrendik; sana nasıl salât edelim? "Allah'ım! İbrâhîm'e salât ettiğin gibi Muhammed'e salât eyle."
Ka'b b. Ucre
Bab 334Teşehhütten sonra Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem) salavat getirmek
977
Ka'b b. Ucre (Yezîd b. Zürey' tariki): İbrâhîm'e salât ettiğin gibi Muhammed'e ve Muhammed'in âline de salât eyle.
Bab 334Teşehhütten sonra Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem) salavat getirmek
978
Ka'b b. Ucre (Mis'ar tariki): Salât ve bereket dualarının her ikisi de "Şüphesiz sen hamîd ve mecîdsin" ile biter.
Bab 334Teşehhütten sonra Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem) salavat getirmek
979
Ebû Humeyd es-Sâidî: Allah'ım! Muhammed'e, eşlerine ve zürriyetine salât eyle.
Ebû Humeyd es-Sâidî
Bab 334Teşehhütten sonra Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem) salavat getirmek
980
Ebû Mes'ûd el-Ensârî: Allah bize sana salât etmemizi emretti; sana nasıl salât edelim?
Ebû Mes'ûd el-Ensârî
Bab 334Teşehhütten sonra Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem) salavat getirmek
981
Ukbe b. Amr: Allah'ım! Ümmî Peygamber Muhammed'e ve Muhammed'in âline salât eyle.
Bab 334Teşehhütten sonra Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem) salavat getirmek
982
Ebû Hüreyre: Bize salât ettiğinde en dolu ölçekle ölçülmesi kimi sevindirirse şöyle desin.
Ebû Hüreyre
Bab 334Teşehhütten sonra Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem) salavat getirmek
983
Ebû Hüreyre: Biriniz son teşehhüdü bitirdiğinde dört şeyden Allah'a sığınsın.
Ebû Hüreyre
Bab 335Teşehhütten sonra ne söyleneceği
984
İbn Abbâs: Peygamber teşehhütten sonra cehennem ve kabir azabından, Deccâl'in fitnesinden Allah'a sığınırdı.
Abdullah b. Abbâs
Bab 335Teşehhütten sonra ne söyleneceği
985
Mihcen b. el-Edra': Allah'ın birliğini anarak günahlarının bağışlanmasını isteyen için "Bağışlandı" buyurdu.
Mihcen b. el-Edra'
Bab 335Teşehhütten sonra ne söyleneceği
986
İbn Mes'ûd: Teşehhüdün gizli okunması sünnettendir.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 336Teşehhüdü gizli okumak
987
İbn Ömer: Resûlullah namazda oturduğunda parmaklarını yumar ve baş parmağın yanındaki parmağıyla işaret ederdi.
Ali b. Abdurrahman el-Muâvî şöyle anlattı:
Bab 337Teşehhütte işaret etmek
988
Abdullah b. ez-Zübeyr: Resûlullah namazda oturduğunda sol ayağını sağ uyluğu ile baldırının altına koyardı.
Abdullah b. ez-Zübeyr
Bab 337Teşehhütte işaret etmek
989
Abdullah b. ez-Zübeyr: Peygamber dua ettiğinde parmağıyla işaret eder ve onu hareket ettirmezdi.
Abdullah b. ez-Zübeyr
Bab 337Teşehhütte işaret etmek
990
Abdullah b. ez-Zübeyr (Yahyâ tariki): Peygamber'in bakışı, işaret ettiği parmağını geçmezdi.
Bab 337Teşehhütte işaret etmek
991
Nümeyr el-Huzâî: Peygamber şehadet parmağını kaldırmış ve onu biraz bükmüştü.
Nümeyr el-Huzâî
Bab 337Teşehhütte işaret etmek
992
İbn Ömer: Resûlullah kişinin namazda eline dayanarak oturmasını nehyetti.
Abdullah b. Ömer
Bab 338Namazda ele dayanmanın mekruh oluşu
993
İbn Ömer: Elleri kenetleyerek namaz kılmak, gazaba uğramışların namazıdır.
İsmâîl b. Ümeyye şöyle anlattı:
Bab 338Namazda ele dayanmanın mekruh oluşu
994
İbn Ömer: Namazda sol eline dayanarak böyle oturma; çünkü azap görenler böyle oturur.
Nâfi' şöyle anlattı:
Bab 338Namazda ele dayanmanın mekruh oluşu
995
İbn Mes'ûd: Peygamber ilk iki rekâtta sanki kızgın taşların üzerindeymiş gibi olurdu.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 339Oturuşu kısa tutmak hakkında
996
İbn Mes'ûd: Peygamber sağına ve soluna yanağının beyazlığı görülecek şekilde selâm verirdi.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 340Selam hakkında
997
Vâil b. Hucr: Peygamber sağına "ve berakâtüh" ekleyerek, soluna "ve rahmetullah" diyerek selâm verirdi.
Vâil b. Hucr
Bab 340Selam hakkında
998
Câbir b. Semüre: Ellerinizi huysuz atların kuyrukları gibi savurmanız da ne? Sağdaki ve soldaki kardeşine selâm vermen yeter.
Câbir b. Semüre
Bab 340Selam hakkında
999
Ebû Nuaym tariki: Birinize elini uyluğuna koyup sağındaki ve solundaki kardeşine selâm vermesi yetmez mi?
Bab 340Selam hakkında
1000
Câbir b. Semüre: Ellerinizi huysuz atların kuyrukları gibi kaldırıyorsunuz; namazda sükûnet içinde olun!
Câbir b. Semüre
Bab 340Selam hakkında
1001
Semüre: Peygamber bize imamın selâmına karşılık vermemizi, birbirimizi sevmemizi ve birbirimize selâm vermemizi emretti.
Semüre
Bab 341İmamın selamını almak
1002
İbn Abbâs: Resûlullah'ın namazının bittiği tekbirden anlaşılırdı.
Abdullah b. Abbâs
Bab 342Namazdan sonra tekbir
1003
İbn Abbâs: Farz namazdan sonra zikir için sesi yükseltmek Resûlullah döneminde vardı.
Abdullah b. Abbâs
Bab 342Namazdan sonra tekbir
1004
Ebû Hüreyre: Selâmı uzatmadan kısa vermek sünnettir.
Ebû Hüreyre
Bab 343Selamı uzatmadan vermek
1005
Ali b. Talk: Biriniz namazda yel çıkarırsa ayrılsın, abdest alsın ve namazını yeniden kılsın.
Ali b. Talk
Bab 344Namazında abdesti bozulan kimse namaza yeniden başlar
1006
Ebû Hüreyre: Biriniz nafile namaz için öne, geriye, sağa ya da sola geçmekten aciz mi kalır?
Ebû Hüreyre
Bab 345Kişinin farz namazı kıldığı yerde nafile kılması hakkında
1007
Ebû Rimse: Ömer farzın hemen ardından nafileye kalkanı oturttu; Peygamber "Allah seni isabete erdirdi" buyurdu.
Ezrak b. Kays şöyle anlattı:
Bab 345Kişinin farz namazı kıldığı yerde nafile kılması hakkında
1008
Ebû Hüreyre: Zü'l-yedeyn "Unuttun mu, yoksa namaz mı kısaltıldı?" dedi; Peygamber kalan iki rekâtı kılıp iki secde etti.
Ebû Hüreyre
Bab 346İki rekâtta sehiv
1009
Mâlik tariki (Zü'l-yedeyn kıssası): İnsanlar "evet" dediler; Peygamber secdesi gibi ya da daha uzun secde etti.
Bab 346İki rekâtta sehiv
1010
Seleme b. Alkame tariki: İbn Sîrîn, sehiv secdesinden sonra teşehhüd okunmasını daha sevimli buldu.
Bab 346İki rekâtta sehiv
1011
Hişâm b. Hassân tariki (Zü'l-yedeyn kıssası): Peygamber tekbir aldı, sonra tekrar tekbir alıp secde etti.
Bab 346İki rekâtta sehiv
1012
Zührî tariki (Zü'l-yedeyn kıssası): Allah ona kesin olarak bildirinceye kadar sehiv secdesi yapmadı.
Bab 346İki rekâtta sehiv
1013
Ebû Bekir b. Süleymân tariki: İnsanlar ona kesin olarak bildirinceye kadar şüphe secdesi yapmadı.
Bab 346İki rekâtta sehiv
1014
Ebû Hüreyre: Peygamber öğleyi iki rekâtta selâm verip bitirdi; "Namaz eksildi" denince iki rekât daha kılıp iki secde etti.
Ebû Hüreyre
Bab 346İki rekâtta sehiv
1015
Ebû Hüreyre (Makburî tariki): "Bunların hiçbirini yapmadım" buyurdu; iki rekât daha kıldı, sehiv secdesi yapmadı.
Ebû Hüreyre
Bab 346İki rekâtta sehiv
1016
Damdam b. Cevs tariki: Peygamber selâm verdikten sonra iki sehiv secdesi yaptı.
Bab 346İki rekâtta sehiv
1017
İbn Ömer: Resûlullah iki rekâtta selâm verdi, (namazı tamamlayıp) sonra iki sehiv secdesi yaptı.
Bab 346İki rekâtta sehiv
1018
İmrân b. Husayn: Peygamber ikindinin üç rekâtında selâm verdi; Hırbâk sorunca kalan rekâtı kılıp iki secde etti.
İmrân b. Husayn
Bab 346İki rekâtta sehiv
1019
İbn Mes'ûd: Peygamber öğleyi beş rekât kıldı; söylenince selâmdan sonra iki secde yaptı.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 347Beş rekât kıldığında
1020
İbn Mes'ûd: Ben de ancak bir insanım; sizin unuttuğunuz gibi unuturum, unuttuğumda bana hatırlatın.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 347Beş rekât kıldığında
1021
A'meş tariki (İbn Mes'ûd): Biriniz unutursa iki secde yapsın.
Bab 347Beş rekât kıldığında
1022
İbn Mes'ûd: Peygamber beş rekât kıldırdı, cemaat fısıldaştı; iki secde edip "Ben ancak bir insanım" buyurdu.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 347Beş rekât kıldığında
1023
Muâviye b. Hudeyc: Peygamber bir rekât eksik selâm verdi; hatırlatılınca Bilâl kamet getirdi ve bir rekât kıldırdı.
Muâviye b. Hudeyc
Bab 347Beş rekât kıldığında
1024
Ebû Saîd el-Hudrî: Namazında şüpheye düşen şüpheyi atsın, kesin olana göre bina etsin; iki secde şeytanı rezil eder.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 348İki mi üç mü kıldığından şüphe edince şüpheyi atar diyenler
1025
İbn Abbâs: Peygamber iki sehiv secdesini "şeytanı rezil eden iki secde" diye adlandırdı.
Abdullah b. Abbâs
Bab 348İki mi üç mü kıldığından şüphe edince şüpheyi atar diyenler
1026
Atâ b. Yesâr (mürsel): Üç mü dört mü kıldığını bilemeyen bir rekât kılsın, selâmdan önce oturarak iki secde yapsın.
Atâ b. Yesâr
Bab 348İki mi üç mü kıldığından şüphe edince şüpheyi atar diyenler
1027
Ya'kûb el-Kârî tariki: Üç kıldığından emin olan bir rekât kılsın, teşehhüdden sonra oturarak iki secde edip selâm versin.
Bab 348İki mi üç mü kıldığından şüphe edince şüpheyi atar diyenler
1028
İbn Mes'ûd: Üç mü dört mü şüphesinde zannın dörde yatarsa teşehhüdden sonra oturarak iki secde et.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 349Kuvvetli zannına göre tamamlar diyenler
1029
Ebû Saîd el-Hudrî: Şeytan "abdestin bozuldu" derse, koku ya da ses duymadıkça "Yalan söyledin" desin.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 349Kuvvetli zannına göre tamamlar diyenler
1030
Ebû Hüreyre: Şeytan namaz kılanı kaç rekât kıldığını bilemeyecek hâle getirir; böyle olan oturarak iki secde etsin.
Ebû Hüreyre
Bab 349Kuvvetli zannına göre tamamlar diyenler
1031
Zührî'nin yeğeni tariki: Şüpheye düşen, selâmdan önce oturduğu hâlde iki secde yapsın.
Bab 349Kuvvetli zannına göre tamamlar diyenler
1032
İbn İshâk tariki: Şüpheye düşen selâm vermeden önce iki secde yapsın, sonra selâm versin.
Bab 349Kuvvetli zannına göre tamamlar diyenler
1033
Abdullah b. Ca'fer: Namazında şüpheye düşen, selâm verdikten sonra iki secde yapsın.
Abdullah b. Ca'fer
Bab 350(Sehiv secdesi) selamdan sonradır diyenler
1034
Abdullah b. Buhayne: Peygamber ilk oturuşu yapmadan kalktı; selâmdan önce oturarak iki secde yaptı.
Abdullah b. Buhayne
Bab 351İki rekâttan sonra teşehhüt yapmadan kalkan kimse
1035
Şuayb tariki: Peygamber oturmadan kalkınca bizden kıyamda teşehhüd okuyan da vardı.
Bab 351İki rekâttan sonra teşehhüt yapmadan kalkan kimse
1036
Mugîre b. Şu'be: İmam ilk oturuşu unutup tam doğrulmadan hatırlarsa otursun; doğrulmuşsa oturmasın, sehiv secdesi yapsın.
Mugîre b. Şu'be
Bab 352Oturduğu hâlde teşehhüdü unutan kimse
1037
Ziyâd b. İlâka: Mugîre ilk oturuşu unutup selâmdan sonra sehiv secdesi yaptı; Resûlullah'ı böyle yaparken görmüştü.
Ziyâd b. İlâka şöyle anlattı:
Bab 352Oturduğu hâlde teşehhüdü unutan kimse
1038
Sevbân: Her sehiv için selâm verdikten sonra iki secde vardır.
Sevbân
Bab 352Oturduğu hâlde teşehhüdü unutan kimse
1039
İmrân b. Husayn: Peygamber namazda yanılınca iki secde yaptı, sonra teşehhüd okuyup selâm verdi.
İmrân b. Husayn
Bab 353Teşehhüt ve selam bulunan iki sehiv secdesi
1040
Ümmü Seleme: Resûlullah selâmdan sonra kadınlar erkeklerden önce çıksın diye biraz yerinde kalırdı.
Ümmü Seleme
Bab 354Kadınların namazdan erkeklerden önce ayrılması
1041
Hulb: Peygamber namazdan sonra bazen sağ, bazen sol yanından dönerdi.
Hulb
Bab 355Namazdan nasıl ayrılınır?
1042
İbn Mes'ûd: Yalnız sağdan dönmeyi gerekli görerek namazınızdan şeytana pay ayırmayın.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 355Namazdan nasıl ayrılınır?
1043
İbn Ömer: Namazlarınızın bir kısmını evlerinizde kılın; evlerinizi kabirlere çevirmeyin.
Abdullah b. Ömer
Bab 356Kişinin nafile namazı evinde kılması
1044
Zeyd b. Sâbit: Kişinin evinde kıldığı namaz, farz dışında, benim mescidimde kıldığından daha faziletlidir.
Zeyd b. Sâbit
Bab 356Kişinin nafile namazı evinde kılması
1045
Enes: Kıble Kâbe'ye çevrildi denince Benî Seleme rükûda oldukları hâlde Kâbe'ye döndüler.
Enes b. Mâlik
Bab 357Kıbleden başka yöne namaz kılıp sonra bunu öğrenen kimse
1046
Ebû Hüreyre: Üzerine güneşin doğduğu en hayırlı gün cuma günüdür; o günde duaların kabul olduğu bir saat vardır.
Ebû Hüreyre
Bab 358Cuma gününün ve cuma gecesinin fazileti
1047
Evs b. Evs: Cuma günü bana çokça salavat getirin; çünkü salavatınız bana arz olunur.
Evs b. Evs
Bab 358Cuma gününün ve cuma gecesinin fazileti
1048
Câbir b. Abdullah: Cuma günü on iki saattir; duaların kabul olduğu saati ikindiden sonraki son saatte arayın.
Câbir b. Abdullah
Bab 359Cuma günü icabet (saati) hangi saattir?
1049
Ebû Mûsâ: Cumadaki kabul saati, imamın minbere oturmasından namazın bitirilmesine kadar olan zamandır.
Ebû Bürde b. Ebû Mûsâ el-Eş'arî şöyle anlattı:
Bab 359Cuma günü icabet (saati) hangi saattir?
1050
Ebû Hüreyre: Güzelce abdest alıp cumaya gelen ve hutbeyi susarak dinleyenin iki cuma arası ve üç gün fazlası bağışlanır.
Ebû Hüreyre
Bab 360Cumanın fazileti
1051
Ali: Cuma günü şeytanlar çarşılara, melekler mescit kapılarına gider; hutbede arkadaşına "Sus!" diyen boş söz söylemiş olur.
Ali
Bab 360Cumanın fazileti
1052
Ebü'l-Ca'd: Kim önemsemeyerek üç cumayı terk ederse Allah onun kalbini mühürler.
Ebü'l-Ca'd ed-Damrî
Bab 361Cumayı terk etme hakkında ağır tehdit
1053
Semüre b. Cündeb: Kim özürsüz cumayı terk ederse bir dinar, bulamazsa yarım dinar sadaka versin.
Semüre b. Cündeb
Bab 362Cumayı terk edenin kefareti
1054
Kudâme b. Vebere (mürsel): Özürsüz cumayı kaçıran bir dirhem ya da yarım sâ' buğday sadaka versin.
Kudâme b. Vebere
Bab 362Cumayı terk edenin kefareti
1055
Âişe: İnsanlar cumaya evlerinden ve Avâlî'den nöbetleşe gelirlerdi.
Peygamber'in hanımı Âişe
Bab 363Kimlere cuma farzdır?
1056
Abdullah b. Amr: Cuma, ezanı işiten herkese farzdır.
Abdullah b. Amr
Bab 363Kimlere cuma farzdır?
1057
Üsâme b. Umeyr: Huneyn günü yağmur yağınca Peygamber "Namaz konaklarda kılınacak" diye seslenilmesini emretti.
Üsâme b. Umeyr
Bab 364Yağmurlu günde cuma
1058
Ebü'l-Melîh: Yağmurda namazın konaklarda kılınması emri cuma günü idi.
Bab 364Yağmurlu günde cuma
1059
Üsâme b. Umeyr: Hudeybiye'de cuma günü az bir yağmur yağınca Peygamber konaklarda namaz kılınmasını emretti.
Üsâme b. Umeyr
Bab 364Yağmurlu günde cuma
1060
Nâfi': İbn Ömer soğuk bir gecede Dacnân'da "Namaz konaklarda kılınacak" diye seslendirdi.
Nâfi' şöyle anlattı:
Bab 365Soğuk gecede cemaate gitmemek
1061
Nâfi' (İsmâîl tariki): Peygamber seferde soğuk ve yağmurlu gecede ezandan sonra "Konaklarınızda namaz kılın" dedirtirdi.
Nâfi' şöyle anlattı:
Bab 365Soğuk gecede cemaate gitmemek
1062
İbn Ömer: Soğuk ve rüzgârlı gecede ezanın sonunda "Haberiniz olsun, konaklarınızda namaz kılın!" dedi.
Abdullah b. Ömer
Bab 365Soğuk gecede cemaate gitmemek
1063
Nâfi' (Mâlik tariki): Resûlullah soğuk ya da yağmurlu gecede müezzine "Konaklarda namaz kılın!" dedirtirdi.
Nâfi' şöyle anlattı:
Bab 365Soğuk gecede cemaate gitmemek
1064
İbn Ömer: Resûlullah'ın münadisi Medine'de yağmurlu gecede ve soğuk sabahta "Konaklarda namaz kılın" diye seslendi.
Abdullah b. Ömer
Bab 365Soğuk gecede cemaate gitmemek
1065
Câbir: Seferde yağmur yağınca Resûlullah "Sizden dileyen konağında namaz kılsın" buyurdu.
Câbir b. Abdullah
Bab 365Soğuk gecede cemaate gitmemek
1066
İbn Abbâs: Yağmurlu günde müezzine "Hayye ale's-salâh yerine ‘Evlerinizde namaz kılın’ de" dedi.
Muhammed b. Sîrîn'in amcasının oğlu Abdullah b. el-Hâris şöyle anlattı:
Bab 365Soğuk gecede cemaate gitmemek
1067
Târık b. Şihâb: Cuma; köle, kadın, çocuk ve hasta dışında her Müslümana cemaatle farzdır.
Târık b. Şihâb
Bab 366Köle ve kadın için cuma
1068
İbn Abbâs: Medine'den sonra kılınan ilk cuma, Bahreyn'deki Cuvâsâ köyünde kılınan cumadır.
Abdullah b. Abbâs
Bab 367Köylerde cuma
1069
Ka'b b. Mâlik: Es'ad b. Zürâre bize ilk cumayı kıldıran kişidir; o gün kırk kişiydik.
Ka'b b. Mâlik'in oğlu Abdurrahman şöyle anlattı:
Bab 367Köylerde cuma
1070
Zeyd b. Erkam: Bayram ile cuma aynı güne denk gelince bayramı kıldırdı ve "Kim cumayı kılmak isterse kılsın" dedi.
İyâs b. Ebû Remle eş-Şâmî şöyle anlattı:
Bab 368Cuma günü bayram gününe denk gelirse
1071
Atâ: İbn Zübeyr cumaya denk gelen bayramda cumaya çıkmadı; İbn Abbâs "Sünnete isabet etmiş" dedi.
Atâ b. Ebû Rebâh şöyle anlattı:
Bab 368Cuma günü bayram gününe denk gelirse
1072
Atâ: Cuma ile Ramazan bayramı birleşince İbn Zübeyr sabah iki rekât kıldı, ikindiye kadar başka namaz kılmadı.
Atâ
Bab 368Cuma günü bayram gününe denk gelirse
1073
Ebû Hüreyre: Bugün iki bayram birleşti; dileyene bayram namazı cumanın yerine geçer, biz ise cuma kılacağız.
Ebû Hüreyre
Bab 368Cuma günü bayram gününe denk gelirse
1074
İbn Abbâs: Resûlullah cuma günü sabah namazında Secde ve İnsân sûrelerini okurdu.
Abdullah b. Abbâs
Bab 369Cuma günü sabah namazında ne okunur?
1075
Şu'be tariki: Cuma namazında da Cum'a ve Münâfikûn sûrelerini okurdu.
Bab 369Cuma günü sabah namazında ne okunur?
1076
İbn Ömer: Cuma ve heyetler için ipek elbise önerilince "Bunu ancak âhirette nasibi olmayan giyer" buyurdu.
Abdullah b. Ömer
Bab 370Cuma için giyinmek
1077
İbn Ömer (Sâlim tariki): Ömer, bayram ve heyetler için güzelleşsin diye istebrak elbiseyi satın almasını önerdi.
Abdullah b. Ömer
Bab 370Cuma için giyinmek
1078
Muhammed b. Yahyâ b. Habbân: İmkân bulan, iş elbisesinden başka cuma için iki elbise edinse ne sakınca var?
Muhammed b. Yahyâ b. Habbân
Bab 370Cuma için giyinmek
1079
Abdullah b. Amr: Mescitte alışverişi, kayıp ilanını, şiir okumayı ve cuma namazından önce halka kurmayı yasakladı.
Abdullah b. Amr b. el-Âs
Bab 371Cuma günü namazdan önce halka hâlinde oturmak
1080
Sehl b. Sa'd: Minber üzerinde namaz kıldırdı ve "Bunu bana uyasınız ve namazımı öğrenesiniz diye yaptım" dedi.
Ebû Hâzim b. Dînâr şöyle anlattı:
Bab 372Minber edinmek hakkında
1081
İbn Ömer: Peygamber ağırlaşınca Temîm ed-Dârî ona iki basamaklı bir minber yaptı.
Abdullah b. Ömer
Bab 372Minber edinmek hakkında
1082
Seleme b. el-Ekva': Minber ile duvar arasında bir koyunun geçebileceği kadar mesafe vardı.
Seleme b. el-Ekva'
Bab 373Minberin yeri
1083
Ebû Katâde: Cuma günü dışında gün ortasında namazı hoş görmedi; cehennem cuma dışında kızıştırılır.
Ebû Katâde
Bab 374Cuma günü zevalden önce namaz kılmak
1084
Enes: Resûlullah cumayı güneş batıya meyledince kılardı.
Enes b. Mâlik
Bab 375Cumanın vakti hakkında
1085
Seleme b. el-Ekva': Cumayı kılıp dönerdik; duvarların henüz gölgesi olmazdı.
Seleme b. el-Ekva'
Bab 375Cumanın vakti hakkında
1086
Sehl b. Sa'd: Kaylûleyi ve kuşluk yemeğini cumadan sonra yapardık.
Sehl b. Sa'd
Bab 375Cumanın vakti hakkında
1087
Sâib b. Yezîd: Cuma ezanı imam minbere oturunca okunurdu; insanlar çoğalınca Osman Zevrâ'da üçüncü ezanı emretti.
Sâib b. Yezîd
Bab 376Cuma günü ezan
1088
Sâib b. Yezîd (İbn İshâk tariki): Resûlullah minbere oturunca mescidin kapısında önünde ezan okunurdu.
Sâib b. Yezîd
Bab 376Cuma günü ezan
1089
Sâib b. Yezîd: Resûlullah'ın yalnızca bir müezzini vardı; o da Bilâl'di.
Sâib b. Yezîd
Bab 376Cuma günü ezan
1090
Sâib b. Yezîd (Sâlih tariki): Resûlullah'ın tek bir müezzinden başka müezzini yoktu.
Nemir'in kız kardeşinin oğlu Sâib b. Yezîd
Bab 376Cuma günü ezan
1091
Câbir: "Oturun!" deyince İbn Mes'ûd mescidin kapısında oturdu; "Gel, ey Abdullah b. Mes'ûd!" buyurdu.
Câbir b. Abdullah
Bab 377İmamın hutbesi sırasında birisiyle konuşması
1092
İbn Ömer: Peygamber iki hutbe okur, aralarında oturur ve konuşmazdı.
Abdullah b. Ömer
Bab 378Minbere çıkınca oturmak
1093
Câbir b. Semure: Ayakta hutbe okurdu; sana onun oturarak hutbe okuduğunu söyleyen yalan söylemiştir.
Câbir b. Semure
Bab 379Ayakta hutbe okumak
1094
Câbir b. Semure: İki hutbesi vardı, aralarında otururdu; Kur'an okur ve insanlara öğüt verirdi.
Câbir b. Semure
Bab 379Ayakta hutbe okumak
1095
Câbir b. Semure (Ebû Avâne tariki): Ayakta hutbe okur, sonra konuşmadan bir süre otururdu.
Câbir b. Semure
Bab 379Ayakta hutbe okumak
1096
el-Hakem b. Hazn: Asaya dayanarak hutbe okudu: Size emredilenlerin hepsine güç yetiremezsiniz; doğru olun ve müjdeleyin.
Şuayb b. Ruzeyk et-Tâifî şöyle anlattı:
Bab 380Kişinin bir yaya dayanarak hutbe okuması
1097
İbn Mes'ûd: Hutbede "Hamd Allah'a mahsustur, ondan yardım ve bağışlanma dileriz" derdi.
Abdullah b. Mes'ûd
Bab 380Kişinin bir yaya dayanarak hutbe okuması
1098
İbn Şihâb: Cuma hutbesinde "Kim ikisine isyan ederse azmıştır; biz ancak onunla ve onun içiniz" denirdi.
İbn Şihâb ez-Zührî
Bab 380Kişinin bir yaya dayanarak hutbe okuması
1099
Adî b. Hâtim: "Kim ikisine isyan ederse" diyen hatibe "Kalk, sen ne kötü bir hatipsin!" buyurdu.
Adî b. Hâtim
Bab 380Kişinin bir yaya dayanarak hutbe okuması
1100
Hâris b. Nu'mân'ın kızı: Kâf sûresini Resûlullah'ın ağzından ezberledim; her cuma onunla hutbe okurdu.
Hâris b. Nu'mân'ın kızı
Bab 380Kişinin bir yaya dayanarak hutbe okuması
1101
Câbir b. Semure: Resûlullah'ın namazı da hutbesi de orta uzunluktaydı.
Câbir b. Semure
Bab 380Kişinin bir yaya dayanarak hutbe okuması
1102
Amre'nin kız kardeşi: Kâf sûresini Resûlullah'ın ağzından aldım; her cuma onu okurdu.
Amre'nin kız kardeşi
Bab 380Kişinin bir yaya dayanarak hutbe okuması
1103
Yahyâ b. Eyyûb tarikiyle Amre'nin ablası: Kâf sûresini Resûlullah'ın ağzından aldım.
Bab 380Kişinin bir yaya dayanarak hutbe okuması
1104
Umâre b. Ruveybe: Resûlullah minberde dua ederken şehadet parmağından fazlasını kaldırmazdı.
Husayn b. Abdurrahman şöyle anlattı:
Bab 381Minberde elleri kaldırmak
1105
Sehl b. Sa'd: Minberde ellerini kaldırarak dua ettiğini hiç görmedim; şehadet parmağıyla işaret ederdi.
Sehl b. Sa'd
Bab 381Minberde elleri kaldırmak
1106
Ammâr b. Yâsir: Resûlullah bize hutbeleri kısa tutmamızı emretti.
Ammâr b. Yâsir
Bab 382Hutbeleri kısa tutmak
1107
Câbir b. Semure: Cuma günü öğüdü uzatmazdı; o birkaç kısa sözden ibaretti.
Câbir b. Semure es-Süvâî
Bab 382Hutbeleri kısa tutmak
1108
Semure b. Cündeb: Hutbeye hazır bulunun ve imama yakın olun; uzak duran cennete girse de geriye bırakılır.
Semure b. Cündeb
Bab 383Vaaz sırasında imama yakın olmak
1109
Büreyde: Hasan ile Hüseyin sürçerek gelince minberden indi, onları alıp "Mallarınız ve çocuklarınız bir imtihandır" dedi.
Büreyde b. el-Husayb
Bab 384İmamın bir hadise sebebiyle hutbeyi kesmesi
1110
Muâz b. Enes: Cuma günü imam hutbe okurken ihtibâ ile oturmayı yasakladı.
Muâz b. Enes el-Cühenî
Bab 385İmam hutbe okurken ihtibâ oturuşu
1111
Ya'lâ b. Şeddâd: Beytülmakdis'te imam hutbe okurken sahâbîlerin çoğunu ihtibâ hâlinde oturur gördüm.
Ya'lâ b. Şeddâd b. Evs şöyle anlattı:
Bab 385İmam hutbe okurken ihtibâ oturuşu
1112
Ebû Hüreyre: İmam hutbe okurken arkadaşına "Sus!" dersen boş söz söylemiş olursun.
Ebû Hüreyre
Bab 386İmam hutbe okurken konuşmak
1113
Abdullah b. Amr: Cumaya üç kişi gelir: boş sözle, dua ederek, bir de susarak ve kimseye eziyet etmeden gelen.
Abdullah b. Amr b. el-Âs
Bab 386İmam hutbe okurken konuşmak
1114
Âişe: Namazında abdesti bozulan burnunu tutsun, sonra namazdan ayrılsın.
Âişe
Bab 387Abdesti bozulanın imamdan izin istemesi
1115
Câbir: Hutbe sırasında gelen adama "Namaz kıldın mı?" diye sordu; "Hayır" deyince "Kalk, namaz kıl" buyurdu.
Câbir b. Abdullah
Bab 388İmam hutbe okurken kişi (mescide) girerse
1116
Câbir ve Ebû Hüreyre: Hutbe sırasında gelen Süleyk'e "Hafif tutarak iki rekât kıl" buyurdu.
Câbir b. Abdullah ve Ebû Hüreyre
Bab 388İmam hutbe okurken kişi (mescide) girerse
1117
Talha tariki: Sizden biriniz imam hutbe okurken gelirse hafif tutarak iki rekât kılsın.
Bab 388İmam hutbe okurken kişi (mescide) girerse
1118
Abdullah b. Büsr: Cuma günü insanların omuzlarından atlayan adama "Otur! Gerçekten eziyet ettin" buyurdu.
Ebu'z-Zâhiriyye şöyle anlattı:
Bab 389Cuma günü insanların omuzları üzerinden atlamak
1119
İbn Ömer: Sizden biri mescitteyken uyuklarsa oturduğu yerden başka bir yere geçsin.
Abdullah b. Ömer
Bab 390İmam hutbe okurken kişinin uyuklaması
1120
Enes: Minberden inince önüne çıkan adamın ihtiyacını görür, sonra kalkıp namaz kılardı.
Enes b. Mâlik
Bab 391İmamın minberden indikten sonra konuşması
1121
Ebû Hüreyre: Kim namazdan bir rekâta yetişirse namaza yetişmiş olur.
Ebû Hüreyre
Bab 392Cumadan bir rekâta yetişen kimse
1122
Nu'mân b. Beşîr: Bayramlarda ve cuma günü A'lâ ve Gâşiye sûrelerini okurdu.
Nu'mân b. Beşîr
Bab 393Cumada ne okunur?
1123
Nu'mân b. Beşîr: Cuma günü Cum'a sûresinin ardından Gâşiye sûresini okurdu.
Ubeydullah b. Abdullah b. Utbe şöyle anlattı:
Bab 393Cumada ne okunur?
1124
Ebû Hüreyre: Resûlullah'ı cuma günü Cum'a ve Münâfikûn sûrelerini okurken işittim.
İbn Ebû Râfi' şöyle anlattı:
Bab 393Cumada ne okunur?
1125
Semure b. Cündeb: Cuma namazında A'lâ ve Gâşiye sûrelerini okurdu.
Semure b. Cündeb
Bab 393Cumada ne okunur?
1126
Âişe: Resûlullah odasında namaz kıldı, insanlar odanın arkasından ona uydu.
Âişe
Bab 394Kişinin aralarında duvar varken imama uyması
1127
Nâfi': İbn Ömer cumayı kıldığı yerde iki rekât kılanı itti, "Cumayı dört mü kılıyorsun?" dedi.
Nâfi' şöyle anlattı:
Bab 395Cumadan sonra namaz kılmak
1128
Nâfi': İbn Ömer cumadan önce namazı uzatır, sonra evinde iki rekât kılardı.
Nâfi' şöyle anlattı:
Bab 395Cumadan sonra namaz kılmak
1129
Sâib b. Yezîd: Cumayı kılınca konuşmadan veya çıkmadan ona başka namaz ekleme.
Ömer b. Atâ b. Ebu'l-Huvâr şöyle anlattı:
Bab 395Cumadan sonra namaz kılmak
1130
Atâ: İbn Ömer Mekke'de cumadan sonra iki, sonra dört rekât; Medine'de ise evinde iki rekât kılardı.
Atâ b. Ebû Rebâh şöyle anlattı:
Bab 395Cumadan sonra namaz kılmak
1131
Ebû Hüreyre: Sizden kim cumadan sonra namaz kılacaksa dört rekât kılsın.
Ebû Hüreyre
Bab 395Cumadan sonra namaz kılmak
1132
İbn Ömer: Resûlullah cumadan sonra evinde iki rekât kılardı.
Abdullah b. Ömer
Bab 395Cumadan sonra namaz kılmak
1133
İbn Cüreyc: İbn Ömer cumadan sonra yerinden biraz ayrılıp iki, sonra daha uzağa yürüyüp dört rekât kılardı.
İbn Cüreyc şöyle anlattı:
Bab 395Cumadan sonra namaz kılmak
1134
Enes: Allah size o iki günün yerine daha hayırlısını verdi: Kurban bayramı ve Ramazan bayramı.
Enes b. Mâlik
Bab 397İki bayram namazı
1135
Abdullah b. Büsr: İmamın gecikmesini kınadı; biz bayram namazını kuşluk vaktinde bitirmiş olurduk.
Yezîd b. Humayr er-Rahabî şöyle anlattı:
Bab 398Bayram (namazına) çıkış vakti
1136
Ümmü Atıyye: Bayram günü perdeli kızları ve hayızlıları da çıkarmamızı emretti; hayra ve duaya şahit olsunlar.
Ümmü Atıyye
Bab 399Kadınların bayramda (namaza) çıkması
1137
Eyyûb tariki: Bayramda hayızlı kadınlar Müslümanların namazgâhından uzak dururlar.
Bab 399Kadınların bayramda (namaza) çıkması
1138
Hafsa bint Sîrîn tariki: Bayramda hayızlı kadınlar insanların arkasında durur, onlarla birlikte tekbir alırlardı.
Bab 399Kadınların bayramda (namaza) çıkması
1139
Ümmü Atıyye: Ömer'i Ensâr kadınlarına gönderdi; iki bayramda hayızlıları ve genç kızları çıkarmamızı emretti.
Ümmü Atıyye
Bab 399Kadınların bayramda (namaza) çıkması
1140
Ebû Saîd: Kim bir kötülük görürse eliyle değiştirsin; gücü yetmezse diliyle, o da olmazsa kalbiyle.
Ebû Saîd el-Hudrî
Bab 400Bayram günü hutbe
1141
Câbir: Bayram namazından sonra Bilâl'e dayanarak kadınlara öğüt verdi; kadınlar yüzüklerini sadaka olarak attılar.
Câbir b. Abdullah
Bab 400Bayram günü hutbe
1142
İbn Abbâs: Ramazan bayramında namazdan sonra hutbe okudu, sonra Bilâl ile kadınların yanına gitti.
Atâ b. Ebû Rebâh şöyle anlattı:
Bab 400Bayram günü hutbe
1143
Abdülvâris tariki: Kadınlara duyuramadığını düşünüp yanlarına gitti; küpe ve yüzüklerini Bilâl'in elbisesine attılar.
Bab 400Bayram günü hutbe
1144
Hammâd b. Zeyd tariki: Bilâl kadınların küpe ve yüzüklerini topladı; sonra fakir Müslümanlara dağıtıldı.
Bab 400Bayram günü hutbe
1145
Berâ: Bayram günü Peygamber'e bir yay verildi, ona dayanarak hutbe okudu.
Berâ b. Âzib
Bab 401Bir yaya dayanarak hutbe okur
1146
İbn Abbâs: Küçüklüğüme rağmen bayramda bulundum; ezansız ve kametsiz namaz kıldı, sonra hutbe okudu.
Abdurrahman b. Âbis şöyle anlattı:
Bab 402Bayramda ezanın terk edilmesi
1147
İbn Abbâs: Resûlullah, Ebû Bekir ve Ömer bayram namazını ezansız ve kametsiz kıldılar.
Abdullah b. Abbâs
Bab 402Bayramda ezanın terk edilmesi
1148
Câbir b. Semure: Onunla birçok defa bayram namazını ezansız ve kametsiz kıldım.
Câbir b. Semure
Bab 402Bayramda ezanın terk edilmesi
1149
Âişe: Bayram namazlarında birinci rekâtta yedi, ikincide beş tekbir alırdı.
Âişe
Bab 403İki bayramda tekbir
1150
Hâlid b. Yezîd tariki: Bayramda yedi ve beş tekbir alırdı, rükû tekbirleri hariç.
Bab 403İki bayramda tekbir
1151
Abdullah b. Amr: Ramazan bayramında tekbir birinci rekâtta yedi, ikincide beştir; kıraat tekbirlerden sonradır.
Abdullah b. Amr b. el-Âs
Bab 403İki bayramda tekbir
1152
Abdullah b. Amr (Ebû Ya'lâ et-Tâifî tariki): Birinci rekâtta yedi tekbir alıp okur, ikincide dört tekbir alıp okurdu.
Abdullah b. Amr b. el-Âs
Bab 403İki bayramda tekbir
1153
Ebû Mûsâ: Bayram namazlarında cenazedeki gibi dört tekbir alırdı; Huzeyfe "Doğru söyledi" dedi.
Ebû Hüreyre'nin meclis arkadaşı Ebû Âişe şöyle anlattı:
Bab 403İki bayramda tekbir
1154
Ebû Vâkıd el-Leysî: Bayram namazlarında Kâf ve Kamer sûrelerini okurdu.
Ubeydullah b. Abdullah b. Utbe b. Mes'ûd şöyle anlattı:
Bab 404Kurban ve Ramazan bayramlarında ne okunur?
1155
Abdullah b. es-Sâib: Bayram namazından sonra "Hutbe için oturmak isteyen otursun, gitmek isteyen gitsin" buyurdu.
Abdullah b. es-Sâib
Bab 405Hutbe için oturmak
1156
İbn Ömer: Resûlullah bayram günü bir yoldan gidip başka bir yoldan döndü.
Abdullah b. Ömer
Bab 406Bayrama bir yoldan gidip başka bir yoldan döner
1157
Ebû Umeyr b. Enes: Hilali dün gördüklerine şahitlik edilince orucu açmalarını, sabah namazgâha gitmelerini emretti.
Ebû Umeyr b. Enes, Peygamber'in ashâbından olan amcalarından
Bab 407İmam bayram için o gün çıkmazsa ertesi gün çıkar
1158
Bekr b. Mübeşşir: Bayramlarda namazgâha Buthân vadisinden gider ve oradan evlerimize dönerdik.
Bekr b. Mübeşşir el-Ensârî
Bab 407İmam bayram için o gün çıkmazsa ertesi gün çıkar
1159
İbn Abbâs: Ramazan bayramında iki rekât kıldı; ne öncesinde ne de sonrasında namaz kıldı.
Abdullah b. Abbâs
Bab 408Bayram namazından sonra namaz kılmak
1160
Ebû Hüreyre: Bayram günü yağmur yağınca bayram namazını mescitte kıldırdı.
Ebû Hüreyre
Bab 409Yağmurlu günde bayram namazı insanlara mescitte kıldırılır