Bölüm 5

Namazın Kılınışı ve Sünnetleri (İkâmetü's-Salât)

630 hadis No 803 - 1432
كتاب إقامة الصلاة والسنة فيها

Hadisler

803 Resûlullah namaza kalktığında kıbleye yönelir, ellerini kaldırır ve Allâhü ekber derdi. Ebû Humeyd es-Sâidî Bab 1Namaza başlamak 804 Resûlullah namazına Sübhâneke duasıyla başlardı. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 1Namaza başlamak 805 Allahım! Doğu ile batının arasını uzaklaştırdığın gibi benimle günahlarımın arasını uzaklaştır. Ebû Hüreyre Bab 1Namaza başlamak 806 Peygamber namaza başladığında Sübhânekellâhümme ve bi-hamdike derdi. Âişe Bab 1Namaza başlamak 807 Resûlullah namaza girince tekbir, hamd ve tesbih getirir, sonra kovulmuş şeytandan Allah'a sığınırdı. Cübeyr b. Mut'im Bab 2Namazda istiâze 808 Allahım! Kovulmuş şeytandan, onun delilik nöbetinden, kibrinden ve şiirinden sana sığınırım. Abdullah b. Mes'ûd Bab 2Namazda istiâze 809 Peygamber bize imamlık yaparken sol elini sağ eliyle tutardı. Hülb Bab 3Namazda sağ eli sol elin üzerine koymak 810 Peygamber namaz kılarken sol elini sağ eliyle tuttu. Vâil b. Hucr Bab 3Namazda sağ eli sol elin üzerine koymak 811 Peygamber, sol elini sağ elinin üzerine koyan İbn Mes'ûd'un sağ elini tutup sol elinin üzerine koydu. Abdullah b. Mes'ûd Bab 3Namazda sağ eli sol elin üzerine koymak 812 Resûlullah kıraate Elhamdü lillâhi rabbi'l-âlemîn ile başlardı. Âişe Bab 4Kıraate başlamak 813 Resûlullah, Ebû Bekir ve Ömer kıraate Elhamdü lillâhi rabbi'l-âlemîn ile başlarlardı. Enes b. Mâlik Bab 4Kıraate başlamak 814 Peygamber namazda kıraate Fâtiha'nın Elhamdü lillâhi rabbi'l-âlemîn âyetiyle başlardı. Ebû Hüreyre Bab 4Kıraate başlamak 815 Yavrucuğum! Sonradan çıkarılan şeyden sakın; okuduğun zaman Elhamdü lillâhi rabbi'l-âlemîn de. Abdullah b. Muğaffel'in oğlu şöyle anlattı: Bab 4Kıraate başlamak 816 Peygamber sabah namazında Kâf sûresindeki boylu boslu hurma ağaçları âyetini okudu. Kutbe b. Mâlik Bab 5Sabah namazında kıraat 817 Peygamber sabah namazında Tekvîr sûresinden Felâ uksimu bi'l-hunnes âyetlerini okudu. Amr b. Hureys Bab 5Sabah namazında kıraat 818 Resûlullah sabah namazında altmış ile yüz âyet arasında okurdu. Ebû Berze Bab 5Sabah namazında kıraat 819 Resûlullah öğlenin ve sabahın ilk rekâtını uzatır, ikincisini kısa tutardı. Ebû Katâde Bab 5Sabah namazında kıraat 820 Resûlullah sabah namazında Mü'minûn sûresini okurken öksürük tutunca rükûa gitti. Abdullah b. es-Sâib Bab 5Sabah namazında kıraat 821 Resûlullah cuma günü sabah namazında Secde ve İnsân sûrelerini okurdu. İbn Abbâs Bab 6Cuma günü sabah namazında kıraat 822 Cuma günü sabah namazında Elif lâm mîm Tenzîl ve Hel etâ ale'l-insân sûreleri okunurdu. Sa'd b. Ebû Vakkâs Bab 6Cuma günü sabah namazında kıraat 823 Resûlullah cuma sabahı namazında Elif lâm mîm Tenzîl ile Hel etâ sûrelerini okurdu. Ebû Hüreyre Bab 6Cuma günü sabah namazında kıraat 824 Resûlullah cuma günü fecir namazında Secde ve Hel etâ sûrelerini okurdu. Abdullah b. Mes'ûd Bab 6Cuma günü sabah namazında kıraat 825 Öğlenin kameti getirilince Bakî'e gidip abdest alıp dönen kişi Resûlullah'ı hâlâ ilk rekâtta bulurdu. Kazaa şöyle anlattı: Bab 7Öğle ve ikindide kıraat 826 Resûlullah'ın öğle ve ikindide okuduğunu sakalının hareket etmesinden anlardık. Ebû Ma'mer şöyle anlattı: Bab 7Öğle ve ikindide kıraat 827 Namazı Resûlullah'ın namazına filancadan daha çok benzeyen kimseyi görmedim. Ebû Hüreyre Bab 7Öğle ve ikindide kıraat 828 Bedir ehlinden otuz sahâbî, Resûlullah'ın öğlenin ilk rekâtındaki kıraatini otuz âyet kadar ölçtü. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 7Öğle ve ikindide kıraat 829 Resûlullah öğle namazının ilk iki rekâtında okur, bazen âyeti bize işittirirdi. Ebû Katâde Bab 8Öğle ve ikindi namazlarında bazen bir âyeti açıktan okumak 830 Resûlullah öğle namazında Lokmân ve Zâriyât sûrelerinden okur, arada bir âyet işitirdik. Berâ b. Âzib Bab 8Öğle ve ikindi namazlarında bazen bir âyeti açıktan okumak 831 Resûlullah akşam namazında Mürselât sûresini okudu. İbn Abbâs annesinden Bab 9Akşam namazında kıraat 832 Peygamber akşam namazında Tûr sûresini okurken onu dinleyen Cübeyr'in kalbi neredeyse uçacaktı. Cübeyr b. Mut'im Bab 9Akşam namazında kıraat 833 Peygamber akşam namazında Kâfirûn ve İhlâs sûrelerini okurdu. İbn Ömer Bab 9Akşam namazında kıraat 834 Peygamber yatsı namazında Tîn sûresini okudu. Berâ b. Âzib Bab 10Yatsı namazında kıraat 835 Peygamber'den daha güzel sesli ya da daha güzel okuyan hiçbir insan işitmedim. Berâ b. Âzib Bab 10Yatsı namazında kıraat 836 Yatsıda namazı uzatan Muâz'a Peygamber, Şems, A'lâ, Leyl ve Alak sûrelerini okumasını söyledi. Câbir b. Abdullah Bab 10Yatsı namazında kıraat 837 Namazda Fâtihatü'l-Kitâb'ı okumayanın namazı yoktur. Ubâde b. es-Sâmit Bab 11İmamın arkasında kıraat 838 Kim içinde Ümmü'l-Kur'ân'ı okumadığı bir namaz kılarsa, o namaz eksiktir, tam değildir. Ebü's-Sâib şöyle anlattı: Bab 11İmamın arkasında kıraat 839 Farz olsun başka olsun, her rekâtta Fâtiha ile bir sûre okumayanın namazı yoktur. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 11İmamın arkasında kıraat 840 İçinde Ümmü'l-Kitâb okunmayan her namaz eksiktir. Âişe Bab 11İmamın arkasında kıraat 841 İçinde Fâtihatü'l-Kitâb okunmayan her namaz eksiktir, eksiktir. Amr b. Şuayb'ın dedesi Bab 11İmamın arkasında kıraat 842 Her namazda kıraat var mıdır diye sorulunca Resûlullah evet buyurdu. Ebü'd-Derdâ Bab 11İmamın arkasında kıraat 843 Öğle ve ikindide imamın arkasında ilk iki rekâtta Fâtiha ve bir sûre, son ikisinde Fâtiha okurduk. Câbir b. Abdullah Bab 11İmamın arkasında kıraat 844 Resûlullah'tan namazda iki susma belledim: namaza girince ve kıraati bitirince. Semure b. Cündeb Bab 12İmamın iki sektesi 845 Namazda biri kıraatten önce, biri rükû sırasında olmak üzere iki susma vardır. Semure b. Cündeb Bab 12İmamın iki sektesi 846 İmam ancak kendisine uyulsun diye imam kılınmıştır; o okuduğunda susup dinleyin. Ebû Hüreyre Bab 13İmam okuduğunda susun 847 İmam okuduğunda susup dinleyin; oturuşta her birinizin ilk zikri teşehhüd olsun. Ebû Mûsâ el-Eş'arî Bab 13İmam okuduğunda susun 848 Bana ne oluyor da Kur'ân'da benimle çekişiliyor? Ebû Hüreyre Bab 13İmam okuduğunda susun 849 Bundan sonra insanlar imamın açıktan okuduğu namazlarda okumayıp sustular. Ebû Hüreyre Bab 13İmam okuduğunda susun 850 İmamı olan kimse için imamın kıraati onun da kıraatidir. Câbir b. Abdullah Bab 13İmam okuduğunda susun 851 Kimin âmin demesi meleklerin âmin demesine denk gelirse geçmiş günahları bağışlanır. Ebû Hüreyre Bab 14Âmin'i açıktan söylemek 852 Okuyan âmin dediğinde siz de âmin deyin; âmini meleklerinkine denk gelenin geçmiş günahları bağışlanır. Ebû Hüreyre Bab 14Âmin'i açıktan söylemek 853 Resûlullah ilk saftakilerin işiteceği şekilde âmin derdi; mescit de onunla çınlardı. Ebû Hüreyre Bab 14Âmin'i açıktan söylemek 854 Resûlullah ve le'd-dâllîn dediğinde âmin derdi. Ali b. Ebû Tâlib Bab 14Âmin'i açıktan söylemek 855 Peygamber ve le'd-dâllîn deyince âmin dedi, biz de onu ondan işittik. Vâil b. Hucr Bab 14Âmin'i açıktan söylemek 856 Yahudiler sizi hiçbir şeyden dolayı selam ve âmin sebebiyle kıskandıkları kadar kıskanmadılar. Âişe Bab 14Âmin'i açıktan söylemek 857 Yahudiler sizi en çok âmin sebebiyle kıskandılar; o hâlde âmin demeyi çoğaltın. İbn Abbâs Bab 14Âmin'i açıktan söylemek 858 Resûlullah namaza başlarken, rükûa varırken ve rükûdan kalkarken ellerini omuz hizasına kaldırırdı. İbn Ömer Bab 15Rükûa varırken ve rükûdan başını kaldırırken elleri kaldırmak 859 Resûlullah tekbir aldığında ellerini kulaklarına yakın olacak şekilde kaldırırdı. Mâlik b. Huveyris Bab 15Rükûa varırken ve rükûdan başını kaldırırken elleri kaldırmak 860 Resûlullah namaza başlarken, rükûa varırken ve secdeye giderken ellerini omuz hizasına kaldırırdı. Ebû Hüreyre Bab 15Rükûa varırken ve rükûdan başını kaldırırken elleri kaldırmak 861 Resûlullah farz namazda her tekbirle birlikte ellerini kaldırırdı. Umeyr b. Habîb Bab 15Rükûa varırken ve rükûdan başını kaldırırken elleri kaldırmak 862 Ebû Humeyd es-Sâidî, on sahâbînin yanında Resûlullah'ın namazda ellerini kaldırdığı yerleri anlattı. Muhammed b. Amr b. Atâ şöyle anlattı: Bab 15Rükûa varırken ve rükûdan başını kaldırırken elleri kaldırmak 863 Resûlullah rükûdan doğrulunca her kemik yerine dönünceye kadar dimdik dururdu. Abbâs b. Sehl es-Sâidî şöyle anlattı: Bab 15Rükûa varırken ve rükûdan başını kaldırırken elleri kaldırmak 864 Peygamber farz namaza kalktığında tekbir alır ve ellerini omuzlarının hizasına kaldırırdı. Ali b. Ebû Tâlib Bab 15Rükûa varırken ve rükûdan başını kaldırırken elleri kaldırmak 865 Resûlullah her tekbirde ellerini kaldırırdı. İbn Abbâs Bab 15Rükûa varırken ve rükûdan başını kaldırırken elleri kaldırmak 866 Resûlullah namaza girdiğinde ve rükûa vardığında ellerini kaldırırdı. Enes b. Mâlik Bab 15Rükûa varırken ve rükûdan başını kaldırırken elleri kaldırmak 867 Resûlullah kıbleye yönelip ellerini kulaklarının hizasına kaldırdı; rükûda ve rükûdan kalkarken de böyle yaptı. Vâil b. Hucr Bab 15Rükûa varırken ve rükûdan başını kaldırırken elleri kaldırmak 868 Câbir namaza başlarken, rükûda ve rükûdan kalkarken ellerini kaldırır, Resûlullah'ı böyle yaparken gördüm derdi. Ebü'z-Zübeyr şöyle anlattı: Bab 15Rükûa varırken ve rükûdan başını kaldırırken elleri kaldırmak 869 Resûlullah rükûda başını ne yukarı kaldırır ne de aşağı eğerdi; ikisinin arasında tutardı. Âişe Bab 16Namazda rükû 870 Kişinin rükûda ve secdede belini doğrultmadığı namaz yeterli olmaz. Ebû Mes'ûd Bab 16Namazda rükû 871 Ey Müslümanlar topluluğu! Rükûda ve secdede belini doğrultmayanın namazı yoktur. Ali b. Şeybân Bab 16Namazda rükû 872 Resûlullah rükûda sırtını öyle düz tutardı ki üzerine su dökülse orada dururdu. Vâbisa b. Ma'bed Bab 16Namazda rükû 873 Rükûda ellerimizi dizlerin arasına koyardık; sonra onları dizlerin üzerine koymakla emrolunduk. Mus'ab b. Sa'd şöyle anlattı: Bab 17Elleri dizlerin üzerine koymak 874 Resûlullah rükûda ellerini dizlerinin üzerine koyar ve kollarını yanlarından uzak tutardı. Âişe Bab 17Elleri dizlerin üzerine koymak 875 Resûlullah Semiallâhu limen hamideh dediğinde Rabbenâ ve leke'l-hamd derdi. Ebû Hüreyre Bab 18Rükûdan başını kaldırınca söylenecek söz 876 İmam Semiallâhu limen hamideh dediğinde siz de Rabbenâ ve leke'l-hamd deyin. Enes b. Mâlik Bab 18Rükûdan başını kaldırınca söylenecek söz 877 İmam Semiallâhu limen hamideh dediğinde siz de Allâhümme rabbenâ ve leke'l-hamd deyin. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 18Rükûdan başını kaldırınca söylenecek söz 878 Peygamber rükûdan kalkınca göklerin, yerin ve dilediğin her şeyin dolusu hamd sanadır derdi. İbn Ebû Evfâ Bab 18Rükûdan başını kaldırınca söylenecek söz 879 Allahım! Senin verdiğine engel olacak, engellediğini verecek kimse yoktur; baht sahibine bahtı fayda vermez. Ebû Cuhayfe Bab 18Rükûdan başını kaldırınca söylenecek söz 880 Peygamber secdede kollarını öyle açardı ki bir kuzu arasından geçmek istese geçerdi. Meymûne Bab 19Secde 881 Resûlullah her secde ettiğinde koltuk altlarının beyazlığına bakıyordum. Abdullah b. Akram el-Huzâî Bab 19Secde 882 Peygamber secdeye varırken dizlerini ellerinden önce koyar, kalkarken ellerini dizlerinden önce kaldırırdı. Vâil b. Hucr Bab 19Secde 883 Yedi kemik üzerine secde etmekle emrolundum. İbn Abbâs Bab 19Secde 884 Yedi organ üzerine secde etmekle, saçı ve elbiseyi toplamamakla emrolundum. İbn Abbâs Bab 19Secde 885 Kul secde ettiğinde onunla birlikte yedi organ secde eder: Yüzü, iki eli, iki dizi ve iki ayağı. Abbâs b. Abdülmuttalib Bab 19Secde 886 Resûlullah secdede kollarını yanlarından çok uzak tuttuğu için ona acırdık. Resûlullah'ın sahâbîsi Ahmer Bab 19Secde 887 Fesebbih bismi rabbike'l-azîm âyetini rükûunuzda, Sebbihisme rabbike'l-a'lâ âyetini secdelerinizde okuyun. Ukbe b. Âmir el-Cühenî Bab 20Rükû ve secdede tesbih 888 Resûlullah rükûda üç defa Sübhâne rabbiye'l-azîm, secdede üç defa Sübhâne rabbiye'l-a'lâ derdi. Huzeyfe b. el-Yemân Bab 20Rükû ve secdede tesbih 889 Resûlullah rükû ve secdede sıkça Sübhâneke'llâhümme ve bi hamdik, Allâhümmağfir lî derdi. Âişe Bab 20Rükû ve secdede tesbih 890 Rükûda üç defa Sübhâne rabbiye'l-azîm, secdede üç defa Sübhâne rabbiye'l-a'lâ deyin; bu en azıdır. İbn Mes'ûd Bab 20Rükû ve secdede tesbih 891 Biriniz secde ettiğinde düzgün dursun; kollarını köpeğin yaydığı gibi yere yaymasın. Câbir b. Abdullah Bab 21Secdede itidal 892 Secdede düzgün durun; hiçbiriniz kollarını köpek gibi yere yaymış olarak secde etmesin. Enes b. Mâlik Bab 21Secdede itidal 893 Resûlullah ilk secdeden başını kaldırınca dosdoğru oturmadıkça ikinci secdeye gitmezdi. Âişe Bab 22İki secde arasında oturmak 894 İki secde arasında ikā' yaparak köpek gibi oturma. Ali b. Ebû Tâlib Bab 22İki secde arasında oturmak 895 Ey Ali! Köpeğin oturuşu gibi ikā' yaparak oturma. Ali b. Ebû Tâlib Bab 22İki secde arasında oturmak 896 Başını secdeden kaldırdığında köpeğin oturduğu gibi oturma. Enes b. Mâlik Bab 22İki secde arasında oturmak 897 Peygamber iki secde arasında Rabbiğfir lî, rabbiğfir lî derdi. Huzeyfe Bab 23İki secde arasında söylenecek söz 898 Resûlullah gece namazında iki secde arasında Rabbim, beni bağışla, bana merhamet et, hâlimi düzelt, beni rızıklandır derdi. İbn Abbâs Bab 23İki secde arasında söylenecek söz 899 Allah'a selam olsun demeyin; çünkü Allah, Selâm'ın ta kendisidir. Oturduğunuzda Et-tahiyyâtü lillâhi deyin. Abdullah b. Mes'ûd Bab 24Teşehhüd 900 Resûlullah bize Kur'ân'dan bir sûreyi öğrettiği gibi teşehhüdü öğretirdi. İbn Abbâs Bab 24Teşehhüd 901 Namaz kıldığınızda oturuşta ilk sözünüz Et-tahiyyâtü olsun; bu yedi cümle namazın selamıdır. Ebû Mûsâ el-Eş'arî Bab 24Teşehhüd 902 Câbir rivayetinde teşehhüd: Bismillâhi ve billâh ile başlar, Allah'tan cenneti isterim ve cehennemden O'na sığınırım ile biter. Câbir b. Abdullah Bab 24Teşehhüd 903 Sana selam vermeyi öğrendik, salavat nasıldır? dediler; Allâhümme salli alâ Muhammed deyin buyurdu. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 25Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem) salavat 904 Ka'b b. Ucre'nin hediyesi: Resûlullah'ın öğrettiği Allâhümme salli ve Allâhümme bârik salavatı. Abdurrahman b. Ebû Leylâ şöyle anlattı: Bab 25Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem) salavat 905 Allahım! Muhammed'e, eşlerine ve zürriyetine rahmet et ve onları mübarek kıl. Ebû Humeyd es-Sâidî Bab 25Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem) salavat 906 Resûlullah'a salavat getirdiğinizde güzel getirin; çünkü belki o kendisine arz edilir. Abdullah b. Mes'ûd Bab 25Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem) salavat 907 Bana salavat getiren Müslümana, salavat getirdiği müddetçe melekler de dua eder. Âmir b. Rebîa Bab 25Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem) salavat 908 Bana salavat getirmeyi unutan, cennetin yolunu şaşırır. İbn Abbâs Bab 25Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem) salavat 909 Son teşehhüdden sonra cehennem azabından, kabir azabından, hayat ve ölüm fitnesinden ve Deccâl'in fitnesinden Allah'a sığının. Ebû Hüreyre Bab 26Teşehhüdde ve Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem) salavatta söylenecek söz 910 Cenneti isteyip cehennemden sığınan adama: Biz de bu ikisi etrafında mırıldanıyoruz. Ebû Hüreyre Bab 26Teşehhüdde ve Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem) salavatta söylenecek söz 911 Peygamber namazda sağ elini sağ uyluğunun üzerine koyar, parmağıyla işaret ederdi. Mâlik b. Numeyr el-Huzâî'nin babası Bab 27Teşehhüdde parmakla işaret 912 Peygamber teşehhüdde baş parmağı ile orta parmağını halka yapar, yanındaki parmağı kaldırıp onunla dua ederdi. Vâil b. Hucr Bab 27Teşehhüdde parmakla işaret 913 Peygamber namazda oturduğunda sağ elinin baş parmağa bitişik parmağını kaldırıp onunla dua ederdi. İbn Ömer Bab 27Teşehhüdde parmakla işaret 914 Resûlullah yanağının beyazlığı görülecek şekilde sağına ve soluna selam verirdi. Abdullah b. Mes'ûd Bab 28Selâm vermek 915 Resûlullah namazın sonunda sağına ve soluna selam verirdi. Sa'd b. Ebû Vakkâs Bab 28Selâm vermek 916 Resûlullah sağına ve soluna es-selâmü aleyküm ve rahmetullah diyerek selam verirdi. Ammâr b. Yâsir Bab 28Selâm vermek 917 Ali Cemel günü bize Resûlullah'ın namazını hatırlatan bir namaz kıldırdı ve sağına ve soluna selam verdi. Ebû Mûsâ el-Eş'arî Bab 28Selâm vermek 918 Resûlullah yüzünün karşısına doğru tek bir selam verdi. Sehl b. Sa'd es-Sâidî Bab 29Tek selâm veren kimse 919 Resûlullah namazı yüzünün karşısına doğru tek bir selamla bitirirdi. Âişe Bab 29Tek selâm veren kimse 920 Resûlullah namaz kıldı ve bir kez selam verdi. Seleme b. el-Ekva' Bab 29Tek selâm veren kimse 921 İmam selam verdiğinde ona karşılık verin. Semure b. Cündeb Bab 30İmamın selâmını almak 922 Resûlullah bize imamlarımıza selam vermemizi ve birbirimize selam vermemizi emretti. Semure b. Cündeb Bab 30İmamın selâmını almak 923 İmamlık yapan kul cemaati bırakıp duayı yalnız kendine has kılmasın; bunu yaparsa onlara hıyanet etmiş olur. Sevbân Bab 31İmam duayı kendine has kılmaz 924 Resûlullah selam verdikten sonra ancak Allâhümme ente's-selâm ve minke's-selâm diyecek kadar otururdu. Âişe Bab 32Selâmdan sonra söylenecek söz 925 Allah'ım, senden faydalı ilim, temiz rızık ve kabul edilmiş amel isterim. Ümmü Seleme Bab 32Selâmdan sonra söylenecek söz 926 Her namazın arkasından on kere tesbih, on kere tekbir ve on kere hamd eden Müslüman cennete girer. Abdullah b. Amr Bab 32Selâmdan sonra söylenecek söz 927 Her namazın arkasından otuz üç, otuz üç ve otuz dört kere hamd, tesbih ve tekbir edersiniz. Ebû Zer Bab 32Selâmdan sonra söylenecek söz 928 Resûlullah namazını bitirince üç kere istiğfar eder, sonra Allâhümme ente's-selâm derdi. Sevbân Bab 32Selâmdan sonra söylenecek söz 929 Peygamber namazdan sonra her iki tarafından da dönüp ayrılırdı. Kabîsa b. Hülb'ün babası Bab 33Namazdan ayrılıp dönmek 930 Sadece sağdan dönmeyi gerekli görerek şeytana pay ayırmayın; Resûlullah çoğunlukla solundan dönerdi. Abdullah b. Mes'ûd Bab 33Namazdan ayrılıp dönmek 931 Peygamber'i namazda sağ tarafına da sol tarafına da dönerken gördüm. Amr b. Şuayb'ın dedesi Bab 33Namazdan ayrılıp dönmek 932 Resûlullah selam verince kadınlar kalkar, o ise kalkmadan önce yerinde biraz beklerdi. Ümmü Seleme Bab 33Namazdan ayrılıp dönmek 933 Akşam yemeği konulduğu ve namaz için kamet getirildiği zaman yemekle başlayın. Enes b. Mâlik Bab 34Namaz vakti girip akşam yemeği konulduğunda 934 Akşam yemeği konulup kamet getirilirse önce yemekle başlayın; İbn Ömer kameti işitirken yemeğini yedi. İbn Ömer Bab 34Namaz vakti girip akşam yemeği konulduğunda 935 Akşam yemeği hazır olduğu ve namaz için kamet getirildiği zaman yemekle başlayın. Âişe Bab 34Namaz vakti girip akşam yemeği konulduğunda 936 Hudeybiye günü az bir yağmur yağınca Resûlullah'ın münadisi bulunduğunuz yerlerde namaz kılın diye seslendi. Ebü'l-Melîh şöyle anlattı: Bab 35Yağmurlu gecede cemaat 937 Yağmurlu ya da soğuk ve rüzgârlı gecede bulunduğunuz yerlerde namaz kılın diye seslenilirdi. İbn Ömer Bab 35Yağmurlu gecede cemaat 938 Peygamber yağmurlu bir cuma gününde bulunduğunuz yerlerde namaz kılın buyurdu. İbn Abbâs Bab 35Yağmurlu gecede cemaat 939 Yağmurlu bir cuma günü İbn Abbâs ezandan sonra insanlara evlerinde namaz kılmalarını duyurttu. Abdullah b. el-Hâris b. Nevfel şöyle anlattı: Bab 35Yağmurlu gecede cemaat 940 Birinizin önünde semerin arka kaşı gibi bir şey bulunursa önünden geçen kimse ona zarar vermez. Talha b. Ubeydullah Bab 36Namaz kılanı perdeleyen şey (sütre) 941 Peygamber yolculukta kısa bir mızrak diker ve ona doğru namaz kılardı. İbn Ömer Bab 36Namaz kılanı perdeleyen şey (sütre) 942 Resûlullah gece hasırıyla bir bölme yapar ve ona doğru namaz kılardı. Âişe Bab 36Namaz kılanı perdeleyen şey (sütre) 943 Namaz kılan önüne bir şey koysun; bulamazsa bir değnek diksin, onu da bulamazsa bir çizgi çeksin. Ebû Hüreyre Bab 36Namaz kılanı perdeleyen şey (sütre) 944 Namaz kılanın önünden geçmektense kırk beklemek daha hayırlıdır. Büsr b. Saîd şöyle anlattı: Bab 37Namaz kılanın önünden geçmek 945 Namaz kılan kardeşinin önünden geçmenin vebalini bilen için kırk beklemek bundan daha hayırlı olurdu. Büsr b. Saîd şöyle anlattı: Bab 37Namaz kılanın önünden geçmek 946 Namaz kılanın önünden geçmenin vebalini bilen için yüz yıl beklemek, atılan o adımdan daha hayırlı olurdu. Ebû Hüreyre Bab 37Namaz kılanın önünden geçmek 947 İbn Abbâs ve Fadl merkep üzerinde safın bir kısmının önünden geçip sonra inerek safa girdiler. İbn Abbâs Bab 38Namazı kesen şeyler 948 Zeyneb işarete rağmen önünden geçip gidince Peygamber, onlar daha baskındır buyurdu. Ümmü Seleme Bab 38Namazı kesen şeyler 949 Siyah köpek ve hayız çağına ermiş kadın namazı keser. İbn Abbâs Bab 38Namazı kesen şeyler 950 Kadın, köpek ve merkep namazı keser. Ebû Hüreyre Bab 38Namazı kesen şeyler 951 Kadın, köpek ve merkep namazı keser (Abdullah b. Muğaffel rivayeti). Abdullah b. Muğaffel Bab 38Namazı kesen şeyler 952 Önünde semer kaşı gibi bir şey yoksa kadın, merkep ve siyah köpek namazı keser; siyah köpek şeytandır. Ebû Zer Bab 38Namazı kesen şeyler 953 Bir oğlak önünden geçmeye yeltenince Resûlullah kıbleye doğru ondan önce davrandı. el-Hasen el-Uranî şöyle anlattı: Bab 39Gücün yettiğince (önünden geçeni) engelle 954 Namaz kılan bir sütreye karşı kılsın, ona yakın dursun ve kimsenin önünden geçmesine izin vermesin. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 39Gücün yettiğince (önünden geçeni) engelle 955 Namaz kılan, önünden geçmekte direnenle mücadele etsin; çünkü onunla birlikte karîn vardır. Abdullah b. Ömer Bab 39Gücün yettiğince (önünden geçeni) engelle 956 Peygamber gece namaz kılarken Âişe onunla kıble arasında enine uzanmış olurdu. Âişe Bab 40Kendisiyle kıble arasında bir şey varken namaz kılan kimse 957 Ümmü Seleme'nin yatağı Resûlullah'ın secde yerinin hizasındaydı. Ümmü Seleme Bab 40Kendisiyle kıble arasında bir şey varken namaz kılan kimse 958 Peygamber namaz kılarken Meymûne onun hizasında bulunur, secde ettiğinde elbisesi bazen ona değerdi. Peygamber'in eşi Meymûne Bab 40Kendisiyle kıble arasında bir şey varken namaz kılan kimse 959 Resûlullah konuşan ve uyuyan kimsenin arkasında namaz kılınmasını yasakladı. İbn Abbâs Bab 40Kendisiyle kıble arasında bir şey varken namaz kılan kimse 960 Rükûda ve secdede imamın önüne geçmeyin; imam tekbir alınca tekbir alın, secde edince secde edin. Ebû Hüreyre Bab 41Rükû ve secdede imamdan önce davranmanın yasaklanması 961 Başını imamdan önce kaldıran kimse, Allah'ın onun başını merkep başına çevirmesinden korkmaz mı? Ebû Hüreyre Bab 41Rükû ve secdede imamdan önce davranmanın yasaklanması 962 Rükûda da secdede de benden önce davranan bir adam görmeyeyim. Ebû Mûsâ el-Eş'arî Bab 41Rükû ve secdede imamdan önce davranmanın yasaklanması 963 Rükûda ve secdede benden önce davranmayın; ben yaşlanıp ağırlaştım. Muâviye b. Ebû Süfyân Bab 41Rükû ve secdede imamdan önce davranmanın yasaklanması 964 Kişinin namazını bitirmeden önce alnını çokça silmesi kabalıktandır. Ebû Hüreyre Bab 42Namazda mekruh olan şeyler 965 Namazdayken parmaklarını çıtlatma. Ali b. Ebû Tâlib Bab 42Namazda mekruh olan şeyler 966 Resûlullah kişinin namazda ağzını örtmesini yasakladı. Ebû Hüreyre Bab 42Namazda mekruh olan şeyler 967 Resûlullah namazda parmaklarını birbirine geçirmiş bir adam görünce onun parmaklarını ayırdı. Ka'b b. Ucre Bab 42Namazda mekruh olan şeyler 968 Biriniz esnediğinde elini ağzının üzerine koysun ve ses çıkarmasın; çünkü şeytan ona güler. Ebû Hüreyre Bab 42Namazda mekruh olan şeyler 969 Namazda tükürük, sümük, hayız ve uyuklama şeytandandır. Adî b. Sâbit'in dedesi Bab 42Namazda mekruh olan şeyler 970 Cemaatin hoşlanmadığı imam, namaza vakit kaçtıktan sonra gelen ve azatlıyı köle edinen kimsenin namazı kabul edilmez. Abdullah b. Amr Bab 43Cemaati istemediği hâlde onlara imam olan kimse 971 Cemaatin hoşlanmadığı imam, kocası kendisine öfkeli kadın ve küs iki kardeşin namazı başlarının üstüne bir karış bile yükselmez. İbn Abbâs Bab 43Cemaati istemediği hâlde onlara imam olan kimse 972 İki kişi ve daha fazlası cemaattir. Ebû Mûsâ el-Eş'arî Bab 44İki kişi cemaattir 973 Peygamber gece namazında soluna duran İbn Abbâs'ı elinden tutup sağına durdurdu. İbn Abbâs Bab 44İki kişi cemaattir 974 Resûlullah akşam namazını kılarken soluna duran Câbir'i sağına durdurdu. Câbir b. Abdullah Bab 44İki kişi cemaattir 975 Resûlullah bir kadına ve Enes'e namaz kıldırdı; Enes'i sağına durdurdu, kadın arkalarında namaz kıldı. Enes b. Mâlik Bab 44İki kişi cemaattir 976 Safta farklı durmayın, yoksa kalpleriniz de birbirine muhalif olur; bana sizden akıl ve olgunluk sahipleri yakın dursun. Ebû Mes'ûd el-Ensârî Bab 45İmamın arkasında durması müstehap olan kimse 977 Resûlullah, kendisinden öğrensinler diye muhacir ve ensarın namazda kendisine yakın durmasını severdi. Enes b. Mâlik Bab 45İmamın arkasında durması müstehap olan kimse 978 Bir topluluk geride kalmaya devam eder de sonunda Allah da onları geride bırakır. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 45İmamın arkasında durması müstehap olan kimse 979 Namaz vakti gelince ezan okuyun, kamet getirin ve size yaşça büyük olanınız imam olsun. Mâlik b. el-Huveyris Bab 46İmamete kim daha lâyıktır 980 Topluluğa Allah'ın Kitabı'nı en iyi okuyanları imam olur; sonra hicrette önce olanları, sonra yaşça en büyükleri. Ebû Mes'ûd el-Ensârî Bab 46İmamete kim daha lâyıktır 981 İmam kefildir; iyi kıldırırsa sevabı hem kendisine hem cemaate, kötü kıldırırsa vebali yalnız kendisinedir. Ebû Hâzim şöyle anlattı: Bab 47İmama düşen vazife 982 İnsanlara öyle bir zaman gelecek ki kendilerine namaz kıldıracak bir imam bulamayacaklar. Hareşe'nin kız kardeşi Selâme bint el-Hurr Bab 47İmama düşen vazife 983 Kim insanlara imam olur ve doğru kıldırırsa namazın sevabı hem kendisine hem onlaradır; eksiltirse vebali kendisinedir. Ebû Ali el-Hemdânî şöyle anlattı: Bab 47İmama düşen vazife 984 Hanginiz insanlara namaz kıldırırsa kısa tutsun; çünkü aralarında zayıf, yaşlı ve ihtiyaç sahibi olanlar vardır. Ebû Mes'ûd el-Ensârî Bab 48Cemaate imam olan namazı hafif tutsun 985 Resûlullah namazı kısa tutar ve tam kılardı. Enes b. Mâlik Bab 48Cemaate imam olan namazı hafif tutsun 986 Ey Muâz, fitneci mi olmak istiyorsun; insanlara namaz kıldırdığında Şems, A'lâ, Leyl ve Alak sûrelerini oku. Câbir b. Abdullah Bab 48Cemaate imam olan namazı hafif tutsun 987 Namazı hafif tut ve insanları en zayıflarına göre ölç; çünkü aralarında yaşlı, küçük, hasta ve ihtiyaç sahibi olanlar vardır. Osman b. Ebü'l-Âs Bab 48Cemaate imam olan namazı hafif tutsun 988 Bir topluluğa imam olduğunda onlara namazı hafif kıldır. Osman b. Ebü'l-Âs Bab 48Cemaate imam olan namazı hafif tutsun 989 Namaza uzatmak niyetiyle başlarım; çocuk ağlamasını işitince annesinin üzüleceğini bildiğim için namazı kısa tutarım. Enes b. Mâlik Bab 49Bir durum ortaya çıktığında imamın namazı hafif tutması 990 Ben bir çocuğun ağladığını işitirim de namazı kısa tutarım. Osman b. Ebü'l-Âs Bab 49Bir durum ortaya çıktığında imamın namazı hafif tutması 991 Namazda çocuk ağlamasını işitince annesine sıkıntı vermekten hoşlanmadığım için namazı kısa tutarım. Ebû Katâde Bab 49Bir durum ortaya çıktığında imamın namazı hafif tutması 992 Melekler Rableri huzurunda önce ilk safları tamamlar ve safta birbirlerine sıkıca bitişirler. Câbir b. Semüre es-Süvâî Bab 50Safları düzeltmek 993 Saflarınızı düzeltin; çünkü safları düzeltmek namazın tamamlığındandır. Enes b. Mâlik Bab 50Safları düzeltmek 994 Saflarınızı düzeltin, yoksa Allah yüzlerinizi birbirine muhalif kılar. Nu'mân b. Beşîr Bab 50Safları düzeltmek 995 Allah ve melekleri safları birleştirenlere salât eder; saftaki bir boşluğu kapatanı Allah bir derece yükseltir. Âişe Bab 50Safları düzeltmek 996 Resûlullah ilk saf için üç defa, ikinci saf için bir defa istiğfar ederdi. İrbâd b. Sâriye Bab 51Ön safın fazileti 997 Allah ve melekleri ilk saflara salât eder. Berâ b. Âzib Bab 51Ön safın fazileti 998 İnsanlar ilk safta ne fazilet olduğunu bilselerdi onun için kura çekilirdi. Ebû Hüreyre Bab 51Ön safın fazileti 999 Allah ve melekleri ilk safa salât eder. Abdurrahmân b. Avf Bab 51Ön safın fazileti 1000 Kadın saflarının en hayırlısı sonuncusu, erkek saflarının en hayırlısı ilkidir. Ebû Hüreyre Bab 52Kadınların safları 1001 Erkek saflarının en hayırlısı öndeki, kadın saflarının en hayırlısı arkadakidir. Câbir b. Abdullah Bab 52Kadınların safları 1002 Resûlullah zamanında direkler arasında saf tutmaktan nehyedilir, oradan şiddetle uzaklaştırılırdık. Muâviye b. Kurre'nin babası Bab 53Safta direkler arasında namaz kılmak 1003 Namazını yeniden kıl; saf arkasında tek başına duranın namazı yoktur. Ali b. Şeybân Bab 54Kişinin safın arkasında tek başına namaz kılması 1004 Saf arkasında tek başına namaz kılan adama Peygamber namazını yeniden kılmasını emretti. Hilâl b. Yesâf şöyle anlattı: Bab 54Kişinin safın arkasında tek başına namaz kılması 1005 Allah ve melekleri safların sağ taraflarına salât eder. Âişe Bab 55Safın sağ tarafının fazileti 1006 Resûlullah'ın arkasında namaz kıldığımızda onun sağında durmayı severdik. Berâ b. Âzib Bab 55Safın sağ tarafının fazileti 1007 Kim mescidin sol tarafını şenlendirirse ona iki kat sevap yazılır. Abdullah b. Ömer Bab 55Safın sağ tarafının fazileti 1008 Resûlullah tavafı bitirince Makâm-ı İbrâhîm'e geldi; Ömer, İbrâhîm'in makamından bir namaz yeri edinin âyetini hatırlattı. Câbir b. Abdullah Bab 56Kıble 1009 Ömer, Makâm-ı İbrâhîm'den bir namaz yeri edinsen deyince İbrâhîm'in makamından bir namaz yeri edinin âyeti indi. Enes b. Mâlik Bab 56Kıble 1010 Beytülmakdis'e doğru on sekiz ay namaz kılındıktan sonra kıble Kâbe'ye çevrildi; Allah imanınızı zayi edecek değildir âyeti indi. Berâ b. Âzib Bab 56Kıble 1011 Doğu ile batı arası kıbledir. Ebû Hüreyre Bab 56Kıble 1012 Biriniz mescide girdiğinde iki rekât kılmadan oturmasın. Ebû Hüreyre Bab 57Mescide giren iki rekât kılmadan oturmasın 1013 Biriniz mescide girdiğinde oturmadan önce iki rekât namaz kılsın. Ebû Katâde Bab 57Mescide giren iki rekât kılmadan oturmasın 1014 Sarımsak ve soğanı mutlaka yiyecek olan, onları pişirerek kokularını öldürsün. Ma'dân b. Ebû Talha el-Ya'merî şöyle anlattı: Bab 58Sarımsak yiyen mescide yaklaşmasın 1015 Kim sarımsak yerse bu mescidimizde onunla bize eziyet vermesin. Ebû Hüreyre Bab 58Sarımsak yiyen mescide yaklaşmasın 1016 Kim sarımsak bitkisinden bir şey yerse sakın mescide gelmesin. Abdullah b. Ömer Bab 58Sarımsak yiyen mescide yaklaşmasın 1017 Resûlullah namazda kendisine verilen selamı eliyle işaret ederek alıyordu. Abdullah b. Ömer Bab 59Namaz kılana selâm verilirse nasıl karşılık verir 1018 Az önce sen bana selam verdin, ben ise namaz kılıyordum. Câbir b. Abdullah Bab 59Namaz kılana selâm verilirse nasıl karşılık verir 1019 Namazda selam verirdik; bize namazda bir meşguliyet vardır denildi. Abdullah b. Mes'ûd Bab 59Namaz kılana selâm verilirse nasıl karşılık verir 1020 Kıbleyi kestiremeyip başka yöne namaz kıldılar; Allah, nereye dönerseniz Allah'ın yüzü oradadır âyetini indirdi. Âmir b. Rebîa Bab 60Bilmeden kıbleden başka yöne namaz kılan kimse 1021 Namaz kıldığında sakın önüne ve sağına tükürme; soluna ya da ayağının altına tükür. Târık b. Abdullah el-Muhâribî Bab 61Namaz kılarken balgam çıkarmak 1022 Biriniz tükürecekse soluna tükürsün ya da elbisesinin içine tükürsün. Ebû Hüreyre Bab 61Namaz kılarken balgam çıkarmak 1023 Kişi namaza durduğunda, ayrılıncaya ya da kötü bir hades işleyinceye kadar Allah ona yönelir. Huzeyfe Bab 61Namaz kılarken balgam çıkarmak 1024 Resûlullah namazdayken elbisesine tükürdü, sonra onu ovuşturdu. Enes b. Mâlik Bab 61Namaz kılarken balgam çıkarmak 1025 Kim çakıl taşlarına dokunursa boş bir iş yapmış olur. Ebû Hüreyre Bab 62Namazda çakılları düzlemek 1026 Namazda çakılları düzeltmeyi mutlaka yapacaksan bir kere yap. Muaykîb Bab 62Namazda çakılları düzlemek 1027 Biriniz namaza kalktığında rahmet ona yönelir; o hâlde çakılları silip düzeltmesin. Ebû Zer Bab 62Namazda çakılları düzlemek 1028 Resûlullah humra denilen küçük hasır seccade üzerinde namaz kılardı. Peygamber'in hanımı Meymûne Bab 63Hasır seccade üzerinde namaz kılmak 1029 Resûlullah bir hasır üzerinde namaz kıldı. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 63Hasır seccade üzerinde namaz kılmak 1030 Resûlullah kendi yaygısı üzerinde namaz kılardı. Amr b. Dînâr şöyle anlattı: Bab 63Hasır seccade üzerinde namaz kılmak 1031 Peygamber secde ettiğinde ellerini elbisesinin üzerine koyuyordu. Abdullah b. Abdurrahman Bab 64Sıcakta ve soğukta elbise üzerine secde etmek 1032 Resûlullah çakılların soğuğundan korunmak için ellerini sarındığı abanın üzerine koyuyordu. Sâbit b. es-Sâmit Bab 64Sıcakta ve soğukta elbise üzerine secde etmek 1033 Şiddetli sıcakta alnını yere koyamayan, elbisesini serer ve onun üzerine secde ederdi. Enes b. Mâlik Bab 64Sıcakta ve soğukta elbise üzerine secde etmek 1034 Tesbih erkekler için, el çırpmak kadınlar içindir. Ebû Hüreyre Bab 65Namazda erkeklerin tesbih etmesi, kadınların el çırpması 1035 Namazda uyarmak için tesbih erkekler, el çırpmak kadınlar içindir. Sehl b. Sa'd es-Sâidî Bab 65Namazda erkeklerin tesbih etmesi, kadınların el çırpması 1036 Resûlullah kadınlara el çırpma, erkeklere tesbih etme ruhsatı verdi. Abdullah b. Ömer Bab 65Namazda erkeklerin tesbih etmesi, kadınların el çırpması 1037 Resûlullah'ı ayakkabılarıyla namaz kılarken gördüm. İbn Ebû Evs şöyle anlattı: Bab 66Ayakkabıyla namaz kılmak 1038 Resûlullah'ı yalınayak da ayakkabılı da namaz kılarken gördüm. Abdullah b. Amr Bab 66Ayakkabıyla namaz kılmak 1039 Resûlullah'ı ayakkabılar ve mestlerle namaz kılarken gördük. Abdullah b. Mes'ûd Bab 66Ayakkabıyla namaz kılmak 1040 Saç ve elbise toplamamakla emrolundum. İbn Abbâs Bab 67Namazda saçı ve elbiseyi toplamak 1041 Saç ve elbise toplamamakla, basılan yerden dolayı da abdest almamakla emrolunduk. Abdullah b. Mes'ûd Bab 67Namazda saçı ve elbiseyi toplamak 1042 Resûlullah kişinin saçını toplayıp düğümlemiş olarak namaz kılmasını yasakladı. Medinelilerden bir adam olan Ebû Sa'd şöyle anlattı: Bab 67Namazda saçı ve elbiseyi toplamak 1043 Gözleriniz kapılmasın diye namazda bakışlarınızı göğe kaldırmayın. Abdullah b. Ömer Bab 68Namazda huşû 1044 Namazda bakışlarını göğe kaldıranlar ya bundan vazgeçerler ya da Allah onların gözlerini kapıverir. Enes b. Mâlik Bab 68Namazda huşû 1045 Bakışlarını göğe kaldıranlar ya bundan vazgeçerler ya da gözleri kendilerine geri dönmez. Câbir b. Semüre Bab 68Namazda huşû 1046 Sizden öne geçenleri de biliriz, geride kalanları da biliriz âyeti namazdaki güzel bir kadın hakkında indi. İbn Abbâs Bab 68Namazda huşû 1047 Tek elbiseyle namaz kılmak soruldu; Peygamber, her biriniz iki elbise bulabiliyor mu ki buyurdu. Ebû Hüreyre Bab 69Tek elbiseyle namaz kılmak 1048 Resûlullah tek bir elbiseye bürünmüş olarak namaz kılıyordu. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 69Tek elbiseyle namaz kılmak 1049 Resûlullah'ı tek elbiseye bürünüp iki ucunu omuzlarına atmış olarak namaz kılarken gördüm. Ömer b. Ebû Seleme Bab 69Tek elbiseyle namaz kılmak 1050 Resûlullah'ı Yukarı Kuyu'da bir elbise içinde namaz kılarken gördüm. Keysân Bab 69Tek elbiseyle namaz kılmak 1051 Peygamber'i öğle ve ikindiyi göğsüne sarındığı tek bir elbise içinde kılarken gördüm. Keysân Bab 69Tek elbiseyle namaz kılmak 1052 Âdemoğlu secde âyetini okuyup secde ettiğinde şeytan ağlayarak bir kenara çekilir. Ebû Hüreyre Bab 70Tilâvet secdeleri 1053 Allah'ım, bu secdeyle benden bir günahı indir, bana bir ecir yaz ve onu katında benim için azık kıl. İbn Abbâs Bab 70Tilâvet secdeleri 1054 Allah'ım, sana secde ettim, sana iman ettim, sana teslim oldum; sen benim Rabbimsin. Ali b. Ebû Tâlib Bab 70Tilâvet secdeleri 1055 Ebü'd-Derdâ, Peygamber ile birlikte aralarında Necm sûresinin de bulunduğu on bir tilâvet secdesi yaptı. Ebü'd-Derdâ Bab 71Tilâvet secdelerinin sayısı 1056 Peygamber ile birlikte, aralarında mufassal sûrelerden hiçbiri bulunmayan on bir tilâvet secdesi yaptım. Ebü'd-Derdâ Bab 71Tilâvet secdelerinin sayısı 1057 Resûlullah Kur'ân'daki on beş secdeyi okuttu; üçü mufassalda, ikisi Hac sûresindedir. Amr b. el-Âs Bab 71Tilâvet secdelerinin sayısı 1058 Resûlullah ile birlikte İnşikâk ve Alak sûrelerinde secde ettik. Ebû Hüreyre Bab 71Tilâvet secdelerinin sayısı 1059 Peygamber İnşikâk sûresinde secde etti. Ebû Hüreyre Bab 71Tilâvet secdelerinin sayısı 1060 Rükûda, kıyamda ve secdede itminana erinceye kadar dur; bunu namazının tamamında yap. Ebû Hüreyre Bab 72Namazı tam kılmak 1061 Ebû Humeyd es-Sâidî on sahâbînin yanında Resûlullah'ın namazını anlattı; onlar doğru söyledin dediler. Ebû Humeyd es-Sâidî Bab 72Namazı tam kılmak 1062 Peygamber secdeden başını kaldırınca sol ayağının üzerine oturur, sağını dikerdi. Âişe Bab 72Namazı tam kılmak 1063 Yolculuk namazı, cuma ve bayram namazı ikişer rekâttır; kısaltılmış değil, tamdır. Ömer b. el-Hattâb Bab 73Seferde namazı kısaltmak (kasr) 1064 Ramazan ve Kurban bayramı namazları da ikişer rekâttır; kısaltılmış değil, tamdır. Ömer b. el-Hattâb Bab 73Seferde namazı kısaltmak (kasr) 1065 Yolculukta namazı kısaltmak, Allah'ın size verdiği bir sadakadır; O'nun sadakasını kabul edin. Ya'lâ b. Ümeyye Bab 73Seferde namazı kısaltmak (kasr) 1066 Allah bize Muhammed'i gönderdi; biz ancak Muhammed'i yaparken gördüğümüz gibi yaparız. Abdullah b. Ömer Bab 73Seferde namazı kısaltmak (kasr) 1067 Resûlullah Medine'den çıktığında dönünceye kadar iki rekâttan fazla kılmazdı. Abdullah b. Ömer Bab 73Seferde namazı kısaltmak (kasr) 1068 Allah namazı hazarda dört, yolculukta iki rekât olarak farz kıldı. İbn Abbâs Bab 73Seferde namazı kısaltmak (kasr) 1069 Resûlullah, acele ettiren bir şey ve düşman korkusu olmadığı hâlde yolculukta akşam ile yatsıyı cem ederdi. İbn Abbâs Bab 74Seferde iki namazı cem' etmek 1070 Peygamber, Tebük gazvesinde yolculuk sırasında öğle ile ikindiyi, akşam ile yatsıyı cem etti. Muâz b. Cebel Bab 74Seferde iki namazı cem' etmek 1071 İbn Ömer: Nafile kılacak olsaydım namazımı tam kılardım; Resûlullah yolculukta iki rekâttan fazla kılmadı. Hafs b. Âsim şöyle anlattı: Bab 75Seferde nâfile namaz 1072 İbn Abbâs: Mukimken de yolculukta da farzdan önce ve sonra nafile kılardık. Usâme b. Zeyd şöyle anlattı: Bab 75Seferde nâfile namaz 1073 Muhacir için hac menasikinden dönüşten sonra Mekke'de üç gün kalma izni vardır. Abdurrahman b. Humeyd ez-Zührî şöyle anlattı: Bab 76Bir beldede ikamet eden yolcu namazı kaç gün kısaltır 1074 Peygamber, Zilhicce ayının dördüncü günü sabahı Mekke'ye geldi. Câbir b. Abdullah Bab 76Bir beldede ikamet eden yolcu namazı kaç gün kısaltır 1075 Resûlullah on dokuz gün kaldı ve namazları ikişer rekât kıldı; daha fazla kalırsak dört kılarız. İbn Abbâs Bab 76Bir beldede ikamet eden yolcu namazı kaç gün kısaltır 1076 Resûlullah fetih yılı Mekke'de on beş gece kaldı ve namazı kısaltarak kıldı. İbn Abbâs Bab 76Bir beldede ikamet eden yolcu namazı kaç gün kısaltır 1077 Resûlullah Medine'den Mekke'ye yolculukta, dönünceye kadar namazları ikişer rekât kıldı. Enes b. Mâlik Bab 76Bir beldede ikamet eden yolcu namazı kaç gün kısaltır 1078 Kul ile küfür arasında ayırıcı olan namazı terk etmektir. Câbir b. Abdullah Bab 77Namazı terk eden kimse 1079 Bizimle onlar arasındaki ahit namazdır; kim onu terk ederse kâfir olmuştur. Büreyde b. el-Husayb Bab 77Namazı terk eden kimse 1080 Kul ile şirk arasında namazı terk etmekten başka bir şey yoktur. Enes b. Mâlik Bab 77Namazı terk eden kimse 1081 Allah, kıyamet gününe kadar cumayı size farz kılmıştır; kim onu hafife alarak ya da inkâr ederek terk ederse Allah işini bereketli kılmasın. Câbir b. Abdullah Bab 78Cumanın farz oluşu 1082 Es'ad b. Zürâre, Resûlullah Mekke'den gelmeden önce Medine'de kırk kişiye ilk cuma namazını kıldıran kişiydi. Abdurrahman b. Ka'b b. Mâlik şöyle anlattı: Bab 78Cumanın farz oluşu 1083 Biz dünya ehlinin sonuncuları, kıyamet günü bütün yaratılmışlardan önce haklarında hüküm verilecek olan ilkleriz. Huzeyfe ve Ebû Hüreyre Bab 78Cumanın farz oluşu 1084 Cuma günü günlerin efendisi ve Allah katında en büyüğüdür; Kurban ve Ramazan bayramı günlerinden de büyüktür. Ebû Lübâbe b. Abdülmünzir Bab 79Cumanın fazileti 1085 Cuma günü bana çokça salavat getirin; Allah peygamberlerin bedenlerini yemeyi toprağa haram kılmıştır. Şeddâd b. Evs Bab 79Cumanın fazileti 1086 Cuma, öteki cumaya kadar, büyük günahlara bulaşılmadıkça aradaki günahlara kefarettir. Ebû Hüreyre Bab 79Cumanın fazileti 1087 Cuma günü yıkanıp erkenden yürüyerek giden, imama yaklaşıp dinleyen kimseye her adımı için bir yıllık oruç ve gece namazı ecri vardır. Evs b. Evs es-Sekafî Bab 80Cuma günü gusül 1088 Cumaya gelen kimse gusletsin. Abdullah b. Ömer Bab 80Cuma günü gusül 1089 Cuma günü gusletmek her bâliğe vaciptir. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 80Cuma günü gusül 1090 Abdest alıp cumaya gelen, imama yaklaşıp susan ve dinleyen kimsenin iki cuma arasındaki ve üç gün fazlası günahları bağışlanır. Ebû Hüreyre Bab 81Bu konudaki ruhsat 1091 Kim cuma günü abdest alırsa ne güzel; kim de guslederse gusül daha faziletlidir. Enes b. Mâlik Bab 81Bu konudaki ruhsat 1092 Cuma günü mescidin kapılarında melekler, gelenleri sırasıyla yazar; erken giden deve kurban eden gibidir. Ebû Hüreyre Bab 82Cumaya erken gitmek 1093 Cumaya erken gitmek, sırasıyla deve, sığır ve koyun kurban etmek gibidir. Semure b. Cündeb Bab 82Cumaya erken gitmek 1094 İnsanlar kıyamet günü cumalara gidişlerindeki sıraya göre Allah'a yakın otururlar. Alkame şöyle anlattı: Bab 82Cumaya erken gitmek 1095 Sizden birinin, iş elbisesinden başka cuma günü için iki elbise satın almasında ne sakınca var! Abdullah b. Selâm Bab 83Cuma günü süslenmek 1096 İmkân bulan kimsenin, iş elbiselerinden başka cuma için iki elbise edinmesinde sakınca yoktur. Âişe Bab 83Cuma günü süslenmek 1097 Cuma günü güzelce gusledip en güzel elbisesini giyen, koku sürünen ve iki kişinin arasını ayırmayan kimsenin iki cuma arasındaki günahları bağışlanır. Ebû Zer Bab 83Cuma günü süslenmek 1098 Cuma, Allah'ın Müslümanlar için bayram kıldığı bir gündür; cumaya gelen gusletsin, koku sürünsün ve misvak kullansın. İbn Abbâs Bab 83Cuma günü süslenmek 1099 Sehl b. Sa'd: Kaylûleyi ve kuşluk yemeğini ancak cumadan sonra yapardık. Sehl b. Sa'd Bab 84Cumanın vakti 1100 Peygamber'le cumayı kılıp döner, duvarların gölgelenecek bir gölgesini görmezdik. Seleme b. el-Ekva' Bab 84Cumanın vakti 1101 Resûlullah döneminde cuma ezanı, gölge ayakkabı bağı kadar olduğunda okunurdu. Peygamber'in müezzini Sa'd Bab 84Cumanın vakti 1102 Enes: Cumayı kılar, sonra döner ve öğle uykusuna yatardık. Enes b. Mâlik Bab 84Cumanın vakti 1103 Peygamber ayakta iki hutbe okur, ikisinin arasında bir süre otururdu. Abdullah b. Ömer Bab 85Cuma günü hutbe 1104 Peygamber'i minberde, başında siyah bir sarıkla hutbe okurken gördüm. Amr b. Hureys Bab 85Cuma günü hutbe 1105 Resûlullah hutbeyi ayakta okur, arada bir süre oturup sonra kalkardı. Câbir b. Semure Bab 85Cuma günü hutbe 1106 Peygamber'in hutbesi de namazı da orta ölçüdeydi. Câbir b. Semure Bab 85Cuma günü hutbe 1107 Resûlullah savaşta yaya, cumada ise asâya dayanarak hutbe okurdu. Peygamber'in müezzini Sa'd Bab 85Cuma günü hutbe 1108 İbn Mes'ûd: Peygamber hutbeyi ayakta okurdu; ve seni ayakta bıraktılar âyetini okumuyor musun? Abdullah b. Mes'ûd Bab 85Cuma günü hutbe 1109 Peygamber minbere çıktığında selam verirdi. Câbir b. Abdullah Bab 85Cuma günü hutbe 1110 Cuma günü imam hutbe okurken arkadaşına sus dersen boş söz söylemiş olursun. Ebû Hüreyre Bab 86Hutbeyi dinlemek ve susmak 1111 Hutbe sırasında konuşan kimseye Übey: Bugün namazından sana, söylediğin boş sözden başka bir şey yoktur; Resûlullah da Übey doğru söylemiş buyurdu. Übey b. Ka'b Bab 86Hutbeyi dinlemek ve susmak 1112 Hutbe sırasında mescide giren Süleyk'e Peygamber: Namaz kıldın mı? Öyleyse iki rekât kıl, buyurdu. Câbir b. Abdullah Bab 87İmam hutbe okurken mescide giren kimse 1113 Hutbe okunurken gelen adama Peygamber, namaz kılmadıysa iki rekât kılmasını emretti. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 87İmam hutbe okurken mescide giren kimse 1114 Hutbe sırasında gelen kimse iki rekât kılsın ve onları kısa tutsun. Ebû Hüreyre ve Câbir Bab 87İmam hutbe okurken mescide giren kimse 1115 Cuma hutbesinde insanların üzerinden atlayan adama: Otur! Hem eziyet ettin hem de geç kaldın. Câbir b. Abdullah Bab 88Cuma günü insanların omuzlarından aşmanın yasaklanması 1116 Kim cuma günü insanların omuzları üzerinden atlarsa cehenneme giden bir köprü kılınır. Muâz b. Enes el-Cühenî Bab 88Cuma günü insanların omuzlarından aşmanın yasaklanması 1117 Peygamber cuma günü minberden indiğinde kendisiyle ihtiyaçlar hakkında konuşulurdu. Enes b. Mâlik Bab 89İmam minberden indikten sonra konuşmak 1118 Cuma namazında Cuma ve Münâfikûn sûrelerini okumak; Ebû Hüreyre: Resûlullah'ı onları okurken işittim. Ubeydullah b. Ebû Râfi' şöyle anlattı: Bab 90Cuma namazında kıraat 1119 Peygamber cuma namazında Cuma sûresiyle birlikte Gâşiye sûresini okurdu. Ubeydullah b. Abdullah şöyle anlattı: Bab 90Cuma namazında kıraat 1120 Peygamber cuma namazında A'lâ ve Gâşiye sûrelerini okurdu. Ebû İnebe el-Havlânî Bab 90Cuma namazında kıraat 1121 Kim cumadan bir rekâta yetişirse, ona bir rekât daha eklesin. Ebû Hüreyre Bab 91Cumadan bir rekâte yetişen kimse 1122 Kim namazdan bir rekâta yetişirse, o namaza yetişmiş olur. Ebû Hüreyre Bab 91Cumadan bir rekâte yetişen kimse 1123 Kim cuma namazından ya da başka bir namazdan bir rekâta yetişirse, namaza yetişmiş olur. İbn Ömer Bab 91Cumadan bir rekâte yetişen kimse 1124 Kubâ halkı cuma günü Resûlullah ile birlikte cuma namazı kılarlardı. İbn Ömer Bab 92Cumaya ne kadar uzaktan gelinir 1125 Kim önemsemeyerek cumayı üç kez terk ederse, kalbi mühürlenir. Ebü'l-Ca'd ed-Damrî Bab 93Özürsüz olarak cumayı terk eden kimse 1126 Kim bir zaruret olmaksızın cumayı üç kez terk ederse, Allah onun kalbini mühürler. Câbir b. Abdullah Bab 93Özürsüz olarak cumayı terk eden kimse 1127 Sürüsü için uzaklaşıp cuma üstüne cuma kaçıran kimsenin sonunda kalbi mühürlenir. Ebû Hüreyre Bab 93Özürsüz olarak cumayı terk eden kimse 1128 Kim kasten cumayı terk ederse bir dinar, bulamazsa yarım dinar sadaka versin. Semure b. Cündeb Bab 93Özürsüz olarak cumayı terk eden kimse 1129 Peygamber cumadan önce dört rekât kılar, aralarını selamla ayırmazdı. İbn Abbâs Bab 94Cumadan önce namaz 1130 İbn Ömer cumadan sonra evinde iki rekât kılar ve Resûlullah böyle yapardı derdi. Nâfi' şöyle anlattı: Bab 95Cumadan sonra namaz 1131 Peygamber cumadan sonra iki rekât namaz kılardı. Abdullah b. Ömer Bab 95Cumadan sonra namaz 1132 Cumadan sonra namaz kılacağınız zaman dört rekât kılın. Ebû Hüreyre Bab 95Cumadan sonra namaz 1133 Resûlullah cuma günü namazdan önce mescitte halka hâlinde oturulmasını yasakladı. Amr b. Şuayb'ın dedesi Bab 96Cuma günü namazdan önce halka kurmak ve imam hutbe okurken ihtibâ 1134 Resûlullah cuma günü imam hutbe okurken ihtibâ hâlinde oturmayı yasakladı. Amr b. Şuayb'ın dedesi Bab 96Cuma günü namazdan önce halka kurmak ve imam hutbe okurken ihtibâ 1135 Osman insanlar çoğalınca cuma için çarşıdaki Zevrâ üzerinde üçüncü ezanı ilave etti. Sâib b. Yezîd Bab 97Cuma günü ezan 1136 Peygamber minberde ayağa kalktığında ashabı yüzlerini ona çevirirdi. Adî b. Sâbit'in babası şöyle anlattı: Bab 98İmam hutbe okurken ona yönelmek 1137 Cumada öyle bir saat vardır ki, namaz kılan müslüman o saatte Allah'tan hayır isterse Allah onu ona verir. Ebû Hüreyre Bab 99Cuma günündeki umulan saat 1138 Cuma günü duanın kabul edildiği saat, namaz için kamet getirildiği andan namazın bitişine kadardır. Amr b. Avf el-Müzenî Bab 99Cuma günündeki umulan saat 1139 Cuma günündeki o saat, gündüz saatlerinin son saatidir. Abdullah b. Selâm Bab 99Cuma günündeki umulan saat 1140 Kim sünnetten on iki rekâta devam ederse, ona cennette bir ev yapılır. Âişe Bab 100Sünnet olan on iki rekât 1141 Kim bir gün ve gecede on iki rekât namaz kılarsa, ona cennette bir ev yapılır. Ümmü Habîbe bint Ebû Süfyân Bab 100Sünnet olan on iki rekât 1142 Bir günde on iki rekât kılana cennette ev yapılır: sabah, öğle, ikindi, akşam ve yatsı sünnetleri. Ebû Hüreyre Bab 100Sünnet olan on iki rekât 1143 Peygamber fecir aydınlandığında iki rekât namaz kılardı. İbn Ömer Bab 101Sabah namazından önceki iki rekât 1144 Resûlullah sabah namazından önceki iki rekâtı sanki ezan kulaklarındaymış gibi kılardı. İbn Ömer Bab 101Sabah namazından önceki iki rekât 1145 Resûlullah sabah ezanı okununca namaza kalkmadan önce hafif iki rekât kılardı. Hafsa bint Ömer Bab 101Sabah namazından önceki iki rekât 1146 Peygamber abdest aldığında iki rekât kılar, sonra namaza çıkardı. Âişe Bab 101Sabah namazından önceki iki rekât 1147 Peygamber iki rekâtı kamet sırasında kılardı. Ali Bab 101Sabah namazından önceki iki rekât 1148 Peygamber sabah namazından önceki iki rekâtta Kâfirûn ve İhlâs sûrelerini okudu. Ebû Hüreyre Bab 102Sabahtan önceki iki rekâtta okunacak sûreler 1149 Peygamberi bir ay gözetledim; sabahın iki rekât sünnetinde Kâfirûn ve İhlâs sûrelerini okurdu. İbn Ömer Bab 102Sabahtan önceki iki rekâtta okunacak sûreler 1150 Sabahın iki rekâtında okunan İhlâs ve Kâfirûn sûreleri ne güzel sûrelerdir. Âişe Bab 102Sabahtan önceki iki rekâtta okunacak sûreler 1151 Namaz için kamet getirildiğinde farz namazdan başka namaz yoktur. Ebû Hüreyre Bab 103Kamet getirilince farzdan başka namaz yoktur 1152 Kamet getirilmişken sünnet kılan adama: İki namazından hangisini saydın? buyurdu. Abdullah b. Serciş Bab 103Kamet getirilince farzdan başka namaz yoktur 1153 Neredeyse biriniz sabah namazını dört rekât kılacak. Abdullah b. Mâlik İbn Buhayne Bab 103Kamet getirilince farzdan başka namaz yoktur 1154 Sabahın sünnetini farzdan sonra kılan adamın mazeretini duyunca Peygamber sustu. Kays b. Amr Bab 104Sabahtan önceki iki rekâtı kaçıran onları ne zaman kaza eder 1155 Peygamber uyuyup kaçırdığı sabahın iki rekâtını güneş doğduktan sonra kaza etti. Ebû Hüreyre Bab 104Sabahtan önceki iki rekâtı kaçıran onları ne zaman kaza eder 1156 Resûlullah öğleden önce dört rekât kılar, bunlarda kıyamı uzatır, rükû ve secdeyi güzel yapardı. Kâbûs'un babası şöyle anlattı: Bab 105Öğleden önceki dört rekât 1157 Güneş zevale erdiğinde gökyüzünün kapıları açılır. Ebû Eyyûb el-Ensârî Bab 105Öğleden önceki dört rekât 1158 Resûlullah öğleden önceki dört rekâtı kaçırırsa, onları öğleden sonraki iki rekâttan sonra kılardı. Âişe Bab 106Öğleden önceki dört rekâtı kaçıran kimse 1159 Zekât memurunun işi beni öğleden sonraki iki rekâttan alıkoydu; onları ikindiden sonra kıldım. Abdullah b. el-Hâris şöyle anlattı: Bab 107Öğleden sonraki iki rekâtı kaçıran kimse 1160 Kim öğleden önce dört, sonra da dört rekât kılarsa, Allah onu cehenneme haram kılar. Ümmü Habîbe Bab 108Öğleden önce dört ve sonra dört rekât kılan kimse 1161 Resûlullah gündüzleri on altı rekât nafile namaz kılardı; buna devam eden pek azdır. Âsım b. Damre es-Selûlî şöyle anlattı: Bab 109Gündüz kılınması müstehap olan nâfile namazlar 1162 Her iki ezan arasında bir namaz vardır; dileyen için. Abdullah b. Muğaffel Bab 110Akşamdan önceki iki rekât 1163 Resûlullah döneminde akşamdan önce iki rekât kılanların çokluğundan ezan kamet sanılırdı. Enes b. Mâlik Bab 110Akşamdan önceki iki rekât 1164 Peygamber akşam namazını kılar, sonra evime döner ve iki rekât kılardı. Âişe Bab 111Akşamdan sonraki iki rekât 1165 Akşam namazından sonraki bu iki rekâtı evlerinizde kılın. Râfi' b. Hadîc Bab 111Akşamdan sonraki iki rekât 1166 Peygamber akşam namazından sonraki iki rekâtta Kâfirûn ve İhlâs sûrelerini okurdu. Abdullah b. Mes'ûd Bab 112Akşamdan sonraki iki rekâtta okunacak sûreler 1167 Kim akşamdan sonra aralarında kötü söz konuşmaksızın altı rekât kılarsa, bunlar on iki yıllık ibadete denk tutulur. Ebû Hüreyre Bab 113Akşamdan sonraki altı rekât 1168 Allah size kırmızı develerden daha hayırlı bir namazı ilave etti: Vitir. Hârice b. Huzâfe el-Adevî Bab 114Vitir 1169 Ey Kur'ân ehli, vitir kılın; çünkü Allah tektir, teki sever. Ali b. Ebû Tâlib Bab 114Vitir 1170 Allah tektir, teki sever; öyleyse ey Kur'ân ehli, vitir kılın. Abdullah b. Mes'ûd Bab 114Vitir 1171 Resûlullah vitirde A'lâ, Kâfirûn ve İhlâs sûrelerini okurdu. Übey b. Ka'b Bab 115Vitirde okunacak sûreler 1172 Resûlullah vitir namazında Sebbihisme, Kâfirûn ve İhlâs sûrelerini okurdu. İbn Abbâs Bab 115Vitirde okunacak sûreler 1173 Resûlullah vitrin üçüncü rekâtında İhlâs ile Felak ve Nâs sûrelerini okurdu. Abdülazîz b. Cüreyc şöyle anlattı: Bab 115Vitirde okunacak sûreler 1174 Resûlullah geceleyin ikişer ikişer namaz kılar, bir rekâtla da vitir yapardı. Abdullah b. Ömer Bab 116Bir rekâtla vitir 1175 Gece namazı ikişer ikişerdir; vitir ise sabahtan önce bir rekâttır. Abdullah b. Ömer Bab 116Bir rekâtla vitir 1176 Bir rekâtla vitir kılmak Allah'ın ve Resûlü'nün sünnetidir. Muttalib b. Abdullah şöyle anlattı: Bab 116Bir rekâtla vitir 1177 Resûlullah her iki rekâtta bir selam verir, bir rekâtla da vitir yapardı. Âişe Bab 116Bir rekâtla vitir 1178 Resûlullah bana vitrin kunutunda okuyacağım Allâhümme âfinî fîmen âfeyte duasını öğretti. Hasan b. Ali Bab 117Vitirde kunut 1179 Allah'ım, gazabından rızana, cezandan affına sığınırım; senden yine sana sığınırım. Ali b. Ebû Tâlib Bab 117Vitirde kunut 1180 Peygamber yağmur duası dışında dualarında ellerini kaldırmazdı; istiskâda koltuk altlarının beyazlığı görülürdü. Enes b. Mâlik Bab 118Kunutta ellerini kaldırmayan kimse 1181 Allah'a dua ettiğinde avuçlarının içiyle dua et; bitirdiğinde onlarla yüzünü sıvazla. İbn Abbâs Bab 119Duada ellerini kaldırıp onlarla yüzünü mesheden kimse 1182 Resûlullah vitir kılar ve rükûdan önce kunut yapardı. Übey b. Ka'b Bab 120Rükûdan önce ve sonra kunut 1183 Sabah namazında rükûdan önce de sonra da kunut yapardık. Enes b. Mâlik Bab 120Rükûdan önce ve sonra kunut 1184 Resûlullah rükûdan sonra kunut yaptı. Muhammed şöyle anlattı: Bab 120Rükûdan önce ve sonra kunut 1185 Resûlullah gecenin her vaktinde vitir kılmış, vefat ettiğinde vitri seher vaktine varmıştı. Mesrûk şöyle anlattı: Bab 121Gecenin sonunda vitir 1186 Resûlullah gecenin başında da ortasında da vitir kıldı; sonunda vitri seher vaktine vardı. Ali b. Ebû Tâlib Bab 121Gecenin sonunda vitir 1187 Gecenin sonunda uyanamamaktan korkan vitri gecenin başında, uyanmayı uman gecenin sonunda kılsın. Câbir b. Abdullah Bab 121Gecenin sonunda vitir 1188 Kim uyuyarak vitri kaçırır ya da unutursa, sabaha çıktığında yahut hatırladığında onu kılsın. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 122Uyuyup vitri kaçıran ya da unutan kimse 1189 Sabaha çıkmadan önce vitir kılın. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 122Uyuyup vitri kaçıran ya da unutan kimse 1190 Vitir haktır; dileyen beş, dileyen üç, dileyen de bir rekâtla vitir kılsın. Ebû Eyyûb el-Ensârî Bab 123Üç, beş, yedi ve dokuz rekâtla vitir 1191 Resûlullah dokuz rekâtla vitir kılar, yalnız sekizinci rekâtta otururdu; yaşlanınca yedi rekâtla vitir kıldı. Sa'd b. Hişâm şöyle anlattı: Bab 123Üç, beş, yedi ve dokuz rekâtla vitir 1192 Resûlullah yedi ya da beş rekâtla vitir kılar, aralarını selam ya da konuşma ile ayırmazdı. Ümmü Seleme Bab 123Üç, beş, yedi ve dokuz rekâtla vitir 1193 Resûlullah yolculukta iki rekât kılar, geceleyin teheccüd kılar ve vitir de kılardı. Abdullah b. Ömer Bab 124Seferde vitir 1194 Yolculuk namazı iki rekâttır; kısaltılmış değil tamdır. Yolculukta vitir de sünnettir. İbn Abbâs ve İbn Ömer şöyle rivayet ettiler: Bab 124Seferde vitir 1195 Peygamber vitirden sonra oturarak hafif iki rekât namaz kılardı. Ümmü Seleme Bab 125Vitirden sonra oturarak iki rekât 1196 Resûlullah vitirden sonra oturarak iki rekât kılar, rükû edeceği zaman kalkıp ayakta rükû ederdi. Âişe Bab 125Vitirden sonra oturarak iki rekât 1197 Gecenin sonunda Peygamber'i vitirden sonra hep yanımda uyurken bulurdum. Âişe Bab 126Vitirden ve sabahın iki rekâtından sonra yanı üzerine uzanmak 1198 Peygamber sabahın iki rekât sünnetini kıldığında sağ yanı üzerine uzanırdı. Âişe Bab 126Vitirden ve sabahın iki rekâtından sonra yanı üzerine uzanmak 1199 Resûlullah sabah namazının iki rekât sünnetini kıldığında uzanırdı. Ebû Hüreyre Bab 126Vitirden ve sabahın iki rekâtından sonra yanı üzerine uzanmak 1200 Resûlullah devesinin üzerinde vitir kılardı. Saîd b. Yesâr şöyle anlattı: Bab 127Binek üzerinde vitir 1201 Peygamber binitinin üzerinde vitir kılardı. İbn Abbâs Bab 127Binek üzerinde vitir 1202 Ey Ebû Bekir, sen en sağlam olanı tuttun; ey Ömer, sen ise kuvvetli olanı tuttun. Câbir b. Abdullah Bab 128Gecenin başında vitir 1203 Ben ancak bir insanım; sizin unuttuğunuz gibi ben de unuturum. Unutan, oturduğu hâlde iki secde yapsın. Abdullah b. Mes'ûd Bab 129Namazda sehiv 1204 Sizden biri namaz kılar da kaç rekât kıldığını bilemezse, oturduğu hâlde iki secde yapsın. Iyâz şöyle anlattı: Bab 129Namazda sehiv 1205 Peygamber öğleyi yanılarak beş rekât kıldırınca ayağını kıvırıp iki secde yaptı. Abdullah b. Mes'ûd Bab 130Yanılarak öğleyi beş rekât kılan kimse 1206 Peygamber ikinci rekâtta oturmadan kalktı; selam vermeden önce iki secde yaptı. İbn Büheyne Bab 131İki rekâttan sonra yanılarak ayağa kalkan kimse 1207 Peygamber öğlenin ilk oturuşunu unutup kalktı; namazın sonunda selamdan önce sehiv secdelerini yaptı. İbn Büheyne Bab 131İki rekâttan sonra yanılarak ayağa kalkan kimse 1208 İki rekâttan sonra kalkan tam dikilmemişse otursun; tam dikilmişse oturmasın ve sehiv secdesi yapsın. Mugîre b. Şu'be Bab 131İki rekâttan sonra yanılarak ayağa kalkan kimse 1209 Rekât sayısında şüpheye düşen azı esas alsın, namazını tamamlasın ve selamdan önce iki secde yapsın. Abdurrahman b. Avf Bab 132Namazında şüpheye düşüp kesin olana dönen kimse 1210 Namazında şüpheye düşen şüpheyi atsın, kesin olana göre namazını tamamlasın ve iki secde yapsın. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 132Namazında şüpheye düşüp kesin olana dönen kimse 1211 Ben ancak bir insanım, unuttuğumda bana hatırlatın; namazda şüpheye düşen doğruya en yakın olanı araştırsın. Abdullah b. Mes'ûd Bab 133Namazında şüpheye düşüp doğruyu araştıran kimse 1212 Sizden biri namazda şüpheye düşerse doğruyu araştırsın, sonra iki secde yapsın. Abdullah b. Mes'ûd Bab 133Namazında şüpheye düşüp doğruyu araştıran kimse 1213 Resûlullah yanılarak iki rekâtta selam verdi; Zülyedeyn hatırlatınca kalanı kıldırıp sehiv secdesi yaptı. Abdullah b. Ömer Bab 134İki ya da üç rekâttan sonra yanılarak selâm veren kimse 1214 Zülyedeyn hadisi: Ne kısaltıldı ne de unuttum; Zülyedeyn'in dediği gibi mi? Ebû Hüreyre Bab 134İki ya da üç rekâttan sonra yanılarak selâm veren kimse 1215 Resûlullah ikindinin üç rekâtında selam verdi; Hırbâk sorunca terk ettiği rekâtı kıldırıp iki secde yaptı. İmrân b. Husayn Bab 134İki ya da üç rekâttan sonra yanılarak selâm veren kimse 1216 Şeytan namazda kişiyle nefsi arasına girer; artırdı mı eksiltti mi bilemeyen selamdan önce iki secde yapsın. Ebû Hüreyre Bab 135Selâmdan önce sehiv secdesi 1217 Şeytan Âdemoğlu ile nefsi arasına girer de kaç rekât kıldığını bilemez; selamdan önce iki secde yapsın. Ebû Hüreyre Bab 135Selâmdan önce sehiv secdesi 1218 İbn Mes'ûd sehiv secdelerini selamdan sonra yaptı ve Peygamber'in de böyle yaptığını söyledi. Alkame şöyle anlattı: Bab 136Sehiv secdesini selâmdan sonra yapan kimse 1219 Her yanılmada, selam verdikten sonra iki secde vardır. Sevbân Bab 136Sehiv secdesini selâmdan sonra yapan kimse 1220 Ben size cünüp olarak çıktım; namaza durana kadar bunu unutmuştum. Ebû Hüreyre Bab 137Namaza kaldığı yerden devam etmek (binâ) 1221 Namazda kusan, burnu kanayan ya da mezi gelen ayrılıp abdest alsın, konuşmadan namazına kaldığı yerden devam etsin. Âişe Bab 137Namaza kaldığı yerden devam etmek (binâ) 1222 Sizden biri namaz kılarken abdesti bozulursa burnunu tutsun, sonra namazdan ayrılsın. Âişe Bab 138Namazda abdesti bozulan nasıl ayrılır 1223 Namazı ayakta kıl; gücün yetmezse oturarak, ona da gücün yetmezse yan üstü kıl. İmrân b. Husayn Bab 139Hastanın namazı 1224 Peygamber hasta iken sağ yanı üzerine oturarak namaz kıldı. Vâil b. Hucr Bab 139Hastanın namazı 1225 Peygamber namazının çoğunu oturarak kılar hâle gelmeden vefat etmedi; ona en sevimli amel devamlı olandı. Ümmü Seleme Bab 140Nâfile namazı oturarak kılmak 1226 Peygamber oturarak okur, rükûya varmak isteyince kırk âyet okunacak kadar ayakta dururdu. Âişe Bab 140Nâfile namazı oturarak kılmak 1227 Resûlullah yaşlanınca gece namazını oturarak kılar, kırk ya da otuz âyet kalınca kalkıp ayakta okurdu. Âişe Bab 140Nâfile namazı oturarak kılmak 1228 Resûlullah ayakta okuduğunda ayakta, oturarak okuduğunda oturarak rükû ederdi. Abdullah b. Şakîk el-Ukaylî şöyle anlattı: Bab 140Nâfile namazı oturarak kılmak 1229 Oturarak kılanın namazı, ayakta kılanın namazının yarısı kadardır. Abdullah b. Amr Bab 141Oturarak kılanın namazı ayakta kılanın namazının yarısıdır 1230 Oturarak namaz kılanları görünce: Oturanın namazı, ayakta duranın namazının yarısı kadardır. Enes b. Mâlik Bab 141Oturarak kılanın namazı ayakta kılanın namazının yarısıdır 1231 Oturarak kılana ayakta kılanın ecrinin yarısı, yatarak kılana oturarak kılanın ecrinin yarısı vardır. İmrân b. Husayn Bab 141Oturarak kılanın namazı ayakta kılanın namazının yarısıdır 1232 Ebû Bekir'e söyleyin, insanlara namaz kıldırsın; siz Yûsuf'un etrafındaki kadınlar gibisiniz. Âişe Bab 142Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) hastalığında kıldığı namaz 1233 Ebû Bekir Resûlullah'ın namazına, insanlar da Ebû Bekir'in namazına uyarak kılıyordu. Âişe Bab 142Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) hastalığında kıldığı namaz 1234 Bilâl'e söyleyin ezan okusun, Ebû Bekir'e de söyleyin insanlara namaz kıldırsın. Sâlim b. Ubeyd Bab 142Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) hastalığında kıldığı namaz 1235 Resûlullah son hastalığında Ebû Bekir'in yanına oturdu ve kıraate Ebû Bekir'in ulaştığı yerden başladı. İbn Abbâs Bab 142Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) hastalığında kıldığı namaz 1236 Resûlullah, Abdurrahman b. Avf'ın imamlığında namaz kıldı ve ona: İyi yaptın, böyle yap, buyurdu. Mugîre b. Şu'be Bab 143Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) ümmetinden birinin arkasında namaz kılması 1237 İmam ancak kendisine uyulsun diye imam kılınmıştır; oturarak kılarsa siz de oturarak kılın. Âişe Bab 144İmam ancak kendisine uyulsun diye kılınmıştır 1238 Attan düşen Peygamber oturarak kıldırdı ve: İmam oturarak kılarsa siz de hep birlikte oturarak kılın, buyurdu. Enes b. Mâlik Bab 144İmam ancak kendisine uyulsun diye kılınmıştır 1239 İmam ayakta kılarsa siz de ayakta kılın; oturarak kılarsa siz de oturarak kılın. Ebû Hüreyre Bab 144İmam ancak kendisine uyulsun diye kılınmıştır 1240 Az kalsın Fars ve Rumların, hükümdarları otururken başlarında ayakta durmalarını yapacaktınız; imamlarınıza uyun. Câbir b. Abdullah Bab 144İmam ancak kendisine uyulsun diye kılınmıştır 1241 Sabah namazında kunut okumak, yavrucuğum, sonradan çıkarılmış bir şeydir. Ebû Mâlik el-Eşcaî şöyle anlattı: Bab 145Sabah namazında kunut 1242 Resûlullah sabah namazında kunut okumayı yasakladı. Ümmü Seleme Bab 145Sabah namazında kunut 1243 Resûlullah bir ay sabah namazında bir Arap kabilesinin aleyhine kunut okudu, sonra bıraktı. Enes b. Mâlik Bab 145Sabah namazında kunut 1244 Allah'ım, Mekke'deki zayıf bırakılmışları kurtar; Mudar üzerindeki baskını şiddetlendir. Ebû Hüreyre Bab 145Sabah namazında kunut 1245 Peygamber namazda iki siyahın, akrep ile yılanın öldürülmesini emretti. Ebû Hüreyre Bab 146Namazda yılan ve akrebi öldürmek 1246 Allah akrebe lanet etsin; ne namaz kılanı bırakır ne kılmayanı, onu Harem'in dışında da içinde de öldürün. Âişe Bab 146Namazda yılan ve akrebi öldürmek 1247 Peygamber namazdayken bir akrep öldürdü. İbn Ebû Râfi'in dedesi Bab 146Namazda yılan ve akrebi öldürmek 1248 Resûlullah sabahtan sonra güneş doğuncaya, ikindiden sonra güneş batıncaya kadar namaz kılmayı yasakladı. Ebû Hüreyre Bab 147Sabahtan ve ikindiden sonra namazın yasaklanması 1249 İkindiden sonra güneş batıncaya kadar, sabahtan sonra güneş doğuncaya kadar namaz yoktur. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 147Sabahtan ve ikindiden sonra namazın yasaklanması 1250 Sabah namazından sonra güneş doğuncaya kadar, ikindiden sonra güneş batıncaya kadar namaz yoktur. İbn Abbâs Bab 147Sabahtan ve ikindiden sonra namazın yasaklanması 1251 Allah katında en sevimli vakit gecenin ortasıdır; sabah doğuncaya kadar dilediğin kadar namaz kıl. Amr b. Abese Bab 148Namazın mekruh olduğu vakitler 1252 Sabah namazını kıldığında güneş doğuncaya kadar namazı bırak; çünkü güneş şeytanın iki boynuzuyla doğar. Ebû Hüreyre Bab 148Namazın mekruh olduğu vakitler 1253 Güneş şeytanın iki boynuzu arasında doğar; doğarken, tepedeyken ve batarken bu üç vakitte namaz kılmayın. Ebû Abdullah es-Sunâbihî Bab 148Namazın mekruh olduğu vakitler 1254 Bu Beyt'i tavaf eden ve gece gündüz dilediği saatte namaz kılan hiç kimseye engel olmayın. Cübeyr b. Mut'im Bab 149Mekke'de her vakit namaz kılma ruhsatı 1255 Namazı vaktinin dışında kılanlara yetişirseniz evlerinizde vaktinde kılın, sonra onlarla kılıp nafile sayın. Abdullah b. Mes'ûd Bab 150Namazı vaktinden geciktirdiklerinde 1256 Namazı vaktinde kıl; imama yetişirsen onlarla da kıl, o senin için nafile olur. Ebû Zer Bab 150Namazı vaktinden geciktirdiklerinde 1257 Namazı vaktinden geciktirecek emîrler olacak; onlarla kıldığınız namazı nafile kılın. Ubâde b. Sâmit Bab 150Namazı vaktinden geciktirdiklerinde 1258 Korku şiddetli olursa namaz yaya olarak veya binek üzerinde kılınır: Korku namazının kılınışı. İbn Ömer Bab 151Korku namazı (salâtü'l-havf) 1259 Korku namazında imamın iki, iki gruptan her birinin imamla bir rekâtı olur. Sehl b. Ebû Hasme Bab 151Korku namazı (salâtü'l-havf) 1260 Düşman kıble tarafındayken Peygamber korku namazını hepsiyle birlikte rükû yaparak kıldırdı. Câbir b. Abdullah Bab 151Korku namazı (salâtü'l-havf) 1261 Güneş ve ay hiç kimsenin ölümü sebebiyle tutulmaz; onu gördüğünüzde kalkın ve namaz kılın. Ebû Mes'ûd Bab 152Küsûf namazı 1262 Güneş ve ay ne kimsenin ölümü ne de hayatı sebebiyle tutulur; Allah tecelli ettiği şey O'na boyun eğer. Nu'mân b. Beşîr Bab 152Küsûf namazı 1263 Güneş ve ay Allah'ın âyetlerinden iki âyettir; onları tutulmuş gördüğünüzde hemen namaza koşun. Âişe Bab 152Küsûf namazı 1264 Resûlullah bize küsûf namazını kıldırdı; ondan bir ses işitmiyorduk. Semüre b. Cündeb Bab 152Küsûf namazı 1265 Küsûf namazında cennet bana öyle yaklaştı ki cüret etseydim size onun salkımlarından getirirdim. Esmâ bint Ebû Bekir Bab 152Küsûf namazı 1266 Resûlullah yağmur duasına tevazu ve huşû içinde yalvararak çıktı, bayram namazı gibi iki rekât kıldı. İshâk b. Abdullah b. Kinâne şöyle anlattı: Bab 153İstiskâ namazı 1267 Peygamber yağmur duası için musallâya çıktı, kıbleye yöneldi, ridâsını ters çevirdi ve iki rekât kıldı. Abbâd b. Temîm'in amcası Bab 153İstiskâ namazı 1268 Resûlullah yağmur duasında ezansız ve kametsiz iki rekât kıldırdı, sonra hutbe okuyup dua etti. Ebû Hüreyre Bab 153İstiskâ namazı 1269 Allah'ım, bize sıhhatli, bereketli, gecikmeden gelen, zarar vermeyen faydalı bir yağmur ver. Şurahbîl b. es-Simt şöyle anlattı: Bab 154İstiskâda dua 1270 Allah'ım, bize imdada yetişen, sıhhatli, bereketli, bol ve gecikmeden gelen bir yağmur ver. İbn Abbâs Bab 154İstiskâda dua 1271 Peygamber yağmur için dua ederken koltuk altlarının beyazlığı görülecek kadar ellerini kaldırdı. Ebû Hüreyre Bab 154İstiskâda dua 1272 Öyle beyaz yüzlü ki yüzü hürmetine bulutlardan yağmur istenir; yetimlerin sığınağıdır. Abdullah b. Ömer Bab 154İstiskâda dua 1273 Resûlullah bayramda hutbeden önce namaz kıldı, sonra kadınlara öğüt verip sadaka vermelerini emretti. İbn Abbâs Bab 155Bayram namazları 1274 Peygamber bayram günü ezansız ve kametsiz namaz kıldı. İbn Abbâs Bab 155Bayram namazları 1275 Kim bir münker görür de eliyle değiştirmeye gücü yeterse eliyle değiştirsin; yetmezse diliyle, o da yetmezse kalbiyle. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 155Bayram namazları 1276 Peygamber, sonra Ebû Bekir, sonra Ömer bayram namazını hutbeden önce kılarlardı. İbn Ömer Bab 155Bayram namazları 1277 Resûlullah bayram namazlarında birinci rekâtta kıraatten önce yedi, ikincide beş tekbir alırdı. Resûlullah'ın müezzini Sa'd el-Karaz Bab 156İmam bayram namazlarında kaç tekbir alır 1278 Peygamber bayram namazında yedi ve beş tekbir aldı. Amr b. Şuayb'ın dedesi Bab 156İmam bayram namazlarında kaç tekbir alır 1279 Resûlullah iki bayram namazında birinci rekâtta yedi, ikinci rekâtta beş tekbir aldı. Kesîr b. Abdullah'ın dedesi Bab 156İmam bayram namazlarında kaç tekbir alır 1280 Resûlullah Ramazan ve Kurban bayramı namazlarında rükû tekbirleri dışında yedi ve beş tekbir aldı. Âişe Bab 156İmam bayram namazlarında kaç tekbir alır 1281 Resûlullah iki bayram namazında A'lâ ve Gâşiye sûrelerini okurdu. Nu'mân b. Beşîr Bab 157Bayram namazlarında kıraat 1282 Peygamber bayram namazında Kâf ve İkterebet (Kamer) sûrelerini okurdu. Ubeydullah b. Abdullah şöyle anlattı: Bab 157Bayram namazlarında kıraat 1283 Peygamber bayram namazlarında Sebbihisme ve Hel etâke sûrelerini okurdu: İbn Abbâs rivayeti. İbn Abbâs Bab 157Bayram namazlarında kıraat 1284 Peygamber'i bir dişi devenin üzerinde hutbe okurken gördüm; bir Habeşli de yularını tutuyordu. İsmâil b. Ebû Hâlid şöyle anlattı: Bab 158Bayramlarda hutbe 1285 Peygamber'i güzel bir dişi devenin üzerinde hutbe okurken gördüm. Kays b. Âiz Bab 158Bayramlarda hutbe 1286 Peygamber'i devesinin üzerinde hutbe okurken gördüm. Seleme b. Nübeyt'in babası Bab 158Bayramlarda hutbe 1287 Peygamber bayram hutbelerinde hutbenin aralarında çokça tekbir getirirdi. Sa'd el-Karaz Bab 158Bayramlarda hutbe 1288 Resûlullah bayram namazından sonra ayakta insanlara yönelir ve: Sadaka verin, sadaka verin buyururdu. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 158Bayramlarda hutbe 1289 Resûlullah bayram günü ayakta hutbe okudu, sonra bir süre oturdu, sonra tekrar kalktı. Câbir Bab 158Bayramlarda hutbe 1290 Bayram namazını kıldık; hutbe için oturmak isteyen otursun, gitmek isteyen gitsin. Abdullah b. Sâib Bab 159Namazdan sonra hutbeyi beklemek 1291 Resûlullah bayram namazından önce de sonra da nafile namaz kılmadı. İbn Abbâs Bab 160Bayram namazından önce ve sonra namaz 1292 Peygamber bir bayramda bayram namazından önce de sonra da namaz kılmadı: Amr b. Şuayb rivayeti. Amr b. Şuayb'ın dedesi Bab 160Bayram namazından önce ve sonra namaz 1293 Resûlullah bayram namazından önce namaz kılmaz, evine dönünce iki rekât kılardı. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 160Bayram namazından önce ve sonra namaz 1294 Peygamber bayram namazına yürüyerek çıkar, yürüyerek dönerdi. Sa'd el-Karaz Bab 161Bayram namazına yürüyerek gitmek 1295 Resûlullah bayram namazına yürüyerek çıkar, yürüyerek dönerdi: İbn Ömer rivayeti. İbn Ömer Bab 161Bayram namazına yürüyerek gitmek 1296 Bayram namazına yürüyerek gitmek sünnettendir. Ali Bab 161Bayram namazına yürüyerek gitmek 1297 Resûlullah bayram namazına yürüyerek gelirdi. Ebû Râfi' Bab 161Bayram namazına yürüyerek gitmek 1298 Peygamber bayram namazına bir yoldan gider, Benî Züreyk yolundan dönerdi. Sa'd el-Karaz Bab 162Bayram günü bir yoldan gidip başka yoldan dönmek 1299 İbn Ömer bayram namazına bir yoldan gidip başka yoldan döner, Resûlullah'ın böyle yaptığını söylerdi. İbn Ömer Bab 162Bayram günü bir yoldan gidip başka yoldan dönmek 1300 Peygamber bayram namazına yürüyerek gelir, gittiği yoldan başka bir yoldan yürüyerek dönerdi. Ebû Râfi' Bab 162Bayram günü bir yoldan gidip başka yoldan dönmek 1301 Peygamber bayram namazına çıktığında gittiği yoldan başka bir yoldan dönerdi. Ebû Hüreyre Bab 162Bayram günü bir yoldan gidip başka yoldan dönmek 1302 Neden sizi Resûlullah'ın yanında yapıldığı gibi bayramda teklîs yaparken görmüyorum? Âmir şöyle anlattı: Bab 163Bayram günü teklîs (def çalıp oynayarak karşılama) 1303 Ramazan bayramı günü Resûlullah için teklîs yapılırdı. Kays b. Sa'd Bab 163Bayram günü teklîs (def çalıp oynayarak karşılama) 1304 Bayram günü Resûlullah'ın önünde bir aneze taşınır, namazgâhta önüne dikilip ona doğru namaz kılardı. İbn Ömer Bab 164Bayram günü harbe (kısa mızrak) 1305 Peygamber bayram günü ve başka zamanlarda önüne dikilen harbeye doğru namaz kılardı. İbn Ömer Bab 164Bayram günü harbe (kısa mızrak) 1306 Resûlullah bayram namazını namazgâhta bir harbeyi sütre edinerek kıldı. Enes b. Mâlik Bab 164Bayram günü harbe (kısa mızrak) 1307 Cilbâbı olmayan kadına kız kardeşi kendi cilbâbından giydirsin ve bayram namazına çıksın. Ümmü Atiyye Bab 165Kadınların bayramlarda (namaza) çıkması 1308 Genç kızları ve perde arkasındaki kızları çıkarın da bayramda ve Müslümanların duasında hazır bulunsunlar. Ümmü Atiyye Bab 165Kadınların bayramlarda (namaza) çıkması 1309 Peygamber iki bayramda kızlarını ve hanımlarını namazgâha çıkarırdı. İbn Abbâs Bab 165Kadınların bayramlarda (namaza) çıkması 1310 Bayram ile cuma aynı güne denk gelince Peygamber bayramı kıldı, cuma hususunda ruhsat verdi. İyâs b. Ebû Remle eş-Şâmî şöyle anlattı: Bab 166İki bayram aynı güne denk geldiğinde 1311 Bu gününüzde iki bayram bir araya geldi; dileyene bayram namazı cumanın yerine geçer, biz ise cuma kılacağız. İbn Abbâs Bab 166İki bayram aynı güne denk geldiğinde 1312 İki bayram birleşince: Cumaya gelmek isteyen gelsin, geride kalmak isteyen kalsın. İbn Ömer Bab 166İki bayram aynı güne denk geldiğinde 1313 Bayram günü yağmur yağınca Resûlullah bayram namazını mescitte kıldırdı. Ebû Hüreyre Bab 167Yağmur olduğunda bayram namazını mescitte kılmak 1314 Peygamber düşman karşısında olunmadıkça İslâm topraklarında bayramlarda silah kuşanılmasını yasakladı. İbn Abbâs Bab 168Bayram günü silah kuşanmak 1315 Resûlullah Ramazan ve Kurban bayramı günlerinde gusül abdesti alırdı. İbn Abbâs Bab 169Bayramlarda gusletmek 1316 Resûlullah Ramazan bayramı, kurban günü ve Arefe günü gusül abdesti alırdı. Fâkih b. Sa'd Bab 169Bayramlarda gusletmek 1317 Biz bayram namazını bu saatte bitirmiş olurduk; bu, kuşluk vaktiydi. Abdullah b. Büsr Bab 170Bayram namazlarının vakti 1318 Resûlullah gece namazını ikişer ikişer kılardı. İbn Ömer Bab 171Gece namazını ikişer rekât kılmak 1319 Gece namazı ikişer ikişerdir. İbn Ömer Bab 171Gece namazını ikişer rekât kılmak 1320 Gece namazı ikişer ikişer kılınır; sabahın girmesinden korkan bir rekâtla vitir yapar. İbn Ömer Bab 171Gece namazını ikişer rekât kılmak 1321 Peygamber geceleyin ikişer rekât ikişer rekât namaz kılardı. İbn Abbâs Bab 171Gece namazını ikişer rekât kılmak 1322 Gece ve gündüz namazı ikişer ikişerdir. İbn Ömer Bab 172Gece ve gündüz namazı ikişer ikişerdir 1323 Resûlullah fetih günü kuşluk namazını sekiz rekât kıldı, her iki rekâtta bir selam verdi. Ebû Tâlib'in kızı Ümmü Hânî Bab 172Gece ve gündüz namazı ikişer ikişerdir 1324 Her iki rekâtta bir selam vardır. Ebû Saîd Bab 172Gece ve gündüz namazı ikişer ikişerdir 1325 Gece namazı ikişer ikişerdir; her iki rekâtta teşehhüde oturur, ellerini kaldırıp bağışlanma dilersin. Muttalib b. Ebû Vedâa Bab 172Gece ve gündüz namazı ikişer ikişerdir 1326 Kim Ramazan orucunu inanarak ve sevabını umarak tutar ve gecelerini namazla geçirirse geçmiş günahları bağışlanır. Ebû Hüreyre Bab 173Ramazan ayında kıyâm (teravih) 1327 Kim imamla birlikte namazdan ayrılıncaya kadar kılarsa, bu ona bütün bir geceyi namazla geçirmeye denk sayılır. Ebû Zer Bab 173Ramazan ayında kıyâm (teravih) 1328 Ramazan, orucunu Allah'ın farz kıldığı, gece ibadetini Peygamber'in sünnet kıldığı bir aydır. Nadr b. Şeybân şöyle anlattı: Bab 173Ramazan ayında kıyâm (teravih) 1329 Şeytan geceleyin her birinizin ensesine içinde üç düğüm bulunan bir iple düğüm atar. Ebû Hüreyre Bab 174Kıyâm-ı leyl 1330 Sabaha kadar uyuyan adam için: O, şeytanın kulaklarına işediği kimsedir. Abdullah b. Mes'ûd Bab 174Kıyâm-ı leyl 1331 Falanca gibi olma; geceleri namaz kılardı, sonra gece namazını terk etti. Abdullah b. Amr Bab 174Kıyâm-ı leyl 1332 Geceleyin çok uyumak, kişiyi kıyamet günü fakir bırakır. Câbir b. Abdullah Bab 174Kıyâm-ı leyl 1333 Kimin geceleyin namazı çok olursa, gündüzün yüzü güzel olur. Câbir Bab 174Kıyâm-ı leyl 1334 Selamı yayın, yemek yedirin, insanlar uyurken geceleyin namaz kılın; selametle cennete girersiniz. Abdullah b. Selâm Bab 174Kıyâm-ı leyl 1335 Geceleyin uyanıp eşini de uyandıran ve onunla iki rekât namaz kılan kişi, Allah'ı çokça zikredenlerden yazılır. Ebû Saîd el-Hudrî ve Ebû Hüreyre Bab 175Gece ailesini uyandıran kimse 1336 Geceleyin kalkıp namaz kılan ve hanımını da namaza uyandıran adama Allah rahmet etsin. Ebû Hüreyre Bab 175Gece ailesini uyandıran kimse 1337 Bu Kur'ân hüzünle inmiştir; onu okuduğunuzda ağlayın, ağlayamazsanız kendinizi ağlamaya zorlayın. Abdurrahman b. es-Sâib şöyle anlattı: Bab 176Kur'an'ı güzel sesle okumak 1338 Ümmetimde Ebû Huzeyfe'nin azatlısı Sâlim gibisini var eden Allah'a hamdolsun. Âişe Bab 176Kur'an'ı güzel sesle okumak 1339 Kur'ân okuyuşta sesi en güzel olanlardan biri, okurken işittiğinizde Allah'tan korktuğunu sandığınız kimsedir. Câbir b. Abdullah Bab 176Kur'an'ı güzel sesle okumak 1340 Allah, Kur'ân'ı açıktan okuyan güzel sesli adamı, şarkıcı cariye sahibinin cariyesini dinlemesinden daha çok dinler. Fadâle b. Ubeyd Bab 176Kur'an'ı güzel sesle okumak 1341 Abdullah b. Kays'a Dâvûd ailesinin mizmarlarından biri verilmiş. Ebû Hüreyre Bab 176Kur'an'ı güzel sesle okumak 1342 Kur'ân'ı seslerinizle süsleyin. Berâ b. Âzib Bab 176Kur'an'ı güzel sesle okumak 1343 Gece hizbini uyuyarak kaçıran kimse onu sabah ile öğle arasında okursa, geceleyin okumuş gibi kendisine yazılır. Ömer b. el-Hattâb Bab 177Gece virdini uyuyarak kaçıran kimse 1344 Gece namazına niyet ederek yatıp sabaha kadar uyuyakalan kimseye niyet ettiği yazılır; uykusu da Rabbinden ona sadaka olur. Ebü'd-Derdâ Bab 177Gece virdini uyuyarak kaçıran kimse 1345 Kur'ân'dan hizbim önüme çıktı; onu bitirmeden çıkmak istemedim. Evs b. Huzeyfe Bab 178Kur'an'ı kaç günde hatmetmek müstehaptır 1346 Usanmandan korkarım; Kur'ân'ı bir ayda oku. Abdullah b. Amr Bab 178Kur'an'ı kaç günde hatmetmek müstehaptır 1347 Kur'ân'ı üç günden daha kısa sürede okuyan onu anlamamıştır. Abdullah b. Amr Bab 178Kur'an'ı kaç günde hatmetmek müstehaptır 1348 Allah'ın Nebîsi'nin Kur'ân'ın tamamını sabaha kadar okuduğunu bilmiyorum. Âişe Bab 178Kur'an'ı kaç günde hatmetmek müstehaptır 1349 Damımın üzerindeyken Peygamber'in geceleyin Kur'ân okuyuşunu işitirdim. Ümmü Hânî bint Ebû Tâlib Bab 179Gece namazında kıraat 1350 Peygamber sabaha kadar Mâide sûresinin 118. âyetini tekrarlayarak namaz kıldı. Ebû Zer Bab 179Gece namazında kıraat 1351 Peygamber namazda rahmet âyetine geldiğinde rahmet ister, azap âyetine geldiğinde Allah'a sığınırdı. Huzeyfe Bab 179Gece namazında kıraat 1352 Peygamber gece namazında azap âyetine gelince ateşten Allah'a sığınırdı. Ebû Leylâ Bab 179Gece namazında kıraat 1353 Peygamber Kur'ân okurken sesini iyice uzatırdı. Katâde şöyle anlattı: Bab 179Gece namazında kıraat 1354 Resûlullah Kur'ân'ı bazen açıktan, bazen gizli okurdu. Gudayf b. el-Hâris şöyle anlattı: Bab 179Gece namazında kıraat 1355 Allah'ım! Hamd Sana mahsustur; göklerin, yerin ve onlarda bulunanların nuru Sensin. İbn Abbâs Bab 180Kişi gece kalktığında yapacağı dua 1356 Peygamber gece namazına on defa tekbir, on defa hamd, on defa tesbih ve on defa istiğfarla başlardı. Âsım b. Humeyd şöyle anlattı: Bab 180Kişi gece kalktığında yapacağı dua 1357 Haktan, hakkında ayrılığa düşülen şeye izninle beni ilet; şüphesiz Sen dosdoğru yola iletirsin. Ebû Seleme b. Abdurrahman şöyle anlattı: Bab 180Kişi gece kalktığında yapacağı dua 1358 Peygamber yatsı ile fecir arasında on bir rekât kılar, her iki rekâtta selam verir, bir rekâtla vitir kılardı. Âişe Bab 181Gece kaç rekât kılınır 1359 Peygamber geceleyin on üç rekât namaz kılardı. Âişe Bab 181Gece kaç rekât kılınır 1360 Peygamber geceleyin dokuz rekât namaz kılardı. Âişe Bab 181Gece kaç rekât kılınır 1361 Resûlullah'ın gece namazı on üç rekâttı: sekiz rekât, üç rekât vitir ve fecirden sonra iki rekât. Âmir eş-Şa'bî şöyle anlattı: Bab 181Gece kaç rekât kılınır 1362 Resûlullah geceleyin hafif iki rekâtla başlayıp vitirle birlikte on üç rekât kıldı. Zeyd b. Hâlid el-Cühenî Bab 181Gece kaç rekât kılınır 1363 Resûlullah gece kalkıp abdest aldı, ikişer ikişer on iki rekât kıldı, sonra vitir kıldı. İbn Abbâs Bab 181Gece kaç rekât kılınır 1364 Allah'a diğerlerinden daha yakın olan saat gecenin ortasının derinliğidir. Amr b. Abese Bab 182Gecenin hangi saatleri daha faziletlidir 1365 Resûlullah gecenin başında uyur, sonunu ibadetle ihya ederdi. Âişe Bab 182Gecenin hangi saatleri daha faziletlidir 1366 Rabbimiz her gece, gecenin son üçte biri kaldığında iner ve kim Bana dua eder ki ona icabet edeyim der. Ebû Hüreyre Bab 182Gecenin hangi saatleri daha faziletlidir 1367 Kullarım Benden başkasından istemesin; kim Bana dua ederse ona icabet ederim. Rifâa el-Cühenî Bab 182Gecenin hangi saatleri daha faziletlidir 1368 Kim Bakara sûresinin sonundaki iki âyeti bir gecede okursa ona yeter. Ebû Mes'ûd Bab 183Kıyâm-ı leyl yerine geçmesi umulan şey 1369 Bakara sûresinin son iki âyetini bir gecede okuyana o iki âyet yeter. Ebû Mes'ûd Bab 183Kıyâm-ı leyl yerine geçmesi umulan şey 1370 Biriniz uyukladığında uyku kendisinden gidinceye kadar uyusun. Âişe Bab 184Uyuklayan namaz kılan 1371 Biriniz dinç olduğu sürece namaz kılsın; yorulunca otursun. Enes b. Mâlik Bab 184Uyuklayan namaz kılan 1372 Biriniz geceleyin namaza kalkar da Kur'ân diline dolaşır, ne söylediğini bilmezse yatsın. Ebû Hüreyre Bab 184Uyuklayan namaz kılan 1373 Kim akşam ile yatsı arasında yirmi rekât namaz kılarsa, Allah ona cennette bir ev yapar. Âişe Bab 185Akşamla yatsı arasında namaz 1374 Kim akşamdan sonra aralarında kötü söz söylemeden altı rekât kılarsa, on iki yıllık ibadete denk tutulur. Ebû Hüreyre Bab 185Akşamla yatsı arasında namaz 1375 Kişinin evinde kıldığı namaz nurdur; evlerinizi nurlandırın. Âsım b. Amr şöyle anlattı: Bab 186Evde nâfile namaz 1376 Biriniz namazını kıldığında evine de ondan bir pay ayırsın; Allah onun namazından dolayı evinde bir hayır kılar. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 186Evde nâfile namaz 1377 Evlerinizi kabirlere çevirmeyin. İbn Ömer Bab 186Evde nâfile namaz 1378 Farz namaz dışında evimde namaz kılmam bana mescitte kılmamdan daha sevimlidir. Abdullah b. Sa'd Bab 186Evde nâfile namaz 1379 Ümmü Hânî, Peygamber'in kuşluk namazını sekiz rekât kıldığını haber verdi. Abdullah b. el-Hâris şöyle anlattı: Bab 187Duhâ namazı 1380 Kim kuşluk namazını on iki rekât kılarsa, Allah ona cennette altından bir köşk yapar. Enes b. Mâlik Bab 187Duhâ namazı 1381 Peygamber kuşluk namazını dört rekât kılar, Allah dilediği kadar da artırırdı. Muâze el-Adeviyye şöyle anlattı: Bab 187Duhâ namazı 1382 Kim kuşluk namazının çift rekâtına devam ederse, deniz köpüğü kadar olsa bile günahları bağışlanır. Ebû Hüreyre Bab 187Duhâ namazı 1383 Biriniz bir işe niyetlendiğinde farz dışında iki rekât namaz kılsın, sonra istihare duasını okusun. Câbir b. Abdullah Bab 188İstihâre namazı 1384 Kimin Allah'tan ya da bir kuldan bir ihtiyacı olursa abdest alsın, iki rekât namaz kılsın ve hacet duasını okusun. Abdullah b. Ebû Evfâ el-Eslemî Bab 189Hâcet namazı 1385 Dilersen bunu senin için ertelerim, bu daha hayırlıdır; dilersen de dua ederim. Osman b. Huneyf Bab 189Hâcet namazı 1386 Günahların Âlic kumları kadar olsa bile tesbih namazı sebebiyle Allah onları senin için bağışlar. Ebû Râfi' Bab 190Tesbih namazı 1387 Tesbih namazını her gün bir defa kılmaya gücün yeterse kıl; yetmezse haftada, ayda ya da ömründe bir defa kıl. İbn Abbâs Bab 190Tesbih namazı 1388 Şâban ayının yarısı gecesini ibadetle geçirin, gündüzünde de oruç tutun. Ali b. Ebû Tâlib Bab 191Şaban ayının on beşinci gecesi 1389 Allah Şâban'ın yarısı gecesi dünya semasına iner ve Kelb kabilesinin koyunlarının kılları sayısından fazlasını bağışlar. Âişe Bab 191Şaban ayının on beşinci gecesi 1390 Allah Şâban'ın yarısı gecesi müşrik ve kin güden dışında bütün yarattıklarını bağışlar. Ebû Mûsâ el-Eş'arî Bab 191Şaban ayının on beşinci gecesi 1391 Resûlullah, Ebû Cehil'in öldürüldüğü müjdesini aldığı gün iki rekât namaz kıldı. Abdullah b. Ebû Evfâ Bab 192Şükür için namaz ve secde 1392 Peygamber bir ihtiyacının görüldüğü ile müjdelenince secdeye kapandı. Enes b. Mâlik Bab 192Şükür için namaz ve secde 1393 Allah Ka'b b. Mâlik'in tövbesini kabul edince secdeye kapandı. Abdurrahman b. Ka'b b. Mâlik, babası Ka'b hakkında şöyle anlattı: Bab 192Şükür için namaz ve secde 1394 Peygamber'e sevindirici bir haber geldiğinde Allah'a şükür için secdeye kapanırdı. Ebû Bekre Bab 192Şükür için namaz ve secde 1395 Günah işleyip güzelce abdest alan, iki rekât namaz kılıp Allah'tan bağışlanma dileyen kimseyi Allah bağışlar. Ali b. Ebû Tâlib Bab 193Namaz günahlara kefarettir 1396 Kim emredildiği gibi abdest alır ve emredildiği gibi namaz kılarsa, önceden işlediği günahları bağışlanır. Âsım b. Süfyân es-Sekafî şöyle anlattı: Bab 193Namaz günahlara kefarettir 1397 Namaz, suyun kiri giderdiği gibi günahları giderir. Osman b. Affân Bab 193Namaz günahlara kefarettir 1398 Şüphesiz iyilikler kötülükleri giderir: zinadan aşağı bir günah işleyen adam hakkında inen âyet. Abdullah b. Mes'ûd Bab 193Namaz günahlara kefarettir 1399 Onlar beştir ve onlar ellidir; benim katımda söz değiştirilmez: beş vakit namazın farz kılınışı. Enes b. Mâlik Bab 194Beş vakit namazın farz oluşu ve onlara devam etmek 1400 Peygamberinize elli vakit namaz emredildi; o da beş vakit yapması için Rabbinize başvurdu. İbn Abbâs Bab 194Beş vakit namazın farz oluşu ve onlara devam etmek 1401 Beş vakit namazı eksiltmeden kılana Allah, onu cennete koymak üzere ahid verir. Ubâde b. es-Sâmit Bab 194Beş vakit namazın farz oluşu ve onlara devam etmek 1402 Dımâm b. Sa'lebe'nin soruları: Gece ve gündüzde beş vakit namaz kılmanı sana Allah mı emretti? Enes b. Mâlik Bab 194Beş vakit namazın farz oluşu ve onlara devam etmek 1403 Beş vakit namazı vakitlerinde koruyanı Allah cennete koyacağına dair ahid vermiştir. Ebû Katâde b. Rib'î Bab 194Beş vakit namazın farz oluşu ve onlara devam etmek 1404 Benim şu mescidimde kılınan bir namaz, Mescid-i Harâm dışında başka yerlerde kılınan bin namazdan daha faziletlidir. Ebû Hüreyre Bab 195Mescid-i Haram'da ve Mescid-i Nebevî'de namazın fazileti 1405 Mescidimde kılınan bir namaz, Mescid-i Harâm dışında diğer mescitlerde kılınan bin namazdan daha faziletlidir. Abdullah b. Ömer Bab 195Mescid-i Haram'da ve Mescid-i Nebevî'de namazın fazileti 1406 Mescid-i Harâm'da kılınan bir namaz başka yerlerde kılınan yüz bin namazdan daha faziletlidir. Câbir b. Abdullah Bab 195Mescid-i Haram'da ve Mescid-i Nebevî'de namazın fazileti 1407 Beytülmakdis'te kılınan bir namaz, başka yerlerde kılınan bin namaz gibidir. Peygamber'in âzatlı cariyesi Meymûne Bab 196Beytülmakdis mescidinde namaz 1408 Beytülmakdis'e yalnız namaz için gelen, annesinden doğduğu günkü gibi günahlarından arınmış olarak çıkar. Abdullah b. Amr Bab 196Beytülmakdis mescidinde namaz 1409 Yolculuk için yük ancak üç mescide bağlanır: Mescid-i Harâm, benim şu mescidim ve Mescid-i Aksâ. Ebû Hüreyre Bab 196Beytülmakdis mescidinde namaz 1410 Yolculuk için yük ancak üç mescide bağlanır: Mescid-i Harâm'a, Mescid-i Aksâ'ya ve benim mescidime. Ebû Saîd el-Hudrî ve Abdullah b. Amr b. el-Âs Bab 196Beytülmakdis mescidinde namaz 1411 Kubâ Mescidi'nde kılınan bir namaz, bir umre gibidir. Peygamber'in ashabından Üseyd b. Zuhayr el-Ensârî Bab 197Kubâ Mescidi'nde namaz 1412 Evinde abdest alıp Kubâ Mescidi'ne gelerek orada namaz kılana bir umre sevabı gibi sevap vardır. Sehl b. Huneyf Bab 197Kubâ Mescidi'nde namaz 1413 Kişinin evinde, mahalle mescidinde, cuma mescidinde ve üç büyük mescitte kıldığı namazın sevap derecesi. Enes b. Mâlik Bab 198Cuma mescidinde namaz 1414 Resûlullah minbere çıkınca hutbe okuduğu kütük inledi, o da sakinleşinceye kadar onu eliyle sıvazladı. Übey b. Ka'b Bab 199Minberin ilk yapılışı 1415 Eğer ona sarılmasaydım, kütük kıyamet gününe kadar inleyecekti. İbn Abbâs ve Enes Bab 199Minberin ilk yapılışı 1416 Resûlullah'ın minberi Gâbe'nin ılgın ağacındandı; üzerinde namaz kıldırıp secde için geri geri inerdi. Ebû Hâzim şöyle anlattı: Bab 199Minberin ilk yapılışı 1417 Resûlullah minber edinince kütük inledi; mescittekiler onu işitti, Peygamber onu sıvazlayınca sakinleşti. Câbir b. Abdullah Bab 199Minberin ilk yapılışı 1418 Resûlullah gece namazında o kadar uzun ayakta kaldı ki oturup onu bırakmaya niyetlendim. Abdullah b. Mes'ûd Bab 200Namazda kıyâmı uzatmak 1419 Çok şükreden bir kul olmayayım mı? Resûlullah ayakları şişinceye kadar namazda durdu. Mugîre b. Şu'be Bab 200Namazda kıyâmı uzatmak 1420 Resûlullah ayakları şişinceye kadar namaz kılardı ve çok şükreden bir kul olmayayım mı derdi. Ebû Hüreyre Bab 200Namazda kıyâmı uzatmak 1421 Namazın en faziletlisi kıyamı (kunutu) uzun olanıdır. Câbir b. Abdullah Bab 200Namazda kıyâmı uzatmak 1422 Secdeye devam et; Allah için yaptığın her secde ile Allah seni bir derece yükseltir ve bir günahını siler. Ebû Fâtıma Bab 201Çok secde etmek 1423 Allah için secde eden her kulu Allah o secde ile bir derece yükseltir ve ondan bir günahı siler. Ma'dân b. Ebû Talha el-Ya'merî şöyle anlattı: Bab 201Çok secde etmek 1424 Her secde ile bir iyilik yazılır, bir kötülük silinir ve bir derece yükselir; öyleyse secdeyi çoğaltın. Ubâde b. es-Sâmit Bab 201Çok secde etmek 1425 Kulun kıyamet gününde ilk hesaba çekileceği şey farz namazdır; eksiği nafilesinden tamamlanır. Enes b. Hakîm ed-Dabbî şöyle anlattı: Bab 202Kulun ilk hesaba çekileceği şey namazdır 1426 Kulun kıyamet gününde ilk hesaba çekileceği şey namazıdır; eksiği nafilelerle tamamlanır. Temîm ed-Dârî Bab 202Kulun ilk hesaba çekileceği şey namazdır 1427 Farzı kılan kimse nafile için biraz öne, arkaya, sağa ya da sola geçmekten âciz midir? Ebû Hüreyre Bab 203Farzın kılındığı yerde nâfile namaz kılmak 1428 İmam, farz namazı kıldığı yerden ayrılmadıkça orada nafile namaz kılmasın. Mugîre b. Şu'be Bab 203Farzın kılındığı yerde nâfile namaz kılmak 1429 Resûlullah karga gibi gagalamayı, yırtıcı gibi kolları yaymayı ve namaz yerini deve gibi yurt edinmeyi yasakladı. Abdurrahman b. Şibl Bab 204Mescitte namaz kılmak için bir yeri kendine mahsus edinmek 1430 Seleme b. el-Ekva' Resûlullah'ın özellikle tercih ettiği direğin yanında duhâ namazı kılardı. Yezîd b. Ebû Ubeyd şöyle anlattı: Bab 204Mescitte namaz kılmak için bir yeri kendine mahsus edinmek 1431 Resûlullah fetih günü namaz kılarken ayakkabılarını sol tarafına koymuştu. Abdullah b. es-Sâib Bab 205Namazda çıkarılan ayakkabının nereye konulacağı 1432 Namazda ayakkabılarını çıkarırsan iki ayağının arasına koy; sağına ya da arkana koyma. Ebû Hüreyre Bab 205Namazda çıkarılan ayakkabının nereye konulacağı